İş kazası, işçinin bedenen veya ruhen zarara uğramasına neden olan ve işverenin sorumluluğu altında gerçekleşen olaylardır. İş kazası geçiren bir işçi, sadece SGK’dan aldığı geçici ödeneklerle yetinmek zorunda değildir. İşverenin gözetim borcunu yerine getirmemesi nedeniyle uğranılan zararlar için Maddi ve Manevi Tazminat Davası açma hakkı bulunur. Bu rehberde, tazminat kalemlerini, hesaplama yöntemlerini ve 2026 yılı uygulamalarını detaylandırdık.
Maddi Tazminat Neleri Kapsar?
Maddi tazminat, kaza olmasaydı işçinin malvarlığı ne durumda olacak idiyse, o durumun yeniden sağlanmasını amaçlar. TBK m. 54 kapsamında talep edilebilecek kalemler şunlardır:
- Tedavi Giderleri: SGK’nın karşılamadığı tüm tıbbi masraflar, yol giderleri, protez bedelleri.
- Geçici İş Göremezlik Zararı: Raporlu olunan dönemde maaşın tam alınamaması nedeniyle oluşan fark.
- Sürekli İş Göremezlik Zararı (Efor Kaybı): En önemli kalemdir. İşçide kalıcı bir sakatlık (maluliyet) oluşmuşsa, ömrü boyunca harcayacağı ekstra eforun maddi karşılığıdır.
- Destekten Yoksun Kalma Tazminatı: Eğer kaza ölümle sonuçlandıysa, ölenin yakınlarının (eş, çocuk, anne-baba) talep ettiği tazminattır.
Manevi Tazminat Nasıl Belirlenir?
Manevi tazminat, işçinin çektiği acı, elem ve ızdırabın bir nebze olsun dindirilmesi amacıyla verilir.
- Ölçü Nedir? Manevi tazminatın kesin bir matematiği yoktur. Ancak hakim; kazanın oluş şekline, işçinin maluliyet oranına, tarafların ekonomik durumuna ve işverenin kusur oranına göre hakkaniyete uygun bir rakam belirler.
- Zenginleşme Aracı Olamaz: Yargıtay, manevi tazminatın bir zenginleşme aracı olmaması gerektiğini, ancak caydırıcı olması gerektiğini vurgular.
Tazminat Hesaplamasında Kritik Kriterler
Rakiplerinizin önüne geçmenizi sağlayacak teknik bölüm burasıdır:
- Kusur Oranı: Bilirkişi, kazada işverenin % kaç, işçinin % kaç kusurlu olduğunu belirler. İşçinin kendi kusuru oranında tazminattan indirim yapılır.
- Maluliyet Oranı: Adli Tıp Kurumu veya hastaneden alınan rapordaki sakatlık yüzdesi (Örn: %15 maluliyet) hesaplamanın temelidir.
- Yaşam Tablosu (TRH 2010): Eskiden PMF tablosu kullanılırdı, artık Yargıtay TRH 2010 Yaşam Tablosu‘nu esas almaktadır. Bu tabloya göre işçinin muhtemel yaşam süresi (bakiye ömrü) hesaplanır.
- Ücret: Tazminat hesabı, işçinin kaza tarihindeki gerçek ücreti üzerinden yapılır. Bordroda asgari ücret gösterilse dahi, emsal ücret araştırması ile gerçek maaş tespit ettirilir.
Zamanaşımı Süresi
İş kazası nedeniyle açılacak tazminat davalarında genel zamanaşımı süresi 10 yıldır. Bu süre kaza tarihinden itibaren başlar. Ancak, eğer maluliyet oranı (sakatlık) sonradan artmışsa veya değişmişse, zamanaşımı rapor tarihinden itibaren yeniden işlemeye başlayabilir.
Sık Sorulan Sorular (SSS)
1. Sigortasız işçi tazminat alabilir mi?
Evet. İşçinin sigortasız olması işverenin suçudur. Mahkeme sürecinde önce sigortalılık tespiti yapılır, ardından tazminat hesaplanır. Hak kaybınız olmaz.
2. İşveren iflas ederse paramı kimden alırım?
Maddi ve manevi tazminat işverenden istenir. Ancak işverenin “İşveren Mali Mesuliyet Sigortası” varsa, tazminatın önemli bir kısmı sigorta şirketinden tahsil edilebilir. Ayrıca “Güvence Hesabı” bazı durumlarda devreye girebilir.
3. Dava ne kadar sürer?
İş kazası davaları teknik davalardır. Kusur raporu, maluliyet raporu ve aktüerya (hesap) raporu süreçleri nedeniyle ortalama 2 yıl ile 3 yıl arasında sürebilmektedir.
4. Önce hangi davayı açmalıyım?
Eğer SGK kazayı “iş kazası” olarak kabul etmediyse, önce “İş Kazasının Tespiti Davası“ açılmalı, bu dava kazanıldıktan sonra tazminat davası açılmalıdır.
İş Kanunu’na buradan ulaşabilirsiniz.
Avukat Mehmet Emre Ulusoy’un Notu
Unutmayın; Yargıtay’a göre, makbuz niteliğindeki bu belgeler, eğer gerçek zararı karşılamıyorsa davada geçersiz sayılabilir. Ancak yine de süreç başında elinizi zayıflatmamak adına, avukatınıza danışmadan işverenin uzattığı hiçbir belgeyi imzalamamanızı, özellikle ‘tüm haklarımı aldım’ ibareli kağıtlara dikkat etmenizi öneririm. Gerçek tazminatınız, size teklif edilenin 10 katı olabilir.”
“İbraname İmzalarken Dikkat! Haklarınızdan Vazgeçmeyin”
“İş kazası sonrası işverenler veya sigorta şirketleri, işçiye cüzi bir miktar ödeme yaparak ‘hiçbir alacağım kalmamıştır’ yazılı ibranameler imzalatmak isteyebilirler.
Diğer önemli husus da şikayet hakkı ile tazminat hakkının karıştırılmasıdır. İşverenin veya yetkili ilgilinin iş kazası nedeniyle ceza yargılamasına tabi tutulması ayrı, maddi manevi tazminat talep edilen bu dava ayrıdır. Dolayısıyla ceza yargılamasında şikayetten vazgeçmek, tazminat davası açma hakkını ortadan kaldırmaz.
İş kazası hususunda avukat desteğine ve hukuki bilgiye ulaşmak isteyen kişiler iletişim bölümünden bize ulaşabilir. Ofisimize ulaşmak için :
Selam Mehmet bey.
Yaklasik 2.5 yil once is kazasi gecirdim.bir sekilde beni ozel bir hastane yetistirdiler. Yapilan mudahalenin hemen aksaminda taburcu edildim. Tabiri caizse karga tulumba sirket araciyla evime geldim. Bu kaza ne kolluk kuvvetine nede sgk ya bildirilmedi fakat sgk dan odememi is kazasi olarak aldim. Bu kazayla alakali bir ameliyat gecirdim 20 gun once. Ve daha yeni uyanmaya basladim ugradigim haksizliga. Sirket bana sadece kaza gunu hastane masraflarini karsilayarak ve maasimi tam yatirarak destek oldu. Ha bide yagladi balladi.
Yasal haklarim nelerdir. Geriye donuk neler yapabiliriz. Basimdan darbe aldigim halde hastanenin beni o aksam taburcu etmesinide anlayamiyorum. Kandirildim galiba. Yardiminiz icin tsk ederim.
Merhaba,
İş kazası nedeniyle maaş bağlandı mı ? Eğer bağlandı ise maluliyet oranınız belirlenmiştir. Bu raporu bize ulaştırınız, gerekli araştırmayı yapalım.
Emre bey ben 3 sene once is kazasi gecirdim raporlarim cikti %51 is görememezlik raporum var ödenek almaya başladım is kazası müfettişleri kaza oranını %15bana %85 insaat firmasına vermisler burum bu iken ben tazminat davası acabilirmiyim yardimci olursanİz cok sevinirim simdiden teşekkürler saygilarimla
2007 de iş kazası gecirdim sol 2 parmagım kesildi.bazı medenlerden dolayı maddi sıkıntıdan dava acmadım simdi tazminat davası acabilirmiyim
Cevabınız için Simdiden tesekkür ederim
Merhaba,
Her halükarda 10 yıllık zamanaşımı söz konusudur. Bu zamanaşımı süresinin geçip geçmediğine bakmanız ve hızlı bir şekilde hareket etmeniz gerekir.
Merhaba Mehmet Bey
Ben 3 sene önce iş yerinde kendi işimi yaparken benden bağımsız forklift üzerinde götürülen sehpaların halatının kopup üzerime devrilmesi sonucu sağ kulağımın üst kısmı kısmi olarak koptu.. 12 dikiş atılıp tekrar dikildi. sol taraf kafa kısmımdada yarılma sonucu 10 adet dikiş atıldı. kulağımın estetik olarak görünüşü bozuldu. kafa kısmımdada saçları kısa kesmem halinde kötü bir çizik görüntüsü görülmektedir. yaklaşık 1 ay istirahat etmeme rağmen işyeri amiri devlet hastanesinden sadece 1 haftalık rapor aldı. daha sonra kendim özel hastanelerden ve iş yeri hekimimin olduğu hastaneden birer haftalık raporlar aldım. şu anda tazminat hakkım bulunuyor mu geçmişteki bu olaylardan ötürü. nasıl bir yol izlemem gerekiyor. iş yerim kulak için estetik masrafını karşılayacağını söylüyor ancak muayene olduğum uzman ve profesörler kulağın görünüşünün biraz daha düzeltilebileceğini ama kulağın eski görüntüsünün olamayacağını söylediler. Ne yapmamı önerirsiniz. Teşekkürler
Merhaba,
Meydana gelen kaza öncelikle SGK’ya bildirilmelidir. SGK, sizin iş gücü kaybı oranınızı belirledikten sonra maddi ve manevi tazminat davası açabilirsiniz.
Merhaba Emre bey eşim 2012 de iş kazası geçirdi sol el dört parmağıüzerine Press inmesi sebebiyle ezildi ve dört parmağı kesildi biz dava açtık sigorta %25 iş göremezlik raporu verdi. Eşimin kusur oranı % 10 işyerinin kusur oranı %90 ve sigorta 25 binlira maddi tazminat belirledi davaya bakan hakim kusur oranına bakmadan 25 de ben vereyim dedi. 2015 in Temmuz ayında karara baglandı .Biz sonuca itiraz ettik dava hala yargıtayda ama size sormak istiyorum tazminat hep bukadar düşük mü gelir ve bize önerebileceğiniz bir şey varmı. Ayrıca eşimin psikoloji si de bozuldu fakat psikologa gitmeyi de kabul etmedi. Şimdiden teşekkürler
Merhaba,
Tazminatın belirlenmesinde işçinin yaşı, iş göremezlik oranı, aldığı ücret vb. etkenler önem taşır. Bu nedenle belirlenen maddi tazminat ücreti herkes için farklı olabilmektedir. Dosyanızla ilgilenen avukatınız gereken başvuruları yapmış zaten, beklemeniz gerekmektedir.
soner
merhaba benim babam 2007 is kazasi gecirdi 1sene calisamadi daha sonra ayni isyerine devam etti orda calisarak emekli oldu daha sonra rahatsizliklari basladi kafadasina aldi darbeden skk bunu farketti %35rapor alindi ve malul emekli likte bagladilar daha sonra mahkemeye verdik fabrikayi %70fabrika suclu %30babam mahkme ole sonuclandi simdi maddi ve manevi tazminat davasi actik nekadar tazminat alabiliriz 2007 den bugunede
Merhaba,
Lütfen avukatınızdan bilgi alınız.
Sa ben 05 11 1999 yılında kaza yapmıştım bacağında platin var kafatası sol tarafı parçalanmıştı halen de kalıcı hasar var daha önce hiçbir bilgim yoktu daha önce açmadım şimdi dava acsam bi faydası olurmu bisey tutturabilirmiyim. Yardımcı olursanız sevinirim
Merhaba,
Talepleriniz zamanaşımına uğramış.
Merhaba öncelikle insanlara bıkmadan usanmadan cevap verdiğiniz için tesekkur ederim
İskazasi davaların da uzuv kopmasi maddi manevi tazminat karar aşamasında yerel mahkeme verdiği kararda temhiznyolu kapataabilirmi ?
Merhaba,
Bahsettiğiniz husus ile ilgili bize mail atabilir, ilgili kararı iletebilirseniz yardımcı olabiliriz.
Selam 04 04 2017 iş kazasi gecirdim sol ayak bileğimm kirildi pilatin takildi 45 günlúk 30 gúfnlúk raporlar aldim caliştiğim iş yeri hic bir yardimda bulunmadi ne arayip ne sordu iş yerime dava acmak istiyorum sizce mantikli sayygilarimla ş
teşekürler
Merhaba,
İş yerinize tabii ki dava açmalısınız. SGK tarafından iş kazası neticesinde ne kadar malül kaldığınız belirlenmelidir. SGK, iş gücü kaybı oranınızı belirledikten sonra İş Mahkemelerinde dava açılabilir. Davanızda bizimle birlikte çalışma talebinde iseniz info@emreulusoy.av.tr mail adresimize mail atabilir veya 0216 550 33 23 numaralı ofis telefonumuzu arayabilirsiniz.
Mehmet bey biz usta tuttuk ustanin calisanlarini biz siğortali yaptik babam yurt kisinda kalip ustasi az iş kaldidiye calismis 5 kattan dustu oldu ama siğortali bize dava actilar ne ceza ğelir
Merhaba,
İşveren kim ise ona dava açılması gerekir. Tavsiyem bir avukat ile ilerlemeniz.