İş kazası, işçinin bedenen veya ruhen zarara uğramasına neden olan ve işverenin sorumluluğu altında gerçekleşen olaylardır. İş kazası geçiren bir işçi, sadece SGK’dan aldığı geçici ödeneklerle yetinmek zorunda değildir. İşverenin gözetim borcunu yerine getirmemesi nedeniyle uğranılan zararlar için Maddi ve Manevi Tazminat Davası açma hakkı bulunur. Bu rehberde, tazminat kalemlerini, hesaplama yöntemlerini ve 2026 yılı uygulamalarını detaylandırdık.
Maddi Tazminat Neleri Kapsar?
Maddi tazminat, kaza olmasaydı işçinin malvarlığı ne durumda olacak idiyse, o durumun yeniden sağlanmasını amaçlar. TBK m. 54 kapsamında talep edilebilecek kalemler şunlardır:
- Tedavi Giderleri: SGK’nın karşılamadığı tüm tıbbi masraflar, yol giderleri, protez bedelleri.
- Geçici İş Göremezlik Zararı: Raporlu olunan dönemde maaşın tam alınamaması nedeniyle oluşan fark.
- Sürekli İş Göremezlik Zararı (Efor Kaybı): En önemli kalemdir. İşçide kalıcı bir sakatlık (maluliyet) oluşmuşsa, ömrü boyunca harcayacağı ekstra eforun maddi karşılığıdır.
- Destekten Yoksun Kalma Tazminatı: Eğer kaza ölümle sonuçlandıysa, ölenin yakınlarının (eş, çocuk, anne-baba) talep ettiği tazminattır.
Manevi Tazminat Nasıl Belirlenir?
Manevi tazminat, işçinin çektiği acı, elem ve ızdırabın bir nebze olsun dindirilmesi amacıyla verilir.
- Ölçü Nedir? Manevi tazminatın kesin bir matematiği yoktur. Ancak hakim; kazanın oluş şekline, işçinin maluliyet oranına, tarafların ekonomik durumuna ve işverenin kusur oranına göre hakkaniyete uygun bir rakam belirler.
- Zenginleşme Aracı Olamaz: Yargıtay, manevi tazminatın bir zenginleşme aracı olmaması gerektiğini, ancak caydırıcı olması gerektiğini vurgular.
Tazminat Hesaplamasında Kritik Kriterler
Rakiplerinizin önüne geçmenizi sağlayacak teknik bölüm burasıdır:
- Kusur Oranı: Bilirkişi, kazada işverenin % kaç, işçinin % kaç kusurlu olduğunu belirler. İşçinin kendi kusuru oranında tazminattan indirim yapılır.
- Maluliyet Oranı: Adli Tıp Kurumu veya hastaneden alınan rapordaki sakatlık yüzdesi (Örn: %15 maluliyet) hesaplamanın temelidir.
- Yaşam Tablosu (TRH 2010): Eskiden PMF tablosu kullanılırdı, artık Yargıtay TRH 2010 Yaşam Tablosu‘nu esas almaktadır. Bu tabloya göre işçinin muhtemel yaşam süresi (bakiye ömrü) hesaplanır.
- Ücret: Tazminat hesabı, işçinin kaza tarihindeki gerçek ücreti üzerinden yapılır. Bordroda asgari ücret gösterilse dahi, emsal ücret araştırması ile gerçek maaş tespit ettirilir.
Zamanaşımı Süresi
İş kazası nedeniyle açılacak tazminat davalarında genel zamanaşımı süresi 10 yıldır. Bu süre kaza tarihinden itibaren başlar. Ancak, eğer maluliyet oranı (sakatlık) sonradan artmışsa veya değişmişse, zamanaşımı rapor tarihinden itibaren yeniden işlemeye başlayabilir.
Sık Sorulan Sorular (SSS)
1. Sigortasız işçi tazminat alabilir mi?
Evet. İşçinin sigortasız olması işverenin suçudur. Mahkeme sürecinde önce sigortalılık tespiti yapılır, ardından tazminat hesaplanır. Hak kaybınız olmaz.
2. İşveren iflas ederse paramı kimden alırım?
Maddi ve manevi tazminat işverenden istenir. Ancak işverenin “İşveren Mali Mesuliyet Sigortası” varsa, tazminatın önemli bir kısmı sigorta şirketinden tahsil edilebilir. Ayrıca “Güvence Hesabı” bazı durumlarda devreye girebilir.
3. Dava ne kadar sürer?
İş kazası davaları teknik davalardır. Kusur raporu, maluliyet raporu ve aktüerya (hesap) raporu süreçleri nedeniyle ortalama 2 yıl ile 3 yıl arasında sürebilmektedir.
4. Önce hangi davayı açmalıyım?
Eğer SGK kazayı “iş kazası” olarak kabul etmediyse, önce “İş Kazasının Tespiti Davası“ açılmalı, bu dava kazanıldıktan sonra tazminat davası açılmalıdır.
İş Kanunu’na buradan ulaşabilirsiniz.
Avukat Mehmet Emre Ulusoy’un Notu
Unutmayın; Yargıtay’a göre, makbuz niteliğindeki bu belgeler, eğer gerçek zararı karşılamıyorsa davada geçersiz sayılabilir. Ancak yine de süreç başında elinizi zayıflatmamak adına, avukatınıza danışmadan işverenin uzattığı hiçbir belgeyi imzalamamanızı, özellikle ‘tüm haklarımı aldım’ ibareli kağıtlara dikkat etmenizi öneririm. Gerçek tazminatınız, size teklif edilenin 10 katı olabilir.”
“İbraname İmzalarken Dikkat! Haklarınızdan Vazgeçmeyin”
“İş kazası sonrası işverenler veya sigorta şirketleri, işçiye cüzi bir miktar ödeme yaparak ‘hiçbir alacağım kalmamıştır’ yazılı ibranameler imzalatmak isteyebilirler.
Diğer önemli husus da şikayet hakkı ile tazminat hakkının karıştırılmasıdır. İşverenin veya yetkili ilgilinin iş kazası nedeniyle ceza yargılamasına tabi tutulması ayrı, maddi manevi tazminat talep edilen bu dava ayrıdır. Dolayısıyla ceza yargılamasında şikayetten vazgeçmek, tazminat davası açma hakkını ortadan kaldırmaz.
İş kazası hususunda avukat desteğine ve hukuki bilgiye ulaşmak isteyen kişiler iletişim bölümünden bize ulaşabilir. Ofisimize ulaşmak için :
Merhaba mehmet bey benim babam 2005te iş kazasinda vefat etti . Ben 13 yasindaydim.annem 3ay sonra dava açti aradan 4 yil gectikten sonra annemde kanserden vefat etti dava bana kaldi. Tabi sürecte uzadi 2014 iş kazasi raporu geldi. Tazminata gecildi. Gecen sene iyi bir meblağ cikti ama karsi taraf itiraz ediyor erteleniyor. Av. Bana cikan maddi tazminatin bi kismina devlet el koyabilir diyor doğru mu? Ben ne yapmaliyim bu durumda devlete dava actigimizda hakkimin hepsini alabilirmiyim?
Merhaba,
Tazminata devletin el koyması gibi bir durum söz konusu değil. Dava süreci baya uzamış, zamanaşımı probleminiz olmadan kısa sürede biter umarım.
Merhaba mehmet bey babam 52 yasinda emekli olarak çalışıyordu 18 mart 2015 yılında iş kazası geçirdi preste sol baş parmak hariç 4 parmağı koptu sgk 150 tl maaş bağladı %23de rapor çıkarttı bilirkişi raporuda kusur oranı %40 babama iş verene ise %60 oran verdi mahkemeye verdik iş vereni mahkeme kamu davasından kasten yaralama sucundan dava açıldı 2016 dan 2019 yılına girilmesine rağmen dava devam ediyor şimdi iş veren babamla anlaşmak istior yanlız pek anlaşma taraflı odaklı görünmüyorlar cüzi miktarda parayla işi kapatmanın peşindeler demem o ki maddi ve manevi olarak tazminat haklarımız var bunu biliyoruz tazminatta yaş ve oranlar bilirkisi raporları göz önünde tutuluyor bunuda bliyorum deme o ki hakimin vereceği miktar ne kadar olur tahminen hakimin vereceği karar bizi tatmin etmezse tazminatta ortalama ne kadar alabiliriz şimdiden tsk ederim
Merhaba,
Tahminen avukatınız vardır, kendisinden bilgi almanız en sağlıklısı.
mrb avkat bey ben 4 yıl önce çanak anten kurarken 6. kattan çatının üzerinden bininin asansör boşluguna düştüm yanlız ilk raporum 96 1 yıl yanlız bu arada tarım sigortası yatırıyordum netice olarak mahkeme beni adli tıp kurumuna yolladı yuzde 62 sürekli rapor verdiler bilirkişi hesaplamaya gitti 350 milyar eski parayla hesap çıkarttılar bilirkişi kusu durumunu hakime bırakmiş mahkemem 4. ayda hakim sizce ne verebilir aksi bir durum olursa nasıl bir yol izleyim tşk ler
Merhaba,
Karşı tarafta kim var, çalışan mısınız, kendi anteninizi mi takıyordunuz ? durumunuzu daha detaylı anlatın ki yardımcı olabileyim.
Slm mehmet bey ben calistigim yerde ozek sektor24/08 vardiyasinda sabaha karsi serabruel vaskuler beyninin diger vaskuler adi altinda inme geldi2 polis ben hastanede yatarken yanima geldi is kazasi gosterilmedi kasima kadar raporliydum 7ay tamamen koruma amacliydi kasim1 is basi verdi ogun isten cikarildim bendw patrona kizip mektup yazdirdim oda muhasebeyi aramis tekrar ise cagirdilar beni ben ankaradan cvp bekliyorumgelirse ozuruluk emekli olcam ama hakkimi bunlara helal etmiycem is kazasi nasil gostere bilirim birde emeklii olursam sayet mahkemeye. Vercem bunlari
Merhaba,
SGK’ya başvuru yapın ve iş kazası olduğunu belirterek maluliyet oranının tespitini isteyin. EĞer SGK iş kazası olduğuna dair işlem yapmazsa İş Mahkemelerinde tespit davası açarak iş kazası olup olmadığının tespiti Mahkemeden istenir.
Merhabalar ben 02.02.2016 tarihinde iş kazası gecirdim sag orta parmagım ve yüzük parmak uclarından koptu şikayetçi olmadım o anki piskolojiyle suan iş yerinde devam etmekteyim aynı makinaya verdiler artık dayanamıyorum piskolojim bozuldu iyice. Suan şikayetçi olup maddi manavi tazminat davası acmak istiyorum ne yapmam lazım?
Merhaba,
Eğer SGK’ya iş kazası olarak belirtilmişse açabilirsiniz.
Mrh mehmet bey benim babam 18 yaşında bi işe girmiş oradan emekli olmuştur.emekli olduktan sonra ayni yerde 15 yıl daha çalıştı ve ıs kazası geçirdi.%7.5 raporu verildi 3 yıl oldu patron hicbir şekilde arayıp hal hatır bile sormadı ne kadar tazminat alabiliriz.simdiden teskkur ederim
Merhaba,
Tazminat, kusur oranları babanızın aldığı ücret ve maluliyet oranına göre değişiklik gösterir. Bu şekilde hesaplama hususunda yardımcı olamıyoruz.
Granit mermer fabrikasında makina operatörü olarak çalışıyordum fakat elim iki plaka taşın arasında kaldı ve parmagimin 5yerinde kırıklar vardı ve parmağım yamuk kaldı 4aya yakın raporluydum ve sonra raporun bitti ve tekrar rapor vermediler isede devamsizligim oldu şimdide işten çıkardılar neyapmam gerekir teşekkür ederim
Merhaba,
İşten çıkarılan işçiler şartları sağladığı halde işe iade davası açabilirler.
Meydana gelen iş kazası için ise manevi tazminat ve maddi tazminat talep edebilirsiniz. Bu noktada önemli olan SGK tarafından size verilecek maluliyet oranının tespitidir. Bugüne kadar tespiti yapılmadıysa yapabilir sonrasında ise maddi ve manevi tazminat davası açabilirsiniz.
Mrh mehmet bey bir inşaat firmasında 18 yaşımda 2017 tarihinde net 2500 tl maaşla il dışında vasıfsız işçi olarak çalışmaya başladım 3 ay sonra göçük altında kaldım ve dalağım patması sonucu alınmış sgk bana %3 ıtiraz sonrası %9 oran bağladı sgk müfettişliğinin hazırlamış olduğu raporda %15 lik bir kusurum varmış tahmini tazminatım nekadar çıkar teşekkür ederim.
Merhaba,
Tazminat hesaplaması yapmamaktayız. Yine de bu yönde bir talebiniz var ise mail atabilirsiniz.
Merhaba bana bi yol gosterirmisiniz evli 2 cocuk babasiyim 26 yasim 18.03.2014 tarihinde is basi yaptim 21.07.2017 tarihinde is kazasi gecirdim is kazasi bildirimi oldu.
Forklikt ile 1.5 mt yakin bi yerden yan yattim dustum forklift kulustur du cok kotuydu ve kafama 19 dikis atildi izi var kabarik vs. Ve unutkanligim var ama sanki kazadan sonra daha cok olmus gibi İs kazasi gecirdim yer is yerinin baska bi depo kiraladigi yer hic bir sekilde guvenlik onlemi yoktu ne bi korkuluk ne bi levha kaygan zemin vs bu tarz levhalar nede guvenlik kamerasi Hastaneye polis geldi sikayetci olmadim.bunun uzerine 20 gun raporlu kaldim sonra is basi yaptim ve beni oldum konumdan aldilar forkliften indirdiler bidaha binmeme izin vermediler beni yildirmaya calistilar mobik uyguladilar ve bunun uzerine calistigim sirkette senelik 2 defa performans veriyorlar bana ilk 6 ay icin dusuk performans verdiler sonra ki 6 ay icinde dusuk verdiler ilk 6 ay icin sordumda kaza yaptin ondan verdik dediler ben is kazasi tutana tutan is guvenlikci sordum % kac hata orani bende diyerek bana dedi ozkan %0 sende hata cunku guvenlik onlemi yoktu calistigim sirket buyuk bi firma ben dedim bi ornegini verirmisiniz dedi gel verim diye sonra 10.11.2018 tarihinde dayanamayrak kendi istegimle isten ayrildim ayrilmadan once is guvenlikcinin tuttugu tutanagin bir ornegini istedigimde veremem dedi bu sefer ve vermedi. Ve isten ayrildim tazminatimi ve ihbarimi verdiler sadece bu kadar
Bu konuda nasil bi yol izlemeliyim neler yapmaliyim
Merhaba,
İş kazası ile alakalı herhangi bir dava açmadıysanız ve tazminat haklarınızdan feragat ettiğinize dair evrak imzalamadıysanız dava açabilir, haklarınızı talep edebilirsiniz. Ofis telefonumuz 0216 550 33 23 olup bu numaradan bize ulaşabilirsiniz.
Mehmet bey hayırlı günler devlet hastanesinde temizlik personel şefi olarak çalışıyorum 2 ay evvel hurdalığa karyola taşıyan arkadaşlara yardım ederken gelişi güzel yapılmış rampanın altındaki desteklerin kayması sonucu dizim döndü menüsküs yırtığı ve ön bağlarda zedelenme teşhisi koyuldu geçen ay menüsküs ameliyatı olmak zorunda kaldım bu süre zarfında kurum beni hem şeflik ten almaya çalışıyor hemde ameliyat raporlu olmama rağmen iki günde bir disiplin yazı işlerinden yazı yazmak kaydı ile kuruma çağırıyorlar sayısız mobbinge maruz kalıyorum bu konuda ne yapmam gerekiyor acaba
Merhaba,
Bu tip durumlarda ihtarname çekerek durumu yazılı hale getirmek ve bu eylemlerin sonlandırılmasını talep etmek gerekir. Sonrasında ise kurumun tavrına göre yargı yoluna başvurulabilir.