İş kazası, işçinin bedenen veya ruhen zarara uğramasına neden olan ve işverenin sorumluluğu altında gerçekleşen olaylardır. İş kazası geçiren bir işçi, sadece SGK’dan aldığı geçici ödeneklerle yetinmek zorunda değildir. İşverenin gözetim borcunu yerine getirmemesi nedeniyle uğranılan zararlar için Maddi ve Manevi Tazminat Davası açma hakkı bulunur. Bu rehberde, tazminat kalemlerini, hesaplama yöntemlerini ve 2026 yılı uygulamalarını detaylandırdık.
Maddi Tazminat Neleri Kapsar?
Maddi tazminat, kaza olmasaydı işçinin malvarlığı ne durumda olacak idiyse, o durumun yeniden sağlanmasını amaçlar. TBK m. 54 kapsamında talep edilebilecek kalemler şunlardır:
- Tedavi Giderleri: SGK’nın karşılamadığı tüm tıbbi masraflar, yol giderleri, protez bedelleri.
- Geçici İş Göremezlik Zararı: Raporlu olunan dönemde maaşın tam alınamaması nedeniyle oluşan fark.
- Sürekli İş Göremezlik Zararı (Efor Kaybı): En önemli kalemdir. İşçide kalıcı bir sakatlık (maluliyet) oluşmuşsa, ömrü boyunca harcayacağı ekstra eforun maddi karşılığıdır.
- Destekten Yoksun Kalma Tazminatı: Eğer kaza ölümle sonuçlandıysa, ölenin yakınlarının (eş, çocuk, anne-baba) talep ettiği tazminattır.
Manevi Tazminat Nasıl Belirlenir?
Manevi tazminat, işçinin çektiği acı, elem ve ızdırabın bir nebze olsun dindirilmesi amacıyla verilir.
- Ölçü Nedir? Manevi tazminatın kesin bir matematiği yoktur. Ancak hakim; kazanın oluş şekline, işçinin maluliyet oranına, tarafların ekonomik durumuna ve işverenin kusur oranına göre hakkaniyete uygun bir rakam belirler.
- Zenginleşme Aracı Olamaz: Yargıtay, manevi tazminatın bir zenginleşme aracı olmaması gerektiğini, ancak caydırıcı olması gerektiğini vurgular.
Tazminat Hesaplamasında Kritik Kriterler
Rakiplerinizin önüne geçmenizi sağlayacak teknik bölüm burasıdır:
- Kusur Oranı: Bilirkişi, kazada işverenin % kaç, işçinin % kaç kusurlu olduğunu belirler. İşçinin kendi kusuru oranında tazminattan indirim yapılır.
- Maluliyet Oranı: Adli Tıp Kurumu veya hastaneden alınan rapordaki sakatlık yüzdesi (Örn: %15 maluliyet) hesaplamanın temelidir.
- Yaşam Tablosu (TRH 2010): Eskiden PMF tablosu kullanılırdı, artık Yargıtay TRH 2010 Yaşam Tablosu‘nu esas almaktadır. Bu tabloya göre işçinin muhtemel yaşam süresi (bakiye ömrü) hesaplanır.
- Ücret: Tazminat hesabı, işçinin kaza tarihindeki gerçek ücreti üzerinden yapılır. Bordroda asgari ücret gösterilse dahi, emsal ücret araştırması ile gerçek maaş tespit ettirilir.
Zamanaşımı Süresi
İş kazası nedeniyle açılacak tazminat davalarında genel zamanaşımı süresi 10 yıldır. Bu süre kaza tarihinden itibaren başlar. Ancak, eğer maluliyet oranı (sakatlık) sonradan artmışsa veya değişmişse, zamanaşımı rapor tarihinden itibaren yeniden işlemeye başlayabilir.
Sık Sorulan Sorular (SSS)
1. Sigortasız işçi tazminat alabilir mi?
Evet. İşçinin sigortasız olması işverenin suçudur. Mahkeme sürecinde önce sigortalılık tespiti yapılır, ardından tazminat hesaplanır. Hak kaybınız olmaz.
2. İşveren iflas ederse paramı kimden alırım?
Maddi ve manevi tazminat işverenden istenir. Ancak işverenin “İşveren Mali Mesuliyet Sigortası” varsa, tazminatın önemli bir kısmı sigorta şirketinden tahsil edilebilir. Ayrıca “Güvence Hesabı” bazı durumlarda devreye girebilir.
3. Dava ne kadar sürer?
İş kazası davaları teknik davalardır. Kusur raporu, maluliyet raporu ve aktüerya (hesap) raporu süreçleri nedeniyle ortalama 2 yıl ile 3 yıl arasında sürebilmektedir.
4. Önce hangi davayı açmalıyım?
Eğer SGK kazayı “iş kazası” olarak kabul etmediyse, önce “İş Kazasının Tespiti Davası“ açılmalı, bu dava kazanıldıktan sonra tazminat davası açılmalıdır.
İş Kanunu’na buradan ulaşabilirsiniz.
Avukat Mehmet Emre Ulusoy’un Notu
Unutmayın; Yargıtay’a göre, makbuz niteliğindeki bu belgeler, eğer gerçek zararı karşılamıyorsa davada geçersiz sayılabilir. Ancak yine de süreç başında elinizi zayıflatmamak adına, avukatınıza danışmadan işverenin uzattığı hiçbir belgeyi imzalamamanızı, özellikle ‘tüm haklarımı aldım’ ibareli kağıtlara dikkat etmenizi öneririm. Gerçek tazminatınız, size teklif edilenin 10 katı olabilir.”
“İbraname İmzalarken Dikkat! Haklarınızdan Vazgeçmeyin”
“İş kazası sonrası işverenler veya sigorta şirketleri, işçiye cüzi bir miktar ödeme yaparak ‘hiçbir alacağım kalmamıştır’ yazılı ibranameler imzalatmak isteyebilirler.
Diğer önemli husus da şikayet hakkı ile tazminat hakkının karıştırılmasıdır. İşverenin veya yetkili ilgilinin iş kazası nedeniyle ceza yargılamasına tabi tutulması ayrı, maddi manevi tazminat talep edilen bu dava ayrıdır. Dolayısıyla ceza yargılamasında şikayetten vazgeçmek, tazminat davası açma hakkını ortadan kaldırmaz.
İş kazası hususunda avukat desteğine ve hukuki bilgiye ulaşmak isteyen kişiler iletişim bölümünden bize ulaşabilir. Ofisimize ulaşmak için :
Merhaba,
İletişim bölümünden bize ulaşır iseniz size daha sağlıklı yardımcı olabiliriz.
mrb mehmet bey ben 2011 yılında iş kazası geçirdim toplam 4ay raporluydum ve hiç kalkamadan yatarak tedavi gördüm sonrasında yaklaşık iki ay koltuk degnegiyle yürümeye başladım kazanıb üstünden 4sene geçti fakat bacaklarımdaki şişlikler ve agrılarım hala geçmedi bartın devlet hastanesinden rapor almak istedim şişlik ve agrı mevcut olmasına ragmen bende ortopedik kısalık uzunluk şekil bozuklugu yok diye %raporu vermediler elimdeki 4aylık rapor ve geçirmiş oldugum ameliyat epikriz raporumla dava açabilirmiyim yardımınızdan dolayı şimdiden teşekkür ederim hayırlı günler
Merhaba,
Açsanız da bir şey değişmeyecek SGK’nın son raporu beklenecektir.
merhaba Mehmet bey 2014 eylül ayında iş kazası geçirdim sibirya bölgesinde turk firmasında çalışırken gözümün birini kaybettim rusyada ilk mudahale yapıldı 15 güm tedaviden sonra istanbulda ameliyat geçirdim 3 ay sonra tekrar rusyada aynı firmada calışmam gerektiği için işime devam ettim 8 ay sonra izinli olarak geriye geldim geldikten 1 ay sonra firma benim cıkışımı vermiş tabi sigortadanda faydalanamıyorum 13 yıl calıştım bu firmada maddi ve manevi tazminat davası acabilirmiyim yardımcı olursanız sevinirim
Merhaba,
İşçi olarak hakkınızı aramaz iseniz bunlarla daha çok karşılaşırsınız. İşveren çıkışınızı vermiş ise işe iade davası açabilirsiniz. İş kazası nedeniyle tazminat davası da açabilirsiniz. İletişim bölümünden bize mail atabilir veya 0212 227 33 96 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.
Merhaba Mehmet Bey,
Babam bi’ uluslararası tır şoförlüğü yapmakta iken 1 ay önce italya da kalp krizi geçirip vefat etti, çalıştığı firma Babamın çalışırken değil mola esnasında arkadaşları ile çay içerken fenalaştığını ve sonrasında ambulans hastaneye götürmüş ve babam hastanede vefat ettiği için iş kazasına girmediğini söylemektedir, yalnız kalp krizinin ilk nerede gerçekleştiğinin belgesi bizde de firmada da bulunmamaktadır. sizce bu durum iş kazasına girer mi? Konsolosluğun gönderdiği belgeler içinde olayın nasıl nerede olduğu yazmıyor sadece doktor raporu var kalp krizi gecirdiğine dair.Tazminat alma imkanımız var ise sizlere müracaat edeceğiz, saygılarımla..
Merhaba,
Olaya tanıklık eden kişilerin beyanları önem taşır. Kişilere ulaşıp durumu öğreniniz. Diğer yandan molada veya iş anında olması önem taşımamaktadır. Her halükarda iş kazası olarak değerlendirilecektir.
merhaba Mehmet bey eşim 2011 yılında iş kazası geçirdi sol başparmağı koptu ve işaret parmağında hissizlik ve incelme var özel hastaneye götürmüşler ve orda polis tutanağı tutulmamış.vedoktor orda olmadığı içinde bi işlem yapılmamış. hastaneden çıkış vermek içinde eşime iş kazası değildir yazısı imzalatmışlar.ama eşim kendisi yazmamış ve o acıyla ne yaptığınıda bilmemiş.biz bu hastaneye dava açabilirmiyiz açarsakta kazanma ihtimalimiz varmıdır acaba
Merhaba,
SGK’ya başvurarak iş kazası geçirdiğinizi bildirin ve iş kazası dosyasının açılmasını isteyin. SGK bir soruşturma başlatacak ve kazanın iş kazası olduğuna karar verir ise buna ilişkin ‘çalışma gücü kaybı oranı’ belirleyecektir. Bu oranın belirlenmesiyle birlikte tazminat davası açabilirsiniz.
Merhaba,
Eğer yetkili kişilerin bir kusuru var ise bilirkişi raporunda bunu belirtir ve ilgililer de sanık olarak ceza mahkemesinde yargılanırlar.
Selamın aleyküm ben bir is kazasi gecirdim yuksek gerilim akimina carpildim ve sol elim sinir ve kas kaybim oldu parmaklarimi hisetmiyorun sag kolundan kesilen yüzük parmagim ve sag ayagimdan basparnagim ve yanindaki parmagim kesildi ve sol ayagimdan kesilen sondan 3 parmagim ve topuklara kadar kesildi vicudumda yanik izleride bulunmaktadir 7kere ameliyat gecirdim cve sigortam dahi yapilmamisti is güvenliği de yoktu tazminat davası acilsa sonuc ne olur
Merhaba,
Tazminat davasından önce yapmanız gereken işlemler var. Bu işlemleri yazımızı okuyarak öğreniniz ve SGK’ya gerekli başvuruları yapınız : http://www.emreulusoy.av.tr/is-kazasi-halinde-yapilacaklar
Merhaba, ben bundan bir sene önce iş kazası geçirdim. İş kazası sonucu sağ baş parmağından ameliyat oldum. Çalıştığım yerden çıkarak başka bir yere işe girdim,iş kazası geçirdiğim kişi tarafından bir şekilde çalıştığım yerden çıkarıldım. Ve tekrar iş kazası geçirdiğim yere zorla çalışmak istemediğim halde zorla çalıştırıldım, tehdit ve dövme var ne yapmam gerektiğini konusunda yardımcı olur musunuz? Şimdiden teşekkür ederim kolay gelsin.
Merhaba,
İnsanlar tehdit edildiğinde ve dövüldüğünde genellikle polise giderler. Siz de öyle yapın.
Hocam selam
Benim adim erdal özbey 43 yasindayim
Ben avusturyada yasıyorum 2006 da 9 ayın 25 de bır iş kazası gecırdım calıstıgım ızolasyon işinde 3 kattan asagı dustum 30 gün komada kaldım 2 senede calısamadım,, derken mahkemeye vermedım ( acıkcası ıyı degıldım ) komadayken beyın kanaması gecırmısım 3.4 defa 4 tane catlak kaburga var ve cok asiri derecede bel agrisi cekiyorum bu aralar belirli bır zaman 3 yada bes ay sonra 12 bin euru gibi bi aci parasi verdilerve 375 euro da renteye bagladilar 9 senedir geliyor senede 14 defa geliyor o para su anda bir rehabilitationszentrum da 21 gunluk kur yane tedavi goruyorum redaviden sonra burdaki raporlarimida aldiktan sonra firmayi mahkem3ye vermek istiyorum cunku belim agriyor yedi hafta istirahatte kaldigim icin cikişımı verdı kuksek bır mevlada tazmınat davası acmak ıstıyorum ACABA BENIM BU OLAYIM ZAMAN AŞIMINA UGRAMIŞMIDIR rente oldugu sürece haklarımın ölmediğini cok kişi söylüyor
İş kaybım var bılıyorum ama ekadar oldugunu soylemıyorlar benimde bildigim duydugum kadariyla % 30 altinda oldumu renteye bile baglamiyorlar bu konuda bilgilendirirseniz sevinirim ne yapmam gerekiyor
Merhaba,
Zamanaşımına uğramak üzere. Firmanız Türkiye firması değilse zaten burada dava açamazsınız.
Almış olduğunuz paralara karşılık evrak imzalatılmış ise dava açsanız da maalesef reddedilir.
merhaba mehmet bey ben iş kazası sonucu %13,2 sürekli iş göremezlik raporum var.işveren kusuru %95 benim kusurum %5 olarak rapor geldi.bu oranlar karşısında maddi ve manevi tazminat davası açsam ne kadar alabilirim?bilgilendirirseniz sevinirim
Merhaba,
Tazminat davası açmanız halinde ne kadar tazminat alacağınızı yalnızca bu verilerle hesaplayamayız. Bu nedenle dava açmak istiyor iseniz iletişim bölümünden bize ulaşabilirsiniz.