Halk arasında “mirastan mal kaçırma” olarak bilinen Muris Muvazaası; mirasbırakanın, mirasçılarından birini veya üçüncü bir kişiyi mirastan mahrum bırakmak amacıyla, aslında bağışladığı taşınmazı tapuda satış gibi göstermesi durumudur. Yargıtay’ın 1.4.1974 tarihli İçtihadı Birleştirme Kararı ile hukukumuza giren bu dava türü, miras hukukunun en önemli ve en sık karşılaşılan davalarından biridir.
Muris Muvazaasının 4 Temel Unsuru
Bir işlemin muris muvazaası sayılabilmesi ve tapunun iptal edilebilmesi için şu dört unsurun bir arada olması gerekir:
- Görünürdeki İşlem (Satış): Taraflar tapuda resmi bir satış sözleşmesi yaparlar.
- Gizli İşlem (Bağış): Aslında mirasbırakan o malı bedelsiz olarak (bağış) vermiştir ama tapuda para almış gibi gösterir.
- Muvazaa Anlaşması: Taraflar, görünürdeki işlemin (satışın) geçersiz olduğu konusunda kendi aralarında anlaşırlar.
- Aldatma Kastı (Mal Kaçırma): Temel amaç, diğer mirasçıların miras hakkını engellemektir.
Muris Muvazaası Nasıl İspatlanır?
Bu davalarda ispat yükü davacıdadır (mirasçıda). Ancak Yargıtay, hayatın olağan akışına aykırı durumları muvazaa belirtisi sayar. İspat için şunlara bakılır:
- Maddi Güç: Malı alan kişinin o tarihte o malı alacak maddi gücü (alım gücü) var mıydı? (Örn: Hiç geliri olmayan 18 yaşındaki toruna lüks daire devri).
- Bedel Farkı: Tapuda gösterilen satış bedeli ile taşınmazın gerçek değeri arasında fahiş fark var mı?
- Ödeme Kayıtları: Satış bedeli banka kanalıyla mı ödendi yoksa “elden” mi ödendiği iddia ediliyor?
- Yöre Örf ve Adetleri: Özellikle erkek çocuğa mal devredip kız çocuklarını mirastan mahrum bırakma kültürü var mı?
Zamanaşımı Var mı?
Muris muvazaasına dayalı tapu iptal ve tescil davalarında herhangi bir zamanaşımı veya hak düşürücü süre yoktur. Muvazaa (hile) hiçbir zaman hukuki koruma görmez. Mirasbırakanın ölümünden 20 yıl sonra bile bu dava açılabilir.
Kimler Dava Açabilir?
- Saklı paylı olsun veya olmasın tüm yasal mirasçılar.
- Evlatlıklar.
- Atanmış mirasçılar. (Not: Mirasbırakan sağken bu dava açılamaz. Mutlaka vefat etmiş olması gerekir.)
Avukat Mehmet Emre Ulusoy’un Notu
“Tenkis Davası ile Karıştırmayın!”
“Müvekkillerimin en sık karıştırdığı iki kavram: Tenkis Davası ve Muris Muvazaası Davası.
Eğer mirasbırakan malını tapuda ‘Satış’ değil de ‘Bağış’ olarak devrettiyse veya vasiyetname ile bıraktıysa, burada yalan/hile yoktur; irade açıktır. Bu durumda sadece ‘Saklı Payınız’ kadar hak talep edebilirsiniz (Tenkis Davası) ve bunun 1-10 yıllık zamanaşımı vardır.
Ancak; aslında bağışladığı halde tapuda yalandan ‘Satış’ gösterdiyse, burada hile vardır. Bu durumda malın tamamı terekeye döner, zamanaşımı yoktur ve miras payınızın tamamını alırsınız. Davayı doğru nitelemek, kazanılacak hakkın miktarını belirler.
Mirastan mal kaçırma (muris muvazaası) davaları, ispat yükünün ağır olduğu, geçmişe dönük banka, tapu ve nüfus kayıtlarının titizlikle incelenmesini gerektiren oldukça teknik davalardır. Miras hakkınızın gasp edildiğini düşünüyorsanız, telafisi imkansız hak kayıpları yaşamamak için alanında uzman bir miras avukatından destek almanız hayati önem taşır. Durumunuzu değerlendirmek ve hukuki danışmanlık almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz : İletişim
Sık Sorulan Sorular (SSS)
1. Muris muvazaası (mirastan mal kaçırma) nedir?
Muris muvazaası, vefat eden kişinin (muris), mirasçılarından mal kaçırmak amacıyla, gerçekte bedelsiz olarak bağışlamak istediği tapulu taşınmazını (ev, arsa, dükkan vb.), tapu sicilinde “satış” veya “ölünceye kadar bakma sözleşmesi” gibi göstererek devretmesidir. Bu işlem, görünüşte geçerli olsa da tarafların gerçek iradesini (bağışlama) yansıtmadığı için hukuken geçersizdir.
2. Mirastan mal kaçırma davasını kimler açabilir? Saklı pay sahibi olmak şart mıdır?
Mirasbırakanın bu hileli işlemi nedeniyle miras hakkı zedelenen tüm yasal mirasçılar (eş, çocuklar, evlatlıklar vb.) bu davayı açabilir. Muris muvazaası davası açabilmek için mirasçının “saklı pay sahibi” olması şart değildir. Ancak, mirası reddedenler, mirastan yasal olarak çıkarılanlar (ıskat edilenler) veya mirastan feragat edenler bu davayı açamazlar.
3. Mirasbırakan (baba/anne) hayattayken bu dava açılabilir mi?
Hayır, açılamaz. Muris muvazaasına dayalı tapu iptali ve tescili davası, ancak mirasbırakanın vefat etmesinden sonra açılabilir. Kişi hayattayken kendi malvarlığı üzerinde dilediği gibi tasarrufta bulunma özgürlüğüne sahiptir; bu nedenle sağlığında yapılan işlemlere mirasçıların müdahale etme hakkı yoktur.
4. Muris muvazaası davasında zamanaşımı süresi ne kadardır?
Muris muvazaasına dayalı davalar, mülkiyet hakkına ve yolsuz tescile dayandığı için hiçbir zamanaşımı veya hak düşürücü süreye tabi değildir. Mirasbırakanın vefatından sonra, aradan 10, 20 veya 30 yıl geçmiş olsa bile her zaman bu dava açılabilir.
5. Mirastan mal kaçırıldığı (muvazaa) mahkemede nasıl ispatlanır?
Muvazaa iddiası, her türlü yasal delille ispatlanabilir. Mahkeme ve Yargıtay şu hususlara dikkat eder:
- Mirasbırakanın söz konusu taşınmazı satmaya ihtiyacı olup olmadığı,
- Tapuda gösterilen satış bedeli ile taşınmazın gerçek (rayiç) değeri arasındaki aşırı fark,
- Taşınmazı devralan kişinin (alıcının) o tarihteki alım gücü (örneğin geliri olmayan birinin değerli bir mülk alması),
- Banka kayıtları (satış bedelinin murisin hesabına yatıp yatmadığı),
- Tanık beyanları ve yöresel adetler.
6. Taşınmazı devralan kişi, mülkü 3. bir kişiye satmışsa tapu iptal edilebilir mi?
Bu durum, mülkü sonradan satın alan 3. kişinin “iyiniyetli” olup olmamasına göre değişir. Eğer 3. kişi, ilk devrin mirastan mal kaçırmak için yapıldığını biliyorsa veya bilebilecek durumdaysa (örneğin akraba veya yakın tanıdıksa), tapu iptal edilebilir. Ancak 3. kişi durumu bilmeyen tamamen iyiniyetli bir alıcıysa tapusu iptal edilemez; bu durumda mirasçılar, taşınmazı devreden ilk muvazaalı alıcıdan tazminat talep edebilirler.
7. Muris muvazaası davası ile Tenkis davası arasındaki fark nedir?
Muris muvazaasında işlem tamamen hileli (sahte) olduğu için geçersizdir ve tapu iptal edilerek mirasçılara paylaştırılır. Tenkis davasında ise mirasbırakanın yaptığı bağışlama işlemi geçerlidir, ancak bu işlem yasal mirasçıların “saklı paylarını” ihlal ediyorsa, ihlal edilen kısım oranında indirim (tenkis) yapılır. Uygulamada hak kaybı yaşamamak adına davalar genellikle “Önce tapu iptali ve tescil, bu kabul edilmezse tenkis” şeklinde kademeli (terditli) olarak açılır.
8. Muris muvazaası davası hangi mahkemede açılır?
Dava konusu bir gayrimenkul olduğu için kesin yetki kuralı geçerlidir. Dava, taşınmazın (gayrimenkulün) bulunduğu yerdeki mahkemede açılmak zorundadır. Görevli mahkeme ise Asliye Hukuk Mahkemesi’dir.
9. Davayı kazanırsam tapunun tamamı mı benim olur?
Hayır. Tapu iptal edilir ve miras payınız oranında adınıza tescil edilir. Örneğin 2 kardeşseniz ve başka mirasçı yoksa, tapunun 1/2’si sizin adınıza tescil edilir.
10. Ölünceye kadar bakma sözleşmesi muvazaa sayılır mı?
Hayır. Eğer mirasbırakan, kendisine bakılması karşılığında (minnet duygusuyla değil, bakım borcu karşılığı) devir yaptıysa ve bakım borcu yerine getirildiyse, bu işlem geçerlidir ve bozulmaz.
Yargıtay kararları sorgulama ekranına buradan ulaşabilirsiniz.
merhaba avukat bey amcam dedemden kalan tarlaları kadastro geçerken kendi üzerine yazdırmış dedem ve amcam vefat etti. babam bu tarlalardan bir hak iddaa edebilirmi.
Merhaba,
Tabii ki tapu iptal davası açılması gerekir.
Avukat bey tarlalardan kadasto 1996 yılında geçmiştir. Amcam kadastro geçerken hileli beyanla tarlaları üzerine yazdırmıştır. Bu durumda 10 yıllık zaman aşımı engeline takılırmıyız.
merhaba,
babam köydeki arsamızı sözde birkaç aylığına amca oğluna satış yaptı ve şimdi tekrar bizim üzerimize vermiyorlar biz 4 kız kardeşiz bu işlemin iptali için ne yapabiliriz henüz 1 yıl olmadı konu ile ilgili desteğinizi rica ederiz.
Merhaba,
Hileye dayanarak tapunun iptali istenebilir.
Merhaba babam annemin üzerine kuma getirmeyi düşünüyor.Bunu açık açık söylemiş.Babamın üzerindeki malları kuma getirdigi kadına aktarmasına karşı nasıl bir önlem alabiliriz.Bizden habersiz bu malları satabilir mi satarsa bunun habersiz satılması nasıl önleyebiliriz
Merhaba,
Babanızın akıl sağlığı yerinde olduğu sürece sağlığında yapacağı işlemlere karşı herhangi bir işlem yapamazsınız.
Merhaba avukat bey
Babamdan kalan ve annem ve 3 kardese kaldi
Fakat babam yasarken ablam kredi almak icin babamin onayini alarak evi ipotek etmiş biz bunu sonradan ogrendik sonra bunu ödemeyidiginden dolayi ev satilacakti yok pahasina esimde kendi babasindan kalan evini satarak herkesin payini vererek ve ipotegi kaldirarak evi aldik
Fakat evi aldiktan sonra ablamin baska bankaya borcu oldugunu ve ablama esime mal kacirma davasi açıldığını ogrendik 13.11.2018 de bu islemler resmi sekilde oldu mal kacirma mevzusu yok bu konuda ne yapabiliriz bana yardımci olurmusunuz
Merhaba,
Açılan davada kendinizi bir avukatla temsil ettirin. Açılan davaya iki hafta içerisinde cevap vermeniz gerekir, bu süreyi kaçırmayınız.
iyi günler.Dedem 2007 yılında vasiyetname ile evler ve arsalarında yalnızca 1 tanesini noter de 2 şahit ve akli dengesi yerindedir raporu ile miras olarak babama bırakıyor.2012 yılında vefatı gerçekleşiyor.bu zamana kadar amcalar ve halalar ile sorun olmadığı için başvuru yapıp evi almaya tenezzül dahi etmiyoruz.ardından bir kavga gürültü derken biz tüm mal varlığında sadece bize miras kalan yeri üzerimize almak istiyoruz.geri kalan evleri ve arsaları siz ne yaparsanız yapın istemiyoruz başka bir şey diyerek almak istiyoruz ve mahkemeye başvuruyoruz onlar ise itiraz edip hayır babam bu evi de sözlü olarak bize de bıraktı hatta her yeri bize bıraktı size hiç bir yer bırakmadı diyerek dava açmış durumdalar.bu konuda saklı pay oranlarından bahsedenlerden kimisi tüm mal varlığını bırakmadığı için saklı payı o evden alamazlar diyor kimi avukatlar ise saklı payı o evden alacaklar diyor.babannem yaşıyor.babamlar ise 6 kardeşler .sizden de bir fikir almak istiyorum teşekkkür ederim
Merhaba,
Tabiki tüm evraklaro görmek ve ona göre yorum yapmak gerekir. Özellikle vasiyetnamenin değerlendirilmesi gerekir. Vasiyetnamenin iptali talep edilebilir fakat bu da çok zor bir süreçtir.
Merhaba Mehmet Emre bey, babam ölmeden önce annem ve kardeşlerim mal varlığını aralarında paylaştılar.Beni 20 yaşımda evden kovmuşlardı. Benim üzerime hiç birsey yok.Babam vefat edeli 20 yıl oldu.Babamın vefatını bile geç öğrendim. 10 yıl sonra dava açmak istedim zaman aşımı var açamayız dedi avukatlar. Şimdi yazınızı okuyunca emin olmak istiyorum.Dava açma hakkım var mı? Teşekkür ederim.
Merhaba,
Mirasçılardan mal kaçırma söz konusu ise zamanaşımı süresi yoktur. Yani dilediğiniz vakit dava açabilirsiniz. Bu nedenle bize info@emreulusoy.av.tr mail adresimizden ulaşabilirsiniz.
Merhabalar
Dedem vefat etmeden önce bir daireyi ablamın üstüne yaptı tapusunu. Dedem vefat etti. Şuan annemin üstüne 3 tapu var 3 kardeşiz ve 1 daire ablamın üstünde olduğu için diğer 1 daireyide benim üstüme yapmak istiyor kendi isteğiyle. Fakat annemin vefatından sonra erkek kardeşim bize dava açabilirmi?
Merhaba,
Açabilir.
Merhaba Avukat Bey.
Dedem 17 eylül 2017 vefat etti.
Nenem ise yeni vefat etti.
17 sene önce tanımadığımız birine tarlaları ve evleri satmış görünüyor.
En küçük oğlu eşi ve çocuklarından 26 senedir ayrı ve görüşmüyorlar hiç,ama resmi nikahları duruyor.
Giden oğlunun Eşi ile oğlu tanınmayan kişiden üstüne geri satın alınmış görünüyor evleri ve tarlaları.yani dedem mal kaçırdı en küçük oğlunun eşine ve oğluna.
Dedemin 6 çocuğu var.3 kız 3 oğlan.
Mal kaçırma oldu diye dava açsak sonuç ne olur.
Teşekkürler
Merhaba,
Dedeniz satmış ise tenkis davası için 1 yıllık süreyi kaçırmışsınız. Neneniz kaçırdı ise 1 yıllık tenkis süreniz henüz kaçmamıştır. Yine de her halükarda mirastan mal kaçırma davası açabilirsiniz.
İyi günler avukat bey. Lütfen acil cevap bekliyorum.
Babam vefat etti. Annemin üzerinde 1 tane daire var. 5 kardeşiz yalnız 1 tane ablam sıkıntılı. Annemi kandırarak evi üzerine almaya çalışıyor. Annemin akıl sağlığı yerinde. Bunun için ne yapabilirim. Evi 4 kardeş ve annemin üzerine noter ile alırsam nasıl olur?
Merhaba,
Bu şekilde işlem yaparsanız annenizin ölümü sonrasında diğer mirasçılar da size dava açabilir.
İyi günler,öncelikle verdiğiniz hizmet adına derdi olan herkes adına teşekkür ediyorum.Babam 1980 yılında başlattığı 4 katlı 7 daireli apartmanın inşaatını 1985 yılında bitirmişti.Daireler babam tarafından zaman içinde çeşitli kişilere satıldı.Dairelerden birinin ağabeyimin üzerine geçmiş olduğunu yıllar sonra 2018 yılında o binanın diğer mülk sahipleri tarafından kentsel dönüşüme sokulması ile öğrendim.Yaptığım araştırmalarda binanın tamamının kat mülkiyetine çevrilerek o dairenin tapusunun ağabeyime geçtiğini öğrendim.Şimdi ağabeyim kentsel dönüşümde yıkılarak yenisi yapılacak binada konut sahibi olarak hak sahibi oldu.Ama benim hiçbir hakkım yok.Muvazaalı satış muris davası açabilirimiyim? kentsel dönüşümden yıkım için 60 gün süre verildiğini duydum.binanın üzerindeki arsa 2300 m2,yani arsa payıda iyidir.bina yıkılırsa ağabeyim mütahitle anlaşma yapacak ve bir veya birkaç daire sahibi daha olacaktır.Bu davanın sağlıklı sonuçlanması için binanın yıkılmadan bazı tespitler yapılması gerekmez mi? yani bu davayı açarsam binanın yıkım kararı tedbir ile durdurulabilir mi? YARDIMLARINIZ İÇİN TEŞEKKÜRLER ŞİMDİDEN
Merhaba,
Muris muvazaası davası açabilirsiniz. Binanın yıkılması önemli değil, tapu payı üzerinde hakkınız devam edecektir.
Merhabalar ben bir dava konusunda bilgi almak istiyorum biz üç kardeşsiz babam sağ iken ortak paralarla abime direk başkasından devir alıp daire aldık tapu abimde abim evli ben bekarım sonuçta baba birlik döneminde ortaklaşa paralar havuza gelir birkimle bu daire alındı babam vefat etmesiyle ben bu mahkemeye versem o daireden hak talep alabilirmiyim
Merhaba,
Tapunun satın alınmasındaki katkınızı ispat ederseniz dava açıp bu bedeli talep edebilirsiniz.
Merhaba,Halam babama 1960 senelerinde tarla veriyor.babam 1980 ölüyor.Anneme kalıyor tarla .Daha sonra biz kardeşler arasında bölüşüyoruz para haklarını veriyoruz noterde 2 erkek kardeş alıyoruz tarlayı 2006 da kadastro geçti.Halamın çocugu dava açacağını söylüyor.Bağış gösterecekmiş ortada öyle bir durum yok sizce bu dava açılır mı?
Merhaba,
Dileyen istediği davayı açabilir, buna herhangi bir engel yok. Mühim olan davanın haklı olup olmadığıdır. Dava açıldığında tarafımıza ulaşınız, gerekli hukuki desteği vereceğiz.
Merhaba benim bı sorum olacak şimdi babannem bana 3 parça tarla verdi tapular benim adıma geçti aklı denge raporu alıp tapuyu bana devretti sorum şu amcam halam dava acarlarsa kazanma riski yüksek bunu biliyorum ama ben amcamdan ve halamdan noter huzurunda imza alırsam eğer babannem vefat ettiğinde kazanırlar mi mahkeme olursa
Merhaba,
Hukukumuzda bu hususta bazı sözleşmeler yapılarak mirastan vazgeçilebilmektedir. Ofisimizde bu hususta danışmanlık alabilirsiniz : 0216 550 33 23
Merhaba 21 sene önce babam mal paylasımı yaptı tapuları kardesce paylastı ancak babam ıkı hafta önce vefat etmiştir kız kardesler sımdı dava acmak ıstıyorlar 20 sene önce verılen tapu buzulurmu
Merhaba,
Eğer miras bırakan babanız, malları mirasçılar arasında paylaştırmış ise ve bu adaletli bir paylaşım ise açılan (muris muvazaası nedeniyle tapu iptali davası) dava reddedilebilir. Bu noktada taşınmazlar ve paylaşım ile ilgili bilgimiz olmadığından ötürü net bir yorum yapmak mümkün değildir.
Merhabalar sıze. Çok onemlı sorularım var kısaca anlatmam gerekırse dedemın kız kardesı vefat ettı ve yüklü mıktarda bır mıras kaldı vefat eden kardeş yasıyor ıken aklı dengesı yerınde raporu ıle mal ını kendısıne bakan kız kardesımın dıye parmak basmış sahıtlerde kız kardesının akrabaları yanı olen kısınınde fakat tapuda tüm mallar hala ölen kişinin üstünde gorunuyor dava açılacak bu durumda vefat eden kız kardesın mal varlığı dıger kardeslerıne pay edılırmı yoksa o rapor yuzunden mal tek kısıyemı kalır teşekkürler sımdıden cevap ıcın
Merhaba,
Tahminimce Ölüncüye Kadar Bakma Sözleşmesi yapılmış. Bu sözleşmenin iptali için dava açabilirsiniz. Tenkis davası da açabilirsiniz. Dedenizin kız kardeşi vefat ettiğinden ötürü hızlı bir şekilde dava açmanızı öneririm. Aksi halde mallar üçüncü kişilere satılır ve davanızda sonuç almaya uzaklaşırsınız.