Fazla çalışma ücreti, İş Kanunu‘nun 41. maddesinde düzenlenmiş olup çalışma hayatında işçilerin en çok mağdur olduğu konulardan birisidir. Nitekim bazı işverenler, işçileri bir köle olarak görmekte ve işçileri her daim sömürme güdümüyle hareket etmektedir. Bu sömürü ise kendisini en çok fazla çalışma ücretlerinde ve sigorta primlerinde göstermektedir. Gerçekten de bugün işçiler aylık çalışma saatlerinin yarısına yakın bir zamanı fazla çalışma yaparak geçirmekte fakat bu çalışmalarının karşılığını alamamaktadırlar. Fazla mesai ücreti ödenmeyen işçinin haklarını izah etmeye çalışacağız.
İş Kanunu’na göre haftalık 45 saati aşan çalışmalar fazla çalışma olarak kabul edilir. Yine madde devamında her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde elli yükseltilmesi suretiyle ödenir denilerek fazla çalışma ücretinin nasıl hesaplanacağı da belirtilmiştir. Fazla çalışma ücreti hakkında detaylı bilgi için ilgili yazımızı okuyabilirsiniz : Fazla Çalışma Ücreti Nedir ?
Fazla Çalışma Ücreti Ödenmeyen İşçi İş Sözleşmesini Feshedebilir Mi?
Bir işçinin ücretinin ödenmemesi, o işçiye iş sözleşmesini fesih imkanı verir. Bu fesih imkanı İş Kanunu’nun 24. maddesine dayalı olarak yapılacak bir haklı fesihtir. Nitekim fazla çalışma ücreti de bir ücret olduğundan ötürü, ödenmemesi halinde işçi, iş sözleşmesini haklı nedene dayalı olarak feshedebilecektir. İşçinin ücretinin ödenmemesi halinde nasıl bir yol izleyeceğine ilişkin yazımız için lütfen tıklayınız : İşçinin Ücretinin Ödenmemesi ve Ücreti Ödenmeyen İşçinin Hakları
Görüldüğü üzere fazla çalışma yapan ve bu çalışmalarının karşılığı ödenmeyen işçi, iş sözleşmesini haklı nedenle feshetme imkanı elde edecektir. Haklı nedenle fesih imkanı elde eden işçi, derhal fesih hakkını kullandığı andan itibaren işi bırakabilecek ve ihbar süresini geçirmek zorunda olmayacaktır.
Aşağıda sunduğumuz Yargıtay 7. Hukuk Dairesi’nin kararında da görüleceği üzere bir işçinin fazla çalışma ücretlerinin ödenmemesi tek başına iş sözleşmesini fesih hakkı oluşturacaktır. İlgili karar şu şekildedir :
Fazla Mesainin Ödenmemesi İle İlgili Yargıtay Kararı
T.C YARGITAY
7.Hukuk Dairesi
(Esas: 2014 / 16384 Karar: 2015 / 939 Karar Tarihi: 09.02.2015)
İŞÇİLİK ALACAKLARI DAVASI – FAZLA ÇALIŞMA ÜCRETİNİN ÖDENMEMESİ DAHİ TEK BAŞINA HAKLI FESİH SEBEBİ OLUP BAŞKA BİR İŞYERİNDE ÇALIŞMAYA BAŞLAMASI ÜCRETLERİ ÖDEMEYEN İŞVERENİ HAKLI VE İŞÇİYİ İSE HAKSIZ KILACAK NİTELİKTE OLMADIĞI – HÜKMÜN BOZULMASI
ÖZET: Davacının gerek emeklilik ve gerekse ücretlerinin ödenmemesi nedeniyle başka bir işyerinde çalışmak için ayrılması ve hatta daha işten ayrılmadan önce çalışacağı yeri belirlemesi sonuca etkili değildir. Herkes daha iyi yaşam ve iş standartlarında çalışmak ve işyerini belirlemek haklarına sahiptir. Fazla çalışma ücretinin ödenmemesi dahi tek başına haklı fesih sebebi olup, başka bir işyerinde çalışmaya başlaması ücretleri ödemeyen işvereni haklı ve işçiyi ise haksız kılacak nitelikte değildir. Kıdem tazminatı alacağının kabulü gerekirken talebin reddine karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.
(1475 S. K. m. 14)
Dava: Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay tarafından incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:
1- Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalının tüm, davacının ise aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine.
2- Davacı vekili, davacının 17/05/1997 – 04/10/2012 tarihleri arasında çalıştığını, sözleşmesini fazla çalışmaları ödenmediğinden ve emeklilik nedeniyle kendisinin feshettiğini iddia ederek kıdem tazminatı ile fazla çalışma ve hafta tatili alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili, davacının başka bir işyerinde çalışmak için işten çıktığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Mahkemece davacının işten ayrılmadan önce başka bir işyeri ile iş görüşmelerine başladığı, fesih hakkını başka bir işyerinde çalışmak için kullandığı gerekçesiyle kıdem tazminatı ve hafta tatili alacağının reddine, fazla çalışma alacağının kabulüne karar verilmiştir. Taraflar arasında davacı işçinin iş akdini feshinin haklılığı konusunda uyuşmazlık söz konusudur.
4447 sayılı Yasanın 45’inci maddesi ile 1475 sayılı Yasanın 14’üncü maddesinin birinci fıkrasına (5) numaralı bent eklenmiştir. Anılan hükme göre, işçiye emeklilik konusunda yaş hariç diğer kriterleri yerine getirmesi halinde kendi isteği ile işten ayrılma imkânı tanınmıştır. Başka bir anlatımla, sigortalılık süresini ve pirim ödeme gün sayısını tamamlayan işçi, yaş koşulu sebebiyle emeklilik hakkını kazanamamış olsa da, anılan bent gerekçe gösterilmek suretiyle işyerinden ayrılabilecek ve kıdem tazminatına hak kazanabilecektir. İşçinin işyerinden ayrılmasının yaş hariç emekliliğe dair diğer kriterleri tamamlaması üzerine çalışmasını sonlandırması şeklinde gelişmesi ve bu durumu işverene bildirmesi gerekir.
Somut olayda davacının iş sözleşmesini 14.10.2012 tarihinde feshettiği, işten ayrılmadan önce 07.09.2012 tarihinde başka bir işverene iş başvurusu yaptığı, 20.09.2012 tarihinde başvurusunun kabul edildiği sabittir. Davacının fesih tarihinden önce 31.08.2012 tarihi itibariyle 15 yıl 3600 prim günü şartlarını taşıdığı belirlenmiştir.4447 sayılı Yasanın45’inci maddesi ile 1475 sayılı Yasanın 14’üncü maddesinin birinci fıkrasının (5) numaralı bendinde 15 yıl 3600 prim gününü tamamlamak dışında emeklilik nedeniyle fesih için başkaca bir şart öngörülmemiştir. Davacı emeklilik dışında aynı zamanda fazla çalışma ücretlerinin ödenmemesi nedeniyle de sözleşmesini haklı feshetmiştir.
Davacının gerek emeklilik ve gerekse ücretlerinin ödenmemesi nedeniyle başka bir işyerinde çalışmak için ayrılması ve hatta daha işten ayrılmadan önce çalışacağı yeri belirlemesi sonuca etkili değildir. Herkes daha iyi yaşam ve iş standartlarında çalışmak ve işyerini belirlemek haklarına sahiptir. Fazla çalışma ücretinin ödenmemesi dahi tek başına haklı fesih sebebi olup, başka bir işyerinde çalışmaya başlaması ücretleri ödemeyen işvereni haklı ve işçiyi ise haksız kılacak nitelikte değildir. Kıdem tazminatı alacağının kabulü gerekirken talebin reddine karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, aşağıda yazılı temyiz harcının davalıya yükletilmesine, 09/02/2015 gününde oybirliği ile, karar verildi.
İlgili karara ve diğer kararlara ulaşabileceğiniz sorgulama sayfasına buradan ulaşabilirsiniz.
Merhaba ben özel sektörde bir mağaza personeliyim ve iş yerimde yaklaşık üçüncü yılım, çokta memnundum ta ki yönetici değişikliği olana kadar. Bir kaç aydır sıkıntı yaşıyoruz hakaret iftira tehdit gibi söylemlere maruz kaldım ve son zamanlarda da yöneticiler olmayan şeyleri olmuş gibi gösterip tutanak tutmaya başladılar ve iş birliğiyle kendileri şahitlik edip imza atıyorlar en son uyduruk birşeyden savunmamı aldılar ki bu iş yerinde yaklaşık 14 saat fazla mesaim var fakat ne parasını ne de iznini kullandırmadılar kanıtı yok sadece bir kaç kişi biliyor ve iş yerim geçen yıl ağustos ayımı sigortada 21 gün eksik göstermiş sebebi ise ücretsiz izin yazıyo ama öyle birşey yok tam çalıştım ki maaşımı falan da tam aldım ama sigortada eksik gün gösteriyor defalarca söylememe rağmen de bununla ilgilenmediler nasıl bir yol izleyebilirim yardımcı olursanız sevinirim teşekkürler
Merhaba,
İş sözleşmenizi feshedebilir kıdem tazminatınızı talep edebilirsiniz. Dilerseniz info@emreulusoy.av.tr mail adresimize detaylı mail atın, yardımcı olalım.
Merhabalar ben bir konuda bilgi almak istiyorum mesai ücretleri ayrı bir hesaptan yatıyor ve sürekli gecikmeli olarak yatıyor sigorta primlerine de doğal olarak yansımıyor yeni bir işe başlanacak tazminat almak için bir hak oluşurmu ya da bunu bir şekilde ceza olarak nasıl yansitabilirim ne yapmam gerek şimdiden teşekkürler
Merhaba,
Sigorta primlerinizin eksik yatırılması nedeniyle iş sözleşmenizi feshedebilirsiniz.
Merhaba avukat bey. Biz beş kardeşiz. Annem 4 yıl önce vefat etti. Babam nikahsız başka bir kadın ile yaşıyor. Oturduğu evi önce nikahsız eşinin üzerine o kadında abime satmış. Gerideki 4 kardeşin hakkı nedir bu durumda. Teşekkür ederim iyi çalışmalar
Merhaba,
Babanız kendine ait taşınmazı satmış ise öldüğünde dava açabilirsiniz.
Merhaba iyi çalışmalar, 4 yılımı doldurduğum şirkette 01.04.2019 tarihinde farklı bir firmaya tüm haklarımızla devir oldum.
Devir olmadan önce toplamda sadece çalıştığım şubede 6-8 kişi iken yeni firmaya devirimizden sonra 2 kişi olarak çalışmaya başladık. Sonrasında işten çıkmak istediğimiz için son çare olarak 1 kişi alarak eleman alımı yaptılar. Fakat hala eski firmaya nazaran şartlarımız ağırlaştırılmış olarak çalıştırılıyoruz. Sabah 8 buçuk akşam 7 buçuk şeklinde çalıştırılmakta ve herhangi bir shift uygulaması yapılmamakta yani toplamda 11 saat çalıştırılmaktayız. Bordroyu görebilmem için Bir aylık maaşımın yatması gerekiyordu. Dünden önce maaşım yattı bana verilen bordroda 1 gün resmî tatil (23 Nisa’n) da biz çalıştığımız halde bizim çalışmadığımız gösterilmiş ve bununla ilgili herhangi bir mesai ücreti almadık. Bunun yanı sıra günlük 7 Buçuk saatten gösterilen bordro elimde mevcuttur. Herhangi bir fazla mesai ücreti yatırılmamıştır. İşveren kendisini daha bir ay oldu şeklinde savunma hakkına sahip midir. Bunları sebep göstererek haklı fesihte bulunabiliyor muyum ? Ve böyle bir dava açtığımda sizden avukat talebinde bulunabiliyor muyum?
Vereceğiniz bilgiler için şimdiden teşekkürler, İyi çalışmalar.
Merhaba,
Bir ay da olsa ücretiniz ödenmemiştir. Haklı fesih yaparak sözleşmenizi feshedebilirsiniz. Fakat mahkemede bu hususu kanıtlayacak tanıklara ihtiyacınız var. Tanık hususunda sorun yaşamam diyorsanız iletişim bölümünden bize ulaşabilir, randevu alabilirsiniz.
Merhaba 4.5 yıldır bir markette çalışıyorum. Tazminat alıp farklı bir sektöre geçmek istiyorum. İlk işe girişimde sigortam 3 hafta geç başlatılmış(22.12.2014 de başladım 13.01.2015 de sigorta başlangıcım gözüküyor) ve birde bayram arefe günlerinde ve ramazan başlangıç larında fazla çalışıyoruz(5 saat kadar) ama bunların karşılığını alamıyorum bu durum tazminat almam için yeterli mi.
Merhaba,
İşçinin ücretinin ödenmemesi iş sözleşmesinin haklı sebeple feshedilmesini gerektirir. Buna ilişkin yazımıza şuradan ulaşabilirsiniz : https://www.emreulusoy.av.tr/iscinin-ucretinin-odenmemesi
Merhabalar.Kurumsal bir şirkette çalışıyorum.fazla çalışma şirket bünyesinde yok.ama bazı aylarda fazla çalışma oluşuyor.Defterlerde giriş çıkış saatleri doğru gösteriyor.ama ay sonu bize kendi kafalarına göre yazdıkları saatleri olan listeyi imzalatiyorlar. Kanıt defterlerde mevcut..Ayrıca fazla çalışma olduğuna dair 2 aya ait tutanak mevcut..ödenecek diye imzalandı ama ödenmiyor da o da bir kanıt.ne yapmam gerekir.şimdiden teşekkürler…
Merhaba,
Bu tip evraklar delil niteliğindedir fakat bunların fotoğrafını veya fotokopisini almanız gerekir. Aksi halde dava açıldığında işveren bunu Mahkemeye ibraz etmeyecektir.