İşvereni Zarara Uğratmak

By | 24 Aralık 2013

İş hayatında işçiler, yapmakla yükümlü oldukları işler nedeniyle bazen işverenlerine zarar verebilmektedir. Verilecek zararın oranı çok büyük veya önemsenmeyecek kadar düşük olabilir. Hayatın olağan akışı çerçevesinde meydana gelecek zararların büyük olması halinde İş Kanunu, işverene iş sözleşmesini haklı olarak feshetme imkanı vermiştir. İş Kanunu’nun 25. maddesinin II. Fıkrasının (ı) bendi gereğince ‘işçinin kendi isteği veya savsaması yüzünden işin güvenliğini tehlikeye düşürmesi, işyerinin malı olan veya malı olmayıp da eli altında bulunan makineleri, tesisatı veya başka eşya ve maddeleri otuz günlük ücretinin tutarıyla ödeyemeyecek derecede hasara ve kayba uğratması’ halinde işveren, iş sözleşmesini haklı olarak feshedebilir.

İşverene Verilen Zararda Dikkate Alınacak Kriterler

İşverenin zarara uğraması halinde zararın yol açacağı hukuki ilişkilerin tespitinde ve iş sözleşmesinin feshinin değerlendirilmesinde bazı kriterler önem taşımaktadır. Bu kriterler:

  • İşçinin verdiği zararın tespiti
  • İşçinin kusur oranı
  • Ortaya çıkan zararın, zararı veren işçinin 30 günlük brüt ücretini aşıp aşmadığı

İşçinin vermiş olduğu zararın miktarı ve işçinin kusuru çok önemlidir. Nitekim işçinin kusurunun bulunmadığı bir zarar söz konusu ise işçinin sözleşmesi feshedilemeyecektir. İşçi kusursuz olmasına rağmen iş sözleşmesi feshedilmiş ise bu fesih haksız bir fesih olarak kabul edilecek, açılacak işe iade davası ve alacak davaları işçi lehine sonuçlanacaktır. Bununla birlikte işçinin kusurunun yüzdeli olması halinde tespit edilen kusur miktarı brüt ücrete oranlanacak ve bu şekilde işverenin fesih hakkı tartışılacaktır.

İşyerinde meydana gelen zararda, işçinin yapmış olduğu fiilin kasıtlı, ihmal sonucu veya taksirle yapılıp yapılmadığı pek bir önem taşımamaktadır. Önemli olan işçinin kusur oranının tespiti ve ortaya çıkan zararın miktarıdır. Bu nedenle yetkili kişilerce işçinin kusuru ve işçinin vermiş olduğu zarar tespit edilmeli, iş sözleşmesi buna göre feshedilmelidir.

30 (Otuz) Günlük Ücret Nasıl Hesaplanacaktır ?

İş Kanununun 25. maddesine göre işçinin otuz günlük ücretinden bahsedilmektedir. Kanun metninde net ücret veya brüt ücret şeklinde bir uygulama olmadığından ötürü kanunun işçi lehine yorumlanması gerekliliğinden dolayı burada esas alınacak ücret işçinin aylık brüt ücreti olmalıdır. Meydana gelen zarar, bu brüt ücreti aşıyor ise işveren iş sözleşmesini haklı olarak feshedebilir ve bu durumda işçi kıdem tazminatına hak kazanamaz.

Meydana gelen zararı, işçinin karşılamış olması veya karşılayacağını taahhüt etmesi işverenin fesih hakkını ortadan kaldırmamaktadır. İşveren, işçinin tüm bu iyiniyetli yaklaşımına rağmen iş sözleşmesini feshedebilir.

İşverenin Zarara Uğratılması Halinde İş Sözleşmesinin Feshi ve Zamanaşımı

İşçinin işverenini zarara uğratması ve bu zararın işçinin aylık brüt ücretinden fazla olması halinde işçi İş Kanununun 25. maddesine dayanarak iş sözleşmesini haklı nedenle feshedecektir. Peki bu fesih hakkı sınırsız bir hak olup işveren bu hakkını dilediği zaman kullanabilecek midir ? Bu noktada kanun koyucu, işçinin böylesine bir tehditle iş yaşantısına devam etmemesi adına İş Kanunu’nun 26. maddesinde fesih için bazı süreler öngörmüştür. İş Kanunu’nun 26. maddesine göre ; ‘24 ve 25inci maddelerde gösterilen ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan hallere dayanarak işçi veya işveren için tanınmış olan sözleşmeyi fesih yetkisi, iki taraftan birinin bu çeşit davranışlarda bulunduğunu diğer tarafın öğrendiği günden başlayarak altı iş günü geçtikten ve her halde fiilin gerçekleşmesinden itibaren bir yıl sonra kullanılamaz.’

Görüldüğü gibi işvereni zarara uğratan işçinin iş sözleşmesinin feshi olayın gerçekleşmesinden itibaren 1 yıl içerisinde yapılmalıdır. Aksi halde zarar nedeniyle iş sözleşmesi feshedilemeyecektir.

İşçi, İşverene Zarar Verirse Ne Yapılmalıdır ?

Ortada bir zarar var ve bu zarar işçi tarafından verilmiş ise Yargıtay Kararları doğrultusunda yapılması gereken hususları şu şekilde sıralayabiliriz :

  • Meydana gelen zarar tespit edilmeli
  • Olayın meydana gelmesine sebebiyet veren işçinin kusur oranı belirlenmeli (iş güvenliği uzmanları tarafından oluşturulacak bir kurul ile)
  • Zarar ve kusur oranına göre; zararın, işçinin 30 günlük brüt ücretini aşıp aşmadığı belirlenmelidir.

Meydana gelen zararda, işçinin sorumluluğun olup olmadığı ve iş sözleşmesini feshedecek bir zararın meydana gelip gelmediğinin tespitinde yukarıdaki hususlar titiz bir şekilde incelenmeli ve buna göre işlem yapılmalıdır. Nitekim işçi aleyhine bir durum ve işveren aleyhine bir durum söz konusu olduğu takdirde İş Mahkemesi bu belgelere göre karar verecektir.

İşverene Zarar Nedeniyle İş Sözleşmesi Feshedilen İşçi Kıdem Tazminatına Hak Kazanır mı ?

İşveren, işçinin hareketleri nedeniyle zarara uğrar ve iş sözleşmesini İş Kanunu’nun 25/2-ı bendine göre feshederse ; işçi kıdem tazminatına hak kazanamaz.

İşverene Zarar Nedeniyle İş Sözleşmesi Feshedilen İşçi İhbar Tazminatına Hak Kazanır mı ?

İşveren, işçinin hareketleri nedeniyle zarara uğrar ve iş sözleşmesini İş Kanunu’nun 25/2-ı bendine göre feshederse ; işçi ihbar tazminatına hak kazanamaz.

Yargıtay Kararları Işığında İşverene Zarar Vermek Nedeniyle Fesih

İşverenin zarara uğraması ve şartların oluşması nedeniyle iş sözleşmesinin feshi, bugüne kadar birçok kez dava konusu olmuş, haksız yere işten çıkarıldığını iddia eden işçiler haklarını aramak için İş Mahkemelerine başvurmuşlardır. Bugüne kadar verilmiş bazı kararları sıramalak istemekteyiz :

  • 30 günlük brüt ücretten fazla zarara sebebiyet verdiğinden fesih haklıdır.
  • Mahkemece, davacının eyleminden doğan zarar miktarını ve davacının otuz günlük ücretinin geçip geçmediği belirlenerek sonuca gidilmelidir.
  • Davacının kusuru iş güvenliği uzmanlarından teşekkül edilecek kurul marifetiyle araştırılmalıdır.
  • Zarar gerekirse mahallinde keşif yapılarak araştırılmalıdır. Davacı işçinin kusurlu olduğu ve buna göre zarar tutarının işçinin 30 günlük ücretini aştığı belirlendiğinde, işverence yapılan fesih 4857 sayılı İş Kanununun 25/2(i) benbdi uyarınca haklı olduğundan, ihbar ve kıdem tazminatı isteklerinin reddine karar verilmelidir.
  • Zararı ispat yükü davalıdadır. Keşif masraflarının davalı tarafından karşılanması gerekir.

Görüldüğü üzere işverenine zarar veren işçi, vermiş olduğu bu zararla kalmamakta, aynı zamanda iş sözleşmesinin feshedilmesi halinde kıdem ve ihbar tazminatından da mahrum kalmaktadır. Bu nedenle, işverene zarar verildiği gerekçesiyle feshedilen iş sözleşmelerinde işçiler, ivedilikle bir avukata danışmalı ve süreç hakkında derhal bilgi almalıdırlar. Avukat ile görüşmeksizin işlem yapılması halinde hak kayıpları çok büyük olacaktır.

Incoming search terms:

  • işçinin işvereni zarara uğratması
  • işçinin işvereni zarara uğratması tazminat

3 thoughts on “İşvereni Zarara Uğratmak

  1. ibrahim marullar ( marmara üniversitesi hukuk fakültesi öğrencisi)

    Verdiğiniz bilgiler için çok teşekkürler.. Ancak bir sorun var ki değinmediğiniz nokta (incelediğim bir dosya da mevcut bir durum) işçinin kusuru olsa dahi; oluşan zarar ile işçinin kusurlu hareketi arasında ki illiyet bağının varlığının bir öneme sahip olup olmadığıdır. Acaba sizin elinizde bu duruma örnek teşkil edebilecek kararlar veyahut doktrinden örnekler var mıdır? (Örnek olay: Emniyet kemeri bağlı olmayan işçinin trafik kazasında zarara sebebiyet vermesi ve kurulca tek kusurunun emniyet kemerini takmamış olmasıdır. Trafik kazası sonucu araç tamamen kullanılamaz hale gelmiş ve tespit edilen kusur olan %20 ye oranla tespit edilen zarar 30 günlük ücreti aşmaktadır. Acaba bu olayda emniyet kemerinin bağlı olmaması zararda işçinin kusurluluğu için illiyetin olup olmadığı konusunda farklı bir sonuç doğurabilir mi ? ) . Şimdiden vereceğiniz bilgiler için çok teşekkür eder, iş hayatınızda başarılar dilerim.

    Reply
    1. İHSAN ALSANCAK

      Sn yetki

      X Hotelde Resepsiyonist görevlisi olarak görev aldım X odada konaklayan misafirin ödemesini misafirin kendisi değil misafiri otele getiren başlka bir şahıs ödemeli olarak açılmış ,açılmış rezervasyon formunda da bu böyle şekilde Misafir sabah 04:00 da odasından çıkdı fakat kalış tarihi devam etmekdeydi.çıkarkende bavulunu alıp aynı gün döneceğini söyledi.ben yinede odasını kontrol ettim Odasında 3 adet kredi kartı ,giysiler vs…. bulunmaktaydı.Fakat şahıs çok uzun zaman gelmedi. Bu yüzden işverenim bana ivedi bir şekilde işhaddimi fesh etti Gerekçe olarak çıkan şahısı niçin bırakdım niçin gece çıkış yaparken işverenimi uyandırıp haber vermemişim diye Bende kendisine misafirin odasının dolu olduğunu ayrıca rezervasyon formundada oda ücretinin misafirin değil misafiri otele getiren misafirin ödeyeceğine dair olduğunu izah ettim İşverenim beni işden çıkardığı yetmiyormuş gibi 1 aylık maaşımıda vermiyor Bu durumda ne yapmam gerekir.İşverenim bana karşı dava açma hakkı varmıdır?

      Reply
      1. yusuf

        Merhaba işvereninizin iş sözleşmenizi feshi geçerli bir sebebe dayanmamaktadır. Bu yüzden maaşınızda dahil olmak üzere diğer tazminat vb. hakları elde etmek üzere hukuki yollara başvurmanızı öneririm

        Reply

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir