İşçilerin yaşantısındaki en büyük problemlerden birisi de ücretlerinin ödenmemesidir. Emeğini ve özverisini ortaya koyan işçi bazı durumlarda ücretinin ödenmemesi nedeniyle yasal haklarını dahi arayamamaktadır. Hal böyleyken bir işçi, ücreti ödenmediğinde hangi yasal haklara sahip olacaktır ? İşçinin ücretinin ödenmemesi, işçiye iş sözleşmesini feshetme imkanı verir mi ?
İş Kanunu’nun 32. maddesinde ücret ; ‘bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutardır’ diyerek tanımlanmıştır. İlgili madde devamında da ücretin ne şekilde ve hangi zamanda ödenmesi gerektiğine ilişkin maddeler yer almaktadır.
Ücreti Ödenmeyen İşçinin Hakları Nelerdir ?
İşverenler, ekonomik şartlar vb. nedenler dolayısıyla işçilerin ücretlerini ödememe gibi eylemlerde bulunabilirler. Böyle bir durumda işçilerin bazı yasal hakları söz konusudur. İş Kanunu’nun 24. maddesi işçinin hangi hallerde işçiye haklı nedenle fesih imkanı tanıdığını düzenler. İş Kanunu’nun 24. II/e bendi ise şu şekildedir : ‘İşveren tarafından işçinin ücreti kanun hükümlerine veya sözleşme şartlarına uygun olarak hesap edilmez veya ödenmezse, süresi belirli olsun veya olmasın işçi, iş sözleşmesini sürenin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebilir.’
Görüldüğü üzere ücreti ödenmeyen işçi, iş sözleşmesini haklı nedenle feshetme imkanı elde eder ve işverene yapacağı bir bildirim ile iş sözleşmesini bu nedene dayalı olarak feshedebilir.
Ücretin Ödenmemesi Halinde Fesih İçin Ne Kadar Beklenmelidir ?
Her ne kadar ücretin ödenmemesi nedeniyle işçiye, iş sözleşmesini fesih imkanı doğar demiş olsak da bu durumun da bazı kuralları vardır. Nitekim her ayın belirli bir gününde ücreti ödenen işçi, ücretinin birkaç gün gecikmesi nedeniyle iş sözleşmesini feshetme imkanı elde etmez. Peki bu husus uygulamada nasıl değerlendirilmelidir ?
İş Kanunu ücretin geç ödenmesi hususunda da bazı düzenlemeler yapmıştır. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 34. maddesi ücretin gününde ödenmemesi halini düzenlemiştir. Bu maddeye göre ; ‘ücreti ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde mücbir bir neden dışında ödenmeyen işçi, iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabilir. Bu nedenle kişisel kararlarına dayanarak iş görme borcunu yerine getirmemeleri sayısal olarak toplu bir nitelik kazansa dahi grev olarak nitelendirilemez. Gününde ödenmeyen ücretler için mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanır. Bu işçilerin bu nedenle iş akitleri çalışmadıkları için feshedilemez ve yerine yeni işçi alınamaz, bu işler başkalarına yaptırılamaz.’ denilmiştir.
Görüldüğü üzere yasa koyucu, işverenin ücret ödemesini en geç 20 gün içerisinde yapması gerektiğini belirtmiştir. 20 günlük süre içerisinde ödeme yapılmamış ise işçi derhal fesih hakkını kullanabilecektir.
İş Kanunu, derhal fesih hakkının kullanılması hususunda da düzenleme yapmıştır. İş Kanunu’nun 26. maddesine göre işçi, derhal fesih hakkını 6 gün içerisinde kullanmak zorundadır. Hal böyleyken, 20 gün içerisinde ücreti ödenmeyen işçi, takip eden 6 gün içerisinde iş sözleşmesini feshetmek için gerekli bildirimi işverene yapmalıdır.
Hangi Ücretlerin Ödenmemesi İş Sözleşmesini Feshetme İmkanı Verir ?
İşçiye herhangi bir ücretinin ödenmemesi, işçiye iş sözleşmesini feshetme imkanı verir. Nitekim işçinin ücretinin (maaşının) ödenmemesi, hafta tatili ücretinin ödenmemesi, resmi tatil ücretinin ödenmemesi, ulusal bayram ve genel tatil ücretinin ödenmemesi vb. ücretlerinin ödenmemesi işçiye iş sözleşmesini haklı nedenle feshetme imkanı verir. İş sözleşmesini haklı nedenle fesheden işçi buna bağlı olarak kıdem tazminatı vb. haklarını talep edebilirler.
Kıdem Tazminatına ilişkin yazımızı okuyabilirsiniz : Kıdem Tazminatı
Ücretin Ödenmemesi Nedeniyle İş Sözleşmesinin Feshinde İhbar Süresi
Bir işçi, ücretinin ödenmemesi nedeniyle iş sözleşmesini fesheder ve derhal fesih hakkını kullanırsa ihbar süresinde çalışmasına gerek kalmayacaktır. Gerçekten de İş Kanunu’nun 24. maddesine dayanarak yapılan fesihlerde ihbar süresi beklenmeksizin işçinin görevi sona erecektir.
Ücret Ödenmemesi Nedeniyle İş Sözleşmesinin Feshine İlişkin Yargıtay Kararı
Bir işçinin ücretlerinin ödenmemesi nedeniyle iş sözleşmesini feshetmesi ve buna bağlı olarak alacaklarını tahsil etmesini içerir Yargıtay Kararın sizle paylaşmak isteriz :
T.C YARGITAY
9.Hukuk Dairesi
Esas: 2014 / 34313 Karar: 2016 / 6147 Karar Tarihi: 15.03.2016
İŞÇİ ALACAKLARI DAVASI- DAVACININ EKONOMİK NEDENLERDEN DOLAYI İŞ SÖZLEŞMESİNİ FESHETTİĞİNİ AÇIKLADIĞI- DAVACININ ALACAKLARININ ÖDENMEDİĞİNİN SABİT OLDUĞU- DAVACININ PRİMLERİNİN GERÇEK ÜCRET ÜZERİNDEN YATIRILMADIĞI- FESHİN HAKLI NEDENE DAYANDIĞI
ÖZET: Somut uyuşmazlıkta, davacı açıkça ekonomik nedenlerden dolayı iş sözleşmesini feshettiğini açıklamıştır. Davacının ulusal bayram ve genel tatil ücretlerinin ödenmediği sabit olduğu gibi, bu alacağın kabul edildiği ücrete göre davacının…primlerinin gerçek ücret üzerinden yatırılmadığı da sabittir. Genel tatil ücretinin ödenmemesi, primlerin eksik yatırılması geniş anlamda ekonomik nedendir. Bu nedenlerle davacının iş sözleşmesini feshetmesi yasa maddesi uyarınca haklı nedene dayandığından kıdem tazminatı talebinin kabulü gerekirken hatalı gerekçeyle reddi isabetsiz olup, bozmayı gerektirmiştir
İlgili karara ve diğer Yargıtay kararlarına ulaşabileceğiniz sorgulama sayfasına buradan ulaşabilirsiniz.
İlk öncelikle sorum şu ben çalıştığım işyerinden patronum dan yarım gün izin alarak işe gitmedim sabah babamı arayarak habersiz ise gelmedi diyerek babama karşı yalancı çikartildim bende o günden itaberen işe gitmedim iş çıkış kağıdını imzalamadı iş çıkışımi yapmışlar ve banada hiçbir hakkın yok diyorlar iceride hem maaşım hemde 2.5 senedir fazla mesai ucretimi alamıyorum bunun için ne yapmalıyım acil dönüş yaparsanız sevinirim.
Merhaba,
İşe gitmeyen işçi hakkında tutanak tutulur ve sonrasında iş sözleşmesi feshedilir. Fakat bu şekilde feshedilecekse bazı usuli şartlara uyulmalıdır. Örneğin neden işe gelmediğiniz ve mazeretiniz olup olmadığı muhakkak sorulmalıdır. Aksi halde yapılacak fesih geçersiz kabul edilecektir.
Yukarıdaki gibi benzer bir konuda sahitlerinde bulunduğu bir dava süresi ne kadardır? Bilgi verirseniz çok sevinirim.Teşekkür ederim
Merhaba,
İş Mahkemelerinde yargılamalar işe iade davaları ortalama 6-9 aylık sürede, alacak davaları ise ortalama 1,5 yıllık sürede sonuçlanmaktadır. Bu sürelere üst mahkemelerde geçecek süreler dahil değildir.
Çağrı merkezinde çalışıyordum ücretim ödenmedi istediğin yere başvur dediler bununla alakalı ne yapabilirim lütfen yardımcı olurmusunuz
Merhaba,
Ücreti ödenmeyen işçiler iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir ve sonrasında yasal yollara başvurabilir.
Merhaba ben petrol şirketinde calisiyorum sirketin 3 şubesi var ama aynı kişiye ait farkli isimde şubeler asıl calistigim şubeden eleman eksikliği nedeniyle aynı ilçe içinde farkli şubeye yazılı bildirim olmadan gönderildim birsüre sonra asıl şubeme geri döndüm ilk gittim De sosyal haklarım verildi yol ücreti gibi ama ikinci kez yazılı bildirim olmadan tekrar başka şubeye gönderildim yol ücretimin verileceği söylendi ama kaç ay oldu hala verilmedi asıl şirketimden çok daha ağırlaştırılmış olanaklarla ve maddi kayıpla calisiyorum sağlık ve güvenliğimiz yok haklı fesih hakkım varmi
Merhaba,
Öncelikle işverene yazılı başvuru yaparak eski görev yerinize dönmek istediğinizi, mevcut değişikliği … sebeplerle kabul etmediğinizi bildiriniz. Eğer işveren bu hususta bir düzenlemeye gitmezse yazılı onayınız olmaksızın görev değişikliği yapılması nedeniyle iş sözleşmenizi feshedebilirsiniz.
Merhaba Mehmet bey bir sorum olacaktı işverenim maaşımi ödemiyordu bu nedenle yollarımızı ayırdık fakat halen içerde kalan paramı odememekte ısrar ediyorlar nasıl bir yol izlemem gerekiyor teşekkür ederim
Merhaba,
Ya icra takibi yapacaksınız ya da dava açacaksınız.