Halk arasında “mirastan mal kaçırma” olarak bilinen Muris Muvazaası; mirasbırakanın, mirasçılarından birini veya üçüncü bir kişiyi mirastan mahrum bırakmak amacıyla, aslında bağışladığı taşınmazı tapuda satış gibi göstermesi durumudur. Yargıtay’ın 1.4.1974 tarihli İçtihadı Birleştirme Kararı ile hukukumuza giren bu dava türü, miras hukukunun en önemli ve en sık karşılaşılan davalarından biridir.
Muris Muvazaasının 4 Temel Unsuru
Bir işlemin muris muvazaası sayılabilmesi ve tapunun iptal edilebilmesi için şu dört unsurun bir arada olması gerekir:
- Görünürdeki İşlem (Satış): Taraflar tapuda resmi bir satış sözleşmesi yaparlar.
- Gizli İşlem (Bağış): Aslında mirasbırakan o malı bedelsiz olarak (bağış) vermiştir ama tapuda para almış gibi gösterir.
- Muvazaa Anlaşması: Taraflar, görünürdeki işlemin (satışın) geçersiz olduğu konusunda kendi aralarında anlaşırlar.
- Aldatma Kastı (Mal Kaçırma): Temel amaç, diğer mirasçıların miras hakkını engellemektir.
Muris Muvazaası Nasıl İspatlanır?
Bu davalarda ispat yükü davacıdadır (mirasçıda). Ancak Yargıtay, hayatın olağan akışına aykırı durumları muvazaa belirtisi sayar. İspat için şunlara bakılır:
- Maddi Güç: Malı alan kişinin o tarihte o malı alacak maddi gücü (alım gücü) var mıydı? (Örn: Hiç geliri olmayan 18 yaşındaki toruna lüks daire devri).
- Bedel Farkı: Tapuda gösterilen satış bedeli ile taşınmazın gerçek değeri arasında fahiş fark var mı?
- Ödeme Kayıtları: Satış bedeli banka kanalıyla mı ödendi yoksa “elden” mi ödendiği iddia ediliyor?
- Yöre Örf ve Adetleri: Özellikle erkek çocuğa mal devredip kız çocuklarını mirastan mahrum bırakma kültürü var mı?
Zamanaşımı Var mı?
Muris muvazaasına dayalı tapu iptal ve tescil davalarında herhangi bir zamanaşımı veya hak düşürücü süre yoktur. Muvazaa (hile) hiçbir zaman hukuki koruma görmez. Mirasbırakanın ölümünden 20 yıl sonra bile bu dava açılabilir.
Kimler Dava Açabilir?
- Saklı paylı olsun veya olmasın tüm yasal mirasçılar.
- Evlatlıklar.
- Atanmış mirasçılar. (Not: Mirasbırakan sağken bu dava açılamaz. Mutlaka vefat etmiş olması gerekir.)
Avukat Mehmet Emre Ulusoy’un Notu
“Tenkis Davası ile Karıştırmayın!”
“Müvekkillerimin en sık karıştırdığı iki kavram: Tenkis Davası ve Muris Muvazaası Davası.
Eğer mirasbırakan malını tapuda ‘Satış’ değil de ‘Bağış’ olarak devrettiyse veya vasiyetname ile bıraktıysa, burada yalan/hile yoktur; irade açıktır. Bu durumda sadece ‘Saklı Payınız’ kadar hak talep edebilirsiniz (Tenkis Davası) ve bunun 1-10 yıllık zamanaşımı vardır.
Ancak; aslında bağışladığı halde tapuda yalandan ‘Satış’ gösterdiyse, burada hile vardır. Bu durumda malın tamamı terekeye döner, zamanaşımı yoktur ve miras payınızın tamamını alırsınız. Davayı doğru nitelemek, kazanılacak hakkın miktarını belirler.”
Sık Sorulan Sorular (SSS)
1. Babam evi kardeşime sattı, ölmeden dava açabilir miyim?
Hayır. Muris muvazaası davası, mirasbırakanın ölümü ile açılabilir. Kişi sağken malları üzerinde dilediği gibi tasarruf edebilir. Ancak vefat ettikten sonra dava hakkınız doğar.
2. Üçüncü kişiye satılan mal geri alınabilir mi?
Eğer mirasbırakan malı arkadaşına (3. kişiye) devrettiyse ve o kişi de iyiniyetli ise (yani muvazaayı bilmiyorsa) tapu iptal edilmeyebilir. Ancak o kişinin de bu kurgunun parçası olduğu (kötüniyetli olduğu) ispatlanırsa tapu iptal edilir.
3. Davayı kazanırsam tapunun tamamı mı benim olur?
Hayır. Tapu iptal edilir ve miras payınız oranında adınıza tescil edilir. Örneğin 2 kardeşseniz ve başka mirasçı yoksa, tapunun 1/2’si sizin adınıza tescil edilir.
4. Ölünceye kadar bakma sözleşmesi muvazaa sayılır mı?
Hayır. Eğer mirasbırakan, kendisine bakılması karşılığında (minnet duygusuyla değil, bakım borcu karşılığı) devir yaptıysa ve bakım borcu yerine getirildiyse, bu işlem geçerlidir ve bozulmaz.
Ofisimizle iletişim kurmak için tıklayınız.
Yargıtay kararları sorgulama ekranına buradan ulaşabilirsiniz.
İyi günler biz altı kardeşiz babam sağlığında tarlalarını hepimize satışını yaptı fakat bize kişi başı on dönüm verirken abime ısrar etmesi sonucunda seksen dönüm yer verdi şuanda babam sağ yapabileceğimiz bir şey varmı ne yapmamız gerekiyor.tsk ederim…
Merhaba,
Babanızın sağlığında bir şey yapmanız mümkün değil. Ancak babanızın vefat etmesi halinde mal kaçırma davası açabilirsiniz.
Iyi günler mehmet bey ben annem için sizden bilgi almak istiyorum.annemi 2 yaşındayken annesi annemi evlatlik vermiş fakat alan aile üstüne geçirmemiş.annemin babasi vefat ediyor.Anneannem 2.evliligini yapmış ve 4 oğlu var anneannem vefat etti.simdi veraset ilanı cikardilar.anneannemin üzerine görünen bir evi var 2 katlı ama bir katını oğluna vermiş. Tapuda 2 katli bahceli kargir ev yaziyor ama 2/1 zemin diye de not dusulmus.bu evi de annemle birlikte 5 pay gozukuyor.Başka arsaları vardı ama onları da öteki oğulları almis satmış ve başka arsa almış. Şimdi annemi dışlamaya başladılar.onceki yerler için ve bu oğluna verdiği ev üzerinde mur is muvaza sına dayalı tapu iptali ve Tescili davasi açılabilir mi.onlar ısrarla anlaşmaya çalışıyor lar.anlasmalari ise 4 kişi kişi başı 7000 şer olmak üzere anneme para verecekler. Toplam 28000 ama evi belediyeden 35000 e göstermişler.sizce nasıl bir yol izlemeyiz. Dava açsak kazanılır mi.simdiden teşekkür ederim…
Merhaba,
Dava açılabilir.
Mrblar 20 yıl önce dedemden kalan tarlayi dayım önce annem den satın alır gibi kendi üzerine yapmış yanlız annemin okuma yazması yok bu durumda ne yapabiliriz
Merhaba,
Hile nedeniyle tapu iptal davası açılması gerekir fakat süre açısından zamanaşımına uğramış. Anneniz hayatta değilse mirasçılardan mal kaçırma davası açılabilir fakat kazanma şansınız düşük.
Merhaba
Babam refat etti. Miras paylaşımı yapılacak. Oturduğum evi babam refat etmeden önce bana vermişti ama tapu babamın adına olduğu için şu an Oturduğum ev miras olarak gorunuyo. Kardeşlerim evi bana vermiyorlar. Bende bu yuzden miras paylaşımı icin imza vermiyorum. Eğer ben miras paylaşımı için imza vermezsem mirası paylaşabilirlermi imzam olmadan. Ya da imza vermiyorum diye başka sekilde mirası paylaşabilirlermi.
Şimdiden teşekkür ederim.
Merhaba mehmet emre bey ben %88 bedensel Engelliyim aile bireyleriyle sorunum olduğu için kimseyi bakıcı yapmak istemedim arkadaşımı vasi tayin ettim ona güveniyrm ama aklimi karistiriyorlar üzerime kayitli evim var sizden ricam haberim olmadan imzam olmadan mal varlığıma zarar verebilirmi satışa çıkarabilir mi yardımcı olun lütfen teşekkürler
Merhaba,
Vasi olan kişi mahkeme onayı ile bu tür işlemleri yapmak zorundadır. Mahkeme onayı olmaksızın satış yapar ise sorumluluğu ortaya çıkacaktır.
merhaba.baba rahmetli.ondan kalan bir arsayı anne ve kardeşler birde ölen erkek kardeşin hanımı.ben ölen abinin eşinden para ödeyerek noterden yetki aldım.ve daha sonra kalan bütün mirascılardan bu noterden yetkili belgesi alarak arsaya daire karşılıgı mutahitle anlaştım.arsa tapusu benim adıma.kendisi banaMuris Muvazaası Davası açmış.SİZCE BU DAVADAN BİŞEY ÇIKARMI?VE BU AŞAMADA BENİM NE YAPMAM GEREKİR.cevaplarsanız sevbinirim .iyi çalışmalar dilerim
Merhaba,
Olayınızı tam olarak anlatamamış görünüyorsunuz. Arsa sizin adınıza ise niçin mirasçılardan yetki aldınız ?
Merhaba,
Malı devretmeniz bir şeyi ifade etmez. Burada diğer mirasçılar dava açarsa kazanırlar.
Merhaba emre bey babam tüm mal varlığını biz çocuklarına vermemek için yabancı birine sattı abimde baba evidir diye o yabancidan evi satın aldı biz abimin aldığı yerden hak talep ede bilirmiyiz
Merhaba,
Abiniz taşınmazları alırken gerçekten para ödedi mi ? Öncelikle bu konudan emin olun. Şayet ödememişse abinize dava açabilirsiniz.
Para verdiğini söylüyor satan adamda parayı aldım diyor ama ortada banka dekontu yok elden aldım verdim diyorlar emre bey ltf yardımcı olur musunuz dava acsak hak alabilirmiyiz kesin olarak
Merhaba
Babam refat etti. Miras paylaşımı yapılacak. Babam refat etmeden önce herkese ev yapması icin arsa verdi. Herkes tapusunu aldı ama ben alamadan babam refat etti. Oturduğum ev miras olarak gorunuyo. Kardeşlerim evi bana vermiyorlar. Bende bu yuzden miras paylaşımı icin imza vermiyorum. Eğer ben miras paylaşımı için imza vermezsem mirası paylaşabilirlermi imzam olmadan. Ya da imza vermiyorum diye başka sekilde mirası paylaşabilirlermi. Lütfen cevap verin.
Şimdiden teşekkür ederim.