İş kazası, işçinin bedenen veya ruhen zarara uğramasına neden olan ve işverenin sorumluluğu altında gerçekleşen olaylardır. İş kazası geçiren bir işçi, sadece SGK’dan aldığı geçici ödeneklerle yetinmek zorunda değildir. İşverenin gözetim borcunu yerine getirmemesi nedeniyle uğranılan zararlar için Maddi ve Manevi Tazminat Davası açma hakkı bulunur. Bu rehberde, tazminat kalemlerini, hesaplama yöntemlerini ve 2026 yılı uygulamalarını detaylandırdık.
Maddi Tazminat Neleri Kapsar?
Maddi tazminat, kaza olmasaydı işçinin malvarlığı ne durumda olacak idiyse, o durumun yeniden sağlanmasını amaçlar. TBK m. 54 kapsamında talep edilebilecek kalemler şunlardır:
- Tedavi Giderleri: SGK’nın karşılamadığı tüm tıbbi masraflar, yol giderleri, protez bedelleri.
- Geçici İş Göremezlik Zararı: Raporlu olunan dönemde maaşın tam alınamaması nedeniyle oluşan fark.
- Sürekli İş Göremezlik Zararı (Efor Kaybı): En önemli kalemdir. İşçide kalıcı bir sakatlık (maluliyet) oluşmuşsa, ömrü boyunca harcayacağı ekstra eforun maddi karşılığıdır.
- Destekten Yoksun Kalma Tazminatı: Eğer kaza ölümle sonuçlandıysa, ölenin yakınlarının (eş, çocuk, anne-baba) talep ettiği tazminattır.
Manevi Tazminat Nasıl Belirlenir?
Manevi tazminat, işçinin çektiği acı, elem ve ızdırabın bir nebze olsun dindirilmesi amacıyla verilir.
- Ölçü Nedir? Manevi tazminatın kesin bir matematiği yoktur. Ancak hakim; kazanın oluş şekline, işçinin maluliyet oranına, tarafların ekonomik durumuna ve işverenin kusur oranına göre hakkaniyete uygun bir rakam belirler.
- Zenginleşme Aracı Olamaz: Yargıtay, manevi tazminatın bir zenginleşme aracı olmaması gerektiğini, ancak caydırıcı olması gerektiğini vurgular.
Tazminat Hesaplamasında Kritik Kriterler
Rakiplerinizin önüne geçmenizi sağlayacak teknik bölüm burasıdır:
- Kusur Oranı: Bilirkişi, kazada işverenin % kaç, işçinin % kaç kusurlu olduğunu belirler. İşçinin kendi kusuru oranında tazminattan indirim yapılır.
- Maluliyet Oranı: Adli Tıp Kurumu veya hastaneden alınan rapordaki sakatlık yüzdesi (Örn: %15 maluliyet) hesaplamanın temelidir.
- Yaşam Tablosu (TRH 2010): Eskiden PMF tablosu kullanılırdı, artık Yargıtay TRH 2010 Yaşam Tablosu‘nu esas almaktadır. Bu tabloya göre işçinin muhtemel yaşam süresi (bakiye ömrü) hesaplanır.
- Ücret: Tazminat hesabı, işçinin kaza tarihindeki gerçek ücreti üzerinden yapılır. Bordroda asgari ücret gösterilse dahi, emsal ücret araştırması ile gerçek maaş tespit ettirilir.
Zamanaşımı Süresi
İş kazası nedeniyle açılacak tazminat davalarında genel zamanaşımı süresi 10 yıldır. Bu süre kaza tarihinden itibaren başlar. Ancak, eğer maluliyet oranı (sakatlık) sonradan artmışsa veya değişmişse, zamanaşımı rapor tarihinden itibaren yeniden işlemeye başlayabilir.
Sık Sorulan Sorular (SSS)
1. Sigortasız işçi tazminat alabilir mi?
Evet. İşçinin sigortasız olması işverenin suçudur. Mahkeme sürecinde önce sigortalılık tespiti yapılır, ardından tazminat hesaplanır. Hak kaybınız olmaz.
2. İşveren iflas ederse paramı kimden alırım?
Maddi ve manevi tazminat işverenden istenir. Ancak işverenin “İşveren Mali Mesuliyet Sigortası” varsa, tazminatın önemli bir kısmı sigorta şirketinden tahsil edilebilir. Ayrıca “Güvence Hesabı” bazı durumlarda devreye girebilir.
3. Dava ne kadar sürer?
İş kazası davaları teknik davalardır. Kusur raporu, maluliyet raporu ve aktüerya (hesap) raporu süreçleri nedeniyle ortalama 2 yıl ile 3 yıl arasında sürebilmektedir.
4. Önce hangi davayı açmalıyım?
Eğer SGK kazayı “iş kazası” olarak kabul etmediyse, önce “İş Kazasının Tespiti Davası“ açılmalı, bu dava kazanıldıktan sonra tazminat davası açılmalıdır.
İş Kanunu’na buradan ulaşabilirsiniz.
Avukat Mehmet Emre Ulusoy’un Notu
Unutmayın; Yargıtay’a göre, makbuz niteliğindeki bu belgeler, eğer gerçek zararı karşılamıyorsa davada geçersiz sayılabilir. Ancak yine de süreç başında elinizi zayıflatmamak adına, avukatınıza danışmadan işverenin uzattığı hiçbir belgeyi imzalamamanızı, özellikle ‘tüm haklarımı aldım’ ibareli kağıtlara dikkat etmenizi öneririm. Gerçek tazminatınız, size teklif edilenin 10 katı olabilir.”
“İbraname İmzalarken Dikkat! Haklarınızdan Vazgeçmeyin”
“İş kazası sonrası işverenler veya sigorta şirketleri, işçiye cüzi bir miktar ödeme yaparak ‘hiçbir alacağım kalmamıştır’ yazılı ibranameler imzalatmak isteyebilirler.
Diğer önemli husus da şikayet hakkı ile tazminat hakkının karıştırılmasıdır. İşverenin veya yetkili ilgilinin iş kazası nedeniyle ceza yargılamasına tabi tutulması ayrı, maddi manevi tazminat talep edilen bu dava ayrıdır. Dolayısıyla ceza yargılamasında şikayetten vazgeçmek, tazminat davası açma hakkını ortadan kaldırmaz.
İş kazası hususunda avukat desteğine ve hukuki bilgiye ulaşmak isteyen kişiler iletişim bölümünden bize ulaşabilir. Ofisimize ulaşmak için :
Mehmet bey.babami 1 hafta önce is kazasında kaybettik. Olay şöyle meydana geldi : babam taşeron bir firmada otoyol kenari temizlik işinde calisiyordu ,kendisi ekip basiydi. Pazar gunu kendisi ve ekibine tatil olmasına rağmen ise cagrildi ve kendi alani disindaki karayollarinin asfalt döküm işinde calistirildi. Calisirken bir greyderin altında kalarak feci şekilde can verdi.(greyde geri geri gelirken olay gerçekleşiyor.) biz vadileri bundan sonraki süreçte nazil bir yol izleyebilir iz.
Merhaba,
Tarafınıza süreç ile ilgili olarak mail attık. Dönüş yaparsanız süreci ilerletebiliriz.
24 martta ozel bir hastanede sezeryanla doğan yiğenim isiticiya bırakılıp 1. Ve 2. Dereceden Sağ tarafını %40 oranında yaktılar biz hastaneye dava açmaya hazirlaniyoruz ne kadar tazminat istiye biliriz
Merhaba,
Size davanız hususunda mail attık. Tarafımıza dönüş yaparsanız sevinirim.
Selam emre bey amcam 7 ay once yurdisinda kaza yaparak sol elinden kalici olarak yaralandi kaza tutanagi kendisi ifade verecek durumda degildi ordaki zabitler polisler kendi kafasindan ifade verip imzaladilar dolayisiyla kaza tek tarsfli oldugu icin sucu kendisine attilar kendi tiriydi sirket adinaudi ve biz sirketi zararada ugratamiyoruz zarar oldugu gibi bizim odememiz gerek baska yapilacak birsey varmidir sgk veya baska devlet kurumundan hak talep edebilirmiyiz vereceginiz cvp icin tsk tlf 5071420860
Merhaba,
Kazanın meydana gelmesinde kusur sizde değilse dava açarak bu hususu mahkemeye taşıyabilirsiniz.
Mehmet bey
Çöp kamyonun hidrolık hortumundan biri patladı ve yaya yoluna döküldü
Tabi ben bunu bilmiyordum hidrolık yagda kaydım kötü
Düştüm köprücükkemıgım kırıldı şuan için 30 gün rapor
Aldım olaydan 10 gectı dava acabılırmıyım
Merhaba,
Dava açabilirsiniz fakat meydana gelen kazada kusurun kimde olduğu önem taşır. Davanız buna göre şekillenecektir.
Merhaba mehmet bey ben iş kazası geçirdim 2012 ssk dan 01.06.2014 de sürekli iş göremezlik talep ettim evrak izleden baktığımda en son kurum dışında tahhütsüz edilmek üzere işlendi yazıyor ne anlama geliyor aylık gelir bağlanacakmı iş gücü kaybı yüzde 15
merhaba babam 29 mart 2010 yılında vefat etti işyerinde ki bir aracı Ankara’ya götürürken yolda trafik kazası geçirdi iş yerinde emekli olduğu halde çalıştığı için bi sigorta yapılmış ondan 12 bin lira aldık iş yerinde de çalıştığı ay kadar ki tazminatı olan 8 bin lira verildi hata yüzde yüz babamda olduğu için başka bişey yapamayacağımız söylendi maddi ve manevi tazminat alma hakkımız var mı iş kazası nedeniyle nerelere dava açabiliriz zaman aşımına uğrarmı lütfen yardım edin şimdiden çok teşekkür ederim mailinizi bekliyorum
Merhaba,
Kusur babanızda olmasına rağmen sizler destekten yoksun kalmaya yönelik tazminat davası açabilirdiniz. Ankara’da bir avukata danışmanız sağlıklı olacaktır. İlgili evrakları Ankara’dan bir meslektaşımız inceleyerek sizlere yardımcı olabilirler.
ben bağdatta şalışırken ispiral taşı patlaması halinde parmağımı kırmışım şuan tedavim devam edyor.Maaşım azalttılar eski maaşımı alabilirmiyim.Selamlar
Merhaba,
Maaşınızın azaltılması hukuka aykırı bir işlem ve sizin onayınız olmaksızın gerçekleştirilemeyecek bir işlemdir. Dava açmak isterseniz bize iletişim bölümünden ulaşabilirsiniz.
Mehmet bey kolay gelsin. Yaklasik uc ay once is yerinde bi elemanimiz yuzunden kaza gecirdim. Bacagim ve ayak bilegim kirildi iki ameliyat gecirdim ve ayak bilegi gerekli hareketi saglamiyor. Is yeri de maddi ve manevi hiç bir destek de bulunmadi.simdi ben is verene dava acabilir miyim nasil bir yol izlemem gerekir
Merhaba,
SGK tarafından iş kazası neticesinde bir soruşturma açılır ve soruşturma neticesinde sizin iş gücü kaybınız yüzde olarak belirlenir. Bu husus belirlendi ise lütfen tarafımıza mail atınız.
Cok sagolun tesekkur ederim. Emniyetten ifadeye cagirdilar. Ben sikayetci degilim dersem sonradan da dava acabilir miyim. Bu davayi nasil etkilet. Veya sikayetciyim desem sonuclari neler olur
Mehmet bey kolay gelsin. Ben makina muhendisiyim ve is yerinde forklit soforu malzemeyi yanlışlıkla uzerime yikti. Bacagim kirildi uc ay oldu raporum devam ediyor. Kayitlara is kazasi olarak gecti ama maalesef sigortam dusuk yatiyormus. Raporum devam ediyor. Sgk firmaya ne zaman dava acar. Benim izlemem gereken yol nedir. Dava acmak icin illa fiziksel kayip olmasina gerek varmi tsk ederim
Merhaba,
SGK şayet iş göremezlik derecenizi belirler ise tarafımıza ulaşabilirsiniz. Sigortanızın düşük yatması ise başka bir davanın konusunu oluşturur.
Merhabalar mehmet bey.2014 Haziran 28 de abim bir fabrikada iş kazası nedeniyle arkadaşıyla beraber vefat etti.bu kaza sonucu işveren tazminat davası açılmaması için bize bir miktar ödedi ayrıyetten özel sigortası 50 bin dolar ödedi benim sorum su kamu davası dewam ediyor devlet Bizlere ayrı. Bir tazminat ödemesi gerekmiyormu herhangi bir ödeme yapılmadı devlet tarafından abim bakardı anne baba sağ. Saygılarımla.
Merhaba,
Devletin bu hususta herhangi bir sorumluluğu yok.