İş kazası, işçinin bedenen veya ruhen zarara uğramasına neden olan ve işverenin sorumluluğu altında gerçekleşen olaylardır. İş kazası geçiren bir işçi, sadece SGK’dan aldığı geçici ödeneklerle yetinmek zorunda değildir. İşverenin gözetim borcunu yerine getirmemesi nedeniyle uğranılan zararlar için Maddi ve Manevi Tazminat Davası açma hakkı bulunur. Bu rehberde, tazminat kalemlerini, hesaplama yöntemlerini ve 2026 yılı uygulamalarını detaylandırdık.
Maddi Tazminat Neleri Kapsar?
Maddi tazminat, kaza olmasaydı işçinin malvarlığı ne durumda olacak idiyse, o durumun yeniden sağlanmasını amaçlar. TBK m. 54 kapsamında talep edilebilecek kalemler şunlardır:
- Tedavi Giderleri: SGK’nın karşılamadığı tüm tıbbi masraflar, yol giderleri, protez bedelleri.
- Geçici İş Göremezlik Zararı: Raporlu olunan dönemde maaşın tam alınamaması nedeniyle oluşan fark.
- Sürekli İş Göremezlik Zararı (Efor Kaybı): En önemli kalemdir. İşçide kalıcı bir sakatlık (maluliyet) oluşmuşsa, ömrü boyunca harcayacağı ekstra eforun maddi karşılığıdır.
- Destekten Yoksun Kalma Tazminatı: Eğer kaza ölümle sonuçlandıysa, ölenin yakınlarının (eş, çocuk, anne-baba) talep ettiği tazminattır.
Manevi Tazminat Nasıl Belirlenir?
Manevi tazminat, işçinin çektiği acı, elem ve ızdırabın bir nebze olsun dindirilmesi amacıyla verilir.
- Ölçü Nedir? Manevi tazminatın kesin bir matematiği yoktur. Ancak hakim; kazanın oluş şekline, işçinin maluliyet oranına, tarafların ekonomik durumuna ve işverenin kusur oranına göre hakkaniyete uygun bir rakam belirler.
- Zenginleşme Aracı Olamaz: Yargıtay, manevi tazminatın bir zenginleşme aracı olmaması gerektiğini, ancak caydırıcı olması gerektiğini vurgular.
Tazminat Hesaplamasında Kritik Kriterler
Rakiplerinizin önüne geçmenizi sağlayacak teknik bölüm burasıdır:
- Kusur Oranı: Bilirkişi, kazada işverenin % kaç, işçinin % kaç kusurlu olduğunu belirler. İşçinin kendi kusuru oranında tazminattan indirim yapılır.
- Maluliyet Oranı: Adli Tıp Kurumu veya hastaneden alınan rapordaki sakatlık yüzdesi (Örn: %15 maluliyet) hesaplamanın temelidir.
- Yaşam Tablosu (TRH 2010): Eskiden PMF tablosu kullanılırdı, artık Yargıtay TRH 2010 Yaşam Tablosu‘nu esas almaktadır. Bu tabloya göre işçinin muhtemel yaşam süresi (bakiye ömrü) hesaplanır.
- Ücret: Tazminat hesabı, işçinin kaza tarihindeki gerçek ücreti üzerinden yapılır. Bordroda asgari ücret gösterilse dahi, emsal ücret araştırması ile gerçek maaş tespit ettirilir.
Zamanaşımı Süresi
İş kazası nedeniyle açılacak tazminat davalarında genel zamanaşımı süresi 10 yıldır. Bu süre kaza tarihinden itibaren başlar. Ancak, eğer maluliyet oranı (sakatlık) sonradan artmışsa veya değişmişse, zamanaşımı rapor tarihinden itibaren yeniden işlemeye başlayabilir.
Sık Sorulan Sorular (SSS)
1. Sigortasız işçi tazminat alabilir mi?
Evet. İşçinin sigortasız olması işverenin suçudur. Mahkeme sürecinde önce sigortalılık tespiti yapılır, ardından tazminat hesaplanır. Hak kaybınız olmaz.
2. İşveren iflas ederse paramı kimden alırım?
Maddi ve manevi tazminat işverenden istenir. Ancak işverenin “İşveren Mali Mesuliyet Sigortası” varsa, tazminatın önemli bir kısmı sigorta şirketinden tahsil edilebilir. Ayrıca “Güvence Hesabı” bazı durumlarda devreye girebilir.
3. Dava ne kadar sürer?
İş kazası davaları teknik davalardır. Kusur raporu, maluliyet raporu ve aktüerya (hesap) raporu süreçleri nedeniyle ortalama 2 yıl ile 3 yıl arasında sürebilmektedir.
4. Önce hangi davayı açmalıyım?
Eğer SGK kazayı “iş kazası” olarak kabul etmediyse, önce “İş Kazasının Tespiti Davası“ açılmalı, bu dava kazanıldıktan sonra tazminat davası açılmalıdır.
İş Kanunu’na buradan ulaşabilirsiniz.
Avukat Mehmet Emre Ulusoy’un Notu
Unutmayın; Yargıtay’a göre, makbuz niteliğindeki bu belgeler, eğer gerçek zararı karşılamıyorsa davada geçersiz sayılabilir. Ancak yine de süreç başında elinizi zayıflatmamak adına, avukatınıza danışmadan işverenin uzattığı hiçbir belgeyi imzalamamanızı, özellikle ‘tüm haklarımı aldım’ ibareli kağıtlara dikkat etmenizi öneririm. Gerçek tazminatınız, size teklif edilenin 10 katı olabilir.”
“İbraname İmzalarken Dikkat! Haklarınızdan Vazgeçmeyin”
“İş kazası sonrası işverenler veya sigorta şirketleri, işçiye cüzi bir miktar ödeme yaparak ‘hiçbir alacağım kalmamıştır’ yazılı ibranameler imzalatmak isteyebilirler.
Diğer önemli husus da şikayet hakkı ile tazminat hakkının karıştırılmasıdır. İşverenin veya yetkili ilgilinin iş kazası nedeniyle ceza yargılamasına tabi tutulması ayrı, maddi manevi tazminat talep edilen bu dava ayrıdır. Dolayısıyla ceza yargılamasında şikayetten vazgeçmek, tazminat davası açma hakkını ortadan kaldırmaz.
İş kazası hususunda avukat desteğine ve hukuki bilgiye ulaşmak isteyen kişiler iletişim bölümünden bize ulaşabilir. Ofisimize ulaşmak için :
merhaba hocam benim dayım inşaatta kalıp ustasıydı 1 hafta önce 13 kattan asagıya düşürek öldü .düştügü gün tüm işçileri toplayıp göndermişler ortada şahit birakmamak için gelen jandarmayada tek çalışıyordu diye ifade vermişler mutaitler sonra dayımın ailesine 1 ev dayalı döseli vercekelrmiş dayımın kardeşlerinede 10 milyar imza karşılgında para vereceklermiş dava acmasınlar diye.bu durumda ne yapmalıyız ivedik cvp verirseniz çokk sevinirim.
Merhaba,
İş kazası nedeniyle ortada bir ölüm var ise kazanılacak tazminat miktarı çok yüksek olacaktır. Bu nedenle uzlaşma görüşmelerini bir avukat aracılığı ile yapmanızı öneririm.
Durum çok acil cevap verin lütfen
Merhaba annem 3 yıldır marangozda çalıştı. Sigortalı olarak bir gün.çalışırken kafasına yukardan takoz düşüyor annem o anda düşüp bayılıyor ve kafası baya bir kanıyor işverenler hastaneye götürüyor ve bir ay sonra da annemi işten çıkardılar okur- yazarı yok annemi zorla imza attırdılar ve işten .Çıkardılar. Kaza olalı 1 yıl oldu herhangi bir dava açmadık ne yapmam gerekiyor lütfen cevap verin
Merhaba,
SGK’ya başvuru yaparak annenizin başına gelen kazanın iş kazası olarak değerlendirilip değerlendirilmediğini öğreniniz. Şayet anneniz için bir iş kazası dosyası açılmamış ise yine SGK’ya başvuru yaparak iş kazası dosyası açılmasını sağlayınız. Bu işlemler neticesinde annenizin kalıcı bir hasarın olup olmadığı belirlenecek ve iş gücü kaybı oranına dair bir rapor düzenlenecek. Bu rapor belirlendikten sonra davanızı açabilir, gerekli işlemleri başlatabiliriz.
ben iş kazası geçirmiştim dava açtım bana 5bin tl manevi tazminat verdiler maddi tazminat hakkım saklıyıdı daha sonra ki yıllarda çalışamaz oldum bende maddi tazminat hakkımı kullandım bu şeferd 100/60 adlitıp tarafından belirtildi ama ssk sıfır verdigi için hastalıgının iş kazasıyla baglantısı yoktur dendi ayrıca maluluyet başvurumda var hastalıgım tam geçmedi iş kazası var hastalık var baglantı yok dendi ben nasıl bir savunma yapmam lazım iş kazasını kabul ediyorlar davam red edilirse karşı tarafa ceza ödermiyim yada onlar beni dava ederlermi boşu boşuna dava ettin bizi diye iş kazası var sgkda kayıtlı savcılıkta kayıtlı hatta ceza bile aldılar yönetiçiler avukatım yok görüştügüm kişiler davamın red edilecegini söylüyorlar bu davadan çok ümitliydim çünkü raporlarım hep iş kazasını gösteriydu ama olmadı davamı çismanı zarar diye açmıştım
Merhaba,
Davanızı kendi başınıza açtığınızı sanmıyorum o nedenle avukatınıza başvurup ondan bilgi alınız.
seref
15 Eylül 2015
Your comment is awaiting moderation.
Merhaba 12 gun once bir is kazasi gecirdim patmala oldu kollarim ve yuzumde yaniklar var gaburgam kirildi ve dalagi parcaladi bobreklerde hasar var ameliyat gecirdim dalagimi aldilar su an hastanedeyim piskolojik sorunlarim var. Jandarma tutanak tuttu ifademi aldi is yerinde is guvenligi yoktu kagit uzerinde var ama is yerine haftada 1 defa ya ugrar ya ugramaz .dava acabilirmiyim kazanma durumum varmi saygilar
Merhaba,
SGK’ya başvuru yapınız ve iş gücü kaybı oranınızın belirlenmesini isteyiniz. Bu oranın belirlenmesiyle birlikte bize başvurunuz ve davanız için detayları görüşelim.
Merhaba,
İş kazası geçirdiğinize dair SGK’ya başvuru yapınız ve iş kazası dosyanızın açılmasını sağlayınız. Ardından soruşturma tamamlanacak ve sizin iş gücü kaybı oranınız belirlenecektir. Bu oranın belirlenmesiyle birlikte bize başvuru yapınız ve gerekli dava detayları için detayları görüşelim.
Merhaba,
Öncelikle SGK’ya başvuru yapmanız ve iş kazası dosyanızın olup olmadığını tespit etmeniz gerekmektedir. Şayet iş kazası dosyanız açılmamış işe hastane raporlarınız ile gerekli başvuruları yapınız. Bu başvuru neticesinde iş gücü kaybı oranınız belirlenecek ve tazminat davası için ilk adımı gerçekleştirmiş olacaksınız. İş gücü kaybı oranınızın belirlenmesi ile birlikte bize ulaşınız, gerekli prosedürü başlatalım.
Merhaba 1yıl once calıstgım şitket bunyesınde gırdıgım markette rafları duzenlerken dustum ve elım kesıldı. Tedavı surecının ardından elımde hala mevcut olan bır iz kaldı. O zamankı sartlarımdan dolayı şitketımden sıkayetcı olmadım .kamu davası acıldı ve kapandı. Tedavı surecınde bana ızın vermıyerek zorla rapor aldırdılar. İyi nıyetımın fazlasıyla suıstımal edılgını ve tekrar tazmınat davası acmak ıstıyorum zaman asımına ugramısmıdır bunun hakkında hak ıdda edebılırmıyım yardımcı olursanız sevınırım. Saygılar.
(İşim raf duzenlemek magazadaki rafların boyu cok yuksektı ve hıc bır guvenlık onlemı mevcut degıldı.)
Merhaba,
Zamanaşımına uğramamıştır bu nedenle dava açabilir tazminat talep edebilirsiniz.
Iygunler burda cogu magdur insani okudum ve sizde hepsine cevap vermissiniz tesekkurler oncelikle benim sorunum ben fransada boya sirketinde calisiyorum 12yildir ve 2 yildir omuzumda agrilar basladi lakin idare ettim son olarak agir bir cisimi sefim 8kat cikarmami istedi kolum yoruldu dengem bozuldu dustum isyerinden iskazasi olduguna dair kagidimi alip doktora gittim tedavi 1yil oldu gecmedi simdi ameliyat deniliyor ve bu boya isini yapamazsiniz diyor doktorum kolumdaki lifler kemiklere dayanmis kemikler torpulencek size demek istedigim ben ne yapmam gerekir isyeri icin baska bir meslek yapsam sagkolum okadar guclu olmayacak ve baska patron istermi hep kafam karisik piskolojim bozuk nutfen yardimci olun neyapabilirim saygilarimla
Merhaba,
Fransa’da çalışıyor iseniz bizim sizlere herhangi bir yardımımız maalesef olmayacaktır. Oradan bir avukat bulacak ve ona danışacaksınız.
Merhaba
İs kazasi sonucu calistigim yerde iki ayakimda kirildi ve iki tibia ve talus bölgesinde platin taklidi
12’20 sürekli is göremez raporluyum maddi manevi tazminat davasi acsam actigimi değecek bi tazminat alabilirmiyim
Merhaba,
Davanızı açmadan önce meslekte kazanma gücü kaybı oranınızın belirlenmesi gerekir. Bu oranın belirlenip belirlenmediğini öğreniniz. Henüz bir işlem başlatılmamışsa dilekçe ile SGK’ya başvurunuz ve bu oranın belirlenmesini isteyiniz. Oran belirlendiğinde bize ulaşınız , gerekli hesaplamaları gerçekleştirelim.
30.07.2015 tarihinde is kazasi gecirdim motorla kaza yaptim sigortam yok sigortaya basvurdum mufettis tahsis edip sigortami yaptircaklar ve bircok kanitim var kazada el bilegim ve diz kapagimda platin var omuzumda vida gozumde carpmaya bagli gorme kaybi var %10 goruyor ben ne tur davalar acabilirim ve ne kadar tazminat alabilirim
Merhaba,
Kazanın meydana gelmesinde kimler kusurlu ise tazminat ona göre şekillenmektedir. İletişim bölümünden bize ulaşırsanız size daha sağlıklı yardımcı olabiliriz.