Türk İş Hukuku, kadın çalışanlara yönelik pozitif ayrımcılık ilkesi gereği özel bir fesih hakkı tanımıştır. Halk arasında “Evlilik Tazminatı” veya “Çeyiz Parası” olarak da bilinen bu hak; kadın işçinin evlendiği tarihten itibaren 1 yıl içinde iş sözleşmesini feshederek kıdem tazminatını alabilmesine olanak tanır.

Ancak bu hak, şartsız bir “istifa et, parayı al” süreci değildir. Sürelerin kaçırılması veya dilekçenin yanlış yazılması, binlerce liralık tazminatın yanmasına neden olabilir. Bu yazımızda süreci adım adım ve hukuki incelikleriyle ele aldık.

Yasal Dayanak ve Temel Şartlar

1475 sayılı İş Kanunu’nun 14. maddesi kadın işçiye evlendiği tarihten itibaren 1 yıl içerisinde kendi arzusu ile iş akdini sona erdirme hakkı verir. Bu haktan yararlanabilmek için şu şartların varlığı gerekir:

1. İş Sözleşmesinin Devam Ediyor Olması: İşçi hali hazırda çalışıyor olmalıdır.
2. Resmi Evlilik İşlemi: Dini nikah veya düğün töreni değil, resmi nikah dairesinde kıyılan nikah tarihi esas alınır.
3. 1 Yıllık Hak Düşürücü Süre: Resmi nikah tarihinden itibaren 1 yıl geçmemiş olmalıdır. (Örn: 10.05.2024’te evlenen işçi, en geç 10.05.2025’te fesih bildirimini yapmış olmalıdır).
4. Kıdem Şartı: İşçinin o işyerinde en az 1 yıllık çalışma süresini doldurmuş olması gerekmektedir.

Kıdem Tazminatına ilişkin detaylı yazımızı okuyabilir, bilgi alabilirsiniz : Kıdem Tazminatı Nedir?

Süreç Nasıl İşler? Adım Adım Yapılması Gerekenler

Evlilik nedeniyle işten ayrılmaya karar verdiğinizde izlemeniz gereken yol haritası şudur:

1. Evlilik Cüzdanı Fotokopisi: Resmi nikahınızın kıyıldığını gösteren belgeyi hazırlayın.
2. Fesih Dilekçesi: İşverene hitaben, “Evlilik nedeniyle, 1475 sayılı yasanın 14. maddesi uyarınca iş akdimi sonlandırıyorum” ibareli bir dilekçe yazın.
3. İspat: Dilekçeyi ve evlilik cüzdanı fotokopisini işverene sunun. İleride “bize dilekçe vermedi” denilmemesi için evrakı noter kanalıyla göndermek veya “teslim aldım” imzalı bir kopyasını kendinizde saklamak en güvenli yoldur.

Kritik Bilgi: Evlilik nedeniyle fesihte, kadın işçinin ihbar süresi tanımasına (önceden haber vermesine) gerek yoktur. Dilekçeyi verdiğiniz gün işi bırakabilirsiniz ve işveren sizden ihbar tazminatı talep edemez. Ancak siz de işverenden ihbar tazminatı isteyemezsiniz, sadece kıdem tazminatınızı alırsınız.

Evlilik Nedeniyle Ayrılan İşçi Başka İşe Girebilir mi?

İşverenlerin en sık itiraz ettiği ve ödeme yapmak istemediği nokta burasıdır. “Tazminatı alıp başka yerde çalışacaksa bu hakkı kötüye kullanımdır” iddiası sıkça duyulur.

Ancak Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına göre; kadının evlilik nedeniyle işten ayrılması, çalışma hayatını tamamen sonlandıracağı anlamına gelmez. Kadın işçi, evlilik sebebiyle işten ayrıldıktan sonra daha iyi şartlarda, evine daha yakın veya çalışma saatleri daha uygun başka bir işte çalışmaya başlayabilir. Bu durum, kıdem tazminatı hakkını ortadan kaldırmaz.

Avukat Mehmet Emre Ulusoy’un Notu: Bu Hususlara Dikkat!

Evlilik tazminatı sürecinde müvekkillerimin en sık yaptığı hatalar ve benim uyarılarım şunlardır:

1. Düğün Tarihi Yanılgısı: Kanun “Resmi Nikah” tarihini baz alır. Düğününüz nikahtan 3 ay sonra yapılmış olabilir; siz süreyi düğünden itibaren hesaplarsanız 1 yıllık hak düşürücü süreyi kaçırabilir ve tazminatınızı kaybedebilirsiniz.
2. Sözlü İstifa: “Ben evlendim, ayrılıyorum” diyerek kapıdan çıkmayın. İşveren sizi “izinsiz işe gelmedi” (devamsızlık) diyerek iş sözleşmenizi feshetmek isteyebilir. Mutlaka yazılı başvuru yapın.
3. İstifa Dilekçesi İçeriği: Dilekçenize sadece “İstifa ediyorum” yazarsanız, bu normal istifa sayılır ve tazminat alamazsınız. Mutlaka “Evlilik nedeniyle fesih” olduğunu belirtmelisiniz.

Sık Sorulan Sorular (SSS)

1. Evlendikten hemen sonra işten ayrılabilir miyim?

Evet. Resmi nikah yapıldığı andan itibaren 1 yıl içinde dilediğiniz gün ayrılabilirsiniz. İsterseniz nikahın ertesi günü, isterseniz 11. ayın sonunda dilekçe verebilirsiniz.

2. Evlilik tazminatı alırsam işsizlik maaşı alabilir miyim?

Hayır. İşsizlik maaşı alabilmek için işverenin sizi çıkarması veya haklı bir nedenle (mobbing, ücret ödenmemesi vb.) ayrılmanız gerekir. Evlilik nedeniyle fesih “istifa” niteliğinde olduğu için İŞKUR işsizlik maaşı ödemez.

3. Boşanıp tekrar aynı kişiyle evlenirsem tazminat alabilir miyim?

Yargıtay, sırf tazminat almak amacıyla yapılan boşanma ve yeniden evlenme (muvazaa) durumlarında tazminat hakkını reddetmektedir. Ancak farklı bir kişiyle yapılan evliliklerde bu hak tekrar doğar.

4. Erkek işçi evlilik nedeniyle kıdem tazminatı alabilir mi?

Hayır. Kanun bu hakkı sadece “kadın işçilere” tanımıştır. Erkek işçilerin evlilik nedeniyle iş akdini feshedip tazminat alma hakkı yoktur.

5. 1 yılı doldurmayan kadın işçi evlenirse ne olur?

Eğer işyerindeki çalışma süreniz (kıdeminiz) 1 yılı doldurmamışsa, evlilik nedeniyle işten ayrılsanız bile kıdem tazminatına hak kazanamazsınız. Ancak bu sebeple ayrıldığınız için işveren sizden ihbar tazminatı talep edemez (Makul süre önceden bildirim şartı aranmaz).

İş Kanunu ve benzer kanunlara buradan ulaşabilirsiniz.

Ofisimizle iletişim kurmak isterseniz : İletişim