Boşanma davalarında eşlerin yolları ayrılsa da, ebeveynlik sıfatı ve çocuklara karşı sorumlulukları ömür boyu devam eder. Hukukumuzda bu sorumluluğun maddi karşılığı “İştirak Nafakası” olarak tanımlanır. Ancak uygulamada en çok kafa karışıklığı yaratan konu; bu nafakanın nasıl hesaplandığı ve ekonomik koşulların (enflasyonun) nafakayı nasıl erittiğidir.
Velayeti almayan tarafın, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine “gücü oranında” katılmasını zorunlu kılan bu mekanizma, aslında eşe değil, doğrudan çocuğun geleceğine yapılan bir ödemedir. Peki, 2026 yılı itibarıyla mahkemeler nafaka miktarını belirlerken hangi kriterleri baz alıyor? Asgari ücretli bir baba ne kadar nafaka öder? İşsizlik nafakaya engel mi? İşte detaylar.
İştirak Nafakası Nedir ve Ne Zaman Başlar?
Halk arasında genellikle karıştırılan bir hususu netleştirmek gerekir: İştirak nafakası, yoksulluk nafakası gibi eşin geçimi için değil, sadece çocuğun ihtiyaçları için ödenir.
Dava açıldığı andan itibaren hakim, çocuğun mağdur olmaması için geçici olarak “Tedbir Nafakası”na hükmeder. Boşanma kararı kesinleştikten sonra ise bu ödeme, çocuk 18 yaşını doldurana kadar “İştirak Nafakası” adıyla devam eder.
Mahkeme Nafaka Miktarını Nasıl Hesaplar? (2026 Kriterleri)
Türk Hukukunda “sabit bir nafaka hesaplama tablosu” veya “maaşın %25’i” gibi kesin bir kural yoktur. Her dosya kendi içinde, tarafların sosyal ve ekonomik durum araştırması (SED) raporlarına göre değerlendirilir.
Hakim şu dengeyi kurmaya çalışır:
- Çocuğun İhtiyaçları: Eğitim, sağlık, ulaşım, beslenme ve sosyal aktiviteler. (Özel okul ile devlet okulu masrafı bir tutulmaz).
- Ödeyecek Tarafın Gücü: Maaş bordrosu önemlidir ancak tek kriter değildir. Kişinin yaşam standardı, üzerine kayıtlı mal varlığı ve harcama alışkanlıkları da dikkate alınır.
- Paranın Alım Gücü: Günümüz ekonomik koşullarında, hükmedilen rakamın enflasyon karşısında erimemesi için TÜFE/ÜFE oranları göz önünde bulundurulur.
Önemli Ayrım: Nafaka yükümlüsünün “işsiz olması”, onu nafaka ödemekten tamamen kurtarmaz. Yargıtay, bedensel engeli bulunmayan ve çalışabilecek durumda olan bir babanın (veya annenin), asgari ücret düzeyinde gelir elde edebileceğini varsayarak, asgari düzeyde de olsa bir nafaka ödemesi gerektiğine hükmeder.
Nafaka Her Yıl Artar mı?
Evet, ancak bunun kararda belirtilmesi gerekir. Mahkeme kararlarında genellikle “nafakanın her yıl TÜİK tarafından açıklanan ÜFE (veya TÜFE) oranında artırılmasına” şeklinde bir ibare yer alır. Eğer eski kararınızda böyle bir artış maddesi yoksa veya mevcut nafaka enflasyon karşısında “kuş kadar” kaldıysa, “Nafaka Artırım Davası” açarak güncel ekonomik şartlara uygun yeni bir rakam talep etme hakkınız vardır.
Avukatı Mehmet Emre Ulusoy’un Notu
“İştirak nafakası davalarında en sık karşılaştığımız hata, ‘nasıl olsa hakim belirler’ diyerek pasif kalmaktır. Oysa çocuğun giderlerinin (servis, kurs, özel ders, sağlık harcamaları) belgeli ve somut bir şekilde mahkemeye sunulması, hakimin takdir edeceği rakamı doğrudan etkiler.
Öte yandan, nafaka ödeyen taraf iseniz ve gelirinizde ciddi bir azalma olduysa (iş kaybı, iflas, hastalık), borç birikip icralık olmadan önce mutlaka ‘Nafaka İndirim Davası’ veya ‘Nafakanın Kaldırılması’ davası açmalısınız. Biriken nafaka borcunu ödemeden silmek mümkün değildir, bu yüzden zamanında hukuki aksiyon almak hayati önem taşır.”
Sık Sorulan Sorular
Müvekkillerimizden gelen, internette en çok aranan gerçek soruları ve net cevaplarını aşağıda derledik.
Çocuğum 18 yaşını doldurdu, nafaka otomatik olarak kesilir mi?
Evet, iştirak nafakası çocuk reşit olduğunda (18 yaş) kendiliğinden sona erer. Ancak, çocuk üniversite eğitimine devam ediyorsa, eğitim hayatı bitene kadar babasından (veya annesinden) destek almaya devam etmek için “Yardım Nafakası” davası açabilir. Bu dava artık çocuk tarafından açılır.
Eski eşim nafakayı ödemiyor, hapis cezası var mı?
Evet. Nafaka borcu, diğer borçlardan farklı ve önceliklidir. İcra takibi başlatılmasına rağmen ödeme yapılmazsa, İcra Ceza Mahkemesi’ne şikayet yoluyla borçlu hakkında 3 aya kadar tazyik hapsi kararı çıkartılabilir.
Asgari ücretle çalışıyorum, ne kadar nafaka öderim?
Kesin bir rakam olmamakla birlikte, 2026 yılı uygulamalarında mahkemeler, asgari ücretli bir ebeveynin maaşının, kendisinin asgari geçimini sağlayacak kısmını ayırdıktan sonra, makul bir oranını çocuğa tahsis eder. Bu rakam çocuğun yaşına göre değişse de, sembolik bir rakam (örneğin 100-200 TL gibi) olmayacaktır.
Velayet bende değil ama çocuk tüm yaz benimle kalıyor. Yine de nafaka öder miyim?
Kural olarak evet, ödemeye devam edersiniz. Ancak, çocuğun sizinle kaldığı süre çok uzunsa (örneğin yatılı okulda olup yazın tamamen sizdeyse), mahkemeden bu dönemler için nafaka ödememeyi veya indirim yapılmasını talep edebilirsiniz; fakat bu istisnai bir durumdur.
Anlaşmalı boşandık, nafaka istemedim. Şimdi isteyebilir miyim?
Evet. Boşanma protokolünde “çocuk için nafaka istemiyorum” demiş olsanız bile, bu beyan çocuğun hakkından feragat anlamına gelmez. Çocuğun ihtiyaçları doğduğunda veya şartlar değiştiğinde her zaman iştirak nafakası talep edilebilir.
Aile Mahkemesi Hakimi Talebi Aşarak İştirak Nafakasına Hükmedebilir Mi ?
Boşanma davasında davacının talep ettiği meblağın üzerinde bir iştirak nafakasına hükmedilmesi halinde bu husus Yargıtay’da bozma nedeni olarak kabul edilmektedir. Halbuki kamu düzeninden olan iştirak nafakasında talebin aşılarak karara bağlanması olağandır. Yargılamayı yapan hakime talep olmaksızın iştirak nafakasına hükmetme yetkisi verilirken talep halinde talebin aşılamayacağını dikte etmek kanunun ruhuna aykırıdır.
Davacı İştirak Nafakası İstemediğini Beyan Etmişse Nafaka Verilir Mi?
Yukarıda da detaylıca izah ettiğimiz üzere iştirak nafakası kamu düzeninden olup tarafların beyanlarıyla şekillenmemektedir. Fakat yukarıda Yargıtay’ın yanlış bulduğumuz uygulaması burada da devam etmekte ve açık bir şekilde iştirak nafakası istenmediği beyan edilmişse iştirak nafakasına hükmedilmemektedir. Yüksek Mahkeme bu görüştedir. Burada önemli olan husus iştirak nafakası istenilmediğinin açık ve anlaşılır bir şekilde belirtilmesidir.
Merhaba bnm bi sorum vardi size.. Biz eski esimle 9 sene once ayrildik hamileydim bosanirken cocuk dogunca velayet +nafaka davasi actim 400 tl kestiler miktari. Bn eylul ayinda nafaka arttirim davasi actim 2. Sinifa gidiyo cocuk ve ben calismadigim icin yetmiyor diye.. Bu ay dava sonuclandi 250 tl artis oldu. Avukatim iki dava arasinda 9 yil olmasi ve enflasyona. gore artisin fazla olmasi karsi tarafin maddi durumunun elverisli(polis,bekar)olmasi baska cocugun olmamasi nedeniyle itirazda bulunacagini soyledi. Bnm sorum şu itirazdan bi sonuç alir miyim artiş olur mu?bosuna mi ugrasmis olurum yoksa?
Merhaba,
İtiraz etmek size olumsuz olarak yansımaz. Dosyanız üst mahkemedeyken de yeni karar üzerinden nafakanızı almaya devam edeceksiniz. Bu nedenle bir hak kaybınız olmayacaktır.
Merhaba, 26.10.2017 de anlaşmalı olarak boşandım. 2015 doğumlu velayeti bana verilen kız çocuğuma 500₺ İştirak nafakası bağlandı. Fakat 3 yıldır babası ÜFE’ye göre artırım yapmıyor. Hâlâ 500₺ ödüyor. Artırım yapması gerektiğini belirttiğimde ise kararda; “Velayeti davalıya bırakılan tarafların müşterek çocukları xxxxx doğumlu xxxxx adlı çocuk için aylık 500,00 TL tedbir nafakasının davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren iş bu nafakanın iştirak nafakası olarak devamına,“ ibaresinin geçtiğini ve artırma yapmayacağını söylüyor. Normalde iştirak nafakası her yıl enflasyona göre otomatik artması gerekmiyor mu? Şimdiden teşekkürler…
Merhaba,
Mahkeme kararında bu hususun belirtilmesi gerekirdi. Bu nedenle yeniden dava açarak artış talebinde bulunabilirsiniz.
Merhaba! Hocam eski eşimle boşandım bir oğlum var 200tl nafaka ödüyorum artırım davası açmış ama bende evlendim bir çocugum var ikinci eşimde çalışmıyor birtek ben çalışıyorum evim kira kredi borçlarım var ödemekde zorlanıyorum eski eşimde şuan evli mahkeme nasıl sonuçlnır yarıdmcı olursanız çok sevinirim
Merhaba,
Her iki tarafın ekonomik durumu araştırılır ve çocuğun giderleri de göz önüne alınarak bir karara varılır. Yani bu anlattıklarınızla bir sonuca varmamız mümkün değil, yapmanız gereken davada kendinizi savunmanız ve davayı takip etmeniz.
Merhabalar, Eski eşimle 2015 yılında boşandım ve 7 yaşında bir oğum 6 yaşında bir kızım var. Eski eşim hemşire 4.600 tl maaş alıyor ve ödediğim nafakayayla beraber 5.700 tl alıyor. Ben ise memurum 4.100 tl maaş alıyorum çocuklarıma ödediğim nafaka ise 1.100 tl yani şuan 3.000 tl maaş alıyorum. Hakim bu miktarı benim babamın evinde oturduğum vede kira ödemediğim için bağladı. Şimdi ise başka memlekete tayinim çıktı. 1.000 tl kira ödüyorum doğal gaz,elektrik,su,telefon,internet faturalarım sabit maddi açıdan zor durumdayım aldığım maaşla zor geçiniyorum. Böyle bir durumda iştirak nafakası indirim davası açabiliyor muyum. Teşekkür ederim
Merhaba,
Ekonominizde değişen şartlar olduğu ortada. Bu nedenle nafakanın indirilmesi için dava açabilirsiniz.
Commentiyi günler universitem bitti ve iştirat nafakası kaldırılması adına babam dava açtı.Dava yaklaşık olarak 1 yıl sürdü ve bugün kabul edildi.Kararda davanın tarihi itibari ile nafakanın kaldırılması hukmune karar kılındı.Bu 1 yıl boyunca nafakamı almaya devam etmiştim hacizde olduğu için.Gerekçeli karar elımıze geçmedi daha acaba bu 1yıl boyunca aldığım parayı gerimi ödeyeceğim şimdi?Mahkemede hakim biz ne zaman karar verirsek o karardan sonra kesilir fazla alacağın söz konusu değildir demişti babam dile getirince ve bize verilen mahkeme sonrası kağıttada geriye yönelik nafakanın geri alınması diye bır madde yok..Yanıtlarsanız sevinirim kolay gelsin.
Merhaba,
Fazla ödemeler için dava açabilir babanız size. Dava tarihi itibariyle kabul edilmişse sonrasında yapılan ödemeler haliyle fazla yapılmış ödemelerdir. Yargılama süresince tedbir nafakası olarak devamına dair bir karar varsa bu durum ayrı değerlendirilir.
Merhaba. 2019 yılında anlaşmalı olarak boşandık. Çocuk için iştirak nafakası istememiştim. 2 yıl içinde şartların değişmesi sebebiyle iştirak nafakası talep etmek için dava açmayı düşünüyorum. Öncelikle geçmiş 2 yıl için de bir ücret ödenir mi? 2. Si ücreti davacı olarak ben mi talep ediyorum?( kendim kiradayım , eski eşim kendi evinde oturuyor. Ben öğretmenim o asgari ücret, ama ispatlanan başka geliri de var, bunları da sunmak mı gerekiyor, yoksa mahkeme kendi mi araştırıyor?) saygılarımla.
Merhaba,
Dava açtığınız tarihten itibaren artık nafakaya hükmedilir, öncesi için bir hüküm kuramaz mahkeme. Diğer hususlarda bir avukat tutarak bilgi almanız daha faydalı olacaktır.
Merhabalar 2016 tarihinde boşandım çocuk için nafaka istemediker ben yine 300 veriyirdum 2020 yilinda tekrar evlenince eski eş çocuk için nafaka davasi acti mahkeme 400 bagladi simdi yine nafaka attrim davasi acti 1500 istedi kendi avkati arayip anlaşma önerdi 1000 anlastik ama bu bna ağır geliyor birde herse nafaka attrim davasi mi açacak simdiki evliligimde çocuğum da var iyi bir avkat çalışmak istiyorum
Merhaba,
1000 TL hususunda anlaşma yapıldı ise davanız bu doğrultuda sonuçlanacaktır.
Merhaba, Eşimle yaklaşık 9 sene önce boşandık. Kızıma ve bana nafaka bağlandı. Ben çalışmaya başladıktan sonra sadece kızım için nafaka yatırıyordu. Geçen ay evlendim. Bana bundan sonra sana nafaka yatırmayacağım diye mesaj atmış ve aylık 2200 tl yatırırken 1200 tl yatırmış. Kızım 14 yaşında hem okul giderleri, dershane ücretleri, giyim ve sosyal ihtiyaçları için açıkçası yeterli bir miktar değil. Kendisi Öğretmen, bankada yüklü miktarda parası var ve kendisine ait evinde annesi ile birlikte yaşıyor. İştirak nafakası arttırım davası açabilir miyim.
Nüket Hanım merhaba,
Evlenme ile birlikte kocanın nafaka yükümlülüğü sona erer. Günümüz şartlarında 1200 TL iştirak nafakası için yeterli bir miktar değil, bu nedenle iştirak nafakasının arttırılması davası açabilirsiniz.