Anlaşmalı Boşanma Protokolü

Türk Medeni Kanunu’nun 166/3. maddesi uyarınca anlaşmalı boşanmak isteyen eşlerin düzenlemek zorunda oldukları; boşanmanın malî sonuçları (tazminat, nafaka, mal paylaşım, ziynet vb.) ile çocukların durumu (velayet ve kişisel ilişki) hususunda mutabakatın sağlandığı anlaşma metnine anlaşmalı boşanma protokolü denilmektedir.

Pek çok çift, internetten buldukları standart taslaklarla mahkemeye başvurmakta, ancak duruşma esnasında hakimin protokolü reddetmesiyle veya boşanma sonrasında karşılaştıkları hak kayıplarıyla büyük mağduriyetler yaşamaktadır. Bu yazımızda; geçerli bir protokolün nasıl hazırlanacağını, nelere dikkat edilmesi gerektiğini ve örnek protokol maddelerini inceleyeceğiz.

Bilgi: Anlaşmalı boşanma davası hakkında detaylı bilgi almak için Anlaşmalı Boşanma Davası başlıklı ana yazımızı okuyabilirsiniz.

Protokolü Hakim Değiştirilebilir Mi?

Anlaşmalı boşanma protokolü; Türk Medeni Kanunu madde 166/3 uyarınca hakim tarafından gerekli görülen hallerde değiştirilip düzeltilebilir. Hâkim, tarafların ve çocukların menfaatlerini göz önünde tutarak bu anlaşmada gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir. Bu değişikliklerin taraflarca da kabulü hâlinde boşanmaya hükmolunur. Bu hâlde tarafların ikrarlarının hâkimi bağlamayacağı hükmü uygulanmaz.

Anlaşmalı Boşanma Protokolünde Bulunması Zorunlu Unsurlar

Bir protokolün mahkemece kabul edilebilmesi için şu 4 temel konuda “tereddüde yer bırakmayacak” bir anlaşma sağlanmış olmalıdır:

Çocukların Durumu (Velayet ve Kişisel İlişki)

Eğer müşterek çocuk varsa, velayetin kime verileceği açıkça yazılmalıdır. Ancak sadece velayet yeterli değildir; velayeti almayan tarafın çocukla görüşeceği günler (hafta sonları, bayramlar, sömestr tatilleri) saatlerine kadar net bir şekilde belirtilmelidir. “İstediği zaman görür” gibi muğlak ifadeler, ileride icra takiplerine ve yeni davalara yol açabilir.

Nafaka Düzenlemeleri

• İştirak Nafakası: Çocuğun giderleri için ödenecek miktar.
• Yoksulluk Nafakası: Eşlerden birinin boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olması durumunda diğer eşe ödeyeceği miktar. Protokolde nafaka istenmiyorsa, “Nafaka talebim yoktur” ifadesi mutlaka yer almalıdır. Bu aşamada istenmeyen yoksulluk nafakası, boşanma kesinleştikten sonra tekrar istenemez.

Maddi ve Manevi Tazminat

Tarafların birbirlerinden tazminat talebi olup olmadığı, varsa miktarı ve ödeme şekli yazılmalıdır. “Haklarımız saklıdır” denilemez; ya miktar yazılmalı ya da feragat edilmelidir.

Mal Paylaşımı ve Ev Eşyaları

Evlilik birliği içinde edinilen malların (ev, araba, banka hesapları) ve ziynet eşyalarının (düğün takıları) kime kalacağı belirtilmelidir. Özellikle tapu devri gerektiren konularda, tapu müdürlüğünün işlem yapabilmesi için protokol maddelerinin çok teknik ve spesifik yazılması gerekir.

Avukat Mehmet Emre Ulusoy’un Notu

Uygulamada en en sık karşılaşılan sorunlardan biri; internetten indirilen matbu taslaklarla boşanıp, 1 yıl sonra ‘Eşim tapuyu devretmedi’, ‘Çocuğumu göstermiyor’ veya ‘Nafakayı artırmak istiyorum ama feragat etmişim’ diyerek ofisimize gelen müvekkillerdir. Bu tip sorunlarla karşılaşmamak adına süreci avukat ile yürütmek sağlıklı olacaktır. Ofisimizle iletişime geçebilirsiniz : İletişim.

Anlaşmalı Boşanma Protokolü Örneği

Aşağıdaki metin fikir verme amaçlı bir taslaktır. Hukuki durumunuza göre maddeler değiştirilmelidir.

ANLAŞMALI BOŞANMA PROTOKOLÜ

TARAFLAR:

1. [Ad Soyad] – [TC Kimlik No] – [Adres]
2. [Ad Soyad] – [TC Kimlik No] – [Adres]

KONU: Tarafların boşanma iradeleri ve boşanmanın fer’i sonuçları hakkındaki anlaşma maddeleridir.

MADDELER:

1. BOŞANMA İRADESİ: Taraflar, evlilik birliğini devam ettirme imkânı kalmadığından, karşılıklı olarak boşanmayı kabul etmişlerdir.
2. VELAYET: Müşterek çocuk [Çocuğun Adı]’nın velayeti anne/baba [İsim]’e verilecektir.
3. KİŞİSEL İLİŞKİ: Velayeti babada/annede kalan çocuk ile diğer taraf arasında; her ayın 1. ve 3. hafta sonu Cumartesi 10:00’dan Pazar 17:00’a kadar şahsi ilişki kurulacaktır.
4. NAFAKA:
   • Taraflar birbirlerinden yoksulluk nafakası talep etmemektedir.
   • Baba/Anne, müşterek çocuk için aylık [Miktar] TL iştirak nafakası ödeyecektir. Bu miktar her yıl TÜFE oranında artırılacaktır.
5. TAZMİNAT: Tarafların birbirlerinden maddi ve manevi tazminat talebi yoktur / [Taraf], diğer tarafa [Miktar] TL tazminat ödeyecektir.
6. MAL PAYLAŞIMI: Taraflar, kişisel eşyalarını almış olup, birbirlerinden menkul veya gayrimenkul mal paylaşımı adı altında (katkı payı, katılma alacağı vb.) herhangi bir talepte bulunmayacaklardır.
7. YARGILAMA GİDERLERİ: Mahkeme masrafları [Taraf]’ça karşılanacaktır.

TARİH: …/…/2026 İMZA (Davacı) | İMZA (Davalı)

(Not: Bu belgeyi mahkemeye sunmadan önce mutlaka bir avukata inceletiniz.)

Sık Sorulan Sorular

1. Anlaşmalı boşanma protokolü nedir?

Anlaşmalı boşanma protokolü, boşanma kararı alan eşlerin boşanmanın mali sonuçları (nafaka, tazminat, mal paylaşımı) ve varsa müşterek çocukların durumu (velayet, kişisel ilişki tesisi, iştirak nafakası) üzerinde uzlaştıklarını gösteren yazılı ve hukuki bir belgedir.

2. Anlaşmalı boşanma protokolü nasıl hazırlanır?

Protokol hazırlanırken tarafların özgür iradeleriyle aldıkları kararlar açık, net ve yoruma mahal vermeyecek şekilde yazıya dökülmelidir. Tarafların kimlik bilgileri, boşanma iradeleri, velayet, nafaka, maddi/manevi tazminat ve eşya paylaşımı gibi konular eksiksiz olarak maddeler halinde düzenlenmeli ve her iki eş tarafından ıslak imza ile imzalanmalıdır.

3. Protokol hazırlamak ve anlaşmalı boşanmak için avukat tutmak zorunlu mu?

Türk Hukuku’nda boşanma davaları için avukat tutma zorunluluğu bulunmamaktadır. Ancak, anlaşmalı boşanma protokolünde yapılacak kelime hataları veya eksik düzenlemeler ileride telafisi güç hak kayıplarına (nafaka, tazminat veya velayet sorunları) yol açabilir. Bu nedenle protokolün uzman bir avukat tarafından hazırlanması veya incelenmesi son derece önemlidir.

4. Anlaşmalı boşanma protokolünde hangi hususlar kesinlikle yer almalıdır?

Kanunen hakimin anlaşmalı boşanmaya karar verebilmesi için protokolde; tarafların boşanma konusunda anlaştıkları beyanı, maddi ve manevi tazminat talepleri (veya talep edilmediği), yoksulluk nafakası, varsa çocukların velayetinin kimde kalacağı, velayet verilmeyen eşin çocukla kuracağı kişisel ilişki günleri ve çocuk için ödenecek iştirak nafakası konularının kesin olarak çözüme kavuşturulmuş olması gerekir.

5. İmzalanan protokol sonradan değiştirilebilir veya iptal edilebilir mi?

Taraflar, protokolü imzalayıp mahkemeye sunmuş olsalar dahi, mahkeme duruşmasında hakim huzurunda boşanma gerçekleşene kadar protokolden vazgeçebilir veya maddelerinde iki tarafın da onayıyla değişiklik yapabilirler. Yine gerekçeli kararın tebliği ile birlikte istinaf başvurusu yapılabilir ve anlaşmalı boşanma kararına itira edilebilir; bu halde davanın çekişmeli boşanma davası olarak görülmesi yönünde karar alınır. Ancak mahkeme kararı kesinleştikten sonra, protokolde yer alan tazminat ve mal paylaşımı gibi konulardan dönülmesi kural olarak mümkün değildir.

6. Anlaşmalı boşanma protokolü nereye verilir?

Hazırlanan ve her iki eş tarafından imzalanan anlaşmalı boşanma protokolü, anlaşmalı boşanma dava dilekçesi ekine konularak görevli ve yetkili Aile Mahkemesi’ne teslim edilir.

7. Protokolde mal paylaşımı yapılmak zorunda mı?

Anlaşmalı boşanma davasının görülebilmesi için mal rejiminin tasfiyesinin (ev, araba, bankadaki paralar vb.) protokolde zorunlu olarak düzenlenmesi şart değildir. Taraflar “Mal paylaşımı konusunda birbirimizden talebimiz yoktur” diyebilecekleri gibi, bu konuyu boşanma sonrasına bırakarak ayrı bir davanın konusu da yapabilirler. Ancak ileride uyuşmazlık çıkmaması adına tüm mal paylaşımının protokolde netleştirilmesi en sağlıklı yoldur.

8. Protokol mahkemeye sunulduktan sonra boşanma süreci ne kadar sürer?

Anlaşmalı boşanma davaları, çekişmeli boşanma davalarına kıyasla çok daha kısa sürer. Protokol ve dilekçe mahkemeye sunulduktan sonra, mahkemenin yoğunluğuna göre genellikle 1 ila 4 hafta içerisinde duruşma günü verilir. Tarafların duruşmada hazır bulunup protokolü onayladıklarını beyan etmeleri halinde tek celsede boşanma gerçekleşir.

Türk Medeni Kanunu’na buradan ulaşabilirsiniz.