İş kazası, işçinin bedenen veya ruhen zarara uğramasına neden olan ve işverenin sorumluluğu altında gerçekleşen olaylardır. İş kazası geçiren bir işçi, sadece SGK’dan aldığı geçici ödeneklerle yetinmek zorunda değildir. İşverenin gözetim borcunu yerine getirmemesi nedeniyle uğranılan zararlar için Maddi ve Manevi Tazminat Davası açma hakkı bulunur. Bu rehberde, tazminat kalemlerini, hesaplama yöntemlerini ve 2026 yılı uygulamalarını detaylandırdık.
Maddi Tazminat Neleri Kapsar?
Maddi tazminat, kaza olmasaydı işçinin malvarlığı ne durumda olacak idiyse, o durumun yeniden sağlanmasını amaçlar. TBK m. 54 kapsamında talep edilebilecek kalemler şunlardır:
- Tedavi Giderleri: SGK’nın karşılamadığı tüm tıbbi masraflar, yol giderleri, protez bedelleri.
- Geçici İş Göremezlik Zararı: Raporlu olunan dönemde maaşın tam alınamaması nedeniyle oluşan fark.
- Sürekli İş Göremezlik Zararı (Efor Kaybı): En önemli kalemdir. İşçide kalıcı bir sakatlık (maluliyet) oluşmuşsa, ömrü boyunca harcayacağı ekstra eforun maddi karşılığıdır.
- Destekten Yoksun Kalma Tazminatı: Eğer kaza ölümle sonuçlandıysa, ölenin yakınlarının (eş, çocuk, anne-baba) talep ettiği tazminattır.
Manevi Tazminat Nasıl Belirlenir?
Manevi tazminat, işçinin çektiği acı, elem ve ızdırabın bir nebze olsun dindirilmesi amacıyla verilir.
- Ölçü Nedir? Manevi tazminatın kesin bir matematiği yoktur. Ancak hakim; kazanın oluş şekline, işçinin maluliyet oranına, tarafların ekonomik durumuna ve işverenin kusur oranına göre hakkaniyete uygun bir rakam belirler.
- Zenginleşme Aracı Olamaz: Yargıtay, manevi tazminatın bir zenginleşme aracı olmaması gerektiğini, ancak caydırıcı olması gerektiğini vurgular.
Tazminat Hesaplamasında Kritik Kriterler
Rakiplerinizin önüne geçmenizi sağlayacak teknik bölüm burasıdır:
- Kusur Oranı: Bilirkişi, kazada işverenin % kaç, işçinin % kaç kusurlu olduğunu belirler. İşçinin kendi kusuru oranında tazminattan indirim yapılır.
- Maluliyet Oranı: Adli Tıp Kurumu veya hastaneden alınan rapordaki sakatlık yüzdesi (Örn: %15 maluliyet) hesaplamanın temelidir.
- Yaşam Tablosu (TRH 2010): Eskiden PMF tablosu kullanılırdı, artık Yargıtay TRH 2010 Yaşam Tablosu‘nu esas almaktadır. Bu tabloya göre işçinin muhtemel yaşam süresi (bakiye ömrü) hesaplanır.
- Ücret: Tazminat hesabı, işçinin kaza tarihindeki gerçek ücreti üzerinden yapılır. Bordroda asgari ücret gösterilse dahi, emsal ücret araştırması ile gerçek maaş tespit ettirilir.
Zamanaşımı Süresi
İş kazası nedeniyle açılacak tazminat davalarında genel zamanaşımı süresi 10 yıldır. Bu süre kaza tarihinden itibaren başlar. Ancak, eğer maluliyet oranı (sakatlık) sonradan artmışsa veya değişmişse, zamanaşımı rapor tarihinden itibaren yeniden işlemeye başlayabilir.
Sık Sorulan Sorular (SSS)
1. Sigortasız işçi tazminat alabilir mi?
Evet. İşçinin sigortasız olması işverenin suçudur. Mahkeme sürecinde önce sigortalılık tespiti yapılır, ardından tazminat hesaplanır. Hak kaybınız olmaz.
2. İşveren iflas ederse paramı kimden alırım?
Maddi ve manevi tazminat işverenden istenir. Ancak işverenin “İşveren Mali Mesuliyet Sigortası” varsa, tazminatın önemli bir kısmı sigorta şirketinden tahsil edilebilir. Ayrıca “Güvence Hesabı” bazı durumlarda devreye girebilir.
3. Dava ne kadar sürer?
İş kazası davaları teknik davalardır. Kusur raporu, maluliyet raporu ve aktüerya (hesap) raporu süreçleri nedeniyle ortalama 2 yıl ile 3 yıl arasında sürebilmektedir.
4. Önce hangi davayı açmalıyım?
Eğer SGK kazayı “iş kazası” olarak kabul etmediyse, önce “İş Kazasının Tespiti Davası“ açılmalı, bu dava kazanıldıktan sonra tazminat davası açılmalıdır.
İş Kanunu’na buradan ulaşabilirsiniz.
Avukat Mehmet Emre Ulusoy’un Notu
Unutmayın; Yargıtay’a göre, makbuz niteliğindeki bu belgeler, eğer gerçek zararı karşılamıyorsa davada geçersiz sayılabilir. Ancak yine de süreç başında elinizi zayıflatmamak adına, avukatınıza danışmadan işverenin uzattığı hiçbir belgeyi imzalamamanızı, özellikle ‘tüm haklarımı aldım’ ibareli kağıtlara dikkat etmenizi öneririm. Gerçek tazminatınız, size teklif edilenin 10 katı olabilir.”
“İbraname İmzalarken Dikkat! Haklarınızdan Vazgeçmeyin”
“İş kazası sonrası işverenler veya sigorta şirketleri, işçiye cüzi bir miktar ödeme yaparak ‘hiçbir alacağım kalmamıştır’ yazılı ibranameler imzalatmak isteyebilirler.
Diğer önemli husus da şikayet hakkı ile tazminat hakkının karıştırılmasıdır. İşverenin veya yetkili ilgilinin iş kazası nedeniyle ceza yargılamasına tabi tutulması ayrı, maddi manevi tazminat talep edilen bu dava ayrıdır. Dolayısıyla ceza yargılamasında şikayetten vazgeçmek, tazminat davası açma hakkını ortadan kaldırmaz.
İş kazası hususunda avukat desteğine ve hukuki bilgiye ulaşmak isteyen kişiler iletişim bölümünden bize ulaşabilir. Ofisimize ulaşmak için :
Sayın mehmet bey ben zoguldakda ruhsatsız maden ocağında göçüte ölen mehmet aygünün eşiyim eşimin davası devam ediyor ve busıralar sonuçlanması bekleniyor mahkemede karştarfın avukatı bana ve uç çocuğuna tazminat olararak yüz bin teklif sunuyor birde bizim yapacağımız bu kadar diyorlar benim uç Çocuğumun hakkı bunu avakatımızda mahkemeyi kazanırız ama adamın üzerinde mal varlığı yok parayı alamayacağmızı belirtiyor benim hiçmi çıkar yolumyok bana beni bu konuda aydılatısanız çok memnun olurum inanın kimseye ğüvenemiyorum
Merhaba,
Avukatınız size en doğru yolu gösterecektir. Bu nedenle kendisine danışınız.
2013 yılıda trafik kazası yaptım adli tıpta /23 rapor aldım 6 duruşma yapıldı 1 ay sonra gün verdiler bili kişi raporu geldi kaç ay sonra sonuclanı ve para alırım bu konuda yardım iştiyorum av bey iyi çalışmalar05549101195
Merhaba,
Avukatınızdan bilgi alırsanız daha sağlıklı olur.
Merhaba av.bey abi 2013 yılında bi fabrikada çalışıyıdu görevi dışında bir iişe yollanmış onunda eğitimi endisine verilmemiş ve baret kemer vb koruyucu aletlerde verilmemiş kendisine ve bu un neticesinde üstün yük düşüp beyin kanaması sonucunda vefat etti sgk müfettişi iş yerini yüzde yüz kusurlu buldu dava açtık hesap bilirkişisi yüzde seksen kusur buldu merhumun üç çoçugu var ne kadar tazminat çıkar acaba Allah razı olsun
Merhaba,
Tazminat hesaplama işlemlerini bilirkişi raporunda görebilirsiniz. Bizim bu bilgilerle hesaplama yapmamız mümkün değil.
Merhabalar ben is yerinde çalışıyordum is arkadaşıma gözümün önünde elektrik çarptı ve yaralandı aylarca hastanede yattı is yerini mahkemeye verdi tazminat davası açtı beni iş yeride beni görgü tanığı diye yazmışlardı bende onlar için ifade verdim onları savundum ama iş arkadaşım haklıydı ve ben şimdi çok pişmanım gözüme uyku girmiyor yalan ifade verdim diye ben bu konuda ne yapabilirim lütfen bana yardımcı olabilirmisiniz.simdiden teşekürler
Merhaba,
Dosya hangi mahkemede görüldü ise gidip beyanda bulunabilirsiniz. Karşı tarafla iletişime geçerek beyanınızı değiştirmek istediğinizi söylerseniz karşı tarafın avukatı sizi yönlendirir.
Slm hocam ben 4 ay önce otelde düştüm skafoid kemigim kırıldı ameliyat oldum fizik tedavi gördüm fakat değişen birsey yok çok rahatsızim dava açmayı düşünüyorum sizce olumlu bir sonuç cikarmi sizce kazanma ihtimali var mu siz ne düşünüyorsunuz ne yapmam gerekiyor bilgilendirseniz çok sevinirim
Merhaba,
SGK’ya başvuru yapabilirsiniz. Şu aşamada yapmanız gereken ilk işlem budur.
Mehmet Bey merhaba
Geçen ayın 10 unda ağabeyimi iş yerinde geçirdiği kalp krizi sonucu kaybettik. Evli ve üç çocuk babasıydı ağabeyim. Maddi manevi tazminat davası açmak konusunda kararsız kaldık. SGK ya iş kazası maaşı için gerekli evraklarla birlikte başvurduk. Bir avukat iş yerinin sgk ile olacak olan davanın sonucunu bekleyin demesi pek mantıklı gelmedi bana bunu söylemesinin sebebi acaba sgk nın hata kusur oranlarını belirleyecek olması içinmi herhangi bir başvuru yapmadan da bu raporları hazırlıyor mu sgk Nasıl bir yol izlememiz gerektiği konusunda bilgi verebilirmisiniz acaba ? Tahminen tazminat tutarı için acaba bir miktar söyleyebilirmisiniz ?
Merhaba,
Davayı açmanız en mantıklısı. Aksi halde zamanaşımı devreye girecektir.
Merhaba,
İş yerinde kalp krizi geçirmeniz iş kazası olarak değerlendirilebilir. SGK’ya başvuru yapınız.
İyi günler mehmet bey bir geri dönüşüm fabrikasinda geçirdim bi is kazası sonucu kesici bir makine de 2 parmağın kesildi birini diktiler biri dikilemedi bu konuda yapmam gereken nedir ce vabiniz için şimdiden tsklr
Merhaba,
İş kazası halinde ne yapılması gerektiğine dair yazımızı okursanız orada her şey detaylıca yazmaktadır : http://www.emreulusoy.av.tr/is-kazasi-halinde-yapilacaklar
Mehmet Bey, Şunu belirteyim %60 sürekli engelli raporum var fakat %32 meslekte iş gücü kaybı oranı tespiti yapılmıştır.oranlardanda anlaşıldığı üzere ciddi anlamada çalışma ve yaşa hayatım zor.ve bu oranlarda tazminat çıkarmı yoksa 3,5 yıldır boşunamı uğraşıyorum sizce?Kolay gelsin.
Merhaba,
Kusur oranları doğrultusunda tazminat çıkacaktır.
Mehmet Bey nihayet son mahkeme görüldü ve duruşma sonunda karara çıkıldı.Bilirkişi raporuna görede 150 bin maddi 50 bin manevi tazminat kararı verildi.Şimdi gerekçeli karar yazılacakmış onu bekliyorum nasılsa.Tabi temyiz haklarıda var ama merak ettiğim benim sgk dan almış olduğum 520 tl maaşın peşin sermaye değeri denilen bedel bundan düşülecek mi? ve bu ne kadar tutar sizce bir hesaplama bulamadım internetten.Kısacası elime ne kadar tazmibnat geçer sizce yardımcı olursanız sevinirim hayırlı işler.
Sami Bey,
Avukatınızdan bilgi alır mısınız lütfen ?
02.03.2012 yılında elektrik yüksek akıma kapılma sonucu iş kazası geçirdim.İş verene tazminat davası açtım %32 iş göremez sürekli raporum var.Sol elim kullanılamaz durumda.Mahkeme sonucu % 30 ben kusurluyum %50 şirket kusurlu ve %20 de asıl şirket kusurlu bulunmuş.Kaza geçirdiğimde yaşım 29 günlük yömyem 40 tl (maaım 1200) evli ve 2 çocuğum var.Şu andada aynı şirkette engelli statüsünde çalışmaktayım.Sonuç tazminat hesaplanması için bilirkişiye gönderildi.Bu arada sgk dan şu anda 520 tl maaş alıyorum.Sizce yaklaşık ne kadar tazminat çıkar.İyi çalışmalar.
Merhaba,
Bilirkişi raporunu bekleyin.