Babalık davası, evlilik dışında doğan çocuk ile biyolojik baba arasındaki soybağının mahkeme kararıyla kurulmasını sağlayan hukuki bir yoldur. Türk Medeni Kanunu’na göre çocuk ile baba arasındaki bağ; evlilik, tanıma veya hakim hükmü (babalık davası) ile kurulabilir.
2013 yılından bu yana sitemizde yer alan bu rehberi, Anayasa Mahkemesi’nin hak düşürücü sürelerle ilgili verdiği son kararlar ve güncel Yargıtay uygulamaları ışığında 2025 yılı itibarıyla yeniden düzenledik. İşte babalık davası hakkında bilmeniz gereken tüm detaylar.
Babalık Davasını Kimler Açabilir?
Babalık davasını açma hakkı, kanunen iki kişiye tanınmıştır:
- Ana: Çocuğun annesi, kendi adına babalık davası açabilir.
- Çocuk: Çocuk, kendi adına asaleten (veya küçükse kayyım aracılığıyla) babalık davası açabilir.
Dava, biyolojik babaya karşı, baba ölmüşse mirasçılarına karşı açılır.
Babalık Davasında Hak Düşürücü Süreler (Önemli Güncelleme)
Babalık davasında en çok merak edilen ve hukuki açıdan en çok değişikliğe uğrayan konu dava açma süreleridir.
- Ana İçin Süre: Annenin dava açma hakkı, çocuğun doğumundan itibaren 1 yıl geçmekle düşer.
- Çocuk İçin Süre: Daha önceki kanuni düzenlemelerde çocuk için de kısıtlayıcı süreler bulunmaktaydı. Ancak Anayasa Mahkemesi’nin verdiği iptal kararları neticesinde, çocuğun babalık davası açma hakkını kısıtlayan süreler büyük ölçüde kaldırılmıştır. Çocuğun soybağını öğrenme hakkı, anayasal bir hak olarak üstün tutulmaktadır. Yine de her somut olayın özelliğine göre bir avukata danışarak sürenin tespiti hayati önem taşır.
Babalık Davasında İspat ve DNA Testi
Babalık davalarında en kesin ispat aracı DNA testidir. Mahkeme, Adli Tıp Kurumu veya tam teşekküllü bir hastaneden DNA incelemesi yapılmasını ister.
Baba DNA testinden kaçabilir mi? Hayır. Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) ve yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre; davalı baba DNA testine rıza göstermez veya testten kaçınırsa, hakim bu durumu babalığın kabulü yönünde bir emare olarak değerlendirebilir ve babalığa hükmedebilir.
Babalık Davası ile Birlikte Talep Edilebilecek Haklar
Babalık davası açılırken veya dava süresince, sadece soybağının tespiti değil, mali haklar da talep edilebilir:
- Doğum Giderleri: Annenin doğum masrafları.
- Geçim Giderleri: Doğumdan önceki ve sonraki 6 haftalık geçim giderleri.
- Gebelik Masrafları: Gebelik ve doğumun gerektirdiği diğer masraflar.
- Nafaka: Çocuk için iştirak nafakası talep edilebilir. Soybağı kurulduğu andan itibaren baba, çocuğun bakım masraflarına katılmak zorundadır.
Önemli Ayrım: Babalık Davası mı, Soybağının Reddi Davası mı?
Hukuk pratiğinde vatandaşların en sık karıştırdığı iki kavram Babalık Davası ile Soybağının Reddi Davasıdır. Her iki dava da soybağı ile ilgili olsa da amaçları ve sonuçları tamamen zıttır. Hangi davayı açmanız gerektiğini şu basit ayrımla belirleyebilirsiniz:
- Babalık Davası: Çocuğun nüfusta hiçbir baba üzerine kayıtlı olmadığı durumlarda açılır. Amaç, biyolojik baba ile çocuk arasında hukuki bir bağ kurmaktır.
- Soybağının Reddi Davası: Çocuğun nüfusta zaten bir baba üzerine kayıtlı olduğu (genellikle evlilik birliği içinde doğduğu için kocanın nüfusuna kaydedildiği) durumlarda açılır. Amaç, mevcut hukuki bağı çürütmek ve kaldırmaktır.
Dikkat: Türk Medeni Kanunu’na göre, çocuk başka bir erkeğin nüfusunda kayıtlıyken (örneğin annenin resmi nikahlı eşi üzerine), biyolojik babaya karşı doğrudan babalık davası açılamaz. Böyle bir durumda izlenmesi gereken yol şudur:
- Öncelikle Soybağının Reddi Davası açılarak mevcut yanlış kayıt silinmelidir.
- Çocuğun baba hanesi boşaldıktan sonra, biyolojik babaya karşı Babalık Davası açılmalıdır.
Eğer sizin durumunuzda çocuk halihazırda bir başkasının nüfusuna kayıtlıysa, konuyla ilgili detaylı bilgi almak için Soybağının Reddi Davası ve Şartları başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.
Avukat Mehmet Emre Ulusoy’un Notu
“Babalık davaları, sadece hukuki bir prosedür değil, taraflar ve özellikle çocuk için ağır duygusal süreçleri barındıran davalardır. Geçmiş tecrübelerimizde görüyoruz ki; davanın en kritik noktası DNA testinin usulüne uygun yapılması ve hak düşürücü süre itirazlarının doğru yönetilmesidir.
Özellikle babanın vefat ettiği durumlarda ‘fethi kabir’ (mezarın açılması) işlemi gerekebileceğinden süreç daha hassas yürütülmelidir. Ayrıca davanın kazanılmasıyla birlikte çocuğun mirasçılık sıfatı da kazanacağı unutulmamalıdır. Bu nedenle sürecin başından sonuna kadar bir aile hukuku avukatı ile ilerlemek, hak kaybı yaşanmaması adına elzemdir.”
Sık Sorulan Sorular (SSS)
1. Babalık davası hangi mahkemede açılır?
Babalık davalarında görevli mahkeme Aile Mahkemesidir. Aile Mahkemesi’nin bulunmadığı yerlerde Asliye Hukuk Mahkemesi, Aile Mahkemesi sıfatıyla davaya bakar. Yetkili mahkeme ise davacının veya davalının yerleşim yeri mahkemesidir.
2. Baba ölmüşse babalık davası açılabilir mi?
Evet, açılabilir. Baba vefat etmişse dava, babanın mirasçılarına (eşine, diğer çocuklarına, anne-babasına vb.) karşı yöneltilir. Gerekirse mezar açılarak (fethi kabir) doku örnekleri alınır ve DNA eşleşmesi yapılır.
3. Babalık davası ne kadar sürer?
Davanın süresi mahkemenin iş yoğunluğuna ve DNA testi sürecine göre değişmekle birlikte, ortalama 12 ila 18 ay arasında sonuçlanmaktadır.
4. Evli bir erkekten çocuğu olan kadın babalık davası açabilir mi?
Evet, açabilir. Biyolojik babanın evli olması, babalık davası açılmasına engel değildir. Ancak, çocuk evlilik birliği içinde doğmuş gibi nüfusta başka bir erkeğin üzerine kayıtlıysa (örneğin kadın evliyken hamile kaldıysa), önce “Soybağının Reddi Davası” ile mevcut kaydın silinmesi, ardından babalık davası açılması gerekir.
5. Babalık davasında gizlilik kararı alınabilir mi?
Tarafların talebi veya mahkemenin gerekli görmesi halinde, özel hayatın gizliliğini korumak amacıyla duruşmaların gizli yapılmasına karar verilebilir.
Türk Medeni Kanunu’na buradan ulaşabilirsiniz.
İstanbul ili Kadıköy İlçesinde yer alan ofisimize ulaşmak için :
Merhaba,
Nüfus kayıtlarının düzeltilmesine yönelik dava açmanız gerekmektedir. İletişim bölümünden tarafımıza ulaşırsanız sizlere dava süreci ile ilgili bilgi aktarabiliriz.
merhaba avukat bey.ben 32 yaşındayım ..annem ve babam dini nikahlı iken dünyaya gelmişim.ve babam benim kimliğimi çıkartmadan yurtdışına gidip orda evlenmiş..annemde benim kimliğimi çıkartırken baba haneme gerçek babamın adını yazdırmış ama soyadım annemin kızlık soyadı…şimdi babam birkaç gün içinde Türkiye’ye gelecek benide kabul ediyor..benim dava açmam mı gerekiyor yoksa direk nüfus müdürlüğü ve noterden tanıma senedi ile babam soyadını bana verebilir mi??(ayrıca 17 yıl önce babam benim nikahım olurken yurtdışından benim kızımdır evlenebilir diye bir akit yapıp göndermişti..)yardımcı olursanız sevinirim..
Merhaba,
Notere başvurabilirsiniz.
mehmet bey merhaba … bir konuda size sorum olacaktır ilginiz için şimdiden teşekkür ederim. babam ve annem resmi nikah olmadan yani imam nikahliyken babam vefat eder 1 ay sonra ben doguyorum annem başkasıyla evlenir ben iki yaşında resmiyette amcamin üstüne kayıtliyjm değiştirme imkanım var mı ? varsa nasıl . iyi çalışmalar dilerim
Merhaba,
Nüfus kayıtlarının düzeltilmesine yönelik dava açmanız gerekiyor. Dava açma arzusunda iseniz iletişim bölümünden mail atarak bize ulaşınız.
Merhaba esim daha once baska biriyle birlikte oldu ben esimi tekrar kabuk ettim çocuğumuz oldu 8 ay sonra erken dogumla oldu ozel babalik testi yaptirdim cocugun biyolojik babasi olmadığım ortaya cikti ben bu cocuk dogdugunda nufusuma aldirdim ve ailemi ve cocugumu birakmak istemiorum fakat coxugin gercek babasi ortaya çıkıp gormek istedigini beyan ederse çocuğu görebilirmi esim cocugu gostermek istemiyor bende çocuktan ayrilmak istemiorum nasil bir yol izlenmeli belkide dna da bi yanlislik var yada babalik davası açabilirmiyim
Merhaba,
Çocuğun biyolojik babası ve nüfusta kayıtlı olduğu babası farklı ise babalık davası açılmalıdır.
Merhaba ben oğlumu doğumu ile evlatlik aldım benim cocugum olmuyor 1 yıl koruyucu annelik yaptım ve dava açıp kütüğüme geçirdim ismini degistirdim şimdi 19 aylık biyolojik babası dava açarsa benden alabilirmi evlilik dışı bir bebek öz anne ve babası başka kişilerle evli öz babanın eşinden kaynaklı bebeği olmuyor oğlumu benden alabilirlermi cvp verirseniz çok mutlu olacagim
Merhaba,
Dava açılırsa çocuğun velayetini alır.
Merhaba,
Davasını kendisi takip eden kişilere yardım etmemekteyiz.
iyi günler emre bey ben 22 yaşındayım babam ben 5 yaşındayken bizi bırakıp almanyaya kacmıs ve hicbir sekilde yardımı olmamısdır ne manevi nede maddi acıdan bu konuyla ilgili ne yapılabilir tazminat davası acabilirmiyiz
Merhaba,
Babanıza bu nedenden ötürü tazminat davası açamazsınız fakat nafaka vb. hususlarda dava yoluna gidebilirsiniz. Tabi ki hala üniversite okuyorsanız. Nafakaya ilişkin yazılarımızı okuyabilirsiniz. Fakat babanızın Almanya’da olması davanın kendisine ulaşması bakımından sıkıntı yaratır ve davanız uzun sürer.
üniversite okumuyorum yani hicbir sekilde birsey yapamazmıyız emre bey
Tanima yolu ile Babamla kurdugumuz evlatlik iliskisinin koca bir yalan oldugunu ogrendim 5 gun evvel..babama tanimanin iptali icin dava acmayi dusunuyorum..o bitince de gercek babama babalik davasi acacagim .Ancak davam süre yönünden reddedilebilir mi? Fakat annem bana gercegi açıklamasaydı ogrenemezdim.Kafam cok karışık lütfen yardım edin..istanbuldayim mail adresi alabilir miyim? Sürede sorun yasar mıyız?
Merhaba,
Babalık davası için öngörülen zamanaşımı sürelerini Anayasa Mahkemesi iptal etti. Bu nedenle süre yönünden sıkıntı yaşamazsınız. İletişim bölümünden tarafımıza ulaşabilirsiniz fakat yine de mail adresimi size aktarıyorum : info@emreulusoy.av.tr
Merhaba,
Herhangi bir hastaneden DNA testi yaptırınız. Çocuk sizin ise nüfus müdürlüğü ve noter kanalıyla çocuğu tanıma dediğimiz usuli işlemle nüfusunuza alabilirsiniz.
Merhaba ben evlilik dışı olan hamile olduğum çocuk için babalık ve nafaka ve ceza davası açmak istiyorum. AYnı dilekçede hepsi olurmu? Birde cumhuriyet savcisi, hazie ve kayyuma ihbar nasıl yapılıyor?
Teşekkür ederim.
Merhaba,
Bu bahsettiğiniz şeyleri bilmediğiniz çok açık. Bu nedenle bir avukat tutunuz.