İş kazası, işçinin bedenen veya ruhen zarara uğramasına neden olan ve işverenin sorumluluğu altında gerçekleşen olaylardır. İş kazası geçiren bir işçi, sadece SGK’dan aldığı geçici ödeneklerle yetinmek zorunda değildir. İşverenin gözetim borcunu yerine getirmemesi nedeniyle uğranılan zararlar için Maddi ve Manevi Tazminat Davası açma hakkı bulunur. Bu rehberde, tazminat kalemlerini, hesaplama yöntemlerini ve 2026 yılı uygulamalarını detaylandırdık.
Maddi Tazminat Neleri Kapsar?
Maddi tazminat, kaza olmasaydı işçinin malvarlığı ne durumda olacak idiyse, o durumun yeniden sağlanmasını amaçlar. TBK m. 54 kapsamında talep edilebilecek kalemler şunlardır:
- Tedavi Giderleri: SGK’nın karşılamadığı tüm tıbbi masraflar, yol giderleri, protez bedelleri.
- Geçici İş Göremezlik Zararı: Raporlu olunan dönemde maaşın tam alınamaması nedeniyle oluşan fark.
- Sürekli İş Göremezlik Zararı (Efor Kaybı): En önemli kalemdir. İşçide kalıcı bir sakatlık (maluliyet) oluşmuşsa, ömrü boyunca harcayacağı ekstra eforun maddi karşılığıdır.
- Destekten Yoksun Kalma Tazminatı: Eğer kaza ölümle sonuçlandıysa, ölenin yakınlarının (eş, çocuk, anne-baba) talep ettiği tazminattır.
Manevi Tazminat Nasıl Belirlenir?
Manevi tazminat, işçinin çektiği acı, elem ve ızdırabın bir nebze olsun dindirilmesi amacıyla verilir.
- Ölçü Nedir? Manevi tazminatın kesin bir matematiği yoktur. Ancak hakim; kazanın oluş şekline, işçinin maluliyet oranına, tarafların ekonomik durumuna ve işverenin kusur oranına göre hakkaniyete uygun bir rakam belirler.
- Zenginleşme Aracı Olamaz: Yargıtay, manevi tazminatın bir zenginleşme aracı olmaması gerektiğini, ancak caydırıcı olması gerektiğini vurgular.
Tazminat Hesaplamasında Kritik Kriterler
Rakiplerinizin önüne geçmenizi sağlayacak teknik bölüm burasıdır:
- Kusur Oranı: Bilirkişi, kazada işverenin % kaç, işçinin % kaç kusurlu olduğunu belirler. İşçinin kendi kusuru oranında tazminattan indirim yapılır.
- Maluliyet Oranı: Adli Tıp Kurumu veya hastaneden alınan rapordaki sakatlık yüzdesi (Örn: %15 maluliyet) hesaplamanın temelidir.
- Yaşam Tablosu (TRH 2010): Eskiden PMF tablosu kullanılırdı, artık Yargıtay TRH 2010 Yaşam Tablosu’nu esas almaktadır. Bu tabloya göre işçinin muhtemel yaşam süresi (bakiye ömrü) hesaplanır.
- Ücret: Tazminat hesabı, işçinin kaza tarihindeki gerçek ücreti üzerinden yapılır. Bordroda asgari ücret gösterilse dahi, emsal ücret araştırması ile gerçek maaş tespit ettirilir.
İş Kazası Tazminat Hesaplama
Önemli Not: Tahmini hesaplamadır. Bilinen dönem için faiz talep edilebilir. Gerçek tazminat aktüer bilirkişi hesabına, SGK rücu miktarına ve yargı takdirine göre değişir.
Zamanaşımı Süresi
İş kazası nedeniyle açılacak tazminat davalarında genel zamanaşımı süresi 10 yıldır. Bu süre kaza tarihinden itibaren başlar. Ancak, eğer maluliyet oranı (sakatlık) sonradan artmışsa veya değişmişse, zamanaşımı rapor tarihinden itibaren yeniden işlemeye başlayabilir.
Yargıtay, 21. Hukuk Dairesi’nin E. 2019/582, K. 2019/5263, T. 19.09.2019 kararına göre : “Dava konusu olayda, zamanaşımının başlangıç tarihinin olay tarihi olduğu ortadadır. İş kazasının 25/07/2010 tarihinde gerçekleştiği, davaların ise 17/01/2014 ve 29/05/2014 tarihlerinde açıldığı, bu bağlamda 10 yıllık zamanaşımı süresinin geçmediğinin anlaşılması üzerine; Mahkemece … yazılı şekilde zamanaşımından davanın reddine karar verilmesi hatalı olmuştur.”
Yargıtay, 10. Hukuk Dairesi’nin E. 2022/7519, K. 2023/10947, T. 08.11.2023 tarihli kararına göre : “İş kazası sonucu uğranılan zararın giderilmesi amacıyla açılan maddi ve manevi tazminat davalarında; hak düşürücü süre kavramı bulunmamakla birlikte, zamanaşımı süresi 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 146 ncı maddesi gereğince haksız fiilin meydana geldiği tarihten itibaren 10 yıl olup bu kapsamda eldeki davada zamanaşımı süresi dolmamıştır.”
Sık Sorulan Sorular (SSS)
1. İş kazası geçirdim, ilk olarak ne yapmalıyım?
İş kazası geçiren bir işçinin önceliği derhal sağlık kuruluşuna başvurmak ve tedavisini olmaktır. Hastanede olayın bir “iş kazası” olduğunu mutlaka belirtmek gerekir. Ardından, işverenin bu durumu 3 iş günü içinde Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) bildirmesi zorunludur. İşveren bildirimi yapmazsa, işçinin veya yakınlarının durumu doğrudan SGK’ya bildirmesi hak kayıplarını önlemek adına büyük önem taşır.
2. İş kazası tazminatı nasıl hesaplanır, ne kadar tazminat alabilirim?
İş kazası nedeniyle alınacak maddi tazminat miktarını belirleyen birçok faktör vardır. İşçinin yaşı, net maaşı, maluliyet (iş gücü kaybı) oranı, işverenin ve işçinin kusur oranları hesaplamada dikkate alınır. Manevi tazminat ise işçinin veya yakınlarının yaşadığı acı, elem ve üzüntünün derecesine, tarafların ekonomik durumuna ve olayın ağırlığına göre hakim tarafından takdir edilir.
3. İş kazası tazminat davası kime veya kimlere açılır?
İş kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat davaları kural olarak işverene karşı açılır. Ancak kazaya sebep olan olayda alt işveren (taşeron) – asıl işveren ilişkisi varsa, her iki işverene de dava açılabilir. Ayrıca kazada kusuru bulunan üçüncü kişiler veya iş sağlığı ve güvenliği firmaları da duruma göre davalı konumunda olabilir.
4. Sigortasız (kayıtdışı) çalışırken iş kazası geçirdim, tazminat davası açabilir miyim?
Evet, açabilirsiniz. Sigortasız çalıştırılmak işçinin yasal haklarını ortadan kaldırmaz. Bu durumda öncelikle olayın bir iş kazası olduğunun ve işçi-işveren ilişkisinin tespiti (Hizmet Tespiti) yapılır. SGK’ya yapılacak bildirimler ve açılacak tespit davası ile birlikte maddi ve manevi tazminat hakkınızı kullanabilirsiniz.
5. İş kazası tazminat davalarında zamanaşımı süresi ne kadardır?
İş kazalarından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davalarında genel zamanaşımı süresi, kazanın meydana geldiği tarihten itibaren 10 yıldır. Ancak kaza aynı zamanda ceza hukukunu ilgilendiren bir suç oluşturuyorsa ve ceza zamanaşımı süresi daha uzunsa, uzamış ceza zamanaşımı süresi uygulanır. Süreci kaçırmamak için vakit kaybetmeden hukuki destek almak önemlidir.
6. İş kazası sonucu vefat (ölüm) durumunda kimler tazminat alabilir?
İş kazası sonucunda işçinin vefat etmesi halinde, işçinin desteğinden yoksun kalan yakınları (eşi, çocukları, anne ve babası veya desteklediği diğer kişiler) destekten yoksun kalma tazminatı (maddi tazminat) talep edebilirler. Ayrıca merhumun yakınları, yaşadıkları ağır psikolojik yıkım nedeniyle manevi tazminat davası da açabilirler.
7. İş kazası tazminat davası ne kadar sürer?
Dava süreci; mahkemenin iş yüküne, SGK tahkikat sürecinin tamamlanmasına, maluliyet oranının Adli Tıp Kurumu veya tam teşekküllü hastanelerce tespit edilmesine ve kusur oranlarını belirleyecek bilirkişi raporlarının hazırlanmasına bağlı olarak değişiklik gösterir. Ortalama olarak ilk derece mahkemesi aşaması 1,5 ila 3 yıl arasında sürebilmektedir. Uzman bir avukatla çalışmak, usuli hataların önüne geçerek süreci hızlandırmada kritik rol oynar.
8. İşveren iflas ederse paramı (iş kazası tazminatlarımı) kimden alırım?
Maddi ve manevi tazminat işverenden istenir. Ancak işverenin “İşveren Mali Mesuliyet Sigortası” varsa, tazminatın önemli bir kısmı sigorta şirketinden tahsil edilebilir. Ayrıca “Güvence Hesabı” bazı durumlarda devreye girebilir.
9. Kaza iş kazası kabul edilmezse ne yapmalıyım?
Eğer SGK kazayı “iş kazası” olarak kabul etmediyse, önce “İş Kazasının Tespiti Davası” açılmalı, bu dava kazanıldıktan sonra tazminat davası açılmalıdır.
İş Kanunu’na buradan ulaşabilirsiniz.
Avukat Mehmet Emre Ulusoy’un Notu
“İbraname İmzalarken Dikkat! Haklarınızdan Vazgeçmeyin”
“İş kazası sonrası işverenler veya sigorta şirketleri, işçiye cüzi bir miktar ödeme yaparak ‘hiçbir alacağım kalmamıştır’ yazılı ibraname/feragat imzalatmak isteyebilirler. Bu nedenle iş kazası sonrasında muhakkak avukattan hukuki destek alınmalıdır.
Diğer önemli husus da şikayet hakkı ile tazminat hakkının karıştırılmasıdır. İşverenin veya yetkili ilgilinin iş kazası nedeniyle ceza yargılamasına tabi tutulması ayrı, maddi manevi tazminat talep edilen bu dava ayrıdır. Dolayısıyla ceza yargılamasında şikayetten vazgeçmek, tazminat davası açma hakkını ortadan kaldırmaz.
İş kazası hususunda avukat desteğine ve hukuki bilgiye ulaşmak isterseniz iletişim bölümünden bize ulaşabilirsiniz.
Merhaba ben öğretmenim,,meslek lisesi son sınıfta okuyan bir yiğenim kasım 2015 te staj gördüğü şeker fabrikasında stajı ile ilgisi olmayan bir bölüme bir usta tarafından götürülmüş. zehirlenme tehlikesi olan bir birim. Burada uzun süre kalınca zehirlenme sonucu bayılıyor, hastaneye kaldırılıyor. Bayılma esnasında başını sert bir zemine vuruyorve beyinde ödem oluşuyor. ameliyata alınıp tedavi görüyor.26 dikiş atılıyor. 2 ay süre ile okuluna gidemedi. ailesi de olumsuz etkilendi. eğitim hayatı tehlikeye girdi. üniversite sınavlarına hazırlanıyordu.
bu durumda maddi manevi tazminat açılabilir mi? faydası olur mu? hukuki açıdan neler yapabiliriz? bilgilendirirseniz memnun olurum.
Merhaba,
SGK’ya başvuru yaparak iş gücü kaybı oranının belirlenmesini isteyiniz. Bu oranın belirlenmesiyle birlikte maddi ve manevi tazminat davası açılabilecektir.
MERHABA,
Emre Bey, babam 01,16,2016 gecesı iş kazası gecırdı. dustugu yerın yukseklıgı 1,5 metre yukseklıgınde herhangı bır onlem alınmadıgı bır bolge. ustelık calısma saatlerı gece vardıyası ıcın aksam 20:00 sabah 08:00 arasında(12 saat) tir. iş kazası gecırdıgınde 4 ile 6 arası kaburgası kırılmıs ve kırılan kaburgalar sag akcıgere batarak ıc kanamaya ve akcıgerın zarının yırtılmasına , cıgerın zedelenmesıne sebep olmustur. 15 gun hastane de yattıktan sonra taburcu oldu 45 gun ıstırahat ıle. hastane cıkısında karakola gıderek anlaşmalı bır sekılde sıkayetcı oldugumuzu belırttık. ayrıca hastanede yattıgımız sure zarfında ıs veren herhangı bır amacla maddı manevı yardım da bulunmamışlardır. Bu durumda tazmınat davası ve malulen emeklılık ıcın yapılması gerekenler nelerdır. bırde tazmınat davası acsak kazanma olanagımız nedır? yardımcı olursanız coook sevınırım.
TEŞEKKURLER.
Merhaba,
Yapmanız gereken işlem SGK’ya başvuru yapmak. SGK yetkilileri süreç için gerekli prosedürü başlatacaktır. SGK tarafından maluliyet raporu çıkarılması halinde tazminat davası açabiliriz.
Mehmet Bey Merhaba,
Kısaca durumu özet geçeceğim çok fazla detaya girmeyeceğim. Yaklaşık 1 hafta önce kurumsal bir şirkette çalışmakta olan yakınım evinden işini servis aracı ile giderken servis aracının kaza yapması sonucunda ( kazaya karışan ikinci bir araç veya şahıs yok araç yoldan çıkarak devriliyor. ) vücudunun 3 farklı yerinde kırıklar oluşuyor ve hala hastahanede yatmaya devam ediyor. Ameliyatlar geçirdi ve geçirmeye devam edecek.
Sanırım uzun bir süre eski sağlığına kavuşamayacak en önemlisi belinde bulunan kırıklardan dolayı eski gücünü toplaması uzun sürebilir. Çalışması ve bakımlarını karşılaması şuan için mümkün değil. Şuan için şirket tüm masrafları üstleniyor gibi.
Fakat ailesi bu konuda tedirgin sonuç olarak 1 yıl kadar uzun bir süre fiziki gücüne kavuşamayacak çalışamayacak ve maddi bir geliri olmayacak. Aile şuan için mahkemeye başvurmayı düşünmüyor. İlk olarak şirketten bir şeyler talep edecekler ve şirket yetkileri ile görüşülüp mağduriyetlerini dile getirdiler hiç bir şeyin sözde kalmamasını her şeyin yazılı belgeli olarak bulunmasını istediler. Şirkette neler istediğinizi bize yazılı olarak bildirin diye geri dönüş yapmış bulunmakta.
Şuan için aile bu mağduriyet için şirketten ne gibi şeyler talep edebilirler. Konu hakkında yardımcı olmanızı rica ederim.
Merhaba,
Yazımızı detaylı okursanız hangi hususların talep edilebileceğini, prosedürü detaylıca öğrenebilirsiniz.
Selam inşaat işçisiym düştüm parmağım kırdı vücuda ezilemelek var basit yaralamalardan dedim devam ediyor patronum ilgilen miyor dava acaba bilirmiyim birşey çıkarmış
Merhaba,
SGK’dan maluliyet oranınızı gösteren raporu isteyiniz. Bu rapor çıktıktan sonra bize ulaşınız, gerekli hukuki desteği size sağlayacağız.
Merhaba mehmet emre bey ben geçen yıl iş gerinde kaza iş kazasi gecirdim parmagim kırıldı
Ve şimdi eski seklini kaybetti dava açma hakkım
Varmıdır simdiden Teşekkürler
Merhaba,
Dava açma hakkınız tabii ki var. SGK’dan maluliyet raporunuzu isteyiniz.
merhaba hocam kolay gelsin.benim sorum şu olacak.ben 1998 yılında iş kazası nedeniyle bir gözümü kaybettim.mahkeme kararıylan malulen emekli oldum.ve mahkeme bana manevi tazminat verdi.ama limited şirketi olduğu için şirket ortakları şirketi lav etmişler kapatmışlar.benim manevi tazminatımı ödemediler.ben defalarca adalet bakanlığına yazılar yazdım.dosyam hala icrada bulunmaktadır .şirket ortakları manevi tazminatımı ödemiyorlar.ne yapmam gerekir acaba.adalet bakanlığından beni arayarak savcılığa suç duyurusunda bulunmam gerektiği söylendi.manevi taminatımı alabilirmiyim acaba.
sayın mehmet bey soruma cevap alamadım.
merhaba mehmet bey ben sakarya üniversitesinde özel şirkete baglı güvenlik görevlisiyim.1nisan da bi sorunlı bi öğrenci ters yönden sagdan soldan kaçarak içeri giriş yapmaya calışıyor başarıyorda.biz bu öğrenciyi yakaladık ve çalıştıgı şirkete baglı kiralık aracından aşagı inmediği gibi kasıtlı bi şekilde üzerime sürüp ayagımın üstünden gecti ve ayagımda kırık ve bilekte ezilme meydana geldi 25 nisana kadar raporluyum.hemen emniyete gidip şikayette bulunduk.ifadeyi alan polis görevi yaptırmamak için direnme görevli memura mukavemet taksirle yaralama vs yazılar yazdı.trafik poliside inceleme yaptı.aynı zamanda iş kazasınada giriyormuş.benim ne yapmam gerekli.iş kazası için ve neler hususnda dava acabilirim bilgilendirirseniz sevinirim…
Merhaba,
SGK’ya başvuru yapıp iş kazası geçirdiğinizi ve maluliyet raporunun tanzim edilmesini isteyiniz. Bu rapor çıktıktan sonra bize ulaşınız gerekli desteği sizlere sağlayalım.
Merhabalar Mehmet bey; 2015 te Eşim işyerinin servisi ile toplu şekilde (16 kişi) işe giderken yolda trafik kazası geçirdi,parça parça olarak 45 gün rapor verildi,kayıtlarda iş kazası olarak geçti,işyeri özel hastanade tedavi yaptırdı pisikolojik destek de dahil, iyileşinceye kadar aynı zamanda maaşınıda verdiler, bu arada özel hayat sigorta poliçeside mevcut,ama ailecek çok etkilendik bu durumdan hukuki olarak bizim takip etmemiz gereken işlemler neler bu konuda bilgi verebilirmisiniz.Şu an kazadan dolayı vücüdundaki kırık bazen etkiliyor.
Merhaba,
İş kazası neticesinde kalıcı bir hasarın kalıp kalmadığı hususunun belirlenmesi gerekir. SGK’dan maluliyet raporu alınmış mı buna bakınız. Böyle bir rapor hazırlanmış ve %0’dan yüksek bir maluliyet çıkmış ise dosyanız ile ilgilenebiliriz.
Merhaba;MEHMET BEY Ben 2009 da iş kazası geçirdim sol gözümden ve sigortam yoktu şikayetci olmadım olmama durumunuda anlıyosunuz dur.şimdi dava açacağım herhangi birşey olurmu görme kaybım var ve ne kadar tazminat davası açabilirim.ve ne kadar tazminat alabilirim bilgilendirirseniz sevinirim
Merhaba,
Tanık bulabilirseniz dava açılabilir. Aksi halde o dönemde meydana gelmiş iş kazasını kanıtlasak dahi ilgili şirkette iş kazasının meydana geldiğini kanıtlamak zor olacaktır.
Merhaba Mehmet Bey; eşim sigortalı çalıştığı işyerinde gece vardiyasında makinayla 3 parmağını koparttırdı.Hmen o gün ameliyata aldılar özel bir hastahanede.masrafları fabrika tarafından karşılandı.ancak biz haklarımızı bilmiyoruz.
zorlu bir süreç bizi bekliyor ikinci bir ameliyat ve uzun fizik tedavi olacagı söylendi.İşverene dava açmalımıyız bu arada makinaya ögrenme amaçlı yeni verilmişti eşim bu bölüme.sorumlu usta bir başkası.
tesekkurler cevap için.
Merhaba,
Eğer iletişim bölümünden bize ulaşırsanız sizlere daha sağlıklı yardımcı olabiliriz.
Merhaba Emre bey iş kazası sonucu kaza yaptığım hastane% 5 özürlü raporu verdi bende iş yeri ve % 5 veren hastane yi mahkeme ye verdim malulen emeklilik başvurusu yaptım% 3 verdi Ankara. işveren dava mı geri almak için kağıt imzalattı mahkeme bittikten sonra sağlık raporu na uymadı ağır iş’de çalışamaz raporu na rapor bittikten sonra başka hastane% 49 özürlü % 52 iş gücü kaybı var diye 1 yıllık yazdı emeklilik hakkım olursa tekrar dava açma hakkım varmıdır bunalım dan ne yaptığımı bilmiyorum lütfen yardımcı olurmusunuz. Teşekkür ederim
Merhaba,
İstanbul’da iseniz lütfen bize ulaşınız, değilseniz bulunduğunuz yerden bir avukat bulunuz.
Selam Mehmet bey.
Yaklasik 2.5 yil once is kazasi gecirdim.bir sekilde beni ozel bir hastane yetistirdiler. Yapilan mudahalenin hemen aksaminda taburcu edildim. Tabiri caizse karga tulumba sirket araciyla evime geldim. Bu kaza ne kolluk kuvvetine nede sgk ya bildirilmedi fakat sgk dan odememi is kazasi olarak aldim. Bu kazayla alakali bir ameliyat gecirdim 20 gun once. Ve daha yeni uyanmaya basladim ugradigim haksizliga. Sirket bana sadece kaza gunu hastane masraflarini karsilayarak ve maasimi tam yatirarak destek oldu. Ha bide yagladi balladi.
Yasal haklarim nelerdir. Geriye donuk neler yapabiliriz. Basimdan darbe aldigim halde hastanenin beni o aksam taburcu etmesinide anlayamiyorum. Kandirildim galiba. Yardiminiz icin tsk ederim.
Merhaba,
İş kazası nedeniyle maaş bağlandı mı ? Eğer bağlandı ise maluliyet oranınız belirlenmiştir. Bu raporu bize ulaştırınız, gerekli araştırmayı yapalım.
Emre bey ben 3 sene once is kazasi gecirdim raporlarim cikti %51 is görememezlik raporum var ödenek almaya başladım is kazası müfettişleri kaza oranını %15bana %85 insaat firmasına vermisler burum bu iken ben tazminat davası acabilirmiyim yardimci olursanİz cok sevinirim simdiden teşekkürler saygilarimla