Trafik kazaları ne yazık ki sadece maddi hasarla kalmayıp, can kayıplarına da yol açabilmektedir. Bir yakının trafik kazasında vefat etmesi, geride kalanlar için tarifi imkansız bir manevi acının yanı sıra, ekonomik olarak da büyük bir yıkıma sebep olabilir. Türk Borçlar Kanunu, bu acı kayıpların telafisi mümkün olmasa da, geride kalanların (eş, çocuk, anne-baba) mağduriyetini bir nebze olsun gidermek adına Maddi ve Manevi Tazminat hakkı tanımıştır.
Bu yazımızda, ölümlü trafik kazaları sonrasında hak sahiplerinin talep edebileceği tazminat türlerini, hesaplama yöntemlerini ve dava sürecini detaylandırdık.
Kimler Tazminat Davası Açabilir?
Ölümlü trafik kazalarında tazminat hakkı sahipleri, vefat eden kişinin desteğinden mahrum kalan yakınlarıdır.
- Maddi Tazminat (Destekten Yoksun Kalma) İçin:
- Ölenin eşi ve çocukları (Yasal karine gereği destek aldıkları varsayılır).
- Ölenin anne ve babası (Destek aldıklarını ispatlamaları gerekebilir).
- Ölenin sağlığında düzenli olarak maddi destek sağladığı diğer kişiler (Örn: Burs verdiği öğrenci, bakımını üstlendiği akraba).
- Manevi Tazminat İçin:
- Ölenin yakınları (Eş, çocuk, anne, baba, kardeşler). Vefat edenle arasında güçlü bir duygusal bağ bulunan nişanlısı dahi manevi tazminat talep edebilir.
Talep Edilebilecek Tazminat Kalemleri Nelerdir?
Ölümle sonuçlanan kazalarda talep edilebilecek maddi zararlar şunlardır:
- Destekten Yoksun Kalma Tazminatı: Ölen kişi yaşasaydı, yakınlarına sağlayacağı maddi desteğin peşin olarak hesaplanıp ödenmesidir.
- Cenaze ve Defin Giderleri: Cenazenin nakli, kefen, mezar yeri, yemek gibi yapılan tüm masraflar.
- Tedavi Giderleri: Eğer kaza anında ölüm gerçekleşmemiş, kişi hastanede bir süre tedavi görüp sonra vefat etmişse, bu süreçteki hastane masrafları.
Dava Kimlere Karşı Açılır?
Tazminat davası, kazada kusurlu olan taraf ve onun sorumluluğunu üstlenen kurumlara karşı müteselsilen (birlikte) açılabilir:
- Araç Sürücüsü: Kazayı yapan kusurlu şoför.
- Araç Sahibi (İşleten): Ruhsat sahibi.
- Sigorta Şirketi: Aracın Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (Trafik Sigortası) ve varsa İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası (Kasko) şirketi.
Önemli: Sigorta şirketleri sadece maddi tazminattan (poliçe limitleri dahilinde) sorumludur. Manevi tazminat genellikle sürücü ve araç sahibinden talep edilir.
Tazminat Hesaplaması Nasıl Yapılır?
Destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanırken şu kriterler dikkate alınır:
- Ölenin yaşı ve muhtemel yaşam süresi (TRH-2010 Tablosu kullanılır).
- Ölenin aylık kazancı (Maaş bordrosu yoksa emsal ücret araştırması yapılır).
- Geride kalan hak sahiplerinin yaşları ve destek süreleri.
- Kazadaki kusur oranları (Kusur ne kadar azsa tazminat o kadar artar).
Bu hesaplama, uzman aktüerya bilirkişileri tarafından yapılan teknik bir işlemdir.
Zamanaşımı Süresi
Ölümlü trafik kazalarında dava açma süresi, Türk Ceza Kanunu’ndaki “Ceza Zamanaşımı” sürelerine tabidir.
- Ölümlü kazalarda (Taksirle öldürme suçu oluştuğu için) zamanaşımı süresi 15 yıldır.
- Bu süre, kazanın olduğu tarihten itibaren başlar.
İş Kazası Sayılan Ölümlü veya Yaralanmalı Trafik Kazaları
Meydana gelen trafik kazası, işverenin tahsis ettiği bir taşıt ile işe gidiş geliş esnasında veya işin yapıldığı esnada meydana gelmişse ve çalışan bedenen veya ruhen zarara uğramışsa meydana gelen trafik kazası iş kazası olarak değerlendirilecektir. Buna ilişkin yazımızı okuyabilirsiniz : Trafik İş Kazası Nedeniyle Maddi ve Manevi Tazminat
Avukat Mehmet Emre Ulusoy’un Notu
“Trafik kazası tazminatlarında en sık karşılaştığımız mağduriyet, kazazedelerin sigorta şirketlerine bireysel başvuru yapıp ‘Size şu kadar ödeme çıktı, imzalayın hemen yatıralım’ tekliflerini kabul etmeleridir.
Sigorta şirketleri genellikle aktüeryal hesaplamayı en alt sınırdan yaparak, gerçek hakkınızın çok altında (bazen yarısı kadar) ödeme teklif ederler. Ve maalesef ibraname imzaladığınız için sonradan dava açma hakkınız kısıtlanabilir. Bu nedenle sigorta şirketinin teklifini, uzman bir avukata hesaplatmadan kesinlikle kabul etmeyiniz veya ibraname imzalamayınız.”
Trafik kazası tazminat süreçleri; sigorta şirketleriyle yazışmalar, maluliyet oranlarının tespiti ve aktüerya hesaplamaları gibi teknik detaylar içerir. Hak kaybına uğramamak ve sigorta şirketlerinin eksik ödemelerinin önüne geçmek için sürecin başından itibaren uzman bir avukatla ilerlemek büyük önem taşır. Değerlendirme ve hukuki destek için bizimle iletişime geçebilirsiniz : İletişim
Sık Sorulan Sorular
1. Trafik kazası sonrası kimler tazminat davası açabilir?
Trafik kazası sonucunda bedensel bir yaralanma (maluliyet) meydana gelmişse, yaralanan kişinin bizzat kendisi maddi ve manevi tazminat davası açabilir. Kaza sonucunda ölüm meydana gelmişse, vefat edenin desteğinden yoksun kalan yakınları (eşi, çocukları, anne-babası veya bakımını üstlendiği diğer kişiler) destekten yoksun kalma tazminatı (maddi) ve manevi tazminat talep edebilirler.
2. Trafik kazası tazminat davası kimlere karşı açılır?
Trafik kazalarından kaynaklanan zararların tazmini için dava; kazada kusurlu olan araç sürücüsüne, aracın ruhsat sahibine (işleten) ve aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasını (Trafik Sigortası) yapan sigorta şirketine karşı (müştereken ve müteselsilen) açılabilir. Manevi tazminat talepleri ise kural olarak sigorta şirketine yöneltilemez; sürücü ve araç sahibinden talep edilir.
3. Dava açmadan önce sigorta şirketine başvuru yapmak zorunlu mu?
Evet, zorunludur. Karayolları Trafik Kanunu’na göre, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat (bedeni hasar, ölüm, değer kaybı vb.) talepleri için dava açmadan veya Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurmadan önce, ilgili sigorta şirketine yazılı olarak başvurulması şarttır. Sigorta şirketi 15 gün içinde cevap vermezse veya talebi eksik karşılarsa yasal yollara başvurulabilir.
4. Trafik kazası tazminatı (bedeni hasar/maluliyet) nasıl hesaplanır?
Tazminat miktarını belirleyen dört temel unsur vardır:
- Kazazedenin yaşı (kalan ömür süresi),
- Kaza tarihindeki belgelenebilir net geliri (maaşı),
- Kusur oranı (karşı tarafın yüzde kaç kusurlu olduğu),
- Adli Tıp veya tam teşekküllü hastaneden alınacak kalıcı iş gücü kaybı (maluliyet) oranı. Bu veriler ışığında aktüerya uzmanı bilirkişiler tarafından detaylı bir hesaplama yapılır.
5. Araç değer kaybı tazminatı nedir, nasıl alınır?
Trafik kazası sonrası onarım gören bir aracın, ikinci el piyasasındaki satış değerinde meydana gelen düşüşe “araç değer kaybı” denir. Kazada %100 kusurlu olmamak şartıyla, aracınızda oluşan değer kaybını karşı tarafın trafik sigortasından talep edebilirsiniz. Değer kaybı, aracın markası, modeli, kilometresi ve hasarın boyutu dikkate alınarak hesaplanır.
6. Trafik kazası tazminat davalarında zamanaşımı süresi ne kadardır?
Trafik kazalarında maddi ve manevi tazminat davası açma süresi, kazayı ve faili öğrenme tarihinden itibaren 2 yıl ve her halükarda kazanın üzerinden 10 yıldır. Ancak, trafik kazası aynı zamanda ceza kanunlarında suç teşkil ediyorsa (taksirle yaralama veya ölüm gibi) ve ceza zamanaşımı süresi daha uzunsa, tazminat davalarında da bu uzamış ceza zamanaşımı süresi (örneğin ölümlü kazalarda 15 yıl) uygulanır.
7. Yaya veya yolcu iken trafik kazası geçirdim, tazminat hakkım var mı?
Evet, kesinlikle vardır. Yolcuların (otobüs, minibüs veya özel araç fark etmeksizin) ve yayaların kural olarak kazanın oluşumunda kusuru bulunmadığı kabul edilir. Bu nedenle yaralanan bir yolcu veya yaya, kazaya karışan ve kusuru bulunan araçların sürücülerinden, sahiplerinden ve sigorta şirketlerinden tazminat talep edebilir.
8. Trafik kazası tazminat süreci ne kadar sürer? (Mahkeme vs. Sigorta Tahkim)
Süreç, tercih edilen hukuki yola göre değişir. Asliye Ticaret veya Asliye Hukuk Mahkemelerinde açılacak bir davanın sonuçlanması ortalama 1,5 – 3 yıl sürebilmektedir. Ancak maddi tazminat (ve değer kaybı) talepleri için Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurulması halinde, süreç çok daha hızlı işlemekte ve genellikle 4 ila 6 ay içerisinde karar çıkmaktadır. Hangi yolun lehinize olacağına avukatınızla birlikte karar vermeniz en doğrusudur.
9. Kazada ölen kişi tam kusurluysa tazminat alınabilir mi?
Eğer ölen sürücü %100 kusurluysa (tek taraflı kaza gibi), Yargıtay’ın güncel içtihatlarına göre mirasçıları kendi sigorta şirketinden destekten yoksun kalma tazminatı alamazlar. Ancak araçta yolcu konumunda olanlar her halükarda tazminat alabilir.
10. Manevi tazminat miktarı neye göre belirlenir?
Manevi tazminatın kesin bir hesaplama formülü yoktur. Hakimin takdir yetkisindedir. Olayın oluş şekli, kusur durumu, tarafların ekonomik gücü ve duyulan acının büyüklüğüne göre “zenginleşme aracı olmayacak ancak caydırıcı olacak” bir miktar belirlenir.
S.n avukatim 2017.6 ayiında arabayla motosiklet surucusune carptim suc oranı benim ana yolda giderken tahliye yollarina yaklasirken hizini kesmemek motosiklet surucusune ana yolda giden araca yol vermeme kusuru aldik motosiklet surucusu davaci olmadi ama motosiklet in akassinda oturan yolcu yaralandi yuzunde. Cizikler olustu bana maddi ve manevi tazminat acti ben sirket personeliyim kaza zamani vadiyem vardi motosiklet surucusu nün ehliyeti yok kaski yok arkada oturan yolcunda kaski guvenlik ekibmani yok 5. Bin tl mamnevi 70bin tl maddi tazminat acti kazanirmi acaba bu arkadaş ben nasil bir yol izllemeliyim
Merhaba,
Kazada kusurlu olmadığınızı kanıtlamanız gerekir.
Merhaba. Yakın zamanda evimin otapark çıkışındaki park halindeki bir araca arabamın kayması sonucu çarptım. Acil hastam olduğu için hastaneye gittim olay yerine geri geldim tam geldiğim yer kameradan görülmemiş. Çarptığım araç sahibi doktor ise olay yerini bırakıp kacdigima, sözlü taciz ettiğimde dair (hiç karşısı karşıya gelmedik direkt avukatı ulaştı bana) bende uzlaşmayı istedim kadın kabul etmiyor. Kardeşi avukat diye direkt tutanak olmadan dava açmış. Nasıl bir savunmada bulunabilirim ,nasıl ispatlayacağım . Bir fikir verebilirseniz çok sevinirim.
Merhaba,
Olay gününe dair delillere ulaşmanız lazım. Bu tanık da olabilir.
Slm mrblar benim kardeşim 1 hafta önce kaza yaptı yerler kaygan olduğu icin onun deki araca vurmamak için frene basıyor frene bastigini için araba kontrolden çıkıyor ve karşı seritteki araca çarpıyor çarptığı aractaki sürücü hayatını kaybediyor ne yapmamız gerekiyor
Merhaba,
Kendinizi avukatla temsil etmeniz önemli. Hem ceza davası hem de tazminat davası için gerekli olacaktır.
Merhaba cadde üzerinde geri geri gelirken yaya ya çarptım. hemen 112 aradım ve ambulansla birlikte hastaneye gittim olay yerini terkettim yani ayagı çatladı ve alcıya alındı o gece hastanede idik saolsun çarptıgım kişi şikayetçi olmadı polise gidip ifade verdik her ikimizde sonrasında trafik polisleri geldi sadece bana olay yeri terkten ceza yazdı 235 tl ve gitti herhangi bir raporda tutmadı. Çarptıgım yayaya sonrasında talebi üzerine azda olsa maddi yardımda bulundum benden hiç bi şekilde şikayetçi olmayacagını her seferinde bildiriyor fakat araya simsarların girdigini belirtiriyor. sorum şu ilerde benden davacı olabilirmi kaza tutanagı yok sıkıntı olurmu
Merhaba,
Tutulmasa dahi kazaya tanıklık edenler ve sonrasında yapılan adli işlemler mevcut. Bu nedenle ileride dava açılabilir.
moderation.
Merhaba ben 2000 yılında trafik kazası geçirdimm birkaç operasyon geçirdim yatağa bağımlı hale geldim kaza geçirdiğim dönemde tazminat almadım bilgim yoktu çünkü şimdi de zaman aşımı olmuş deyip vermediler alma gibi bir durum var mı acaba yardımcı olursanız sevinirim
Merhaba,
Zamanaşımı nedeniyle alamazsınız.
Merhaba mehmet bey, ben 14.04.2019 tarihinde kaza geçirdim yararlandım kavalkemigim 2 3 yerinden kırıldı ameliyat oldum bacakta vida platin var . Hâlâ basamıyorum. Kazanın oluş şekli söyle, caddeden hızla arac geliyordu baya mesafe vardı bende motorumla sokaktan karşı sokağa geçerken hızla bana çarptı ve ben 20 metre fırlattı motoruda önünde 15 20 metre sürükleyerek elektrik diregine carpti ve maddi hasar oluştu olması gerekenden fazla hızlıydı ve hiç yavaşlamadı bile. Rapor sonuçlarında ben asli kusurlu bana çarpan kişi tali kusurlu çıktı. Benim araba ehliyetim var fakat motor ehliyetim yok. Şimdi davaci olsam nasıl olur. Işe girecektim 2 çocuğum var çalışamıyorum da gelirim yok . Bana yardımcı olun lütfen
Merhaba,
Motor ehliyetiniz yok, konu baştan aleyhinize zaten.
Merhaba iyi günler ben gecen sene trafik kazasında annemi kaybettim araç yüzde yüz kusurlu çıktı maddi manevi tazminat açtık ve dun bi fiyat belirlendi anca kişi benim bunu odicek gücüm yok dedi ne olur bundan sonra
Merhaba,
Dava devam eder, sonrasında icra yoluna başvuru yaparak haciz yaparsınız. Kişinin malı mülkü varsa haczedersiniz. Bu şekilde tazminatı tahsil etmeye çalışırsınız.
mrb iki hafta once cocuguma araba carpti cocugum bedensel olarak iyi ama piskulujisi cokmus altina ediyo altina işiyo geceleri agliyarak uyaniyo dava acsam tazminat alirmiyim cocuguma carpan taksici kacti bide ne yapabilirim yardimci olurmusunuz bide biro avukati aradi beni hic bisey yapilmiyomus rapur lazimis
Merhaba,
Psikolojik olarak kazadan etkilendiği doktor raporlarıyla tespit edilebilir. Bu nedenle dava açma yolunuz açık. Eğer kazaya sebep olan taksiciye ulaşmanız ve kaza ile ilgili delillere ulaşmanız gerekir.
Selam aksam eşimin kullandığı aracımız ile kendi seridimizde ilerlerken karşı şeritten gelen alkollü ehliyetsiz sürücü bize çarptı tahminen hızı 90-100 km idi son anda direksiyonu kırdığı için şoför tarafından çarptı üstelik kaçtı başka bir araç ile takip edip polise yakalatabildik bizim aracimizin masrafını karşılamak zorundami bayan çok fazla alkolluydu
Merhaba,
Öncelikle geçmiş olsun. Bu tip trafik kazalarında kusur oranları belirlenir ve kusur oranlarına göre tazminat ödemesi gerçekleştirilir. Alkollü olduğu hususunda gerekli testler yapılmışsa kusur tamamıyla karşı tarafta olacaktır. Bu nedenle hem ceza yargılaması hem de hukuk yargılaması yapılacak ve lehinize sonuçlanacaktır.
merhaba 01.08.2023 tarihinde annemi ve babami kaybettik.. babamin kardeşleri devletin bir para ödeyeceğini bunu almamız gerektiğini söyledi.. babam emekli sandigin dan emekli idi bununla ilgili nasıl saglikli bir bilgi alabilirim
Merhaba,
Başınız sağ olsun, lütfen meydana gelen ölüme dair elinizdeki bilgi ve belgeleri tarafımıza iletiniz, kazanın meydana gelmesinde kusurlu olanlar aleyhine dava açabilirsiniz. Bunun değerlendirilmesi gerekmektedir. Dilerseniz info@emreulusoy.av.tr mail adresimize mail atabilirsiniz.
Merhaba 17 10 2011 de olan kazada yüzde yüz haklıyım karsıkı tarafın trfıkten moturla trafıge cıkmıs serıt tecavüz u eglıyetsız yüzde yüz kusurlu cıktı hastaneden cıktıktan 5 ay sonra böbrek ıflas etmıs oldu bana ailesi tazminat davası acabılırmı
Merhaba,
Meydana gelen trafik kazasında kusur kimde ise ölenin mirasçıları o kişi veya kişilere karşı dava açacaktır. Bir kusurunuz yok ise olası bir tazminat davası reddedilecektir.