İş kazası, işçinin bedenen veya ruhen zarara uğramasına neden olan ve işverenin sorumluluğu altında gerçekleşen olaylardır. İş kazası geçiren bir işçi, sadece SGK’dan aldığı geçici ödeneklerle yetinmek zorunda değildir. İşverenin gözetim borcunu yerine getirmemesi nedeniyle uğranılan zararlar için Maddi ve Manevi Tazminat Davası açma hakkı bulunur. Bu rehberde, tazminat kalemlerini, hesaplama yöntemlerini ve 2026 yılı uygulamalarını detaylandırdık.
Maddi Tazminat Neleri Kapsar?
Maddi tazminat, kaza olmasaydı işçinin malvarlığı ne durumda olacak idiyse, o durumun yeniden sağlanmasını amaçlar. TBK m. 54 kapsamında talep edilebilecek kalemler şunlardır:
- Tedavi Giderleri: SGK’nın karşılamadığı tüm tıbbi masraflar, yol giderleri, protez bedelleri.
- Geçici İş Göremezlik Zararı: Raporlu olunan dönemde maaşın tam alınamaması nedeniyle oluşan fark.
- Sürekli İş Göremezlik Zararı (Efor Kaybı): En önemli kalemdir. İşçide kalıcı bir sakatlık (maluliyet) oluşmuşsa, ömrü boyunca harcayacağı ekstra eforun maddi karşılığıdır.
- Destekten Yoksun Kalma Tazminatı: Eğer kaza ölümle sonuçlandıysa, ölenin yakınlarının (eş, çocuk, anne-baba) talep ettiği tazminattır.
Manevi Tazminat Nasıl Belirlenir?
Manevi tazminat, işçinin çektiği acı, elem ve ızdırabın bir nebze olsun dindirilmesi amacıyla verilir.
- Ölçü Nedir? Manevi tazminatın kesin bir matematiği yoktur. Ancak hakim; kazanın oluş şekline, işçinin maluliyet oranına, tarafların ekonomik durumuna ve işverenin kusur oranına göre hakkaniyete uygun bir rakam belirler.
- Zenginleşme Aracı Olamaz: Yargıtay, manevi tazminatın bir zenginleşme aracı olmaması gerektiğini, ancak caydırıcı olması gerektiğini vurgular.
Tazminat Hesaplamasında Kritik Kriterler
Rakiplerinizin önüne geçmenizi sağlayacak teknik bölüm burasıdır:
- Kusur Oranı: Bilirkişi, kazada işverenin % kaç, işçinin % kaç kusurlu olduğunu belirler. İşçinin kendi kusuru oranında tazminattan indirim yapılır.
- Maluliyet Oranı: Adli Tıp Kurumu veya hastaneden alınan rapordaki sakatlık yüzdesi (Örn: %15 maluliyet) hesaplamanın temelidir.
- Yaşam Tablosu (TRH 2010): Eskiden PMF tablosu kullanılırdı, artık Yargıtay TRH 2010 Yaşam Tablosu‘nu esas almaktadır. Bu tabloya göre işçinin muhtemel yaşam süresi (bakiye ömrü) hesaplanır.
- Ücret: Tazminat hesabı, işçinin kaza tarihindeki gerçek ücreti üzerinden yapılır. Bordroda asgari ücret gösterilse dahi, emsal ücret araştırması ile gerçek maaş tespit ettirilir.
Zamanaşımı Süresi
İş kazası nedeniyle açılacak tazminat davalarında genel zamanaşımı süresi 10 yıldır. Bu süre kaza tarihinden itibaren başlar. Ancak, eğer maluliyet oranı (sakatlık) sonradan artmışsa veya değişmişse, zamanaşımı rapor tarihinden itibaren yeniden işlemeye başlayabilir.
Sık Sorulan Sorular (SSS)
1. Sigortasız işçi tazminat alabilir mi?
Evet. İşçinin sigortasız olması işverenin suçudur. Mahkeme sürecinde önce sigortalılık tespiti yapılır, ardından tazminat hesaplanır. Hak kaybınız olmaz.
2. İşveren iflas ederse paramı kimden alırım?
Maddi ve manevi tazminat işverenden istenir. Ancak işverenin “İşveren Mali Mesuliyet Sigortası” varsa, tazminatın önemli bir kısmı sigorta şirketinden tahsil edilebilir. Ayrıca “Güvence Hesabı” bazı durumlarda devreye girebilir.
3. Dava ne kadar sürer?
İş kazası davaları teknik davalardır. Kusur raporu, maluliyet raporu ve aktüerya (hesap) raporu süreçleri nedeniyle ortalama 2 yıl ile 3 yıl arasında sürebilmektedir.
4. Önce hangi davayı açmalıyım?
Eğer SGK kazayı “iş kazası” olarak kabul etmediyse, önce “İş Kazasının Tespiti Davası“ açılmalı, bu dava kazanıldıktan sonra tazminat davası açılmalıdır.
İş Kanunu’na buradan ulaşabilirsiniz.
Avukat Mehmet Emre Ulusoy’un Notu
Unutmayın; Yargıtay’a göre, makbuz niteliğindeki bu belgeler, eğer gerçek zararı karşılamıyorsa davada geçersiz sayılabilir. Ancak yine de süreç başında elinizi zayıflatmamak adına, avukatınıza danışmadan işverenin uzattığı hiçbir belgeyi imzalamamanızı, özellikle ‘tüm haklarımı aldım’ ibareli kağıtlara dikkat etmenizi öneririm. Gerçek tazminatınız, size teklif edilenin 10 katı olabilir.”
“İbraname İmzalarken Dikkat! Haklarınızdan Vazgeçmeyin”
“İş kazası sonrası işverenler veya sigorta şirketleri, işçiye cüzi bir miktar ödeme yaparak ‘hiçbir alacağım kalmamıştır’ yazılı ibranameler imzalatmak isteyebilirler.
Diğer önemli husus da şikayet hakkı ile tazminat hakkının karıştırılmasıdır. İşverenin veya yetkili ilgilinin iş kazası nedeniyle ceza yargılamasına tabi tutulması ayrı, maddi manevi tazminat talep edilen bu dava ayrıdır. Dolayısıyla ceza yargılamasında şikayetten vazgeçmek, tazminat davası açma hakkını ortadan kaldırmaz.
İş kazası hususunda avukat desteğine ve hukuki bilgiye ulaşmak isteyen kişiler iletişim bölümünden bize ulaşabilir. Ofisimize ulaşmak için :
Merhaba Hocam Dğerli yorumlarınızdan bilginizden faydalanmak istedim ben yılbaşına birkaç gün kala çalıştığım iş yerinde Duvara dayalı olan yaklaşık 2.5 metre uzunluğunda sabitlenmemiş dökme demir merdivenin düşmesi sonucu Kafamda yaralanma meydana geldi o gün sağlık kuruluşları olay yerinden alıp hastahaneye götürdüler hastahanede de haliyle polis tutanak tuttu. Ve sonrasında kafadan aldığım darbeden ötürü bir çok vucut azalarımda dengesizlik ve agrı sızı yaşadım. Kafamda haliyle dikişli. Sizden cevabını almak istediğim husus şu Beni iş veren kazadan sonra hiç umursamayıp hiç sormadı ben bundan ötürü kendime yapılmış bir haksızlık olarak kabul ettim ve iş vereni iş kazası altında Mahkemeye vermek istiyorum bundan bir kar elde edebilirmiyim ? iş veren veya aynı şekil tazminata yönelik ne sonuç alabilirim ?
Merhaba,
SGK’dan alınacak iş gücü kaybı raporu doğrultusunda dava açmak daha sağlıklı olacaktır.
11.10.2011 tarihinde iş kazası geçirdim. kaza sonucu sol elimin işaret,orta ve yüzük parmaklarımın uç kısımları (kemiklere kadar olan kısımları ve tırnakların tamamı) ezilerek koptu. toplamda 2 ay iş görmezlik raporu kullandım. 10 ay önce avukatım aracılığıyla 1000tl maddi 50000tl manevi olmak üzere 51000tl dava açtım. avukatımın dediğine göre kaza tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte dava açtık dedi. bu yasal faiz nein nesidir. nasıl hesaplanır. yasal faiziyle birlikte benim alabileceğim tazminat toplamı nedir? maluliyet oranım: %7.3
Merhaba,
Avukatınız var ise avukatınızdan bilgi alınız.
Merhaba;
26.10.2015 tarihinde bir iş kazası geçirdim. Bunun sonucunda sol el baş ve orta parmakta kırık meydana geldi 75 gündür raporluyum. Baş parmağımda kırıktan dolayı oynatamama sorunu yaşadım. Fakat fizik tedavi sonucu %99 oranında oda düzeldi. Şuanda çok bir problemim yok fizik tedavi masraflarını kendim ödemiş bulunmaktayım. Buna rağmen işveren beni işten çıkartmasa dahi bi dava açma hakkım mevcutmudur.
İyi günler.
Merhaba,
SGK’ya başvuru yaparak maluliyet raporunu almanız gerekir. Bu raporun sonucuna göre dava açabilirsiniz. Bunun yanı sıra hastane masrafları için de dava açabilirsiniz.
Merhaba Mehmet Bey
iş kazası nedenşiyle vefaat eden yakınımız adına dava açtık fakat iş veren anlaşalım diyor. Anlaşırız diye biz otopsi bile yaptırmadık diyor. Şimdi 2 ay geçti kazanın ardından iş veren karşı dava açıp mezarın açılmasını isteyebilir mi eğer isterse mezar ailesi istemesede açılabilir mi.
Merhaba,
Taraflardan birisinin otopsi istemesi halinde mahkeme otopsiye gerek görür ve otopsi yapılır burada aile iznine gerek olmayacaktır.
Üvey babam inşaat işçiliği yaparken asansör boşluğuna düştü vefat etti. Sigortası vardı. Asansör boşluğunda herhangi bir güvenlik önlemi yoktu. Tamamen boşluktu. Geride 10 yaşında çocuğu ve 50 yaşında annem kaldı. Tazminat alabileceğim minimum ve maksimum aralık nedir acaba?
Merhaba,
Tazminat hesaplaması hususunda bazı bilgilerin ve danışmanlık ücretinin tarafımıza ödenmesi halinde yardımcı olabiliriz.
Merhaba,
2004 yılında çalışmış olduğum bir iş yerinden kendi isteğimle ayrıldım.
Fakat kayıtlara (11) iş kazası sonucu ölüm yazılmış. Yanlışlıkla yazıldı. Bu konuda ne yapabilirim. Çalıştığım iş yeri için dava açabilir miyim?
teşekkürler.
Merhaba,
Ne için dava açacaksınız ?
Merhaba Emre Bey,
Böyle bir yanlışlıklığı bilerek yaptıkları için. Kendi isteğimle ayrıldığım için beni biraz uğraştırmak istiyorlar.
Noterden İhtar çekmem gerekir mi?
teşekkür ederim.
merhaba Emre Bey,
2015 ocak ayında çalıştığım iş yerinde bir iş kazası geçirdim.Bir Pazartesi sabahı saat 8.30 da Ofis bölümümüzde mutfak kısmında bulunan çaydanlıkta alt kısmında kimyasal kireç sökücü malzeme üstünde çay ve yan ocakta çay demlenerek bırakılmış ve mutfak çalışanımız yrinde değil üretim departmanına geçmişti. Biz yeri gelip kendimiz alıyor yeri gelip mutfaktaki arkadaş getiriyordu. Hiç bir tehlikeli madde içerir yazmıyan hergün aldığımız çaydanlıktan çay aldım ve iş başında o yoğunlukta içtim.Sonradan ani bir yanma ve kimsenin durumu ciddiye almaması üzerine hastaneye gittim.Güvenlik arkadaş da benimle geldi ve iş kazası raporu tutuldu adli vaka raporu ile. Hayati riski vardır raporu hazırlandı. 48saat tetkikler hastanede kaldım ve sonrasında belli tedaviler sonucu bir tehlike kalmadan hastaneden ayrıldım.15 gün kadar rapor kullandım ve daha sonra istifamı verdim.Bu sürede ben hastanede iken ofisteki arkadaşlar yalan beyanda bir tutanak yazıp hastaneye fax çektiler.Beni suçlu bulan.1 yıl aradan ben peşine düşmediğim halde adli vaka olup kamu davasına dönmüş ve davaya çağırıldım mağdur olarak. O dönem 4 5 ay kadar işsiz kaldım mağdur oldum ve çok üzüldüm.Panik atak geçirdim ve o anda patladı ilaç kullanmaya başladım.Ben bu durumun ihmalkarlığının şirkete mal olmasını istiyorum ve mağduruyitimin karşılanmasını istiyorum.Sizce nasıl bir yol izlemeliyim?
Merhaba,
SGK’ya başvuru yaparak iş gücü kaybı oranınızın belirlenmesini istemeniz gerekir. Bu oran belirlendikten sonra tarafımıza başvurunuz ve davanız için detayları görüşelim.
MERHABA benim kardeşim 17 yaşında çalıştığı iş yerinde öldürüldü öldüren kişi müebbet yedi sigortasız çalışıyordu aile çay bahçesi gibi bir yerde içkide vardı akşamları biz sigortaya dava açtık henüz sonuçlanmadı tazminat alırmıyız alırsak miktarı sizce ne olur çünki patronu kardeşimi öldügü güne bir günlük sigortalı göztermiş acil cvp
Merhaba,
İş kazası olarak değerlendirilirse tazminat alırsınız.
Emre bey merhaba ben 20 Şubat 2014 tarihinde inşaat ta balkonda bulunan duvara yaslandim dan dolayı 4. Kattan aşağı düştüm sgk ya muraat ettim kaza roporum % 51 çıktı is kazası olduğu için müfettiş ler ifademi aldı. müfettişlere sormama rağmen daha kusur oranının belirlenmedigini söylüyorlar benim kaza olayından itibaren 2 sene dolmak üzere müfettiş kusur raporu çıkmadığı zaman 2 sene dolarsa ben tazminat davası acamayacakmiyim veya alabilirmiyim bilgi verirseniz çok sevinirim çünkü 2 sene dolmak üzere şimdiden teşekkürler
Merhaba,
Davanızı bir an önce açmanızı öneririm.
Merhaba mehmet bey 2014 agustos ayinda is kazasi gecirdim işleme tezgahına sol isaret parmagımın birinci bogumu koptu isleme tezgahi elle veya takim aletlerle ve demir parcalarla ayarlaniyor yani ayarlana bilecek ekran panosu yok iki gun once ayni makinede yanimda calisan abinin parmagi kopuyordu ozamamki zamanda makinenin arızalı olduguna dair şahit olurum dedi hastanede polis yanima gelmis hatirlamiyorum iki sefer sonra sikayetci olmamisim ücüncü sefer geldiginde imza atmisim kardesim soyledi iki ay rapor verdiler raporum bittikten sonra usta bası beni cagirdi gel calis diye bende gittim basladim ise bir ay sonra 2000 tl borc cikardilar hastane masraflari diye bende hakli olarak kizdim itiraz ettim borcu sildiler avukata gittim anlasmaya varın dedi patronumla görüstüm elinin orda ne işi vardi koymayaydın elini yapacagım birşey yok dedi simdi aradan bir bucuk sene gecti aynı yerde calısıyorum patron ve usta başı makine ayarladıgımı görünce dalga geciyorlar birdaha kaptırsana elini diyorlar onlar gulunce zoruma gitmeye basladı bugun avukata gittim hastanede polise şikayetci degilim diye imza atmissin hicbir hak talep edemezsin iki sahit lazim sen ciksan fabrikadan tutanak tutarlar sen zararli cikarsin dedi simdi mehmet bey ben ne yapmam lazim parmak koptu. suclu benmi oldum yardimci olursaniz sevinirim tesekkur ederim
Merhaba,
Şikayetçi olmasanız da dava açma hakkınız var. Bu nedenle yapmanız gereken işlem SGK’ya başvuru yaparak iş gücü kaybı oranınız nedir bunun tespit edilmesini istemek. Başvurunuzu yapın ve ardından bize ulaşın. Gerekli süreci başlatacağız.