Günümüzde pek çok kişi, nüfusa geç kaydedilmekte veya erken kaydedilerek gerçek kayıtlarda gerçek yaşlarını görememektedirler. Bu husus kişileri yaşantılarında dönem dönem zorluklar çıkarabilmektedir. Nitekim yakın geçmişte bedelli askerlik imkanın verilmesiyle birlikte gerçek yaşı nüfusta yazmayan kişiler sorun yaşamış ve bedelli askerlik imkanından faydalanamamıştır. İşte bu nedenle yaş değişikliği davaları önem arz etmektedir.
Gerek eğitim ve öğretim hayatı bakımından gerekse de devlete bağlı kurumlarda yer alma bakımından yaş hususu önem taşımaktadır. Yaş küçültme ve yaş büyütme hususlarını aynı başlık altında incelememizin sebebi ikisinin de aynı kurallara tabi olması ve yargının her iki dava çeşidini de birlikte ele almasıdır.
Yaş Değişikliği Davasında Hukuki Düzenleme
İsim değişikliğine yönelik hukuki düzenleme Türk Medeni Kanunu’nda yer alsa da yaşın değiştirilmesi, küçültülmesi ve büyütülmesine yönelik düzenleme Nüfus Kanunu’nda yer almaktadır. Bu maddeye göre :
‘ Yaş, ad, soyadı ve diğer kayıt düzeltme davaları ilgilinin oturduğu yer asliye hukuk mahkemesinde Cumhuriyet savcısı ve nüfus baş memuru veya nüfus memuru huzuruyla görülür ve karara bağlanır. Bu davalar düzeltmeyi isteyenlerle, ilgili resmi dairenin göstereceği lüzum üzerine Cumhuriyet Savcıları tarafından açılabilir ve dinlenecek tanıklar, resmi kayıt örnekleri ve belgelerle ispat olunur. Şu kadar ki; ilgilinin görünüşü davayı yalanlayıcı olmaması şarttır. Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu hükümlerine göre ceza mahkemelerinde yapılacak yaş düzeltmesi işlerinde de nüfus baş memuru veya nüfus memuru taraf olarak bulunurlar. Mahkeme kararına karşı taraflar Yargıtay’a başvurabilirler.
Yaş, ad, soyadı ve kayıt düzeltmesi hakkındaki mahkemeden verilen kararlar kesinleştikten sonra ilgilinin aile kütüne geçirilir. Ad ve soyadının değiştirilmesi, din değiştirme suretiyle de olsa mahkeme kararıyla yapılır. Adlarını değiştirenlerin aile kütüğünde yazılı çocukların baba veya ana adları, soyadlarını değiştirenlerin yalnız eşiyle reşit olmayan çocuklarının soyadları birlikte değiştirilir. Yaş düzeltme davası ancak bir defa açılabilir. Yaş, ad, soyadı değiştirenler askerlik ödevliliği içinde iseler yapılan düzeltmeler nüfus idarelerince on beş gün içinde askerlik şubelerine de bildirilir. ’ denilmiştir. Hukuki düzenleme bu olmakla beraber yerleşmiş içtihatlar doğrultusunda mahkemelerin dikkat edeceği kurallar söz konusudur. Bunlara aşağıda değineceğiz.
Yaş Değişikliği Davasında Mahkemenin Aradığı Şartlar
Mahkemece yaş değişikliğine karar verilebilmesi sıkı şartlara tabi tutulmuştur. Bu şartları kısaca sayacak olursak :
- Hastanede veya doğum evinde doğmuş olmamalı
- Dış görünüş, beyan edilen yaşa uygun olmalı
- Beyan edilen yaşta bir kardeş bulunmamalıdır.
Kanunun ve mahkemelerin aradığı şartlar bunlar olup bu şartları değerlendirmek gerekirse;
Hastane – Doğumevi: Yaş değiştirmek isteyen şahıs, herhangi bir hastane veya doğumevinde doğmuş olmamalıdır. Bu aradaki şart, şahsın doğumunu belgeleyen herhangi bir resmi evrakın olmaması halidir. Şayet doğuma ilişkin resmi bir evrak söz konusu ise mahkeme bu evraka bağlı kalıp davanın reddine karar verecektir. O nedenle yaş değişikliği için resmi bir kurum veya kuruluşta doğmuş olmama ilk şarttır.
Dış Görünüş: Yaş değiştirmek isteyen şahıs, beyan ettiği asıl yaşın görüntüsüne uygun olmalıdır. Şayet o yaştaki birisinin dış görünüşüne sahip olmayan birisini beyanını mahkeme dikkate almayacak ve yalan beyan dolayısıyla kanaat oluşturamayacaktır. Böylelikle açılmış olan dava reddedilecektir. Beyan edilen yaş şayet 1-2 yaş büyük veya küçük ise mahkeme açısından pek bir sorun teşkil etmeyecektir.
Kardeş Şartı: Şayet, davacının beyan ettiği yaşta bir başka kardeşinin mevcut olması davanın reddini gerektirecektir. Nitekim annenin gebe kalma ve gebelik süresi dikkate alınacağından aynı süreç içerisinde iki kişinin doğumunun gerçekleşmesi mantık kurallarıyla bağdaşmayacağından ötürü davanın reddine karar verilecektir. İşbu nedenle beyan edilen yaşta bir kardeşin bulunmaması gerekmektedir.
Yaş Değişikliği Davasında Kemik Radyolojisi
Yaş değiştirme davaları görülürken ilgili mahkeme, davacının kemik yaşının tespitini isteyebilir. Adli Tıp Kurumu aracılığıyla şahsın kemik yaşının tespiti gerçekleştirilir ve kemik yaşına göre mahkeme davacının talebini ret veya kabul eder. Fakat kemik yaşı tespiti yalnızca 22-25 yaşa kadar gerçekleştirilebilmekte, bu yaştan sonra kemiklerin gelişim göstermemesi nedeniyle yaş tespiti imkanı kalmamaktadır.
Yaş Değişikliği Davasında Dava Süreci
Yaş değiştirme ( Yaş düzeltme, yaş küçültme, yaş büyütme) davalarında dava süreci şu şekilde ilerlemektedir :
- Talep sahibinin yaş değişikliği şartlarını taşıyıp taşımadığının tespiti
- Şartların varlığı halinde avukata vekaletname çıkarılması
- Bildirilen 2 tanıkla birlikte davanın açılması
- Duruşma günü tanıkların beyanı ve mevcut delillerle birlikte Mahkemenin yaş değişikliğine hükmetmesi
- Gerekçi kararın yazımı
- Kararın mahalli bir gazetede ilanı
- Mahkeme kararının kesinleşmesi.
Yaş Değiştirme Davası Yargılama Süresi
Yaş değiştirme davalarında süreç bu şekilde ilerlemekte olup dava süresi 4-6 ay arasıdır. Nitekim bu süre mahkemenin yoğunluğuna göre değişebilmektedir. Bunun yanı sıra şayet mahkeme kemik yaşı tespiti talep ederse dosyanın Adli Tıp Kurumuna gitmesi dolayısıyla süreç daha da uzayacaktır.
Yaş Değiştirme Davası Görevli ve Yetkili Mahkeme
Yaş değişikliği davalarında dava, doğru yerde ve doğru mahkemede açılmalıdır. Nitekim yetkisiz ve/veya görevsiz bir mahkeme açılmış olan dava, mahkeme hakimi tarafından reddedilecek, davacı taraf için maddi külfet ve zaman kaybına yol açacaktır. İşte bu nedenle bu hususlara dikkat edilmeli, mümkün olduğu ölçüde yaş değişikliği davalarında hukuki yardıma başvurulmalıdır.
Nüfus Davalarına ilişkin yazılarımıza buradan ulaşabilirsiniz.
Nüfus Hizmetleri Kanunu’na buradan ulaşabilirsiniz.
Merhaba mehmet bey.
bir yakınım şu an 1958 doğumlu ve huzurevinde kalmak istiyor 60 yaş sınırı olduğu için kabul edilmedi ve bir çok hastalığı var. ne yapmamız gerekiyor
Bu hususta bizim hukuki olarak bir katkımız olamayacaktır.
YAŞ BÜYÜLTME GİBİ BİR ŞEY YAPAMAYIZ MI YANİ ?
Mrb avukat bey bazı sıkıntılarım var size danışmak istedim şöyle söylemek gerekirse ben 02//05/1997 doğumluyum ama malesefki kimlikte 02/12/1998 ‘diye gözüküyorum istanbul bakırköy adliye sarayına dilekçemi ibraz ettim.
Kemik yaşı v.b hepsini halletim 05/05/2015 mahkeme tarihim mahkemeye girdim ve hastane doğumlu olduğum için mahmeme ertelendi doğumum istanbul cerrahpaşa hastanesinde mardin artuklu nüfüs müdürlüğüne babam beni kaydetti doğum rapurunu verip vermediğini hatırlamıyor dilekçedede aynı şekilde beyan ettik mahkeme günü hakime hanım mardin artuklu nüfüs müdürlüğünden müzekkere alınmasını ve cerrahpaşa doğum kayıtlarının kontrol edilip değerlendirilmesine karar verilip 07/07/2015 tarihine ertelendi.
Mahkeme ertelendiğine göre bi şansım varmıdır sizce çok çaresiz kaldım ne yapıcağımı bilmiyorum hakime hanımada söylediğim gibi reşit olup babam sağlığındayken iyi bir kuruma girip çalışmayı istiyorum. Buna rağmen bi şansım varmı? Yardımınıza ihtiyacım var bi yol gösterirseniz Ne mutlu size.
Merhaba,
Davasını kendisi açan vatandaşlara bilgi vermiyoruz. Davanızı kendiniz açabildiyseniz süreci de sizler gayet güzel yönetebilirsiniz.
Merhaba mehmet bey ben kimlikte 06. 09. 1986 doğumlu olarak görünüyorum aslinda 06. 09. 1989 doğumluyum evde dogmusum dava acmak istiyorum ama okula baslama yaşımi hesaplayinca 5 yaşında yani 60 aylık olarak cikiyo böyle bir durumda dava acarsam Kazanabilirmiyim
Merhaba,
Bir kişinin okula başlama yaşının 5 olmayacağı açıktır. Bu nedenle davanız riskli.
Kimlikte 04.06.1993doğumluyum ama 1995liyim evde doğdum görünüşümde 95 gösteriyor yaşımı küçültmek istiyorum mahkeme kesin olarak kemik yaşı testi ister mi ve ayrıca emin olmak için önceden mahkeme kararı olmadan kemik yaşı testi yapılır mı kardeşlerim 1991,1997 ve 2004 doğumlular benim 95 li olmak için bir manim yok
Acill !!!
Merhaba,
Dışarıdan kemik yaşı tespiti yaptırabilirsiniz. Oradan çıkacak sonuca göre de davanızı açarsınız.
sayın avkuat bey size bişey sormak istiyorum ben daha önce anlaşmalı evlilik yapmış bulunmaktayım belirli bir süre sonra boşandım yalnız boşandığım zaman benim bir çocuğum doğmuştu çocuğumun kimliğini alamadım sırf önün nüfusuna geçmesin diye eskı doğum belgesi var elimde 30.12.2009 doğumlu kızım doğum belgesinde benim sayadım farklı olduğundan dolayı ben başka doğum belgesi aldım çocuğuma 24.01.2011 olarak nüfusta bu kayıt ve doğum evi kâğıdı var tabi ben şimdi kızımın doğum belgesini 30.12.2009 olarak değiştirmek istiyorum yalnız nasıl yapabilirim bilgi verirmisiniz bu konuda kızım okula başlamak istiyor yalnız bu nedenle olmuyor dava açarsam nasıl olur acaba
Merhaba,
Elinizde bulunan ilk doğum belgesiyle yaş değişikliği davası açabilirsiniz. Bu davayı açmanızla birlikte resmi makamlara yanlış bilgi vermek nedeniyle aleyhinizde soruşturma başlatılabilir, bilginiz olsun.
gerçek doğum tarihim 16.10.1997 doğum evinde doğmuşum fakat babam yanlış yazdırmış kimlikte 03.01.1999 doğumlu gösteriyorum dış görünüşümde gerçek yaşıma uygun dava açabiirmiyim yaşım düzeltilebilir mi tanıklarda var
Merhaba,
Doğum belgeniz var ise açabilirsiniz. Şayet yok ise kemik yaşı tespiti sonucuna göre mahkeme kararını verecektir.
merhaba.
Ben 12 yaşında iken babam benim kimliğimi değiştirmişti.Fakat bir sorun ile karşı karşıya kaldık kimliği yenileyen personel asıl doğum tarihim 26.02.1999 iken 21.12.1999 yapmış neredeyse bir yılımı çalmış. Bunun için ne yapmam gerekiyor söylerseniz çok sevinirin.
e-mail: nazliaslann@hotmil.com.tr sizden cevap bekliyorum teşekkür ederim.
Merhaba,
Yaş değiştirme davası açarak hatanın ortadan kaldırılmasını sağlamalısınız.
Küsura bakmayın sizin sitede katıldım cevabınızı bekliyorum
Merhaba ben berfin size danışmak istediğim bir konu var ben izmirde doğdüm ve hastanede benim babam haqiste olduğu için kimliğimi çıkaramamışlar ben şu anda 17 yaşın dayım ama kimlikte 14 gözüküyorum ve yaşımı büyütmek istiyorum görünüş olarakta büyük görünü yorum ve hastanelerde sıkıntı çıkıyo ne yaqmam gerekiyo ne olur yardımcı olun bana
İyi günler benim iki çocuğum var aralarında bir yaş var ama ben kızımın kimliğini biraz geç çıkardım kimlik çıkarırken hamileydim ve hamileliğin verdiği dalgınlıkla kızımın Doğum tarihini söylerken bir yıl büyük söylemişim ve kayıtlara o şekilde geçmiş eve geldiğimde farkettim bundan sonrasında kızımın sıkıntı yaşanmasını istemiyorum ve bu durumu düzeltmek istiyorum ama kızımın boyu uzun bu sorun olurmu
Kimliğe kayıt yılı Ocak 2011
Kızım Mayıs 2010 doğumlu
Kimlik yaşı Mayıs 2009
Bu durumu nasıl düzeltebilirim
Oğlum Haziran 2011
Bir sorun çıkarmı diye size danışmak istedim şimdiden teşekkürler
Merhaba,
Kızınızın doğumu nerede meydana geldi ? Hastane ise buna dair kayıtlar mevcuttur. Elinizde kayıt yok mudur ? Varsa iletişim bölümünden bize ulaşınız.