İş kazası, işçinin bedenen veya ruhen zarara uğramasına neden olan ve işverenin sorumluluğu altında gerçekleşen olaylardır. İş kazası geçiren bir işçi, sadece SGK’dan aldığı geçici ödeneklerle yetinmek zorunda değildir. İşverenin gözetim borcunu yerine getirmemesi nedeniyle uğranılan zararlar için Maddi ve Manevi Tazminat Davası açma hakkı bulunur. Bu rehberde, tazminat kalemlerini, hesaplama yöntemlerini ve 2026 yılı uygulamalarını detaylandırdık.
Maddi Tazminat Neleri Kapsar?
Maddi tazminat, kaza olmasaydı işçinin malvarlığı ne durumda olacak idiyse, o durumun yeniden sağlanmasını amaçlar. TBK m. 54 kapsamında talep edilebilecek kalemler şunlardır:
- Tedavi Giderleri: SGK’nın karşılamadığı tüm tıbbi masraflar, yol giderleri, protez bedelleri.
- Geçici İş Göremezlik Zararı: Raporlu olunan dönemde maaşın tam alınamaması nedeniyle oluşan fark.
- Sürekli İş Göremezlik Zararı (Efor Kaybı): En önemli kalemdir. İşçide kalıcı bir sakatlık (maluliyet) oluşmuşsa, ömrü boyunca harcayacağı ekstra eforun maddi karşılığıdır.
- Destekten Yoksun Kalma Tazminatı: Eğer kaza ölümle sonuçlandıysa, ölenin yakınlarının (eş, çocuk, anne-baba) talep ettiği tazminattır.
Manevi Tazminat Nasıl Belirlenir?
Manevi tazminat, işçinin çektiği acı, elem ve ızdırabın bir nebze olsun dindirilmesi amacıyla verilir.
- Ölçü Nedir? Manevi tazminatın kesin bir matematiği yoktur. Ancak hakim; kazanın oluş şekline, işçinin maluliyet oranına, tarafların ekonomik durumuna ve işverenin kusur oranına göre hakkaniyete uygun bir rakam belirler.
- Zenginleşme Aracı Olamaz: Yargıtay, manevi tazminatın bir zenginleşme aracı olmaması gerektiğini, ancak caydırıcı olması gerektiğini vurgular.
Tazminat Hesaplamasında Kritik Kriterler
Rakiplerinizin önüne geçmenizi sağlayacak teknik bölüm burasıdır:
- Kusur Oranı: Bilirkişi, kazada işverenin % kaç, işçinin % kaç kusurlu olduğunu belirler. İşçinin kendi kusuru oranında tazminattan indirim yapılır.
- Maluliyet Oranı: Adli Tıp Kurumu veya hastaneden alınan rapordaki sakatlık yüzdesi (Örn: %15 maluliyet) hesaplamanın temelidir.
- Yaşam Tablosu (TRH 2010): Eskiden PMF tablosu kullanılırdı, artık Yargıtay TRH 2010 Yaşam Tablosu‘nu esas almaktadır. Bu tabloya göre işçinin muhtemel yaşam süresi (bakiye ömrü) hesaplanır.
- Ücret: Tazminat hesabı, işçinin kaza tarihindeki gerçek ücreti üzerinden yapılır. Bordroda asgari ücret gösterilse dahi, emsal ücret araştırması ile gerçek maaş tespit ettirilir.
Zamanaşımı Süresi
İş kazası nedeniyle açılacak tazminat davalarında genel zamanaşımı süresi 10 yıldır. Bu süre kaza tarihinden itibaren başlar. Ancak, eğer maluliyet oranı (sakatlık) sonradan artmışsa veya değişmişse, zamanaşımı rapor tarihinden itibaren yeniden işlemeye başlayabilir.
Sık Sorulan Sorular (SSS)
1. Sigortasız işçi tazminat alabilir mi?
Evet. İşçinin sigortasız olması işverenin suçudur. Mahkeme sürecinde önce sigortalılık tespiti yapılır, ardından tazminat hesaplanır. Hak kaybınız olmaz.
2. İşveren iflas ederse paramı kimden alırım?
Maddi ve manevi tazminat işverenden istenir. Ancak işverenin “İşveren Mali Mesuliyet Sigortası” varsa, tazminatın önemli bir kısmı sigorta şirketinden tahsil edilebilir. Ayrıca “Güvence Hesabı” bazı durumlarda devreye girebilir.
3. Dava ne kadar sürer?
İş kazası davaları teknik davalardır. Kusur raporu, maluliyet raporu ve aktüerya (hesap) raporu süreçleri nedeniyle ortalama 2 yıl ile 3 yıl arasında sürebilmektedir.
4. Önce hangi davayı açmalıyım?
Eğer SGK kazayı “iş kazası” olarak kabul etmediyse, önce “İş Kazasının Tespiti Davası“ açılmalı, bu dava kazanıldıktan sonra tazminat davası açılmalıdır.
İş Kanunu’na buradan ulaşabilirsiniz.
Avukat Mehmet Emre Ulusoy’un Notu
Unutmayın; Yargıtay’a göre, makbuz niteliğindeki bu belgeler, eğer gerçek zararı karşılamıyorsa davada geçersiz sayılabilir. Ancak yine de süreç başında elinizi zayıflatmamak adına, avukatınıza danışmadan işverenin uzattığı hiçbir belgeyi imzalamamanızı, özellikle ‘tüm haklarımı aldım’ ibareli kağıtlara dikkat etmenizi öneririm. Gerçek tazminatınız, size teklif edilenin 10 katı olabilir.”
“İbraname İmzalarken Dikkat! Haklarınızdan Vazgeçmeyin”
“İş kazası sonrası işverenler veya sigorta şirketleri, işçiye cüzi bir miktar ödeme yaparak ‘hiçbir alacağım kalmamıştır’ yazılı ibranameler imzalatmak isteyebilirler.
Diğer önemli husus da şikayet hakkı ile tazminat hakkının karıştırılmasıdır. İşverenin veya yetkili ilgilinin iş kazası nedeniyle ceza yargılamasına tabi tutulması ayrı, maddi manevi tazminat talep edilen bu dava ayrıdır. Dolayısıyla ceza yargılamasında şikayetten vazgeçmek, tazminat davası açma hakkını ortadan kaldırmaz.
İş kazası hususunda avukat desteğine ve hukuki bilgiye ulaşmak isteyen kişiler iletişim bölümünden bize ulaşabilir. Ofisimize ulaşmak için :
avukat bey babam rusyada 6 sene önce vefat etti vefat ettiği yıllar dosyayı avukata vedik yapamadı otopsi sonucu iş kazası geldi ve ankarada bi avukatta şu an devam ediyor umudumuz kalmadı tazminat alma durumumuz ne ne olur bi yardımcı olun
Merhaba,
Mevcut avukatınızdan bilgi alınız lütfen.
06/04/2006YILINDA ISYERINDE,ASANSOR HALATIN KOPMASI SONUCU BELINDE KIRIK VE PLATIN TAKILDI YUZE 58 ORANDA IS GUCU KAYBI HEYET RAPOR VERILDI SIGORTA GIRISINI IS VEREN HASTANEYE GIDINCE YATISTA YAPTI..2,5AYLIK ISCIYDIM ISYERINDE..SIMDI CALISAMIYORUM FAZLADA AYAKTA DURAMIYORUM DAVA ACABILIRMIYIM VE IS KAZASI MAASI BAGLANABILIR MI?
Merhaba,
Size bilgi maili aktardık fakat iletilmedi. Tarafımıza ulaşırsanız detaylı bilgi aktaracağız : http://www.emreulusoy.av.tr/iletisim
slm avukat bey 01.11.2014 bir taş ocanda iş kazası gecirdım ve sag ayam diz altından kesildi işe girelide 18 gün olmuşdum iş veren iş güvennik dersi vermedi acemiydim benim bu konuda neyapmam lazım maddi manevi tazminat davası aça bilirmiyim şim diden bilgileriniz için tşkür ederim saygılar
Merhaba,
Tarafımıza ulaşıp detaylı bilgi verebilirseniz yardımcı olacağız : http://www.emreulusoy.av.tr/iletisim
Mrb mehmet bey kafamı karıştıran bir sorum olcak size eşim geçen sene iş kazası geçirdi özel bir şirkette kablo bakım onarım görevinde çalışıyodu işe babam ile başlamıştılar ve kazanın olduğu günde beraberlermiş arıza çıkan yere doğru istikamet ederken babam korkuluksuz viraja hızlı giriş yapıp araç kontrolünü yitirip takla atmışlar kaza sonrası jandarma kaza tutanağını tutmuş ve babam kusurlu görünüyo şirket sahipleri bize destek de bulunmadı ilk olay anında korktular eşimin durumu ağır olduğundan elimizden geleni yapıcaz özel hastaneye bile götürürüz dediler bizde onlara güvenerek eşimi özel bir hastaneye götürdük eşİm 3 tane ameliyat geçirdi son ameliyatnda boynuna 6 tane platin takıldı toburcu olduğumuz zaman aradık ödeme yapılması gerekmekte taburcu olamıyoryz dedik şirket sahipkeri biz ödeme yapamayız gitmeseydiniz özele ve eşime git karının bileziklerini sat dedi aramayn birdaha diyip telefonu kapadılar suratımıza daha sonra annemler parayı ödemek zorunda kaldılar yoksa çıkamıyoduk kazadan sonra eşimi işten çıkardılar eşim raporluydu ve 6 ay iş görememezlik raporu aldı 6 ay bitince eşime tazminat verip çkardılar çok zor günler yaşadık bir geçmiş olsun bile demediler sormadılar Afedersiniz köpek yerine koydular eşim bir senedir çalışmıyo borçlar birikti ev sahibi evden çıkaracak ve eşim eskisi gibi değil sağlığını kaybetti belirli bir süre ayakta kalabiliyo vücudu titriyo ağır bir işte çalışamz artık elimizde ne var ne yok sattık ve 3 ay önce bebeğimiz oldu malesef hiç bir birikimimiz yok silem destekliyo bebeğimizin de sağlıklı sorun ları var psikolojikmiz bozuldu sürekli tartışma oluyo eşimle aramda bu durum da ne yapabiliriz şirket babam kusurlu olduğu için rahat davranıyo gidin k.eimi şikayet ederseniz edin diyo mahkeme açsak kazanırmıyız yardımcı olursanz sevinirim şimdiden çoookk teşekkür ederim. .
Merhaba,
Kusurun babanızda olması nedeniyle açacağınız tazminat davasını kazansanız dahi rücu davasında yine kaybedeceksiniz. Bu nedenle şu aşamada yapılacak herhangi bir işlem yok. Şirketinize güvenmekle hata etmişsiniz.
şirket kazadan sonra kaskodan aracın parasını almış yanii bir zararları olmadı hiç bi bakımdan peki bu durum davayı olumlu yönden etkiler mi?
Araç bakımsız ve eski bir araçtı makasları ve ibresi nozuktu şirket sahipleri dediğim gibi kaskodan aldılar paralarını benim eşimin hiç bi hatası yokken rücu davası açılır mı daha doğrusu babamı açılr yoksa eşime mi ? rahatsızlık veriyorm k.baakmayın sorularımla bunaltmak istemm
iyi günler ben mermer ocağında çalışıyorum çalıştığım yerde taş keserken taş kaydı ve taşla beraber 7 metre kadar yerden sırt üstü düştüm ve beni hastahaneye götürdüler dalak ımın patladıgını ve ak ciğerimde delik oluşugunu öğrendik dalağımı aldılar ve ciğerime tüp taktılar ama doktorum bana 1 alık heyet raporu verdi rapor bitiminde çalışır gösterdi ama ben kendimi iyi hissetmediğimi fark ettim doktoruma tekrar baş vurdum iyi deilim biraz daha bana rapor verebilirmisiniz ben kedimi biraz daha toparlamak istiyorum dedim ama doktor veremem başım ağırır dedi vermedi sonrasında 7 gün verdi çalışmaya başlaya bilirsin dedi ağır iş yapmıcaksın dedi ve iş verenle konuştum bizim iş biraz ağır doktor böle dedi ne yapalım diye danıştım bana sana uygun hafif iş veririz dedi ve verdiler çalışıyorum ama kafamda sorular var benim bedenimden bi organ gitti ve ciğerimde hafifte olsa bi hasar kaldı düşmenin etkisinden psikolojim bozuldu uyuyamıyorum doğru dürüst şimdi çalışıyorum ama çalıştığım halde benden bi organ gittigine dahil bana tazminat vermeleri gerekiyormuydu çalıştırdıkları için susmammı gerekiyor ben tazminatımı alsamda o iş yerinde çalışabilirmiyim ne yapmam gerkiyor bana yardımcı olurmusunuz bu olay 2015 ocak 15 de olu kaza ocak 19 unda rapor başladı şubat 18 inde rapor bitti 1 aylık rapor bide şubat 20 side başladı şubat 27 bitti 2015 şimdiden ilginize teşekkürler
Merhaba,
İş gücü kaybınız var mı yok mu bunun tespiti yapıldı mı ? Yapıldı ise evrakları tarafımıza ulaştırmanız gerekecektir. Tazminat davası açabilirsiniz.
Slm mehmet bey manisa somada madende çalışıyorum is yerinde kaza sonucu %23 kalıcı maluliyetim var.sağ el baş parmaktan 7.7.2011 senesinde kazalandım.is yeriyle anlaşmak için 2 sefer konuştum. Ama sonuç nafile sonuç yok.mahkeme açma suresi 10 senemidir.ve bu iste beni yarida bırakmayacak birini önerirmisiniz.teşekkürler.
Merhaba,
Sizlere mail attık fakat herhangi bir dönüş olmadı. Lütfen bize iletişim bölümünden ulaşınız.
merhabalar mehmet bey ben isanbul hazay temizlik şirketinde temizlikçi olarak bir okulda 2006-2007 tarihlerinde görev almakta idim.sigortam ve 650-700tl maaş almakta idim. Görev aldıgım okulun bahçesinde mesai saatleri içinde gider ıgaralarını temizlerken sağ elime ızgara düştü ve yüzük parmagım koptu orta parmagım iki yerinden kırıldı diger personel arkadaşlarım tarafından kopan parmagım ile birlikte hastahaneye getirildim. hastahanede gerekli müdehaleler yapıldı avuç içinden parça alınıp parmagımın bir kısmı dikildi. 3 ay iş göremedim şirket maddi manevi hiçbir yardımda bulunmadı tüm masrafları görevli oldugum okul üstlendi. 2014te avukata baş vurdum 2015in 3.cü ayında dava açtım ne zaman sonuçlanır, ne kadar tazminat alırım , avukatımdan pek bilgi alamıyorum yardımcı olursanız sevinirim.
Merhaba,
Avukatınız var ise maalesef yardımcı olamıyoruz. Lütfen avukatınızdan bilgi alınız.
peki mehmet bey teşekkürler.
S.a hayrlı günler mehmet ben 2013 kasm aynda calatgm hayat kimya fabrukasnda 250 kiloluk bi yukun altnda kaldm kaza sonucu omurga kemiklerim ezilip siniri skstrp odem yapmsdı ve bu tam 6 ay snra anlasldı ameliyata alndm ortalama 9 ay falan raporlu kaldn bu arada ssk dan suresiz is gormezlik odenegi icin basvuru yaptm heyete girdim heyet raporlarıa ankaraya gitdi sonu husran tabi %0 cktı buna rahmen bu kazadan sebeb hayat kimya a.ş ye ve onun bunyesinde bulunan onural temizlik firmasna dava acabilirmiyim.
Merhaba,
%0’lık bir iş göremezlik raporu ile dava açmanız manasız olacaktır.