Evlilik birliğinin temelinden sarsılması durumunda, eşlerin özgür iradeleriyle anlaşarak evliliği sonlandırmalarına “Anlaşmalı Boşanma” denir. Türk Medeni Kanunu madde 166/3’te düzenlenen bu yöntem, çekişmeli boşanma davalarının aksine yıllarca sürmez; genellikle tek celsede ve çok kısa sürede sonuçlanır. Ancak bu hızın sağlanabilmesi için kanunun aradığı şartların eksiksiz yerine getirilmesi gerekir.

Anlaşmalı Boşanma Davasının Şartları

Her “anlaştık” diyen çift hemen boşanamaz. Kanun, evliliği korumak adına bazı ön şartlar koymuştur:

• 1 Yıl Şartı: Evlilik tarihinden itibaren en az 1 yıl geçmiş olmalıdır. (1 yıldan az süren evliliklerde anlaşmalı boşanma olmaz, çekişmeli açılıp tanıkla ispat gerekir).
• Birlikte Başvuru: Eşler ya birlikte başvurmalı ya da birinin açtığı davayı diğer eş kabul etmelidir.
• Hakim Huzurunda Beyan: Taraflar duruşmaya bizzat katılmalı ve boşanma iradelerini hakimin yüzüne karşı açıklamalıdır. “Avukatım var, ben gitmesem olur mu?” sorusunun cevabı hayırdır; hakim sizi görmek zorundadır.
• Protokol: Eşler; mali konular ve çocukların durumu hakkında tam bir anlaşmaya varmalıdır.

Anlaşmalı Boşanma Protokolü Nedir?

Davanın en kritik belgesi “Anlaşmalı Boşanma Protokolü“dür. Bu belge, boşanmanın anayasasıdır ve şunları net bir şekilde içermelidir:

• Velayet: Çocukların velayeti kime verilecek?
• Nafaka: İştirak nafakası (çocuk için) ve yoksulluk nafakası (eş için) ödenecek mi, ne kadar ödenecek?
• Tazminat: Tarafların birbirlerinden maddi veya manevi tazminat talebi var mı?
• Mal Paylaşımı: Ev, araba, eşyalar nasıl paylaşılacak? “Mal rejiminden kaynaklı haklarımı aldım/istemiyorum” gibi net ifadeler olmalıdır.

Dava Ne Kadar Sürer?

Anlaşmalı boşanma davaları, mahkemenin yoğunluğuna göre değişmekle birlikte genellikle 1 hafta ile 1 ay arasında sonuçlanır. Duruşma günü verildiğinde ve taraflar hazır olduğunda, boşanma kararı tek celsede verilir.

Görevli ve Yetkili Mahkeme Hangisidir?

Anlaşmalı boşanma davalarında görevli mahkeme Aile Mahkemeleridir. Yetkili mahkeme hususunda herhangi bir taraf itirazda bulunmayacağı için uygulamada istenilen Adliyede dava açılmaktadır.

Avukat Mehmet Emre Ulusoy’un Notu

“İmzayı Atarken Geleceğinizi Yaktığınızın Farkında Olmayabilirsiniz”

“Anlaşmalı boşanma davalarında yapılan en büyük hata; ‘Bir an önce kurtulayım da ne olursa olsun’ psikolojisiyle hazırlanan protokollere imza atmaktır.

Müvekkillerim bazen ‘Şimdilik nafaka/tazminat istemiyorum yazayım, boşandıktan sonra tekrar dava açıp isterim’ diye düşünürler. Bu çok büyük bir yanılgıdır. Protokolde ‘Tazminat ve nafaka talebim yoktur’ diyerek feragat ettiğiniz an, bu hakkınız sonsuza dek biter. Boşandıktan sonra pişman olup dava açamazsınız. Bu nedenle protokol, bir avukat gözetiminde, kelime kelime hesaplanarak yazılmalıdır.”

Anlaşmalı boşanma davasında avukatın neden gerekli olduğu ile ilgili yazımızı okuyabilirsiniz : Anlaşmalı Boşanma Avukatı ve Hukuki Danışmanlık.

Sık Sorulan Sorular (SSS)

1. Eşim duruşmaya gelmezse ne olur?

Anlaşmalı boşanmanın temel şartı, iki tarafın da duruşmada hazır bulunmasıdır. Eşiniz duruşmaya gelmezse dava anlaşmalı olarak bitmez, çekişmeli boşanmaya döner ve süreç uzar.

2. 1 yılı doldurmadan anlaşmalı boşanabilir miyiz?

Hayır, TMK 166/3 gereği 1 yıl dolmadan anlaşmalı boşanma kararı verilemez. Ancak dava “şiddetli geçimsizlik” (çekişmeli) olarak açılıp, tanık dinletilerek ve anlaşma protokolü delil olarak sunularak yine tek celsede bitirilebilir. Bu teknik bir süreçtir.

3. Boşandıktan ne kadar sonra tekrar evlenebilirim?

Erkekler karar kesinleştiği an evlenebilir. Kadınlar için ise 300 günlük “iddet müddeti” (bekleme süresi) vardır. Ancak kadın hamile olmadığını doktor raporuyla ispatlarsa bu süreyi kaldırtabilir.

4. Çocuğun velayeti konusunda anlaştık ama hakim değiştirebilir mi?

Evet. Hakim, çocuğun üstün yararını gözetir. Siz anlaşıp “Çocuk babada kalsın” deseniz bile, hakim çocuğun yaşına ve durumuna bakarak velayeti anneye verebilir veya tam tersini yapabilir. Hakim protokolü uygun bulmazsa değişiklik isteyebilir.