İşe Başlatmama Tazminatı

By | 13 Şubat 2014

İŞE BAŞLATMAMA TAZMİNATI

İşe başlatmama tazminatı; işe iade davasını kazanan işçinin, işvereni tarafından işe başlatılmaması halinde kazanacağı tazminat türüdür. Bilindiği üzere işe iade davasında işe iade kararı verilmesinin ardından işçi 10 gün içerisinde işverenine işe başlama arzusunu bildirmeli ve işveren de işçisini 1 ay içerisinde işe başlatmalıdır. Bu süre içerisinde işçisini işe başlatmayan işveren ; işçiye en az dört en fazla sekiz aylık maaşı tutarında tazminatı ödemek zorunda kalacaktır. Ödenecek bu tazminata da uygulamada ve öğretide işe başlatmama tazminatı adı verilmektedir. İşçinin işe iade davasını kazanmasının ardından işverene yapacağı başvuruya ilişkin detaylı açıklamaları içeren yazımızı okuyabilirsiniz : İşe İade Davasını Kazanan İşçinin İşverene Bizzat veya Avukatıyla Başvurusu

İşe İade Davası hakkında detaylı açıklamalarımız için : İşe İade Davası Süreci

Bununla birlikte işçi, işe iade davasını kazanmasıyla birlikte bir başka ücrete daha hak kazanacaktır. Bu ücret : Boşta Geçen Süre Ücretidir. Boşta geçen süre ücretine ilişkin detaylı açıklamalarımız için : İşe İade Davası Neticesinde Boşta Geçen Süre Ücreti

İŞE BAŞLATMAMA TAZMİNATI

İşçi, İşe Başlatmama Tazminatına Nasıl Hak Kazanır ?

İş Kanunu’nun 18 ve devamı maddelerince işe iade davası açan işçi, İş Mahkemesinin işe iade kararı vermesinin kendisine tebliğinden itibaren 10 gün içerisinde işverenine işe başlama başvurusunda bulunmak zorundadır. İşçi, bu talebinde samimi ve ciddi olmalıdır. Şayet işçinin bu başvurusu işveren tarafından kabul edilmez ve işçi işe başlatılmaz ise işçi, en az dört ve en fazla sekiz aylık ücret tutarında belirlenen işe başlatmama tazminatını almaya hak kazanır. İşe başlatmama tazminatına uygulamada iş güvencesi tazminatı da denilmektedir.

İşe Başlatmama Tazminatının Hesaplanması           

İşe başlatmama tazminatı en az 4 en çok 8 aylık ücret tutarında bir tazminat olup işçinin çıplak ücreti üzerinden hesaplanacaktır. Peki işçinin işe başlatmama tazminatı hesaplanırken 4 ila 8 ay arasındaki denge neye göre belirlenecektir ? İşe başlatmama tazminatı belirlenirken işçinin kıdemi esas alınacaktır. Buna göre ;

6 ay – 5 yıl arası kıdemli işçi için

4 aylık işe başlatmama tazminatına hükmedilir

5 yıl -15 yıl arası kıdemli işçi için

5 aylık işe başlatmama tazminatına hükmedilir

15 yıl ve üstü kıdemli işçi için

6-8 aylık işe başlatmama tazminatına hükmedilir.

Yukarıda görüldüğü üzere işe başlatmama tazminatı işçinin kıdemine göre belirlenmektedir. 15 yıl ve üstü kıdemi olan işçilerin fesih sebeplerine göre 6 ila 8 aylık ücretleri tutarında tazminata hükmedilmekte ve bu miktar hakimin takdirine bırakılmaktadır.

İşe Başlatmama Tazminatında Faiz

İşe başlatmama tazminatı, Türk Hukukunda niteliği itibarıyla ‘tazminat’ niteliğindedir. Bu nedenle işe başlatmama tazminatına uygulanacak faiz, yasal faiz olacaktır.

İşe Başlatmama Tazminatında Zamanaşımı           

İşe başlatmama tazminatı, yukarıda da beyan ettiğimiz üzere tazminat niteliğinde olması nedeniyle 10 yıllık zamanaşımına tabi olacaktır.

İşe Başlatmama Tazminatı Nasıl Alınır ?         

İş Mahkemeleri, işe iade kararı verirken gerekçeli kararında işe iade edilmeme halinde ödenmesi gereken işe başlatmama tazminatına ve boşta geçen süreye ilişkin ücrete dair hüküm verir. Bu hükümde işçinin ne kadar işe başlatmama tazminatına hak kazandığı ayrıca belirtilir. İşçi, süresi içerisinde başvurusuna rağmen işvereni tarafından işe başlatılmaz ise işçi, ayrı bir dava ile işe başlatmama tazminatının tahsilini dava edecektir. Kısaca, işe başlatmama tazminatını almak isteyen işçi, ayrı bir dava açacak ve bu davada işe başlatılmadığını bu nedenle işe başlatmama tazminatının kendisine verilmeisini talep edecektir.

İşe Başlatmama Tazminatına İlişkin Yargıtay Kararı

İşe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücretinde faiz, zamanaşımı dava süreci ile alakalı olan detaylı bir Yargıtay Kararını sizlerle paylaşmak arzusundayız. 9. Hukuk Dairesinin vermiş olduğu karar şu şekildedir :

YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ

Esas Numarası: 2007/38730 -Karar Numarası: 2009/7345 – Karar Tarihi: 18.03.2009

  • BOŞTA GEÇEN SÜRE ÜCRETİ
  • İŞE BAŞLATMAMA TAZMİNATI
  • GEÇERSİZ SEBEPLE YAPILAN FESHİN SONUÇLARI
  • İŞÇİNİN İŞE İADE KARARINDAN SONRA İŞVERENE BAŞVURMASI

4857 s. İşK/21, 34, 56

ÖZET: İşçinin işe başlatılmadığı tarih, işe başlatmama tazminatının muaccel olduğu andır. Bahsi geçen tazminat yönünden faize hak kazanmak için, kural olarak işverenin temerrüde düşürülmesi gerekir. Ancak, işçinin işe iade başvurusunda işe alınmadığı takdirde işe başlatmama tazminatının ödenmesini talep etmiş olması durumunda, işverenin ayrıca temerrüde düşürülmesi gerekmez ve bahsi geçen tazminat muaccel olduğu anda işverence ödenmelidir. İşe iade davası ile tespit edilen en çok 4 aya kadar boşta geçen süreye ait ücret ve diğer haklar için mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanmalıdır. Ancak işe başlatmama tazminatı niteliği itibarıyla tazminat olmakla uygulanması gereken faiz, yasal faiz olmalıdır.

Davacı, tazminat ve ücret alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm, süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için tetkik hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- İşe iade davası sonunda ödenmesi gereken boşta kalan süreye ilişkin ücret ve işe başlatmama tazminatında uygulanacak faiz ve faiz başlangıç tarihi konularında taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 21. maddesinin 5. fıkrasına göre, işçi kesinleşen mahkeme kararının kendisine tebliğinden itibaren 10 iş günü içinde işe başlamak için işverene başvuruda bulunmak zorundadır. Aksi halde işverence yapılan fesih geçerli bir feshin sonuçlarını doğurur. Aynı maddenin 1. fıkrasına göre de, işveren işe iade için başvuran işçiyi 1 ay içinde işe başlatmak zorundadır. Aksi halde en az 4, en çok 8 aylık ücret tutarında belirlenen iş güvencesi tazminatı ile boşta geçen süreye ait en çok 4 aya kadar ücret ve diğer hakları ödenmelidir.

İşçinin işe iade yönündeki başvurusu samimi olmalıdır. İşçinin gerçekte işe başlamak niyeti olmadığı halde, işe iade davasının sonuçlarından yararlanmak için yapmış olduğu başvuru geçerli bir işe iade başvurusu olarak değerlendirilemez. Başka bir anlatımla, işçinin süresi içinde işe iade yönünde başvurusunun ardından, işverenin daveti üzerine işe başlamamış olması halinde, işçinin gerçek amacının işe başlamak olmadığı kabul edilmelidir. Bu durumda işverence yapılan fesih, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 21/5. maddesine göre geçerli bir feshin sonuçlarını doğurur. Bunun sonucu olarak da, işe iade davasında karara bağlanan işe başlatmama tazminatı ile boşta geçen süreye ait ücret ve diğer hakların talebi mümkün olmaz. Ancak, geçerli sayılan feshe bağlı olarak işçiye ihbar ve koşulları oluşmuşsa kıdem tazminatı ödenmelidir (Yargıtay Dokuzuncu HD. 14.10.2008 gün 2008/29383 E., 2008/27243 K.).

İşe iade yönündeki başvurunun 10 iş günü içinde işverene bildirmesi gerekmekle birlikte, tebligatın postada gecikmesinden işçinin sorumlu olması düşünülemez.

İşverenin de işçinin işe başlama isteğinin kabul edildiğini 1 ay içinde işçiye bildirmesi gerekmekle birlikte, tebligat sorunları sebebiyle bildirimin süresi içinde yapılamaması halinde, bundan işveren sorumlu tutulamaz. İşverence yasal süre içinde gönderilmiş olsa da, işçinin bir aylık işe başlatma süresi aşıldıktan sonra eline geçen bildirim üzerine makul bir süre içinde işe başlaması gerekir. Burada makul süre, işçinin işe daveti içeren bildirim anında işyerinin bulunduğu yerde ikamet etmesi durumunda en fazla 2 günlük süre olarak değerlendirilebilir. İşçinin işe iadeyi içeren tebligatı işyerinden farklı bir yerde alması halinde ise, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 56. maddesinin son fıkrasında izinler için öngörülen en çok 4 güne kadar yol süresi makul süre olarak değerlendirilebilir. Bu durumda işçinin en fazla 4 gün içinde işe başlaması beklenmelidir.

İşverenin işe davete dair beyanının da ciddi olması gerekir. İşverenin işe başlatma amacı olmadığı halde işe başlatmama tazminatı ödememek için yapmış olduğu çağrı, gerçek bir işe başlatma daveti olarak değerlendirilemez.

İşçinin işe iade sonrasında başvurusuna rağmen işe başlatılmaması halinde, işe başlatılmayacağının sözlü ya da eylemli olarak açıklandığı tarihte veya bir aylık başlatma süresinin sonunda iş sözleşmesi işverence feshedilmiş sayılır. Fesih tarihindeki ücrete göre işe başlatmama tazminatı ödenmelidir.

İşe başlatmama tazminatının da fesih tarihindeki ücrete göre hesaplanması gerekir. İşçinin işe başlatılmadığı tarih, işe başlatmama tazminatının muaccel olduğu andır. Bahsi geçen tazminat yönünden faize hak kazanmak için, kural olarak işverenin temerrüde düşürülmesi gerekir. Ancak, işçinin işe iade başvurusunda işe alınmadığı takdirde işe başlatmama tazminatının ödenmesini talep etmiş olması durumunda, işverenin ayrıca temerrüde düşürülmesi gerekmez ve bahsi geçen tazminat muaccel olduğu anda işverence ödenmelidir.

Boşta geçen süreye ait 4 aya kadar ücret ve diğer haklar için ise, feshi izleyen dönem ücretlerine göre hesaplama yapılmalıdır. Sözü edilen alacak işçinin işe iade için başvurduğu anda muaccel olur.

Boşta geçen sürenin en çok 4 aylık kısmı içinde gerçekleşen diğer haklar kavramına, ikramiye, gıda yardımı, yol yardımı, yakacak yardımı ve servis gibi parasal haklar dahil edilmelidir. Söz konusu hesaplamaların işçinin belirtilen dönemde işyerinde çalışıyormuş gibi yapılması ve para ile ölçülebilen tüm değerlerin dikkate alınması gerekir. Bununla birlikte işçinin ancak çalışması ile ortaya çıkabilecek olan arızi fazla çalışma ücreti, hafta tatili ile bayram ve genel tatil günlerinde çalışma karşılığı ücret ile satışa bağlı prim gibi ödemelerin, en çok 4 ay kadar boşta geçen süre içinde ödenmesi gereken diğer haklar kavramında değerlendirilmesi mümkün olmaz.

Boşta geçen süreye ait ücret ve diğer haklar ile işe başlatmama tazminatı brüt olarak hüküm altına alınmalı ve kesintiler infaz sırasında gözetilmelidir.

İşe iade davası ile tespit edilen en çok 4 aya kadar boşta geçen süreye ait ücret ve diğer haklar için de 4857 sayılı İş Kanunu’nun 34. maddesinde sözü edilen özel faiz türü uygulanmalıdır. Ancak işe başlatmama tazminatı niteliği itibarıyla tazminat olmakla uygulanması gereken faiz, yasal faiz olmalıdır.

Somut olayda, davacının işe iade başvurusu davalıya 23.08.2006 tarihinde tebliğ edilmiş, davalı 26.09.2006 tarihli yazı ile işe başlatmayacağını açıklamıştır.

Bu halde işe başlatmama tazminatına davacının işe başvuru tarihine göre bir aylık süre sonu olan 23.09.2006 tarihinden itibaren faiz uygulanmalıdır. Boşta geçen süre ücretinde ise, 23.08.2006 tarihinden faize karar verilmelidir.

Faiz türü yönünden de yukarıda açıklandığı üzere boşta geçen süreye ilişkin ücret alacağına 4857 sayılı İş Kanunu’nun 34. maddesinde sözü edilen özel faiz türü, işe başlatmama tazminatına ise, yasal faiz uygulanmalıdır.

Mahkemece, boşta geçen süreye ilişkin ücret ve işe başlatmama tazminatına uygulanan faizin başlama tarihi ile işe başlatmama tazminatına uygulanan faiz türü hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 18.03.2009 gününde oybirliği ile karar verildi.

Incoming search terms:

  • işe başlatmama tazminatı nasıl hesaplanır
  • işe başlatmama tazminatı

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir