Babalık davası, evlilik dışında doğan çocuk ile biyolojik baba arasındaki soybağının mahkeme kararıyla kurulmasını sağlayan hukuki bir yoldur. Türk Medeni Kanunu’na göre çocuk ile baba arasındaki bağ; evlilik, tanıma veya hakim hükmü (babalık davası) ile kurulabilir.
2013 yılından bu yana sitemizde yer alan bu rehberi, Anayasa Mahkemesi’nin hak düşürücü sürelerle ilgili verdiği son kararlar ve güncel Yargıtay uygulamaları ışığında 2025 yılı itibarıyla yeniden düzenledik. İşte babalık davası hakkında bilmeniz gereken tüm detaylar.
Babalık Davasını Kimler Açabilir?
Babalık davasını açma hakkı, kanunen iki kişiye tanınmıştır:
- Ana: Çocuğun annesi, kendi adına babalık davası açabilir.
- Çocuk: Çocuk, kendi adına asaleten (veya küçükse kayyım aracılığıyla) babalık davası açabilir.
Dava, biyolojik babaya karşı, baba ölmüşse mirasçılarına karşı açılır.
Babalık Davasında Hak Düşürücü Süreler (Önemli Güncelleme)
Babalık davasında en çok merak edilen ve hukuki açıdan en çok değişikliğe uğrayan konu dava açma süreleridir.
- Ana İçin Süre: Annenin dava açma hakkı, çocuğun doğumundan itibaren 1 yıl geçmekle düşer.
- Çocuk İçin Süre: Daha önceki kanuni düzenlemelerde çocuk için de kısıtlayıcı süreler bulunmaktaydı. Ancak Anayasa Mahkemesi’nin verdiği iptal kararları neticesinde, çocuğun babalık davası açma hakkını kısıtlayan süreler büyük ölçüde kaldırılmıştır. Çocuğun soybağını öğrenme hakkı, anayasal bir hak olarak üstün tutulmaktadır. Yine de her somut olayın özelliğine göre bir avukata danışarak sürenin tespiti hayati önem taşır.
Babalık Davasında İspat ve DNA Testi
Babalık davalarında en kesin ispat aracı DNA testidir. Mahkeme, Adli Tıp Kurumu veya tam teşekküllü bir hastaneden DNA incelemesi yapılmasını ister.
Baba DNA testinden kaçabilir mi? Hayır. Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) ve yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre; davalı baba DNA testine rıza göstermez veya testten kaçınırsa, hakim bu durumu babalığın kabulü yönünde bir emare olarak değerlendirebilir ve babalığa hükmedebilir.
Babalık Davası ile Birlikte Talep Edilebilecek Haklar
Babalık davası açılırken veya dava süresince, sadece soybağının tespiti değil, mali haklar da talep edilebilir:
- Doğum Giderleri: Annenin doğum masrafları.
- Geçim Giderleri: Doğumdan önceki ve sonraki 6 haftalık geçim giderleri.
- Gebelik Masrafları: Gebelik ve doğumun gerektirdiği diğer masraflar.
- Nafaka: Çocuk için iştirak nafakası talep edilebilir. Soybağı kurulduğu andan itibaren baba, çocuğun bakım masraflarına katılmak zorundadır.
Önemli Ayrım: Babalık Davası mı, Soybağının Reddi Davası mı?
Hukuk pratiğinde vatandaşların en sık karıştırdığı iki kavram Babalık Davası ile Soybağının Reddi Davasıdır. Her iki dava da soybağı ile ilgili olsa da amaçları ve sonuçları tamamen zıttır. Hangi davayı açmanız gerektiğini şu basit ayrımla belirleyebilirsiniz:
- Babalık Davası: Çocuğun nüfusta hiçbir baba üzerine kayıtlı olmadığı durumlarda açılır. Amaç, biyolojik baba ile çocuk arasında hukuki bir bağ kurmaktır.
- Soybağının Reddi Davası: Çocuğun nüfusta zaten bir baba üzerine kayıtlı olduğu (genellikle evlilik birliği içinde doğduğu için kocanın nüfusuna kaydedildiği) durumlarda açılır. Amaç, mevcut hukuki bağı çürütmek ve kaldırmaktır.
Dikkat: Türk Medeni Kanunu’na göre, çocuk başka bir erkeğin nüfusunda kayıtlıyken (örneğin annenin resmi nikahlı eşi üzerine), biyolojik babaya karşı doğrudan babalık davası açılamaz. Böyle bir durumda izlenmesi gereken yol şudur:
- Öncelikle Soybağının Reddi Davası açılarak mevcut yanlış kayıt silinmelidir.
- Çocuğun baba hanesi boşaldıktan sonra, biyolojik babaya karşı Babalık Davası açılmalıdır.
Eğer sizin durumunuzda çocuk halihazırda bir başkasının nüfusuna kayıtlıysa, konuyla ilgili detaylı bilgi almak için Soybağının Reddi Davası ve Şartları başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.
Avukat Mehmet Emre Ulusoy’un Notu
“Babalık davaları, sadece hukuki bir prosedür değil, taraflar ve özellikle çocuk için ağır duygusal süreçleri barındıran davalardır. Geçmiş tecrübelerimizde görüyoruz ki; davanın en kritik noktası DNA testinin usulüne uygun yapılması ve hak düşürücü süre itirazlarının doğru yönetilmesidir.
Özellikle babanın vefat ettiği durumlarda ‘fethi kabir’ (mezarın açılması) işlemi gerekebileceğinden süreç daha hassas yürütülmelidir. Ayrıca davanın kazanılmasıyla birlikte çocuğun mirasçılık sıfatı da kazanacağı unutulmamalıdır. Bu nedenle sürecin başından sonuna kadar bir aile hukuku avukatı ile ilerlemek, hak kaybı yaşanmaması adına elzemdir.”
Sık Sorulan Sorular (SSS)
1. Babalık davası hangi mahkemede açılır?
Babalık davalarında görevli mahkeme Aile Mahkemesidir. Aile Mahkemesi’nin bulunmadığı yerlerde Asliye Hukuk Mahkemesi, Aile Mahkemesi sıfatıyla davaya bakar. Yetkili mahkeme ise davacının veya davalının yerleşim yeri mahkemesidir.
2. Baba ölmüşse babalık davası açılabilir mi?
Evet, açılabilir. Baba vefat etmişse dava, babanın mirasçılarına (eşine, diğer çocuklarına, anne-babasına vb.) karşı yöneltilir. Gerekirse mezar açılarak (fethi kabir) doku örnekleri alınır ve DNA eşleşmesi yapılır.
3. Babalık davası ne kadar sürer?
Davanın süresi mahkemenin iş yoğunluğuna ve DNA testi sürecine göre değişmekle birlikte, ortalama 12 ila 18 ay arasında sonuçlanmaktadır.
4. Evli bir erkekten çocuğu olan kadın babalık davası açabilir mi?
Evet, açabilir. Biyolojik babanın evli olması, babalık davası açılmasına engel değildir. Ancak, çocuk evlilik birliği içinde doğmuş gibi nüfusta başka bir erkeğin üzerine kayıtlıysa (örneğin kadın evliyken hamile kaldıysa), önce “Soybağının Reddi Davası” ile mevcut kaydın silinmesi, ardından babalık davası açılması gerekir.
5. Babalık davasında gizlilik kararı alınabilir mi?
Tarafların talebi veya mahkemenin gerekli görmesi halinde, özel hayatın gizliliğini korumak amacıyla duruşmaların gizli yapılmasına karar verilebilir.
Türk Medeni Kanunu’na buradan ulaşabilirsiniz.
İstanbul ili Kadıköy İlçesinde yer alan ofisimize ulaşmak için :
iyi günler! 1987 doğumluyum. babam başkasıyla resmi evliyken, resmi olarak ayrılmadan annemle gayri resmi evlenmişler. ben 3 yaşındayken babam vefat etmiş. ben annemle babam resmi olarak evli olmadığı için annemin soyadını taşıyorum. babamın resmi evli olduğu eşi de vefat etmiş. ilk eşinden olma bir kardeşim olduğunu öğrendim ama nerde olduğunu bilmiyorum hiç görüşmedik. babalık davası açabilir miyim. nasıl bir yol izlemem gerekir? tahmini olarak giderler ne kadar tutar? bilgi verebilirseniz sevinirim. saygılarımla!
Merhaba,
Babalık davası açılmalı ve taraflardan DNA örneği alınmalıdır. Babanızın mezarı açılacak ve DNA örneği alınacaktır. Bu süreç uzun ve masraflı olup dava açma arzusunda iseniz lütfen şu linkten bize ulaşınız : http://www.emreulusoy.av.tr/iletisim
Merhabalar, benim annem ve babam imam nikahlı evlilerdi. Ben şu an 17 yaşındayım, 14 mayısta 18 olacağım. Nüfüs müdürlüğü ve avukat ile birebir görüşmüşlüğüm var. Babamın soyadına geçmek istiyorum, fakat babam da 2003 senesinde vefat etti. Onun resmi evliliğinden 3 kardeşim var, tanışıyoruz, ama ne yazık ki şu anda görüşmüyoruz arada küslük var. Nüfus müdürlüğü bana dava süremin 1 sene içerisinde olduğunu söyledi yani 2-3 sene geçse bile babamın soyadını alamaz mıyım? Bir de sadece bir tek kardeşim ile davayı açsam kazanır mıyım. Çok teşekkür ediyorum şimdiden..
Merhaba,
Nüfus müdürlüğü sizlere yanlış bilgi vermiş. Babalık davası için zamanaşımını öngören madde Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmiştir. Bu nedenle davanızı dilediğiniz zaman açabilirsiniz.
Merhaba 2008 yılında baba oldum ancak 2009 başka biri ile ilişkiye girdiğini öğrendim araştırdım ve 2011 de babalık davası açtım 2013 de sonuçlandı davamı ıspatladım ama hak düşürücü süre den mahkeme ve yargıtay red etti bu davayı ne yapabilirim . teşekkürler
Merhaba,
Yasa değişikliğinden ötürü talepte bulunabilirsiniz.
Merhabalar..ben 9 aylık hamileyim eşimle uzun süredir sorunlarımız var ve beni onu kandırmakla suçluyor..geçen gün bebek doğduğunda DNA testi yaptırıcam benden olmayabilir dedi.. Bende bu sözünün üzerine kendisine hem boşanma davası açmayı hemde bu yaptıracağı testten dolayı hakaret davası açmayı düşünüyorum.. Nasıl bir yol izlemem gerekir acaba?
Merhaba,
Eşinize boşanma davası açmanız gerekmektedir. Detaylı bir şekilde durumunuz hakkında bilgi alabilmek adına bizlere mail atmanız gerekiyor. Mail atabilmek için lütfen iletişim bölümüne girip ilgili bölümleri doldurunuz : ebruerbil10@hotmail.com
Merhaba,
Dava açacak paranız yok ise bağlı bulunduğunuz ildeki Baro’ya başvurarak avukat talep edebilirsiniz.
Merhaba,
Babalık davası açılması gerekiyor. Babalık davasıyla birlikte DNA testleri yapılacak ve biyolojik baba bahsettiğiniz kişi ise davayı kazanacaksınız ve mahkeme de tescili gerçekleştirecektir.
Benim bir sorum olacak ben anne karnindayken annemle babam ayrilmis beni annem anneannemde kaldi surecte dogum yapipip 3aylik bebekken annem baskasiyla evlenmiş ben su an 35yasindayim beni nufusuna almadilar su an dayimin uzerinde nufusum dava acmak istiyorum bana yardimci olabilirmisiniz ne yapmam gerekiyo
Merhaba,
Tarafımıza detaylı bir mail atmanız gerekiyor : http://www.emreulusoy.av.tr/iletisim
merhaba mahkeme yolu ile ıspatlanmış bir dava da hem mahkeme hem yargıtay nasıl olurda davayı red eder anlamadım hem mahkeme hem yargıtay git cinayet işlemi diyor
Merhaba,
Hem mahkeme ile ispatlanmış diyorsunuz hem de mahkeme ve yargıtaydan bahsediyorsunuz. Lütfen daha açık ve mantıklı ifade ederseniz durumunuzu yardımcı olabiliriz.
merhaba avukat bey şöyle izah edeyim 2011 yılında Rize aile mah: dava açıyorum ve 2013 yılında istanbul adli tıptan gelen rapor doğrultusunda davamı ıspatlıyorum ancak davalı taraf yargıtaya gidip temyiz ediliyor yargıtayın vermiş olduğu gerekçeli karar
1 yıllık süre diyor ıspatlanmış bir davanın 1 yıllık süresi olurmu ben olmaz diye biliyorum ancak yargıtay dan gelen karara bakıldığıında hiç bir somut delil sunamadığından deniliyor kafayı yemek üzereyim ne yapabilirim. teşekkür ederim..
Merhaba,
Yargıtay karar vermiş bizim söyleyecek bir şeyimiz maalesef yok. Tahminimce zamanaşımı ile ilgili bir probleminiz mevcut. Konu zamanaşımı ise yapacak maalesef bir şey yok.
Merhaba,
1991 doğumluyum. Annem ile babam arasinda resmi nikah yoktu.aradan bu kadar yil gecti ama babamdan hic bir haber alamadim.aradan gecen bunca seneye ragmen babalik davasi acabilir miyim? Teşekkür ederim
Merhaba,
Babanızın bilgileri elinizde ise dava açılabilir.