Halk arasında “mirastan mal kaçırma” olarak bilinen Muris Muvazaası; mirasbırakanın, mirasçılarından birini veya üçüncü bir kişiyi mirastan mahrum bırakmak amacıyla, aslında bağışladığı taşınmazı tapuda satış gibi göstermesi durumudur. Yargıtay’ın 1.4.1974 tarihli İçtihadı Birleştirme Kararı ile hukukumuza giren bu dava türü, miras hukukunun en önemli ve en sık karşılaşılan davalarından biridir.
Muris Muvazaasının 4 Temel Unsuru
Bir işlemin muris muvazaası sayılabilmesi ve tapunun iptal edilebilmesi için şu dört unsurun bir arada olması gerekir:
- Görünürdeki İşlem (Satış): Taraflar tapuda resmi bir satış sözleşmesi yaparlar.
- Gizli İşlem (Bağış): Aslında mirasbırakan o malı bedelsiz olarak (bağış) vermiştir ama tapuda para almış gibi gösterir.
- Muvazaa Anlaşması: Taraflar, görünürdeki işlemin (satışın) geçersiz olduğu konusunda kendi aralarında anlaşırlar.
- Aldatma Kastı (Mal Kaçırma): Temel amaç, diğer mirasçıların miras hakkını engellemektir.
Muris Muvazaası Nasıl İspatlanır?
Bu davalarda ispat yükü davacıdadır (mirasçıda). Ancak Yargıtay, hayatın olağan akışına aykırı durumları muvazaa belirtisi sayar. İspat için şunlara bakılır:
- Maddi Güç: Malı alan kişinin o tarihte o malı alacak maddi gücü (alım gücü) var mıydı? (Örn: Hiç geliri olmayan 18 yaşındaki toruna lüks daire devri).
- Bedel Farkı: Tapuda gösterilen satış bedeli ile taşınmazın gerçek değeri arasında fahiş fark var mı?
- Ödeme Kayıtları: Satış bedeli banka kanalıyla mı ödendi yoksa “elden” mi ödendiği iddia ediliyor?
- Yöre Örf ve Adetleri: Özellikle erkek çocuğa mal devredip kız çocuklarını mirastan mahrum bırakma kültürü var mı?
Zamanaşımı Var mı?
Muris muvazaasına dayalı tapu iptal ve tescil davalarında herhangi bir zamanaşımı veya hak düşürücü süre yoktur. Muvazaa (hile) hiçbir zaman hukuki koruma görmez. Mirasbırakanın ölümünden 20 yıl sonra bile bu dava açılabilir.
Kimler Dava Açabilir?
- Saklı paylı olsun veya olmasın tüm yasal mirasçılar.
- Evlatlıklar.
- Atanmış mirasçılar. (Not: Mirasbırakan sağken bu dava açılamaz. Mutlaka vefat etmiş olması gerekir.)
Avukat Mehmet Emre Ulusoy’un Notu
“Tenkis Davası ile Karıştırmayın!”
“Müvekkillerimin en sık karıştırdığı iki kavram: Tenkis Davası ve Muris Muvazaası Davası.
Eğer mirasbırakan malını tapuda ‘Satış’ değil de ‘Bağış’ olarak devrettiyse veya vasiyetname ile bıraktıysa, burada yalan/hile yoktur; irade açıktır. Bu durumda sadece ‘Saklı Payınız’ kadar hak talep edebilirsiniz (Tenkis Davası) ve bunun 1-10 yıllık zamanaşımı vardır.
Ancak; aslında bağışladığı halde tapuda yalandan ‘Satış’ gösterdiyse, burada hile vardır. Bu durumda malın tamamı terekeye döner, zamanaşımı yoktur ve miras payınızın tamamını alırsınız. Davayı doğru nitelemek, kazanılacak hakkın miktarını belirler.”
Sık Sorulan Sorular (SSS)
1. Babam evi kardeşime sattı, ölmeden dava açabilir miyim?
Hayır. Muris muvazaası davası, mirasbırakanın ölümü ile açılabilir. Kişi sağken malları üzerinde dilediği gibi tasarruf edebilir. Ancak vefat ettikten sonra dava hakkınız doğar.
2. Üçüncü kişiye satılan mal geri alınabilir mi?
Eğer mirasbırakan malı arkadaşına (3. kişiye) devrettiyse ve o kişi de iyiniyetli ise (yani muvazaayı bilmiyorsa) tapu iptal edilmeyebilir. Ancak o kişinin de bu kurgunun parçası olduğu (kötüniyetli olduğu) ispatlanırsa tapu iptal edilir.
3. Davayı kazanırsam tapunun tamamı mı benim olur?
Hayır. Tapu iptal edilir ve miras payınız oranında adınıza tescil edilir. Örneğin 2 kardeşseniz ve başka mirasçı yoksa, tapunun 1/2’si sizin adınıza tescil edilir.
4. Ölünceye kadar bakma sözleşmesi muvazaa sayılır mı?
Hayır. Eğer mirasbırakan, kendisine bakılması karşılığında (minnet duygusuyla değil, bakım borcu karşılığı) devir yaptıysa ve bakım borcu yerine getirildiyse, bu işlem geçerlidir ve bozulmaz.
Ofisimizle iletişim kurmak için tıklayınız.
Yargıtay kararları sorgulama ekranına buradan ulaşabilirsiniz.
Merhaba avukat bey lütfen cvp vrn babam on yıl önce vefat etti ondan kalan ev ve arsa annem ve biz 7 kardese kalmisti 4 erkek 3 kiz daha sonra agbilerim bi kumpas cevirip imza attiriyolar bu sırada tapuyu da üstlerine gecirip 3 kizi devre dışı biraktilar biz 3 kiz kardes dava acsak eski haklarimiza kavusabilirmiyiz simdiden tsk ederim
Merhaba,
Kumpas demişsiniz ama nasıl olduğunu anlatmamışsınız. Olayın nasıl olduğunu ve tapuda devirlerin nasıl yapıldığını detaylıca anlatabilirseniz tapu iptal davası açıp açamama durumunuzu daha iyi değerlendirebiliriz.
Muhlis davalarinda baba öldükten 1 yil süre gectigi zaman karsı taraftakiler dava acabilirmi
Muris muvazaasında zamanaşımı yoktur. İstedikleri zaman dava açabilirler.
Emre bey iyi aksamlar,
dedeme(vefat) ait olan 60 donum arazi 4 oglu ve esi tarafindan paylasiliyor.babama (VEFAT) ve amcama (Vefat) 6 donum arazi ve bir ev, diget iki amcama kalan 50 donum ve bir ev verilmis.Ayrica satilip bize babama pay verilmeyen bir apartman dairesi var.Paylasim yapilirken 50 Donumluk arazide ve dairede hakkimiz oldugu soyleniyor. 95 senedinde kadostro gelmis ve biz orada bulunmadigimiz icin,kalan araziyi kendilerine tapu yaptigini ogrendim.
Ayrica babaannemin(vefat) eşinden kalan mirasini (arsa) ve kendi anne,babasindan kalan mirasida iki amcam kendi uzerlerine tapu ettirmis.bahsettigim konularda yasal hakkim varmidir ve yardimci olabilirmisiniz.tesekkur ederim.
Merhaba,
Kadastroda direk kendi adlarına kayıt yapılmış ise Tapu iptal davası açılmalıdır. Şayet dava açma niyetinde iseniz iletişim bölümünden bize ulaşabilirsiniz.
Merhaba,
Mirasçılardan mal kaçırılması nedeniyle dava açılabilir.
Sayın Mehmet bey,
Öncelikle zor durumdaki insanları dinlediğiniz ve zaman ayırıp paylaşımlarda buşlunduğunuz için teşekkür ederim.
Benim sorum , Kız coçuklarında miras kaçırma ile ilgili. Babam halen sağ ve 90 yaşında. Bundan 15 sene kadar önce malvarlığını çok büyük bir bölümünü hem nakit para olarak 3 erkek kardeşimin üzerine geçirmiş , hemde onlara elindeki taşınmazları, taksi plakalarını , dükkanları vs satış yolu ile vermiştir. Benim içinse kendi uygun gördüğü bir dükkanın satışını bana yapmıştır. her ne kadar yukarıda taşınmazlarla ilgil çok bilgi olsada, nakit ile ilgili birşey bulamadım.
kıyaslama yapabilmeniz adına , bana kalan toplam varlık 1 birim ise , kardeşlerime kalan toplamda 20 birim civarıdır.
Hukuken nasıl bir yol izlememiz uygundur. Babam da bunama belirtileri başlamış, doktorlarıda bu yönde ilaçlar vermişlerdir.
bilgilerinizi rica ederim,
saygılar,
A.A.
Merhaba,
Babanız vefat ettiğinde dava açılabilir. En sağlıklısı bu şekilde olacaktır.
Mehmet Bey merhaba kısa bir sorum var.annem 2.evliligini yaptı ve 10 yıl sonra vefat etti.anneannem ve dedem hayatta. 2.eş annanemin ve dedemin mirasına hak sahibi olur mu? 2.eşin vefatında da üvey kardeşlerim e hak geçer mi?
Merhaba,
İkinci eş büyükanne ve büyükdedenizin mirasçısı olamaz.
Merhaba Emre Bey ,
Benim sorum ! Annem abimin uzerine ev verdi Abimde evi satip baska bir ev aldi. ve kucuk kiz kardesimin uzerine de bundan 2 yil once tarlanin tapusunu vermis.
Gerekceside benim yurtdisinda yasiyor olmam mis.
Benim burda ne yapmam lazim hangi davayi acmam lazim ve zamn suresi varmidir ve annem hala sag yasiyor.
Cevaplarsaniz sevinirim Saygilar
Merhaba,
Annenizin hayatta olması nedeniyle dava açamazsınız. Annenizin vefat etmesiyle birlikte kardeşlerinize dava açabilirsiniz.
Merhabalar benim annem 83 yaşında ve akıl sağlığı yerinde değil ve bakıma muhtaç yaşamakta babam anneme ait olan arsaları kendi üzerine alıp bu arsalara gayrı menkul yaptırmak istiyor ama biz babamın samimiyetinden emin değiliz bu menkulleri yanlış kullanacağından 3. şahıslara veya hayır kurumlarına bırakmasından korkuyoruz ve babamın üzerine geçmesini engellemek istiyoruz gayrımenkullerin yapımı için ortak karar vermek ve yapılan gayrımenkullerin eşit paylaşılmasını istiyoruz bu durumda nasıl bir yol izlemeliyiz babamın elinde geniş kapsamlı bir vekalet var bu vekalet ile bizden habersiz böyle bir iş yapabilirmi yaparsa biz ne yapabiliriz
Merhaba,
Babanız vekalet ile işlem yapabilir. Yapmanız gereken işlem Vasi Tayini için dava açmak olmalıdır. Böylelikle babanızdaki vekaletnameyi de iptal ettirme yetkisine sahip olabilirsiniz.
Merhabalar,
Muris davasi icin sene sinirlamasi varmi, ornegin 50 yil oncesine acilabilir mi?
Dayim, dedem vefat ettikten sonra dedemden kalan mallari kendi ve esi uzerine yapmis (anneannem dedemden once vefat etti) simdi bir tarladan baraj gecti ve dayim bundan gelir elde etti ve anneme ve diger teyzelerime pay vermedi bu sebeple dava acmak istiyoruz, acabilirmiyiz?
Tesekkurler.
Merhaba,
Muvazaaya dayalı tapu iptal davalarında zamanaşımı yoktur.
dedem alzheımer hastası dedemın 7 cocugu var olmeden once 4 kardese ev tabusunu vermıs gerı kalan 3 kardese mıras bırakmamıs 3 kardesın ıcınde babam da var dedem oldu babam mırasını alabılmesı ıcın ne ypması gerekıyor .
Merhaba,
Tapu iptal ve tescil davası açılması gerekmektedir.