Türk Medeni Kanunu’nun 166/3. maddesi uyarınca anlaşmalı boşanmak isteyen eşlerin düzenlemek zorunda oldukları; boşanmanın malî sonuçları (tazminat, nafaka, mal paylaşım, ziynet vb.) ile çocukların durumu (velayet ve kişisel ilişki) hususunda mutabakatın sağlandığı anlaşma metnine anlaşmalı boşanma protokolü denilmektedir.
Pek çok çift, internetten buldukları standart taslaklarla mahkemeye başvurmakta, ancak duruşma esnasında hakimin protokolü reddetmesiyle veya boşanma sonrasında karşılaştıkları hak kayıplarıyla büyük mağduriyetler yaşamaktadır. Bu yazımızda; geçerli bir protokolün nasıl hazırlanacağını, nelere dikkat edilmesi gerektiğini ve örnek protokol maddelerini inceleyeceğiz.
Bilgi: Anlaşmalı boşanma davası hakkında detaylı bilgi almak için Anlaşmalı Boşanma Davası başlıklı ana yazımızı okuyabilirsiniz.
Protokolü Hakim Değiştirilebilir Mi?
Anlaşmalı boşanma protokolü; Türk Medeni Kanunu madde 166/3 uyarınca hakim tarafından gerekli görülen hallerde değiştirilip düzeltilebilir. Hâkim, tarafların ve çocukların menfaatlerini göz önünde tutarak bu anlaşmada gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir. Bu değişikliklerin taraflarca da kabulü hâlinde boşanmaya hükmolunur. Bu hâlde tarafların ikrarlarının hâkimi bağlamayacağı hükmü uygulanmaz.
Anlaşmalı Boşanma Protokolünde Bulunması Zorunlu Unsurlar
Bir protokolün mahkemece kabul edilebilmesi için şu 4 temel konuda “tereddüde yer bırakmayacak” bir anlaşma sağlanmış olmalıdır:
Çocukların Durumu (Velayet ve Kişisel İlişki)
Eğer müşterek çocuk varsa, velayetin kime verileceği açıkça yazılmalıdır. Ancak sadece velayet yeterli değildir; velayeti almayan tarafın çocukla görüşeceği günler (hafta sonları, bayramlar, sömestr tatilleri) saatlerine kadar net bir şekilde belirtilmelidir. “İstediği zaman görür” gibi muğlak ifadeler, ileride icra takiplerine ve yeni davalara yol açabilir.
Nafaka Düzenlemeleri
- İştirak Nafakası: Çocuğun giderleri için ödenecek miktar.
- Yoksulluk Nafakası: Eşlerden birinin boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olması durumunda diğer eşe ödeyeceği miktar. Protokolde nafaka istenmiyorsa, “Nafaka talebim yoktur” ifadesi mutlaka yer almalıdır. Bu aşamada istenmeyen yoksulluk nafakası, boşanma kesinleştikten sonra tekrar istenemez.
Maddi ve Manevi Tazminat
Tarafların birbirlerinden tazminat talebi olup olmadığı, varsa miktarı ve ödeme şekli yazılmalıdır. “Haklarımız saklıdır” denilemez; ya miktar yazılmalı ya da feragat edilmelidir.
Mal Paylaşımı ve Ev Eşyaları
Evlilik birliği içinde edinilen malların (ev, araba, banka hesapları) ve ziynet eşyalarının (düğün takıları) kime kalacağı belirtilmelidir. Özellikle tapu devri gerektiren konularda, tapu müdürlüğünün işlem yapabilmesi için protokol maddelerinin çok teknik ve spesifik yazılması gerekir.
Avukat Mehmet Emre Ulusoy’un Notu
Uygulamada en en sık karşılaşılan sorunlardan biri; internetten indirilen matbu taslaklarla boşanıp, 1 yıl sonra ‘Eşim tapuyu devretmedi’, ‘Çocuğumu göstermiyor’ veya ‘Nafakayı artırmak istiyorum ama feragat etmişim’ diyerek ofisimize gelen müvekkillerdir. Bu tip sorunlarla karşılaşmamak adına süreci avukat ile yürütmek sağlıklı olacaktır. Ofisimizle iletişime geçebilirsiniz : İletişim.
Anlaşmalı Boşanma Protokolü Örneği
Aşağıdaki metin fikir verme amaçlı bir taslaktır. Hukuki durumunuza göre maddeler değiştirilmelidir.
ANLAŞMALI BOŞANMA PROTOKOLÜ
TARAFLAR:
- [Ad Soyad] – [TC Kimlik No] – [Adres]
- [Ad Soyad] – [TC Kimlik No] – [Adres]
KONU: Tarafların boşanma iradeleri ve boşanmanın fer’i sonuçları hakkındaki anlaşma maddeleridir.
MADDELER:
- BOŞANMA İRADESİ: Taraflar, evlilik birliğini devam ettirme imkânı kalmadığından, karşılıklı olarak boşanmayı kabul etmişlerdir.
- VELAYET: Müşterek çocuk [Çocuğun Adı]’nın velayeti anne/baba [İsim]’e verilecektir.
- KİŞİSEL İLİŞKİ: Velayeti babada/annede kalan çocuk ile diğer taraf arasında; her ayın 1. ve 3. hafta sonu Cumartesi 10:00’dan Pazar 17:00’a kadar şahsi ilişki kurulacaktır.
- NAFAKA:
- Taraflar birbirlerinden yoksulluk nafakası talep etmemektedir.
- Baba/Anne, müşterek çocuk için aylık [Miktar] TL iştirak nafakası ödeyecektir. Bu miktar her yıl TÜFE oranında artırılacaktır.
- TAZMİNAT: Tarafların birbirlerinden maddi ve manevi tazminat talebi yoktur / [Taraf], diğer tarafa [Miktar] TL tazminat ödeyecektir.
- MAL PAYLAŞIMI: Taraflar, kişisel eşyalarını almış olup, birbirlerinden menkul veya gayrimenkul mal paylaşımı adı altında (katkı payı, katılma alacağı vb.) herhangi bir talepte bulunmayacaklardır.
- YARGILAMA GİDERLERİ: Mahkeme masrafları [Taraf]’ça karşılanacaktır.
TARİH: …/…/2026 İMZA (Davacı) | İMZA (Davalı)
(Not: Bu belgeyi mahkemeye sunmadan önce mutlaka bir avukata inceletiniz.)
Sık Sorulan Sorular
1. Anlaşmalı boşanma protokolü nedir?
Anlaşmalı boşanma protokolü, boşanma kararı alan eşlerin boşanmanın mali sonuçları (nafaka, tazminat, mal paylaşımı) ve varsa müşterek çocukların durumu (velayet, kişisel ilişki tesisi, iştirak nafakası) üzerinde uzlaştıklarını gösteren yazılı ve hukuki bir belgedir.
2. Anlaşmalı boşanma protokolü nasıl hazırlanır?
Protokol hazırlanırken tarafların özgür iradeleriyle aldıkları kararlar açık, net ve yoruma mahal vermeyecek şekilde yazıya dökülmelidir. Tarafların kimlik bilgileri, boşanma iradeleri, velayet, nafaka, maddi/manevi tazminat ve eşya paylaşımı gibi konular eksiksiz olarak maddeler halinde düzenlenmeli ve her iki eş tarafından ıslak imza ile imzalanmalıdır.
3. Protokol hazırlamak ve anlaşmalı boşanmak için avukat tutmak zorunlu mu?
Türk Hukuku’nda boşanma davaları için avukat tutma zorunluluğu bulunmamaktadır. Ancak, anlaşmalı boşanma protokolünde yapılacak kelime hataları veya eksik düzenlemeler ileride telafisi güç hak kayıplarına (nafaka, tazminat veya velayet sorunları) yol açabilir. Bu nedenle protokolün uzman bir avukat tarafından hazırlanması veya incelenmesi son derece önemlidir.
4. Anlaşmalı boşanma protokolünde hangi hususlar kesinlikle yer almalıdır?
Kanunen hakimin anlaşmalı boşanmaya karar verebilmesi için protokolde; tarafların boşanma konusunda anlaştıkları beyanı, maddi ve manevi tazminat talepleri (veya talep edilmediği), yoksulluk nafakası, varsa çocukların velayetinin kimde kalacağı, velayet verilmeyen eşin çocukla kuracağı kişisel ilişki günleri ve çocuk için ödenecek iştirak nafakası konularının kesin olarak çözüme kavuşturulmuş olması gerekir.
5. İmzalanan protokol sonradan değiştirilebilir veya iptal edilebilir mi?
Taraflar, protokolü imzalayıp mahkemeye sunmuş olsalar dahi, mahkeme duruşmasında hakim huzurunda boşanma gerçekleşene kadar protokolden vazgeçebilir veya maddelerinde iki tarafın da onayıyla değişiklik yapabilirler. Yine gerekçeli kararın tebliği ile birlikte istinaf başvurusu yapılabilir ve anlaşmalı boşanma kararına itira edilebilir; bu halde davanın çekişmeli boşanma davası olarak görülmesi yönünde karar alınır. Ancak mahkeme kararı kesinleştikten sonra, protokolde yer alan tazminat ve mal paylaşımı gibi konulardan dönülmesi kural olarak mümkün değildir.
6. Anlaşmalı boşanma protokolü nereye verilir?
Hazırlanan ve her iki eş tarafından imzalanan anlaşmalı boşanma protokolü, anlaşmalı boşanma dava dilekçesi ekine konularak görevli ve yetkili Aile Mahkemesi’ne teslim edilir.
7. Protokolde mal paylaşımı yapılmak zorunda mı?
Anlaşmalı boşanma davasının görülebilmesi için mal rejiminin tasfiyesinin (ev, araba, bankadaki paralar vb.) protokolde zorunlu olarak düzenlenmesi şart değildir. Taraflar “Mal paylaşımı konusunda birbirimizden talebimiz yoktur” diyebilecekleri gibi, bu konuyu boşanma sonrasına bırakarak ayrı bir davanın konusu da yapabilirler. Ancak ileride uyuşmazlık çıkmaması adına tüm mal paylaşımının protokolde netleştirilmesi en sağlıklı yoldur.
8. Protokol mahkemeye sunulduktan sonra boşanma süreci ne kadar sürer?
Anlaşmalı boşanma davaları, çekişmeli boşanma davalarına kıyasla çok daha kısa sürer. Protokol ve dilekçe mahkemeye sunulduktan sonra, mahkemenin yoğunluğuna göre genellikle 1 ila 4 hafta içerisinde duruşma günü verilir. Tarafların duruşmada hazır bulunup protokolü onayladıklarını beyan etmeleri halinde tek celsede boşanma gerçekleşir.
Türk Medeni Kanunu’na buradan ulaşabilirsiniz.
2013/107 eşim den anlaşmalı boşandım protokol maddelerinden biri çocukların eğitim giderleri (özel okul taksitleri ) idi ancak hakime hanım tüm kararları açıklayarak onaylanmasına derken bu maddeyi onaylamadı eski eşim tuturdu özel okul taksidi 300 bin gibi saçma rakamlar istiyor. Hakim yüzümüze açıkladı ancak hiçbir avukat çözemediğini hakime sordum şöyle dedi onaylamadığım maddelerden bağlı değilsin bundan sonra ben nasıl savunabilirim kendimi
Merhaba,
Hakimin onaylamadığı protokol maddeleri hükümsüzdür. Her ne kadar taraflar imzalasa da mahkemece onaylanmadığı için bir geçerliliği yoktur. Bundan sonrası için eşiniz hukuki girişimde bulunursa siz de kendinizi hukuki platformda savunacaksınız. Şu aşamada yapacak bir şeyiniz yok.
Merhaba,
Eşimle çekişmeli boşanma davası sürüyor.Eşimin isteği üzerine protokol yaptık 1 çocuğumuz var protokolde istediği ne varsa yazdık imzaladık.fakat duruşmaya 1 gün kala ben vaz geçtim dedi .merak ettiğim şey şu; hakimin buna tepkisi ne olacaktir.ben zorla imzalatmadım teklif ondan geldi ve protokolde yazılan tüm maddeleri de yerine getirdim..resmen davayı uzatmak istiyor.
Cevabinızı bekliyorum tşkr.
Merhaba,
Bu durumda yapacak bir şeyiniz yok. Mahkeme hakimi onaylamadıkça protokolün bir geçerliliği yoktur.
Mrhb avukat bey eşime anlaşmalş boşanma actim cocugm yok birseyde taleb etmedm bircelsede bitsin dedik sonra esimle anlaşmali hakim karsina cıktık bi kc soru sordu hakim ciktk 2 kagida imza attik ve makbuz ödemesni yaptm avukatta 15 gün icinde tebligat gelick adrese dedi temyiz edilck bir ay oluck ne teblig geldi nede avukattan haber ve suan pişmanım napabilirz kocamda istiyo beni gecende emniyetten aradilar boşanma davası icin anlaşmali boşanmanz var 21 ekim tarihnde bende boşandık biz karsılıklı dedim burda evli görünysnz hala dedi avukatimi aradm memur karistirms dedi dilekceleri hakim daha kararı okumams nezmn okuycgnida bilemem nzmn okursa karar cikarsa sizi arayacm gelip imza aticaksinz avukat tebligat gelicek dedi sonra gidip nüfüstan kimliklrnzi alirsnz suan icin cikaramazsn dedi 1 ay oldu ne bi tebligat geldi nede bir cvp ve pişmanim kocamla birlesmk istyrz iptali varmi hakim karari bekleme tebligat ve temyiz tam olarak nedir bu konuve birleşme hakkinda bizi aydinlatirsaniz sevinirim.
Merhaba,
Mahkemeye başvurarak kararı iptal ettirebilirsiniz. İptal için geç kalmışsanız yeniden evlenirsiniz.
İyi günler iyi calışmalar mehmet bey
Bundan 6 ay önce eşimle anlaşmalı boşandık bu evlilikten 4 yaşında bi cocugumuz var bu evlilik esnasında da bir ev aldık 1/2 hisseli ev kredisi borcu devam ediyor 3 senesi var . ikimizde devlette ögretmeniz anlaşmalı boşanmanın verdigi psikolojiyle yaptıgımız anlaşmada 500 tl iştirak nafakası, evdeki butun eşyalar takılar , cocugun özel okul masrafları ve evin kredi borcu bitinceye kredinin ortak ödenerek eşim ve cocugum o evi kullanma hakkı olarak mahkemede hakim tarafından onaylandı ve boşandık, ben baba evine döndüm ve şimdi bir hayat kurmak istiyorum ev kiralalamak eşya almak kiramı ve asgari şekilde gecinebilecegim bir parayla yaşamak istiyorum ama şu şartlarla bana asgarı ucretin yarısı kadar maaşımda para kalıyor ben nasıl bir dava acmalıyım hakkaniyet hakkım var mı hangi uzmanlıktaki avukata gitmeyelim teşekkürler
Merhaba,
Boşanma tarihinin yakın olması nedeniyle açacağınız davalar reddedilecektir.
Merhaba 1 yıl önce anlaşmalı boşanma yaptık nafaka vb giderler taleb edilmedi yalnızca evlilik boyunca alınan ev satılıp borcu ödenip kalan kısmı hesabıma geçecekti evi satmadık çocuklarımla ben oturuyorum. Bu anlaşmanın süresi var mı ? Yada evde ben oturduğum için bir zaman sonra evi satma kararı alırsa anlaşmış olduğumuz gibi kalan kısmında yine hakkım olacak mı ?
Merhaba,
Anlaşmalı boşanma protokolünün geçerliliği her daim korunur nitekim ortada bir mahkeme kararı vardır. Mahkeme kararı doğrultusunda aleyhinize işlem yapılabilir ve protokolün uygulanması için gereken yasal işlemler başlatılabilir.
Merhaba,
Protokolde mali hususlara ilişkin bir şey yazılmamış ise dava açabilirsiniz.
anlaşmalı boşanma sorası eşimin babadan kalan müşterek ev kardaşleri ile hiseli çocuklar için şer konurmu
Merhaba,
Miras ile kalan taşınır taşınmaz mallar eşlerin kişisel malı sayılır. Diğer eş bu mallar ile alakalı talepte bulunamayacaktır. Edinilmiş mal ve kişisel mal ile ilgili yazımızı okuyabilirsiniz : https://www.emreulusoy.av.tr/edinilmis-mal-kisisel-mal-ayrimi
Meraba kolay gelsın avukat bey benımde bı sorum olcak biz esimle evlendık ve onun ıkıncı evlılıgı ilk evlılıgınden cocugu var kocasından nafaka alıyo cocuk ıcın sımdı benımle de bosanmak ıstıyo uzerıne arac almıstık sattık herkez payını aldı ve bı avukat burosunda protol yaptık ben hıcbı ev esyasını ıstemıyorum dedım oda maddı manevı tazmınat nakafa taleb bulunmayacagını yazdı ımzaladık bunun gecerlılıgıı ne acaba bızım senemız temmuz ayında dolcak benım napmam gerekıyo tam olarak sımdıden tesekur ederım
Merhaba,
Vatandaş olarak bir avukattan hukuki destek aldı iseniz protokol konusunda size gerekli açıklamaları yapmıştır. Anlaşmalı boşanma protokolünün geçerli olup olmaması ancak hakimin onayına bağlıdır. Taraflar hakim huzurunda protokolün içeriğini kabul etmelidir. Bu husustaki yazımızı okuyabilirsiniz : https://www.emreulusoy.av.tr/anlasmali-bosanma-protokolunun-gecerliligi
Merhaba istanbul umraniyeden adim sibel ben esimden anlasmali bosandim 20000 tl bana odemesi gerekti martta bitti suresi ama ne odemiyor eski esim almanyada yasiyor beni orda yasadigi icin bosanmada kandirdi gibi nasilsa orda yasiyorum dedi odemem dedi ama mahkeme karari var ve bu dolandirmaya hileli bosanma olmuyormu ?ikinci sorum uzerine mal mulk yok birsey yapamazsin diye haber yollamis ben ne yapmaliyim ondan verdigi zarari 11 yildir maddi zararimi almak ve protokolde olan parami nasil alirim yurt disindan?saygilarimla
Merhaba,
Protokoldeki bedeli icraya koyabilir, sonrasında haciz yapabilirsiniz. Kişi Almanya’da ise buradaki kararı orada işleme koydurabilirsiniz. Bu nedenle Almanya’dan bir avukat bulmanız sağlıklı olacaktır.
Merhaba anlasmali olarak bosanacagiz yanliz avukata gitmeyi reddediyor. Bu evlilikten 6 yasinda bir kizim var. Evlilikten sonra alinan evin 1/2 paylasilmasina karar verdik bunun disinda esyalarin paylasimini protokole yazdik. Velayet annede olacak nafaka talep etmedim. Sadece protokol ile mi basvuru yapilir ust dilekce var midir.
Ne yapmam gerekiyor avukattan destek almadan sureci tamamlayamazmiyiz.
Merhaba,
Yazımız detayında yargılamaya ve davaya ilişkin bilgiler yer almaktadır. Her daim bir avukat ile hareket etmek faydalıdır. Davanın anlaşmalı boşanma olması halinde dahi bir avukat ile kendinizi temsil ettirmeniz önemlidir.
Mehmet bey merhabalar
Biz eşimle geçen yıl anlaşmalı olarak boşandık anlaşma protokolüne velayet anneye verilecektir diye yazmistik
diğer bir maddede anne evlendiği taktirde velayet babaya geçecektir diye yazmistik eski eşim şimdi evlenmeyi ve başka şehirde yaşamayı düşünüyor ve dahi evleneceği kişi ile resmi olarak boşanmadan önce tanışmış evlenme kararı almıştır bu durumlar karşısında baba olarak çocuklarımın velayetini alabilirsiniz yardiminiza ihtiyacım var
Merhaba,
Bu tip durumlarda protokolde bu tür hükümlerin bulunmasının herhangi bir karşılığı yoktur. Şayet eşiniz evlenir ise yeniden dava açmalı ve velayetin el değiştirmesini talep etmelisiniz. Anlaşmalı boşanma protokolünde bu şekilde velayetin el değiştireceğini yazmak isabetli değildir.