Babalık davası, evlilik dışında doğan çocuk ile biyolojik baba arasındaki soybağının mahkeme kararıyla kurulmasını sağlayan hukuki bir yoldur. Türk Medeni Kanunu’na göre çocuk ile baba arasındaki bağ; evlilik, tanıma veya hakim hükmü (babalık davası) ile kurulabilir.
2013 yılından bu yana sitemizde yer alan bu rehberi, Anayasa Mahkemesi’nin hak düşürücü sürelerle ilgili verdiği son kararlar ve güncel Yargıtay uygulamaları ışığında 2025 yılı itibarıyla yeniden düzenledik. İşte babalık davası hakkında bilmeniz gereken tüm detaylar.
Babalık Davasını Kimler Açabilir?
Babalık davasını açma hakkı, kanunen iki kişiye tanınmıştır:
- Ana: Çocuğun annesi, kendi adına babalık davası açabilir.
- Çocuk: Çocuk, kendi adına asaleten (veya küçükse kayyım aracılığıyla) babalık davası açabilir.
Dava, biyolojik babaya karşı, baba ölmüşse mirasçılarına karşı açılır.
Babalık Davasında Hak Düşürücü Süreler (Önemli Güncelleme)
Babalık davasında en çok merak edilen ve hukuki açıdan en çok değişikliğe uğrayan konu dava açma süreleridir.
- Ana İçin Süre: Annenin dava açma hakkı, çocuğun doğumundan itibaren 1 yıl geçmekle düşer.
- Çocuk İçin Süre: Daha önceki kanuni düzenlemelerde çocuk için de kısıtlayıcı süreler bulunmaktaydı. Ancak Anayasa Mahkemesi’nin verdiği iptal kararları neticesinde, çocuğun babalık davası açma hakkını kısıtlayan süreler büyük ölçüde kaldırılmıştır. Çocuğun soybağını öğrenme hakkı, anayasal bir hak olarak üstün tutulmaktadır. Yine de her somut olayın özelliğine göre bir avukata danışarak sürenin tespiti hayati önem taşır.
Babalık Davasında İspat ve DNA Testi
Babalık davalarında en kesin ispat aracı DNA testidir. Mahkeme, Adli Tıp Kurumu veya tam teşekküllü bir hastaneden DNA incelemesi yapılmasını ister.
Baba DNA testinden kaçabilir mi? Hayır. Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) ve yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre; davalı baba DNA testine rıza göstermez veya testten kaçınırsa, hakim bu durumu babalığın kabulü yönünde bir emare olarak değerlendirebilir ve babalığa hükmedebilir.
Babalık Davası ile Birlikte Talep Edilebilecek Haklar
Babalık davası açılırken veya dava süresince, sadece soybağının tespiti değil, mali haklar da talep edilebilir:
- Doğum Giderleri: Annenin doğum masrafları.
- Geçim Giderleri: Doğumdan önceki ve sonraki 6 haftalık geçim giderleri.
- Gebelik Masrafları: Gebelik ve doğumun gerektirdiği diğer masraflar.
- Nafaka: Çocuk için iştirak nafakası talep edilebilir. Soybağı kurulduğu andan itibaren baba, çocuğun bakım masraflarına katılmak zorundadır.
Önemli Ayrım: Babalık Davası mı, Soybağının Reddi Davası mı?
Hukuk pratiğinde vatandaşların en sık karıştırdığı iki kavram Babalık Davası ile Soybağının Reddi Davasıdır. Her iki dava da soybağı ile ilgili olsa da amaçları ve sonuçları tamamen zıttır. Hangi davayı açmanız gerektiğini şu basit ayrımla belirleyebilirsiniz:
- Babalık Davası: Çocuğun nüfusta hiçbir baba üzerine kayıtlı olmadığı durumlarda açılır. Amaç, biyolojik baba ile çocuk arasında hukuki bir bağ kurmaktır.
- Soybağının Reddi Davası: Çocuğun nüfusta zaten bir baba üzerine kayıtlı olduğu (genellikle evlilik birliği içinde doğduğu için kocanın nüfusuna kaydedildiği) durumlarda açılır. Amaç, mevcut hukuki bağı çürütmek ve kaldırmaktır.
Dikkat: Türk Medeni Kanunu’na göre, çocuk başka bir erkeğin nüfusunda kayıtlıyken (örneğin annenin resmi nikahlı eşi üzerine), biyolojik babaya karşı doğrudan babalık davası açılamaz. Böyle bir durumda izlenmesi gereken yol şudur:
- Öncelikle Soybağının Reddi Davası açılarak mevcut yanlış kayıt silinmelidir.
- Çocuğun baba hanesi boşaldıktan sonra, biyolojik babaya karşı Babalık Davası açılmalıdır.
Eğer sizin durumunuzda çocuk halihazırda bir başkasının nüfusuna kayıtlıysa, konuyla ilgili detaylı bilgi almak için Soybağının Reddi Davası ve Şartları başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.
Avukat Mehmet Emre Ulusoy’un Notu
“Babalık davaları, sadece hukuki bir prosedür değil, taraflar ve özellikle çocuk için ağır duygusal süreçleri barındıran davalardır. Geçmiş tecrübelerimizde görüyoruz ki; davanın en kritik noktası DNA testinin usulüne uygun yapılması ve hak düşürücü süre itirazlarının doğru yönetilmesidir.
Özellikle babanın vefat ettiği durumlarda ‘fethi kabir’ (mezarın açılması) işlemi gerekebileceğinden süreç daha hassas yürütülmelidir. Ayrıca davanın kazanılmasıyla birlikte çocuğun mirasçılık sıfatı da kazanacağı unutulmamalıdır. Bu nedenle sürecin başından sonuna kadar bir aile hukuku avukatı ile ilerlemek, hak kaybı yaşanmaması adına elzemdir.”
Sık Sorulan Sorular (SSS)
1. Babalık davası hangi mahkemede açılır?
Babalık davalarında görevli mahkeme Aile Mahkemesidir. Aile Mahkemesi’nin bulunmadığı yerlerde Asliye Hukuk Mahkemesi, Aile Mahkemesi sıfatıyla davaya bakar. Yetkili mahkeme ise davacının veya davalının yerleşim yeri mahkemesidir.
2. Baba ölmüşse babalık davası açılabilir mi?
Evet, açılabilir. Baba vefat etmişse dava, babanın mirasçılarına (eşine, diğer çocuklarına, anne-babasına vb.) karşı yöneltilir. Gerekirse mezar açılarak (fethi kabir) doku örnekleri alınır ve DNA eşleşmesi yapılır.
3. Babalık davası ne kadar sürer?
Davanın süresi mahkemenin iş yoğunluğuna ve DNA testi sürecine göre değişmekle birlikte, ortalama 12 ila 18 ay arasında sonuçlanmaktadır.
4. Evli bir erkekten çocuğu olan kadın babalık davası açabilir mi?
Evet, açabilir. Biyolojik babanın evli olması, babalık davası açılmasına engel değildir. Ancak, çocuk evlilik birliği içinde doğmuş gibi nüfusta başka bir erkeğin üzerine kayıtlıysa (örneğin kadın evliyken hamile kaldıysa), önce “Soybağının Reddi Davası” ile mevcut kaydın silinmesi, ardından babalık davası açılması gerekir.
5. Babalık davasında gizlilik kararı alınabilir mi?
Tarafların talebi veya mahkemenin gerekli görmesi halinde, özel hayatın gizliliğini korumak amacıyla duruşmaların gizli yapılmasına karar verilebilir.
Türk Medeni Kanunu’na buradan ulaşabilirsiniz.
İstanbul ili Kadıköy İlçesinde yer alan ofisimize ulaşmak için :
Ben 18 yasindayim ama lise son dayim babamla yasiyordum buyuk bir kavga etti babam beni kovdu bir daha benim yanima gelme dedi ama hala okuyorum babama babalik nafaka davasi acabilirmiyim? Ama babamla annem arasinda resmi bir nikah yok soy adim babamin soy adi babamin ustuneyim su an
Merhaba,
Nüfusta babanıza kayıtlı iseniz yardım nafakası isteyebilirsiniz. Bunun için dava açmanız gerekiyor. Tarafımıza iletişim bölümünden ulaşarak bize mail atabilir, dava süreci hakkında bilgi sahibi olabilirsiniz.
Babam anneme boşanma davası açtı kaybetti şimdide babalık davası açtı bizlere. birtane kardeşim fransada şimdi bu davayı nasıl red edebiliriz, test için kardeşim gelmek zorundamı, davayı açan babaya ceza verilmesi gibi yaptırım olurmu cevaplarsanız sevinirim
Merhaba,
Babaya cezai yaptırım uygulayamazsınız. Fakat şayet bu davayı da kaybederse tazminat davası açılabilir. Fransa’daki kardeşinizin gelmesi gerekmemektedir.
Babam annemle imam nikahliyken babam 1993 terketmiş biz ve suan babmin yerini öğrendim 22 yaşındayım babalik davasını acabilirmiyim herhangi bi mal varigini alabilirmiyim yardımcı olursanız sevinirim teşekkürler
Merhaba,
Babalık davası açabilirsiniz. Davayı kazanırsanız miras hukuku gereği mirasçı olacaksınız.
merhaba
mehmet bey ben şuan 23 yasındayım babam ve annem imam nikahlı olarak evlenmişler ben ve kardeşim doğduktan sonra babam bizi terk etmiş ve bizi kabul etmemiş defalarca babama her nekadar ulasıp kendimi kardesimi hatırlatsamda bizi hiç bi şekilde kabul etmeyip sahip cıkmadı ve şuanda kendisi başka biri ile evli ve cocukları var ben babalık davası acabilirmiyim maddi durumumuz kötü evliliim dava acmama engelmi açarsam ne yapmalıyım
şimdiden tesekkur ediyorum cevabınızı bekliyorum
Merhaba,
Babalık davası açacaksınız fakat maddi durumunuz yok ise yaşadığınız şehrin Baro’suna başvurarak avukat talep edebilirsiniz.
Mehmet bey iyi günler..
14yaşında evlendim ve resmi nikah olmadan bi çocuk dünyaya getirdim. Eşim biz nikah kıymadan vefat etti. Ancak ben eşimin vefatından sonra da kayınpederim ve kayın validemle yaşamaya devam ettim. Sonra bir takım sorunlar oldu bir yıldan az suredir de onlardan ayrı yaşıyoruz.. Şu an kızım 11yaşında.. Kızımı babasının kütüğüne kaydettirmek istiyorum ne yapabilirim? Teşekkürler….
Merhaba,
Nüfus kayıtlarının düzeltilmesine yönelik dava açmanız gerekmektedir. Bu davada DNA testi yapılacak ve raporlar uyuşursa nüfus kayıtlarında gerekli düzenlemeler yapılacaktır.
6aylık bebegim var ve baba kızımı tanımiyor.durumumda cok rlverisli değil.dava acmak istiyorum.avk tutarsam nekadar bir ücret odemem gerekir ve peşin mi
Merhaba,
Vekalet ücretleri hususunda buradan bilgi vermemekteyiz. Şayet avukat ücretini karşılayacak gücünüz yok ise İstanbul Barosu Adli Yardım Bürosu’na başvurarak avukat yardımı talep edebilirsiniz.
İyi çalışmalar dilerim. Ben 19 yaşındayım ve bana maddi manevi hiçbir faydası olmayan, babalık yapmayan, iki sene önce geçirdiğim beyin kanaması sonucunda sağ tarafım felçli ve bunu bildiği halde nasıl olduğumu sormak için bile aramaya tenezzül etmeyen,benim için hiçbir anlamı olmayan biyolojik babamın soyadını kullanmak istemiyorum. Ben, bana gerçekten babalık yapan üvey demekten bile üzüldüğüm üvey babamın soyadını almak istiyorum. Bu ailecek çok istediğimiz bir karar. Bunun için ne yapmamız nasıl bir yol izlememiz hangi davaları açmamız gerekiyor? Maddi durumumuzda çok iyi değil bu yüzden baro bize avukat tayin eder mi? Bu davalar için biyolojik baba gerekiyomu ? Biran önce yardımcı olursanız çok sevinirim. Şimdiden çok teşekkür ederim.
Merhaba,
Nüfusta bağlı bulunduğunuz kişiyi yani babanızı değiştiremezsiniz. Soyisim değişikliği davası açarak yalnızca soyadınızı değiştirebilirsiniz. Soyisim değiştirmeye yönelik dava açmak istiyorsanız iletişim bölümünden tarafımıza ulaşabilirsiniz.
Yani üvey babamın soyadını alamazmıyım, yada üvey babam bana soyadını veremezmi evlatlık olarak alamazmı ?
Merhabe lütfen cevap bsrin ben 2006 yılında esimden bosandim hamile idim bosanma davam sonuclandiginda kendisi sorumsuz ve hapise girip cikmis bi insan çok dosyasi vardi ve borclari evime geliyodu mahkeme karari bozulur diye ve sigorta vs olmadi icin o psikoloji ile kendi babamin nüfüsüne yazdirdim benim kardesim görunuyo ve bundan cok rahatsizim bi kac avukata danistim bu davalarin masrafli oldugunu ve zaman asimini beklemem gerektini soyledi ve ceza alicagimi iceri girebilecegimi soyledi korktum. Vazgectim ama karsi taraf yedi sene gectikten sonra oglu aklina geliyo ve ben alicam dava acicam diyor ve yalan soyleyecek benden habersiz yapti diye simdi bu durumda benim dava acmam daha mi iyi olur nasil yapicam ve diger avukatin dedigi gibi ceza evine girermiyim veya babam bu suctan yargilanirmi benim annem diyaliz hastasi babamin sigortasi jesilir dedi ler bana biyle birsey olurmu 9 yasina jadar bekle de demislerdi bana detayli bi bilgi verirmisiniz ben evlendin cocugum benimle kaliyo onu benden alabilirmi lütfen yardmci olun benim dava acmam daha mi iyi olur ne yapmaliyim
Merhabai,
Davayı ne zaman açarsanız açın aleyhinize ceza davası açılacaktır. Dava açmak arzusunda iseniz ve avukat tutacak paranız yok ise İstanbul Barosu Adli Yardım Bürosuna başvuru yapıp avukat yardımı talep edebilirsiniz.
Baba’lik dava larinda olmus bir kisinin mezari acilmamasi icin uvey kardes DNA ornegi verebilirmi mahkeme’ye boyle bir teklif suna bilirmiyiz cevap iniz icin simdi den tesekkurler.
Merhaba,
Maalesef mahkeme bu talebinizi kabul etmeyecektir. Mezarlık açılması işlemi yapılacaktır.