İş hukuku, işçi ve işveren arasındaki dengenin korunmasını sağlayan en dinamik hukuk dallarından biridir. Bu dengenin en önemli unsuru ise şüphesiz Kıdem Tazminatı’dır. Yıllarca bir iş yerine emek vermiş çalışanın, iş akdi sona erdiğinde yıpranması ve geleceğe yönelik güvence ihtiyacı, kıdem tazminatı kurumu ile korunmaktadır.

Bu yazımızda; kıdem tazminatının yasal dayanağından hesaplama yöntemlerine, istifa durumunda tazminat hakkından güncel Yargıtay uygulamalarına kadar tüm süreci detaylandırdık.

Kıdem Tazminatı Nedir?

Kıdem tazminatı; 1475 sayılı İş Kanunu’nun yürürlükte kalan 14. maddesi uyarınca, işçinin işe başladığı tarihten itibaren iş sözleşmesinin sona erdiği tarihe kadar geçen her tam yıl için, işverence işçiye ödenmesi gereken toplu paradır. Bu ödeme, işçinin işyerine olan sadakatinin ve emeğinin bir karşılığı niteliğindedir.

Kıdem Tazminatı Alma Şartları Nelerdir?

Her işten ayrılan çalışan kıdem tazminatına hak kazanamaz. Kanun koyucu bu hakkı belirli ve kesin şartlara bağlamıştır:

1.  4857 Sayılı İş Kanunu’na Tabi Olmak: Çalışanın İş Kanunu kapsamında bir işçi olması gerekir.

2.  En Az 1 Yıllık Kıdem: İşçinin aynı işverene bağlı işyerinde en az 1 tam yıl çalışmış olması şarttır.

3.  İş Sözleşmesinin Belirli Nedenlerle Sona Ermesi: İstifa (haklı neden olmaksızın) genellikle tazminat hakkını doğurmaz. Tazminata hak kazanılan haller şunlardır:

    *   İşverenin, işçinin “ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık” halleri (İş K. m.25/II) *dışındaki* bir sebeple işten çıkarması.

    *   İşçinin “haklı bir nedenle” (sağlık, mobbing, ücretin ödenmemesi vb.) derhal fesih hakkını kullanması (İş K. m.24).

    *   Erkek işçinin askerlik hizmeti nedeniyle işten ayrılması.

    *   Kadın işçinin evlendiği tarihten itibaren 1 yıl içinde işten ayrılması.

    *   Emeklilik için gerekli prim ve yaş şartlarının tamamlanması.

    *   İşçinin vefatı (Bu durumda tazminat mirasçılarına ödenir).

İstifa Eden İşçi Kıdem Tazminatı Alabilir mi?

Halk arasında “istifa eden tazminat alamaz” şeklinde genel bir kanı olsa da bu durumun istisnaları vardır. Eğer işçi, istifasını (feshini) haklı bir nedene dayandırıyorsa kıdem tazminatına hak kazanır.

Haklı Fesih Sebeplerine Örnekler:

*   Maaşın, fazla mesainin veya AGİ gibi ek ödemelerin zamanında/eksik yatırılması veya elden ödenmesi.

*   İşyerinde psikolojik taciz (Mobbing) uygulanması.

*   Yıllık izinlerin kullandırılmaması.

*   SGK primlerinin gerçek maaş üzerinden değil, asgari ücret üzerinden yatırılması.

> Önemli: Haklı nedenle fesih yapacak işçinin, bu durumu noter kanalıyla bir ihtarname çekerek bildirmesi, hukuki süreçte ispat kolaylığı sağlar.

Kıdem Tazminatı Nasıl Hesaplanır? (2025-2026 Dönemi)

Kıdem tazminatı hesabı, işçinin son brüt ücreti üzerinden yapılır. Ancak bu hesaplamada sadece çıplak maaş değil, işçiye sağlanan ve süreklilik arz eden diğer menfaatler de (yemek parası, yol parası, düzenli ikramiyeler vb.) dikkate alınır. Buna Giydirilmiş Brüt Ücret denir.

Hesaplama Formülü:

`Çalışılan Yıl Sayısı x Giydirilmiş Brüt Ücret = Brüt Kıdem Tazminatı`

Dikkat Edilmesi Gerekenler:

*   Kıdem Tazminatı Tavanı: Kıdem tazminatı sınırsız değildir. Her yıl Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen bir “Tavan Ücret” vardır. İşçinin maaşı ne kadar yüksek olursa olsun, ödenecek tazminatın yıllık tutarı bu tavanı aşamaz.

*   Kesintiler: Kıdem tazminatından sadece **Damga Vergisi** (%0,759) kesilir. Gelir vergisi veya SGK kesintisi yapılmaz.

Kıdem Tazminatı Tavan Ücreti Ne Kadardır? (2026 Yılı)

Her ne kadar kıdem tazminatı hesaplamasında işçinin aylık brüt maaşı üzerinden hesaplama yapılsa da işçinin aylık brüt maaşı kanunca konulan üst sınırı geçemeyecektir. 2026 yılı Haziran ayına kadar geçerli olacak Kıdem Tazminatı Tavanı miktarı resmi gazetede yayımlanmış olup brüt 64.948,77 TL’dir.

Avukat Mehmet Emre Ulusoy’un Notu: Süreci Nasıl Yönetmelisiniz?

Bir avukat olarak kıdem tazminatı davalarında en sık karşılaştığım sorun, “ispat” ve “usul” hatalarıdır. Haklı olmanız tek başına yetmeyebilir; haklılığınızı hukuka uygun delillerle sunmanız gerekir.

1.  Bordro/İbraname İmzalamayın: Çalışma devam ederken maaş bordrosuna atılan imzalar ile işten ayrılırken imzalatılmaya çalışılan evrakları imzalamayın, bu tür deliller yargılamada aleyhinize delil olarak kullanılacaktır.

2.  Haklı Fesih İhtarnamesi: Eğer mobbing veya ücret ödenmemesi gibi bir sebeple ayrılacaksanız, işi bırakıp gitmek yerine mutlaka noterden gerekçeli bir ihtarname çekin. Bu, davanın kaderini belirleyen en kritik adımdır.

3.  Zamanaşımı: Kıdem tazminatında zamanaşımı süresi 5 yıldır. İşten çıkış tarihinden itibaren 5 yıl içinde dava açılmazsa bu hak kaybolur.

Sık Sorulan Sorular

1. Sigortasız çalıştırıldım, kıdem tazminatı alabilir miyim?**

Evet, alabilirsiniz. Sigortasız çalıştırılmak yasa dışıdır ancak işçi haklarını ortadan kaldırmaz. İşçilerin sigorta primlerinin eksik yatırılması veya hiç yatırılmaması hallerinde işçiler iş sözleşmelerini haklı olarak feshedebilir ve kıdem tazminatını alabilirler.

Sigorta primleri eksik yatırılan işçinin haklarına dair detaylı yazımıza buradan ulaşabilirsiniz.

2. 15 yıl 3600 gün ile kıdem tazminatı nasıl alınır?

8 Eylül 1999 tarihinden önce sigorta girişi olanlar, 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 prim gününü doldurduklarında, SGK’dan alacakları “Kıdem Tazminatı Alabilir” yazısı ile işverene başvurup istifa ederek tazminatlarını alabilirler. (EYT düzenlemeleri ve kademeli geçiş tabloları için güncel mevzuatı kontrol ediniz).

3. İşyeri taşınırsa kıdem tazminatı alabilir miyim?

Eğer işyerinin taşınması, işçinin çalışma koşullarında esaslı bir değişiklik yaratıyorsa (örneğin ulaşım süresinin ciddi oranda artması ve servis sağlanmaması), işçi 6 iş günü içinde bunu kabul etmediğini bildirerek sözleşmeyi feshedebilir ve tazminat talep edebilir.

4. Kendi isteğimle çıkarsam tazminat yanar mı?

Geçerli bir “haklı nedeniniz” (evlilik, askerlik, emeklilik, sağlık, işverenin ahlak dışı tutumu vb.) yoksa ve sadece başka bir iş bulduğunuz veya sıkıldığınız için istifa ederseniz, kıdem tazminatı alamazsınız.

5-Askere gideceğim kıdem tazminatı alabilir miyim?

Türkiye’de her erkek askerlik görevini yerine getirmekle yükümlüdür. Bu nedenle iş hayatına devam eden kişilerin de askere gitme durumları ve bunun bir zorunluluk olması nedeniyle İş Kanunu, askere gidecek işçiler için kıdem tazminatı alabilme koşullarını düzenlemiştir. Buna göre askere gitmek için işinden istifa eden ve makul süre içerisinde askere giden işçiler kıdem tazminatını almaya hak kazanacaktır.

Askerlik nedeniyle iş sözleşmesinin feshinde kıdem tazminatı alınıp alınamayacağına dair detaylı yazımıza buradan ulaşabilirsiniz.

Bedelli askerlik halinde kıdem tazminatı alınıp alınmayacağına ilişkin yazımıza ise buradan ulaşabilirsiniz.

6-İş yerim başka bir ile/ilçeye taşındı, kıdem tazminatı alabilir miyim?

Günümüzde birçok işyeri bazı sebeplerden ötürü başka illere veya ilçelere taşınmakta ve faaliyetlerini orada sürdürmektedir. Fakat bu durum çoğu zaman işçiler için ulaşım vb. sıkıntılara yol açmaktadır. İşyerinin başka bir ile taşınması veya başka bir ilçeye taşınması halinde işçiler sözleşmelerini haklı sebeple feshedebilecek ve kıdem tazminatına hak kazanacaklardır.

7-Emekli olmak istiyorum, kıdem tazminatı alabilir miyim?

İşçiler, kanunda sayılan bazı şartları sağladıkları takdirde emekliliğe hak kazanırlar. Kanuna göre emekliliğe hak kazanmış kişiler kıdem tazminatı almaya hak kazanırlar.

8-Emekli olmama rağmen çalışmaya devam ettim, işten çıkarılırsam kıdem tazminatı alabilir miyim?

Ülkemizde birçok işçi, emekli olmasına rağmen çalışma hayatlarına devam etmektedir. Emeklilik şartları sağlanmış olmasına rağmen kıdem ve ihbar tazminatı almaksızın çalışmalarına devam eden işçiler, kıdem tazminatlarını toplam süre üzerinden hesaplanarak almaya hak kazanırlar. Emeklilik sonrası çalışma hususuna ilişkin bazı Yargıtay Kararları şu şekildedir :

• Yargıtay 9. Hukuk Dairesi / 2012   : Emekli olmasına rağmen çalışmasına devam etmiş ve emeklilikte kıdem ödemesi yapılmamışsa tüm çalışma süresi nazara alınarak hesaplama yapılır.
• Yargıtay 9. Hukuk Dairesi / 2008   : Emekli olmasına rağmen çalışmasına devam etmiş ve emeklilikte kıdem ödemesi yapılmamışsa ayrı ayır değil tüm çalışma süresi nazara alınarak hesaplama yapılır.

Emeklilik sonrası çalışma hayatına devam eden işçinin sözleşmesi haklı olarak feshedildiği takdirde kıdem tazminatının durumunun ne olacağı da büyük sorun teşkil eder. Şayet işçi emeklilik süresini doldurmuş olmasına rağmen çalışmasına devam etmiş ve bu süreçte sözleşmesi işveren tarafından haklı olarak feshedilmiş ise ; işçi, emekli olduğu döneme ait kıdem tazminatını almaya hak kazanacaktır.

9-Evlilik nedeniyle işten ayrılacağım, kıdem tazminatı alabilir miyim?

Evlenme halinde kadın işçilere kıdem tazminatı verileceği 1475 sayılı İş Kanununda düzenlemiştir. Buna göre ; kadın işçi evlendiği tarihten itibaren 1 yıl içinde evlilik nedeniyle sözleşmesini feshetmesi halinde kıdem tazminatına hak kazanacaktır. Bu imkanın evlenmeden önce kullanılması imkansızdır.

Evlenme nedeniyle iş sözleşmesinin feshine ilişkin yazımıza buradan ulaşabilirsiniz.

10-İş yerinde Mobbing (psikolojik şiddet) yapılıyor, kıdem tazminatı alabilir miyim?

Ülkemizde son yıllarda İş Hukuku alanına kazandırılmış olan mobbing terimi, işçilerin işi kendi istekleri ile bırakmalarına yönelik her türlü fiili ifade eder. Burada mobbing olması için muhakkak bir fiilin de varlığı aranmamaktadır. Bazı durumlarda, işçiye karşı herhangi bir davranış göstermeden veya harekette bulunmadan da mobbing yapılmış olabilir. İşte bu nedenle mobbing hususu değerlendirilecekken somut olay göz önüne alınmalı ve mobbingin varlığı buna göre tespit edilmelidir.

Psikolojik taciz olarak da adlandırılan mobbingin varlığı halinde işçiler, iş sözleşmelerini haklı olarak feshedebilecek ve kıdem tazminatı almaya hak kazanabileceklerdir.

İş yerinde mobbing (psikolojik şiddet) ‘e ilişkin yazımıza buradan ulaşabilirsiniz.

14-Fazla mesai (fazla çalışma) ücretim ödenmiyor, kıdem tazminatı alabilir miyim?

Günümüzde işçilerin birçoğu fazla mesai ücretlerini alamamakta ve bu durum karşısında hukuki açıdan haklarının neler olduğunu bilmemektedir. Fazla mesai ücretleri, işveren tarafından muhakkak ödenmesi gereken alacaklardır. Fazla mesai ücretlerinin ödenmemesi halinde işçiler, iş sözleşmesini feshedebilir ve kıdem tazminatını alabilirler.

Fazla mesai ücretine ilişkin yazımızı buradan okuyabilirsiniz.

Şartları taşıyıp taşımadığınızdan emin değilseniz veya hesaplama konusunda hukuki desteğe ihtiyacınız varsa, kıdem tazminatı avukatı olarak ofisimizle iletişime geçebilirsiniz.