İş kazası, işçinin bedenen veya ruhen zarara uğramasına neden olan ve işverenin sorumluluğu altında gerçekleşen olaylardır. İş kazası geçiren bir işçi, sadece SGK’dan aldığı geçici ödeneklerle yetinmek zorunda değildir. İşverenin gözetim borcunu yerine getirmemesi nedeniyle uğranılan zararlar için Maddi ve Manevi Tazminat Davası açma hakkı bulunur. Bu rehberde, tazminat kalemlerini, hesaplama yöntemlerini ve 2026 yılı uygulamalarını detaylandırdık.
Maddi Tazminat Neleri Kapsar?
Maddi tazminat, kaza olmasaydı işçinin malvarlığı ne durumda olacak idiyse, o durumun yeniden sağlanmasını amaçlar. TBK m. 54 kapsamında talep edilebilecek kalemler şunlardır:
- Tedavi Giderleri: SGK’nın karşılamadığı tüm tıbbi masraflar, yol giderleri, protez bedelleri.
- Geçici İş Göremezlik Zararı: Raporlu olunan dönemde maaşın tam alınamaması nedeniyle oluşan fark.
- Sürekli İş Göremezlik Zararı (Efor Kaybı): En önemli kalemdir. İşçide kalıcı bir sakatlık (maluliyet) oluşmuşsa, ömrü boyunca harcayacağı ekstra eforun maddi karşılığıdır.
- Destekten Yoksun Kalma Tazminatı: Eğer kaza ölümle sonuçlandıysa, ölenin yakınlarının (eş, çocuk, anne-baba) talep ettiği tazminattır.
Manevi Tazminat Nasıl Belirlenir?
Manevi tazminat, işçinin çektiği acı, elem ve ızdırabın bir nebze olsun dindirilmesi amacıyla verilir.
- Ölçü Nedir? Manevi tazminatın kesin bir matematiği yoktur. Ancak hakim; kazanın oluş şekline, işçinin maluliyet oranına, tarafların ekonomik durumuna ve işverenin kusur oranına göre hakkaniyete uygun bir rakam belirler.
- Zenginleşme Aracı Olamaz: Yargıtay, manevi tazminatın bir zenginleşme aracı olmaması gerektiğini, ancak caydırıcı olması gerektiğini vurgular.
Tazminat Hesaplamasında Kritik Kriterler
Rakiplerinizin önüne geçmenizi sağlayacak teknik bölüm burasıdır:
- Kusur Oranı: Bilirkişi, kazada işverenin % kaç, işçinin % kaç kusurlu olduğunu belirler. İşçinin kendi kusuru oranında tazminattan indirim yapılır.
- Maluliyet Oranı: Adli Tıp Kurumu veya hastaneden alınan rapordaki sakatlık yüzdesi (Örn: %15 maluliyet) hesaplamanın temelidir.
- Yaşam Tablosu (TRH 2010): Eskiden PMF tablosu kullanılırdı, artık Yargıtay TRH 2010 Yaşam Tablosu‘nu esas almaktadır. Bu tabloya göre işçinin muhtemel yaşam süresi (bakiye ömrü) hesaplanır.
- Ücret: Tazminat hesabı, işçinin kaza tarihindeki gerçek ücreti üzerinden yapılır. Bordroda asgari ücret gösterilse dahi, emsal ücret araştırması ile gerçek maaş tespit ettirilir.
Zamanaşımı Süresi
İş kazası nedeniyle açılacak tazminat davalarında genel zamanaşımı süresi 10 yıldır. Bu süre kaza tarihinden itibaren başlar. Ancak, eğer maluliyet oranı (sakatlık) sonradan artmışsa veya değişmişse, zamanaşımı rapor tarihinden itibaren yeniden işlemeye başlayabilir.
Sık Sorulan Sorular (SSS)
1. Sigortasız işçi tazminat alabilir mi?
Evet. İşçinin sigortasız olması işverenin suçudur. Mahkeme sürecinde önce sigortalılık tespiti yapılır, ardından tazminat hesaplanır. Hak kaybınız olmaz.
2. İşveren iflas ederse paramı kimden alırım?
Maddi ve manevi tazminat işverenden istenir. Ancak işverenin “İşveren Mali Mesuliyet Sigortası” varsa, tazminatın önemli bir kısmı sigorta şirketinden tahsil edilebilir. Ayrıca “Güvence Hesabı” bazı durumlarda devreye girebilir.
3. Dava ne kadar sürer?
İş kazası davaları teknik davalardır. Kusur raporu, maluliyet raporu ve aktüerya (hesap) raporu süreçleri nedeniyle ortalama 2 yıl ile 3 yıl arasında sürebilmektedir.
4. Önce hangi davayı açmalıyım?
Eğer SGK kazayı “iş kazası” olarak kabul etmediyse, önce “İş Kazasının Tespiti Davası“ açılmalı, bu dava kazanıldıktan sonra tazminat davası açılmalıdır.
İş Kanunu’na buradan ulaşabilirsiniz.
Avukat Mehmet Emre Ulusoy’un Notu
Unutmayın; Yargıtay’a göre, makbuz niteliğindeki bu belgeler, eğer gerçek zararı karşılamıyorsa davada geçersiz sayılabilir. Ancak yine de süreç başında elinizi zayıflatmamak adına, avukatınıza danışmadan işverenin uzattığı hiçbir belgeyi imzalamamanızı, özellikle ‘tüm haklarımı aldım’ ibareli kağıtlara dikkat etmenizi öneririm. Gerçek tazminatınız, size teklif edilenin 10 katı olabilir.”
“İbraname İmzalarken Dikkat! Haklarınızdan Vazgeçmeyin”
“İş kazası sonrası işverenler veya sigorta şirketleri, işçiye cüzi bir miktar ödeme yaparak ‘hiçbir alacağım kalmamıştır’ yazılı ibranameler imzalatmak isteyebilirler.
Diğer önemli husus da şikayet hakkı ile tazminat hakkının karıştırılmasıdır. İşverenin veya yetkili ilgilinin iş kazası nedeniyle ceza yargılamasına tabi tutulması ayrı, maddi manevi tazminat talep edilen bu dava ayrıdır. Dolayısıyla ceza yargılamasında şikayetten vazgeçmek, tazminat davası açma hakkını ortadan kaldırmaz.
İş kazası hususunda avukat desteğine ve hukuki bilgiye ulaşmak isteyen kişiler iletişim bölümünden bize ulaşabilir. Ofisimize ulaşmak için :
Mrhb, uc yil once is kazasi gecirdm parmaklarim ortadan kesildi iki ameliyatla dikildi.kaza gecirdigimde sigortasiz oldugum icin patronum kazayi evde gecirdigimi soylettirdi. Hastane masraflarim karsilansin diyede geriye donuk on gunluk sigorta yapti.tedavim bitince sigortami iptal ettiler .isten cikmam icinde elinden gelenleri yaptilar simdi isten ciktim ama ne bi tazminat ne baska bisey aldim.simdi geriye donukte olsa dava falan acsam bi hakkim var mi acaba simdiden tesekkurler
Merhaba,
İşvereni korumanız nedeniyle haklarınızdan feragat etmişsiniz. SGK’ya başvuru yapınız ve iş kazası olayını olduğu gibi aktarınız. SGK işlem yaparsa ve iş kazası dosyanızı açarsa maluliyet raporu çıkaracaktır. İş gücü kaybı oranınız belirlendiğinde bize ulaşırsanız davanızı açabiliriz.
Cevabiniz icin cok tesekkur ederim.
Merhaba mehmet bey ben 5 ay kadar oluyo işkazası geçirdim 9 tane kırık var dalak alındı ak ciyer patlak kolumdada pilatin var . benim is kazası sigortam vardı patron dava açma sigorta parasını ver sana yüz milyara kadar bi ev alıyım diyo sizce ne yapmalıyım
Merhaba,
İş kazası nedeniyle dava açılırsa ne haklarınız olur bu hususta bilgi almak istiyor iseniz iletişim bölümünden bize ulaşmanız gerekir.
Merhaba,
Açılmmış davanız var ise lütfen avukatınızdan bilgi alınız.
Mehmet bey kaza gecirdiğim günden 05- 04 -2011 27-05-2011 e kadar yoğun bakımda kalmışım hatırlamıyorum hastane masraflarını babam karşılamış hastanenin bana verdiği engelli raporu %97 iş görememezlik ben serbest olarak calışıyordum şahıs işinde kaza gecirdim hicbir gerek hastane gerekse ziyaretime hic gelmedi ev sahibi oğlumu yanlış yazdım 6 yaşında oğlum 7 yaşında kızım var benim doğum tarihim 08-01-1985 dir
Merhaba,
iletişim bölümünden bize ulaşabilirseniz size yardımcı olabiliriz.
Selamın aleyküm av. Mehmet bey öncelikle bizleri aydınlattığın icin cani gönülden teşekkürler ben 2011 de samsun atakumda inşaatta calışırken üzerime 1,5 tonluk betonun düşmesi sonucu t3 t4 tabir edilen ourilik felci oldum sandalyeye bağlı yaşamaktayım 7 yaşında 1 kızįm 16 yaşında 1 oğlum var bi arkadaşım ankaradan kazım bayraktar diye bir avukat tuttu benim davamz bakıyordu duruşma günlerine her gelmesinde 100 tel para istemişti durumum kötü olduğundan karşılıyamadım davayı yarım bıraktı şuanda avukatım yok adliye avukatlar barosundan beni kazader trafik idş kzası yardımlaşma derneğine gönderdiler gittim dernek kapanmış bu davaya bir avukat tutsam davayı kaybedersem dava masrafları avukat masrafları ve sgk nın bana bağladığı iş kazası kesilirmi dava masrafları ve avukat masraflarını dava sonuclandiginda kaybedersem benim ödememmi istenir yazacağınız cevaba şimdiden teşekkür derim tlfn 538 580 99 79 samsun merkez ilkadım ilcesinde ikamet etmekteyim
Merhaba,
Bağlı bulunduğunuz yerden bir avukat tutunuz.
Mehmet emre bey selamlar b 4ay önce iskazasi gecirdim sol kalca kemigi kirik pilatinli ve soldizdede kirik var sag ayak bilegim kirik platinli sag dizdede kirik var belde l1kemigi kirik dudaklarimin ic di dikisliydi üst ön dislerden 8tanesi kirik tazminat acma hakkim varmi varsa nekadar tazminat alirim saygilarimla
Merhaba,
Tazminat davası açabilirsiniz. SGK’ya başvuru yaparak iş gücü kaybı oranınızın belirlenmesini istemeniz gerekir. İletişim bölümünden bize detaylı bir mail atarsanız size yardımcı olabiliriz.
merhabalar yaklaşık 8 9 ay önce iş kazası geçirdim motorla tedavi gördüm ancak dr bişeyim olmadıgını söyleni fakat benim çenemde hasar kaldı yani geceleri agrı yapıyor bunla ilgili tazminaz talep edebilirmiyim…
erhaba,
SGK’ya başvuru yapınız ve meslekte kazanma gücü kaybınızın tespitini isteyiniz.
Merhaba,
Ölüm nedeniyle savcılık aleyhinize soruşturma başlattı mı ? Başlattı ise kendinizi bir avukat ile temsil ettiriniz.
Merhabalar is yerimin bana tahsis etmis oldugu avuc ici taslama motoru(jet tasi) ile calisirken bacagimi kestim ve 15 gun calisamadim bacagimda iz kaldi ve ara ara sizliyor toplam 9 dikis yedim bana verilen ekipmanin daha once kullanilmis ve koruma saci çıkartılmış ben bu durumu kazadan 4-5 ay once is guvenlik ekibinin kontrolunde is yerime de bikdirmistim goz gore gore bu ekipmanla calismama musade ettiler olay 15 ay once oldu. O zaman isimi kaybetmeyim diye sikayetci olmadim olabilirmiyim.
Bu eksiklik is guvenlik ekibinin tesbit tutanaginda yazili ve imzali olarak var hemen yenisini verdiler ve koruyucu ekipmanlar icin diger calisanlara siki yonetim ilan ettiler.
Merhaba,
Öncelikle SGK’ya başvuru yapıp iş gücü kaybı oranınızın belirlenmesini istemeniz gerekiyor.