Halk arasında “mirastan mal kaçırma” olarak bilinen Muris Muvazaası; mirasbırakanın, mirasçılarından birini veya üçüncü bir kişiyi mirastan mahrum bırakmak amacıyla, aslında bağışladığı taşınmazı tapuda satış gibi göstermesi durumudur. Yargıtay’ın 1.4.1974 tarihli İçtihadı Birleştirme Kararı ile hukukumuza giren bu dava türü, miras hukukunun en önemli ve en sık karşılaşılan davalarından biridir.
Muris Muvazaasının 4 Temel Unsuru
Bir işlemin muris muvazaası sayılabilmesi ve tapunun iptal edilebilmesi için şu dört unsurun bir arada olması gerekir:
- Görünürdeki İşlem (Satış): Taraflar tapuda resmi bir satış sözleşmesi yaparlar.
- Gizli İşlem (Bağış): Aslında mirasbırakan o malı bedelsiz olarak (bağış) vermiştir ama tapuda para almış gibi gösterir.
- Muvazaa Anlaşması: Taraflar, görünürdeki işlemin (satışın) geçersiz olduğu konusunda kendi aralarında anlaşırlar.
- Aldatma Kastı (Mal Kaçırma): Temel amaç, diğer mirasçıların miras hakkını engellemektir.
Muris Muvazaası Nasıl İspatlanır?
Bu davalarda ispat yükü davacıdadır (mirasçıda). Ancak Yargıtay, hayatın olağan akışına aykırı durumları muvazaa belirtisi sayar. İspat için şunlara bakılır:
- Maddi Güç: Malı alan kişinin o tarihte o malı alacak maddi gücü (alım gücü) var mıydı? (Örn: Hiç geliri olmayan 18 yaşındaki toruna lüks daire devri).
- Bedel Farkı: Tapuda gösterilen satış bedeli ile taşınmazın gerçek değeri arasında fahiş fark var mı?
- Ödeme Kayıtları: Satış bedeli banka kanalıyla mı ödendi yoksa “elden” mi ödendiği iddia ediliyor?
- Yöre Örf ve Adetleri: Özellikle erkek çocuğa mal devredip kız çocuklarını mirastan mahrum bırakma kültürü var mı?
Zamanaşımı Var mı?
Muris muvazaasına dayalı tapu iptal ve tescil davalarında herhangi bir zamanaşımı veya hak düşürücü süre yoktur. Muvazaa (hile) hiçbir zaman hukuki koruma görmez. Mirasbırakanın ölümünden 20 yıl sonra bile bu dava açılabilir.
Kimler Dava Açabilir?
- Saklı paylı olsun veya olmasın tüm yasal mirasçılar.
- Evlatlıklar.
- Atanmış mirasçılar. (Not: Mirasbırakan sağken bu dava açılamaz. Mutlaka vefat etmiş olması gerekir.)
Avukat Mehmet Emre Ulusoy’un Notu
“Tenkis Davası ile Karıştırmayın!”
“Müvekkillerimin en sık karıştırdığı iki kavram: Tenkis Davası ve Muris Muvazaası Davası.
Eğer mirasbırakan malını tapuda ‘Satış’ değil de ‘Bağış’ olarak devrettiyse veya vasiyetname ile bıraktıysa, burada yalan/hile yoktur; irade açıktır. Bu durumda sadece ‘Saklı Payınız’ kadar hak talep edebilirsiniz (Tenkis Davası) ve bunun 1-10 yıllık zamanaşımı vardır.
Ancak; aslında bağışladığı halde tapuda yalandan ‘Satış’ gösterdiyse, burada hile vardır. Bu durumda malın tamamı terekeye döner, zamanaşımı yoktur ve miras payınızın tamamını alırsınız. Davayı doğru nitelemek, kazanılacak hakkın miktarını belirler.”
Sık Sorulan Sorular (SSS)
1. Babam evi kardeşime sattı, ölmeden dava açabilir miyim?
Hayır. Muris muvazaası davası, mirasbırakanın ölümü ile açılabilir. Kişi sağken malları üzerinde dilediği gibi tasarruf edebilir. Ancak vefat ettikten sonra dava hakkınız doğar.
2. Üçüncü kişiye satılan mal geri alınabilir mi?
Eğer mirasbırakan malı arkadaşına (3. kişiye) devrettiyse ve o kişi de iyiniyetli ise (yani muvazaayı bilmiyorsa) tapu iptal edilmeyebilir. Ancak o kişinin de bu kurgunun parçası olduğu (kötüniyetli olduğu) ispatlanırsa tapu iptal edilir.
3. Davayı kazanırsam tapunun tamamı mı benim olur?
Hayır. Tapu iptal edilir ve miras payınız oranında adınıza tescil edilir. Örneğin 2 kardeşseniz ve başka mirasçı yoksa, tapunun 1/2’si sizin adınıza tescil edilir.
4. Ölünceye kadar bakma sözleşmesi muvazaa sayılır mı?
Hayır. Eğer mirasbırakan, kendisine bakılması karşılığında (minnet duygusuyla değil, bakım borcu karşılığı) devir yaptıysa ve bakım borcu yerine getirildiyse, bu işlem geçerlidir ve bozulmaz.
Ofisimizle iletişim kurmak için tıklayınız.
Yargıtay kararları sorgulama ekranına buradan ulaşabilirsiniz.
Emre bey, öncelikle çok değerli bilgi ve tecrübelerinizi bizlere aktartığınız için çok teşekkür ederim.
Bu konu hakkında değişik yorumlar aldığım için ne yapacağımı bilemiyorum.
Dedem Ah,babası Re yaşarken vefat ediyor.R miras paylaşımı yaparken torunları olan Mu,İs,Ke ve İb ye sözlü olarak yerlerini veriyor.Mu ve İs ye 4er dönüm arazi, İb ve Ke’ye köyün diğer tarafında olan yaklaşık 40 dönüm arazi veriliyor.Re 40 dönüm arazide Mu ve İs’inde hakları oldugunu söyleyip gecici olarak bu şekilde paylaşım yaptıgı söylüyor.
1986 yılında Re,2009 yılında İs,2015 yılında Mu vefat ediyor.Veraset ilamı çıkartıp tapuya gittiğimiz zaman Mu ve İs adına tapu kaydına rastlamadık.Biraz araştırma yaptıktan sonra aşağıda yazacağım kadastro tutanaklarına ulaşıyorum.
3402 sayılı kadastro kanunun7.maddesine göre 106 11 nolu parsel olarak tahdidi yapılan bu taşınmaz mal senetsiz olarak ceddinden irsen ve intikalen ve taksimen 20 yılı çok aşkın bir zamandan beri i oğlu r nin çekişmesiz ve aralıksız malik sıfatı ile zilyedinde bulunduğu ve 1937 tarihli vergi kaydının 350sıra numrasındaki kaydın mevki ve hudutları itibarı ile bu yeri kapsadığı ve bu vergi kaydının doğusunda yolun sabit olup kadimden beri yol olarak kullanıldığı ve bu yerin zilyedi ib oğlu re nin bu yerini 1980 yılında kendisinden önce ölen oğlu ah’ın oğlu ke ye hibe ederek alakasını kesip zilyedliğini fiilen devrettiği ve ah oğlu ke nin bu yeri 1980 yılından beri nizasız ve fasılasız malik sıfatı ile zilyet ve tasaaruf ettiği ve parsel malikinin tespit sırasında hazır bulunmadığı ve bu yetin niteliğinin tarla olduğu muhtar ve bilirkişileirn müşterek beyanından anlaşılmakla ve aynı kaanate varmakla adına tespit edildi.02-09-1993
Bu tutanak yaklaşık 6 dönüm için yazılmış.geri kalan yerlerede kadastro sırasında bu şekilde tutunaklar yazılarak ke ve ib’ye yazılmıştır.
Ben mu’nun yasal varisi olarak bu yerlede hakkım varmıdır ve yasal yollardan arayabilirmiyim?
Emre bey merhaba 16000 metre kare tarlaya 6 ortak kardeşiz. Bu tarla bölünebilir mi.bir kişi üstüne devredilip tekrar paylaşım olur mu. tarla boş icara veriliyor.teşekkür ederim
Merhaba,
Aranızda paylaşamıyor iseniz mahkemeye başvurup paylaştırılmasını isteyebilirsiniz.
Dedem öldü babannem 80 yaşlarında tarlasını bir koşusuna tektek satmaya başlamış amcam ve halam buduruma karşıyız bu komşusu yardım maksadıyla kandırıyor neyapmalıyız durdurabilirmiyiz buduruma
Merhaba,
Babaannenizin akıl sağlığının yerinde olmadığından bahisle vasi tayini isteyebiliriz. Size mail yoluyla bilgi vereceğiz. Şayet buraya bıraktığınız mail yanlış ise lütfen 216 ile başlayan telefon numaramızı arayınız.
Babam birikimiyle dükkan alırken kızlardan mal kaçırmak için mutaitten ortak tapu %50-50 çıkarttırmış daha sonrada Vicdanın rahatsız olunca bizdende pay almasın diye kendi payını biz 3 kız kardeşe satış üzerinden paylastırdı. Babam vefat etti abim bize miras muvazasi davası açmış. Bizde abime üzerindeki %50 ye mal kaçırma davası açabilirmiyiz.
Şimdiden çok teşekkür ederim.
Merhaba,
Dava açabilirsiniz.
Merhaba Mehmet Bey;
dedem vefat etmeden önce oğlu dedemi kandırıp gel tapuları üzerime yap sen devletten maaş alasın demiş. dedemde evlerini arsalarını çayırlarını neyi var neyi yok oğluna tapuları yaptırmış. fakat ailenin geri kalan 4 tane de kızı var. bunlardan biri benim annem. annem okur yazar olmadığından tapu da annemlere mirası dayıma bırakılması için. parmak bastırmışlar. veya imza attırmışlar. dedem öleli 15 sene oldu. miras ailenin 5 çocuğundan sadece 1 kişi ye burakıldı. şimdi o 1 kişi olan dayım. arsaları tektek satıyor. buna istinaden annem arsaları satmaması için karşı çıkıyor ve kendine göre bir yer belirledi burası benim dedi satamazsın dedi. dayımda seni mahkemeye vereceğim dedi annemi tehtit ediyor. bu durumda ne yapa biliriz. annem miras tan dayıma kalan tapulara iptal davası aça bilir mi?. kendine pay ala bilir mi? bir ikincisi dayım bize dava açarsa birşey yapabilir mi?
son olarak annneannem hayatta . ne gibi yol izleye biliriz pay almak için bilgilendirirseniz seviniriz.
teşşekkür ederim
iyi çalışmalar.
Merhaba,
Tapuların iptali için dava açılabilir. İletişim bölümünden bize ulaşırsanız sizlere yardımcı olabiliriz.
teşekkür ederim cevabınız için. peki mehmet bey satışan arsalar için ne yapıla bilir onlardada hak sahibi ola bilrimiyiz.
Asliye hukuk mahkemesine satilan 3parca yerin parası icin alacak davası açmıştm 3.parseli yanlış dava açtığımdan hakim feragat edilmesi gerekiyor dedi ve feragat ettim karar çıktı geriye kalan 2 parça yerden hakkımı aldım ve şimdi tekrar bi dava açmak istiyorum feragat ettiğim yeri yeni dava ya ekleyebilirmiyim ve hak talep edebilir miyim saygilar
Merhaba,
Feragat edilen yer ile ilgili açacağınız davayı kaybedersiniz. Feragat etmek hatalı bir hareket olmuş.
Merhaba babam ölmeden 6sene önce tarlalarini arkadaşına sattı. Sonra ben arkadaşından geri aldım.7 kardeşim var 6 si miras istemiyor ama 1 tanesi dava acacacakmis ne yapmalıyım teşekkür ederim
Merhaba,
Bu alım satım gerçek bir alım satım ise ve para transferi var ise açılan davadan sonuç çıkmaz. Fakat hileli bir işlem var ise açılan davayı kaybedersiniz.
Merhabe Mehmet Bey
annem 13 ya önce ölümcü bi hastalik yüzünden vefat etdi(beyin kanser)ameliyat dan sonra dayim annemi gizlice notere götürüp para cekme vekaleti almis.annemizin bankada 300000 tl oldugunu biliyorduk vereset ilaniyla bankaya gitdigimizde ,para annem ölmeden 1 ay önce dayim tarafinda cekilmis. parayi sordugumuzda dayim siz hayirsiz cocuklarsiniz parayi bana birakdi hayir is yapacagim diye cevep veriyor.ne yapcagimizi bilmiyoruz
bi cevap icin simdiden tessekürler
Merhaba,
Dava açmanız gerekir.
Davayı kazana bilir miyiz aceba?
Saygılar
Merhaba
Bütün yazılarınızı okudum ve ilginiz için tşk ederim.
Babamı 17 aralıkta kaybettik ,biz annemizide çok küçükyaşta kaybettik babama dedemden kalan kartal sahilde evimiz var bu evde ölen anneminde verdiği birmiktar para vardı ,sonradan ögrendikki babam bu evi şuanki 3. eşine vermiş ev üvey annemizin kızlık soyadı ile tapuda kayıtlı ,evlendikten sonra beraber aldıkları bir ev ve bir yazlık daha var,bunlarda eşinin üzerine yeni ögrendik aynı zamanda 2007 yılında noterden eşi feragat etmiş babamın mallarından babamın üzerine birşey yokken yapılmış bunlar,ayrıca annemden sonraki 2.evliliğinden bir kızı olmuş ve kızı annesi ile beraber evlatlık vermişler kardeşimizin bulduk biz dava açmak istiyoruz ama küçücük çocukken arkamızdan bu sahtekarlıklarla budavayı kazanabilirmiyiz bize yardımcı olabilirmisiniz
Funda Hanım merhaba,
Dava açabilirsiniz. Babanızın hem evlilik birliğinden kaynaklanan katılma alacağı hakkı mirasçı sıfatıyla size geçecektir. Böylelikle evlilik içerisinde edinilmiş taşınmazlar için talepte bulunabilirsiniz.
Yine babanızın adına kayıtlı olup da başkasına tescil edilmiş olan taşınmazlar için de muris muvazaası davası açabilirsiniz.