Türk Medeni Kanunu’na göre, evlilik birliği içinde veya evliliğin sona ermesinden başlayarak 300 gün içinde doğan çocuğun babası kocadır. Buna hukukta “Babalık Karinesi” denir. Ancak biyolojik gerçeklik her zaman resmi kayıtlarla örtüşmeyebilir.
Eğer resmi nikahlı koca, çocuğun biyolojik babası değilse; bu yanlış kaydın düzeltilmesi için açılması gereken dava Soybağının Reddi Davasıdır. 2013 yılından beri sitemizde yer alan bu rehberi, Anayasa Mahkemesi’nin hak düşürücü sürelerle ilgili verdiği güncel iptal kararları ve 2025 yılı uygulamaları ışığında yeniledik.
Soybağının Reddi Davasını Kimler Açabilir?
Bu dava, babalık karinesini çürütmek amacıyla açılır. Kanun koyucu dava açma hakkını sınırlı kişilere tanımıştır:
- Koca: Çocuğun kendisinden olmadığını iddia eden koca, ana ve çocuğa karşı bu davayı açabilir.
- Çocuk: Çocuk da ergin olduktan sonra bu davayı açma hakkına sahiptir.
- Diğer İlgililer (İstisnai Durum): Koca dava açmadan ölürse, gaipliğine karar verilirse veya ayırt etme gücünü kaybederse; kocanın altsoyu, ana-babası veya baba olduğunu iddia eden kişi de belirli süreler içinde dava açabilir.
Önemli: Annenin doğrudan “soybağının reddi davası” açma hakkı yoktur. Anne, bu davada genellikle davalı (karşı taraf) konumundadır.
Babalık Davası ile Karıştırılmamalıdır
Hukuki süreçlerde en sık yapılan hata, bu davanın babalık davası ile karıştırılmasıdır.
- Soybağının Reddi: Mevcut olan yasal baba-çocuk bağını koparmak için açılır.
- Babalık Davası: Nüfusta babası belli olmayan çocuk ile biyolojik baba arasında bağ kurmak için açılır.
Eğer amacınız, nüfusta babası olmayan bir çocuk için babalık hükmü aldırmaksa, Babalık Davası ve Şartları konulu yazımızı incelemelisiniz.
Hak Düşürücü Süreler (2025 Güncel Durum)
Soybağının reddi davasında süreler kamu düzenine ilişkindir ve hakim tarafından kendiliğinden dikkate alınır. Ancak Anayasa Mahkemesi (AYM), katı süre kurallarını “hak arama hürriyeti” kapsamında esneten kararlar vermiştir.
- Koca İçin Süre: Koca, doğumu ve çocuğun kendisinden olmadığını öğrendiği tarihten itibaren 1 yıl içinde dava açmalıdır. Daha önce uygulanan “doğumdan itibaren 5 yıl” sınırı, haklı bir sebep varsa (örneğin kısırlık raporunun geç alınması, yurtdışında olma vb.) esnetilebilmektedir.
- Çocuk İçin Süre: Çocuk, ergin olduğu tarihten (18 yaş) itibaren 1 yıl içinde dava açabilir. Ancak AYM kararlarıyla, çocuğun biyolojik gerçekliği öğrenmesinin ergin olduktan çok sonra gerçekleşmesi durumunda da dava açabilmesinin önü açılmıştır.
İspat Yükü ve DNA Testi
Soybağının reddi davalarında en önemli delil DNA Testidir.
- Evlilik İçinde Ana Rahmine Düşme: Çocuk evlilik devam ederken ana rahmine düşmüşse, davacı kocanın “baba olmadığını” ispatlaması gerekir.
- Evlilik Öncesi veya Ayrılık Sırası: Çocuğun evlilik öncesinde veya eşlerin ayrı yaşadığı dönemde ana rahmine düştüğü ispatlanırsa, babalık karinesi zayıflar.
Mahkeme, Adli Tıp Kurumu veya yetkili hastanelerden alınacak DNA raporu ile biyolojik bağın olup olmadığını kesin olarak tespit eder.
Avukat Mehmet Emre Ulusoy’un Notu
“Soybağının reddi davaları, sonuçları itibarıyla miras hukukunu ve nüfus kayıtlarını kökten değiştiren davalardır. Davanın kabulü halinde çocuk, kocanın nüfusundan düşer ve ‘baba hanesi’ boş kalır. Bu aşamadan sonra çocuğun biyolojik babasının üzerine kaydedilmesi için ayrıca bir tanıma işlemi veya babalık davası gerekir.
Müvekkillerimize her zaman uyarımız şudur: Hak düşürücü süreler bu davaların en tehlikeli kısmıdır. ‘Nasıl olsa DNA testi gerçeği ortaya çıkarır’ diyerek süreyi kaçırmak, davanın usulden reddedilmesine neden olabilir. Bu nedenle şüphe oluştuğu anda vakit kaybetmeden hukuki destek alınmalıdır.”
Sık Sorulan Sorular (SSS)
1. Soybağının reddi davası nerede açılır?
Görevli mahkeme Aile Mahkemesidir. Yetkili mahkeme ise davacının veya davalının yerleşim yeri mahkemesidir.
2. Anne çocuğun kocasından olmadığını itiraf ederse dava biter mi?
Hayır, bitmez. Soybağı davaları kamu düzenini ilgilendirdiği için hakimin sadece beyanla yetinmesi mümkün değildir. Annenin itirafı önemli bir delildir ancak mahkeme yine de DNA testi ile maddi gerçeği araştırmak zorundadır.
3. Dava sonucunda çocuğun soyadı değişir mi?
Evet. Dava kabul edilip kesinleştiğinde, çocuk kocanın nüfusundan silinir ve annesinin kütüğüne, annesinin soyadı ile kaydedilir.
4. Koca kısır olduğunu öğrenirse dava açabilir mi?
Evet. Kocanın üreme yeteneğinin olmadığını (kısırlık) gösteren sağlık raporları, davanın en güçlü delillerinden biridir.
5. Soybağının reddi davasında nafaka ödenir mi?
Dava süresince tedbiren nafaka devam edebilir. Ancak davanın sonunda kocanın baba olmadığı anlaşılırsa, nafaka yükümlülüğü sona erer. Hatta koca, bugüne kadar çocuk için yaptığı masrafları ve ödediği nafakaları, “sebepsiz zenginleşme” hükümleri çerçevesinde anneden (veya biyolojik babadan) geri talep etme hakkına sahip olabilir.
Türk Medeni Kanunu’na buradan ulaşabilirsiniz.
Merhaba ben biyolojik olarak anne babam olan kisilerle resmi olarak tum baglarimi koparmak onlarin soyagacindan cikmak istiyorum hukuken bu mumkun mu ne yapmak gerek tesekkurler
Merhaba,
Biyolojik olarak anne ve babanız olan kişilerle bağınızı ancak başka bir aileye evlat edinerek koparabilirsiniz.
Ben ailemle anlaşamıyorum ve annem babam ailemi reddemek istiyor bu konuda ne yapmam lazim peki bu ilgili bilgi almam lazım
Merhaba,
Çocuklar, biyolojik anne ve babalarını reddedemezler. Yasamızda bu hususta herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır. Miras bırakan kişiler ise yasada belirtilen haller söz konusu olduğunda mirasçılarını mirastan çıkarabilirler. Mirasçılıktan çıkarmaya ilişkin yazımızı okuyabilirsiniz : https://www.emreulusoy.av.tr/mirasciliktan-cikarma-mirastan-iskat-men-nasil-yapilir
Merhaba , çekişmeli boşanma davası devam ederken , baba çocuğu istemiyorum diyip soybaginin reddini yapabilir mi , yada bu Boşanma ile birleşip anlaşarak hemen bitirilebilir mi
Merhaba,
Soy bağının reddi için şartlar sağlanıyorsa baba dilediği zaman davayı açabilir. Anlaşma konusu ise tarafların takdirindedir.
Merhaba 25 yıl önce benden olmayan bir çocuğu üzerime kaydedip baba olarak gösterdiler.Halada nüfusta öyle gözüküyor.Çocuğuda evlatlık verdiler.Ben şimdi soy bağının reddi davası açabilirmiyim.
Merhaba,
Çocuğu Mahkeme kararı ile evlat edindi iseniz nüfusunuzdan sildirmeniz yine bir mahkeme kararı ile mümkün olabilir. Bu nedenle evlat edinme davası ile ancak çocuğu nüfusunuzdan başka bir nüfusa geçirebilirsiniz.
Merhabalar. Öncelikle sorum Anne ve Babam ile alakalı değil 2 dereceden akrabalar (amca hala) bunları soy ayağından resmi bir şekilde reddini istiyorum. Bunu nasıl yapabilirim.
Merhaba,
Hukukumuzda bu şekilde bir dava türü söz konusu değildir. Nüfus kayıtları kamu düzeni gereği önemlidir ve keyfi değişikliklere izin verilmemektedir.
merhaba, uzun yıllardır babam ve annemden çeşitli şekillerde zarar gördüğüm için aile bağlarını koparmak istiyorum e-devlet üzerinden yapmam mümkün mü yoksa dava mı açmalıyım?
Merhaba,
Biyolojik anne ve babanıza karşı maalesef bir işlem yapamazsınız. Anne ve babanız değilse buna ilişkin dava açabilirsiniz.
merhaba ben benden olmayan iki çocuğu üzerime aldım ve daha yeni bu çocukların benden olmadığını öğrendim bu çocukları soyadimdan cikatmak için ne yapmam gerek
Merhaba,
Çocukları nüfusunuza alış şekliniz önem taşımaktadır. Bu nedenle ofisimizi (0216 550 33 23) aramanızı veya info@emreulusoy.av.tr mail adresimize detaylı bir mail atmanızı istemekteyim. Ancak o şekilde yardımcı olabiliriz.
Benim sorum biraz karışık olacak. Nasıl ve nerden başlayayım bilemiyorum. Benim eşim şu an 46 yaşında ve 45 sene sonra bazı tesadüfler sonrası babası bildiği kişinin öz babası olmadığını öğrendi. Hayatı yıkıldı travma yaşıyor şu an. Bunun üzerine diğer 4 kardeşleri bunu fırsat bilip eşimi soybağından çıkarmaya çalışıyorlar…..eşimin öz baba bildiği ve onu büyüten kişi 14 sene önce vefaat etti. Eşim üzüntüsünü halen daha dün gibi yaşıyor. Büyüdüğü ailede öz bildiği Babasına çok bağlıydı. Tek bağlı olduğu kişiydi diyebilirim.
Eşim ne kadar dirensede onlar ellerinden geleni yapmaya çalışıyorlar. Adamın hayatını maf ettikleri yetmezmiş gibi birde adamcağızın elinde kalan tek babasını bile elinden almaya çalışıyorlar. Eşim ne kadar Babamı benden alamazsınız diye haykırsada bu durum onların hiç umrunda olmuyor. Kardeşleri eşime hiç bağ kurmamışlar çünkü onların taa baştan beri bilgileri varmış. Ben bu duruma eşi olarak çok üzülüyorum…elimden ne geliyorsa yapmaya çalışıyorum.Kardeşleri mahkemeye başvurularında eşime iftira atarak sanki eşim kendisi çıkmak istiyormuş gibi Mahkemeyi savciyı hakimi bile kandırmaya çalışıyorlar.
Eşim onu büyüten babanın öz babası bildiği kişinin soybağından asla çıkmak istemiyor…. Bu böyle olduğu halde diğer kardeşler direniyorlar. Bunu yapabilmeleri mümkünmü?
Buna karşı ne yapabilirim ne yapabiliriz? Bu olay bizim evlilik hayatımızıda çok etkiliyor.
Merhaba,
Açılacak davada kendinizi bir avukat ile temsil ettirmelisiniz. Eşinizin nasıl evlat olarak nüfusa kaydının yapıldığı önemli. Bu nedenle yazdıklarınızdan yola çıkarak bir yorum yapmam mümkün değil.
Merhaba
Babamla annem yıllar önce boşandı ve babamla yıllardır görüşmüyorum en son 18 yaşımdan küçükken gördüm. Babam görüşmediğimiz süreç içerisinde sanırım fetö nedeniyle birkaç ay hapise girip çıkmış. Bir savunma sanayi firmasında işe başlamak üzereyim ve güvenlik soruşturması olacak. Sizce bu hapis durumu güvenlik soruşturmasında beni kötü etkiler mi? Veya etkilememesi adına nüfustan onu nasıl çıkarabilirim? Farklı bir aileye evlat edinerek mi nüfus kaydımı değiştirebilirim?
Merhaba,
Aile üyelerinin soruşturma geçirmiş olması aleyhe bir durum ve bu nedenle kişi güvenlik belgeniz olumsuz düzenlenebilir. Böyle bir halde idari işlemin iptali için dava açılması gerekmektedir. Ofis numaramız 0216 550 33 23 olup buradan ulaşabilirsiniz.
2.evliliğini yapan babam, 2.eşinin ,kendisinden değil önceki eşinden olan, çocuğunu üstüne alıyor fakat 2.eşiyle tekrar boşanınca tekrar nüfustan düşürmek istiyor. Süreç nasıl ilerlemeli?
Merhaba,
Babanızın üstüne aldığı çocuğu nasıl üstüne aldığı önemlidir. Bu hususta bilgi verebilirseniz daha sağlıklı yardımcı olabiliriz. Mail adresimize durumun detaylarını iletebilirsiniz : info@emreulusoy.av.tr
İyi günler kardeşimin doğacak olan çocuğunu ben sahiplendim doğunca çoçuğu kendi nüfusuma kayıt ettirdim çocuğu ergen olana kadar 17 yaşına kadar büyüttüm sonrasında çocuğu benden geri aldı o zamana kadar çocukda bunu bilmiyordu şimdi ben bu çocuğu nüfusumdan nasıl çıkarabilirim teşekkür ederim
Merhaba,
Hukuk büromuzu ararsanız gereken desteği sağlayabiliriz : 0216 550 33 23
24 yıl boyunca baba dediğim kişi babam değilmiş. Soybağı reddi davası açıp beni reddetti ve küçüğüm değişti. reddeden babanın mirasından yararlanabilir miyim? Mirastan hak sahibi miyim?
Merhaba,
Soybağının reddi davası neticesinde davacı ile baba oğul ilişkiniz sonlanmış. Bu nedenle artık davacının (Baba dediğiniz kişi) mirasçısı olamazsınız.
8 sene önce benden olmayan iki kız çocuğunu üzerime aldım nüfusta benim üzerime ve babaları ben gözüküyorum bunu nasıl değiştirmeliyim
Merhaba,
Tanıma yolu ile çocukları nüfusunuza aldıysanız ancak ‘tanıma sürecinde aldatıldığınız, tehdit edildiğiniz, hataya düşürüldüğünüz’ gerekçeleriyle bu tanımayı iptal edebilirsiniz. Keyfi olarak iptal ettiremezsiniz.