Günümüzde pek çok kişi, nüfusa geç kaydedilmekte veya erken kaydedilerek gerçek kayıtlarda gerçek yaşlarını görememektedirler. Bu husus kişileri yaşantılarında dönem dönem zorluklar çıkarabilmektedir. Nitekim yakın geçmişte bedelli askerlik imkanın verilmesiyle birlikte gerçek yaşı nüfusta yazmayan kişiler sorun yaşamış ve bedelli askerlik imkanından faydalanamamıştır. İşte bu nedenle yaş değişikliği davaları önem arz etmektedir.
Gerek eğitim ve öğretim hayatı bakımından gerekse de devlete bağlı kurumlarda yer alma bakımından yaş hususu önem taşımaktadır. Yaş küçültme ve yaş büyütme hususlarını aynı başlık altında incelememizin sebebi ikisinin de aynı kurallara tabi olması ve yargının her iki dava çeşidini de birlikte ele almasıdır.
Yaş Değişikliği Davasında Hukuki Düzenleme
İsim değişikliğine yönelik hukuki düzenleme Türk Medeni Kanunu’nda yer alsa da yaşın değiştirilmesi, küçültülmesi ve büyütülmesine yönelik düzenleme Nüfus Kanunu’nda yer almaktadır. Bu maddeye göre :
‘ Yaş, ad, soyadı ve diğer kayıt düzeltme davaları ilgilinin oturduğu yer asliye hukuk mahkemesinde Cumhuriyet savcısı ve nüfus baş memuru veya nüfus memuru huzuruyla görülür ve karara bağlanır. Bu davalar düzeltmeyi isteyenlerle, ilgili resmi dairenin göstereceği lüzum üzerine Cumhuriyet Savcıları tarafından açılabilir ve dinlenecek tanıklar, resmi kayıt örnekleri ve belgelerle ispat olunur. Şu kadar ki; ilgilinin görünüşü davayı yalanlayıcı olmaması şarttır. Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu hükümlerine göre ceza mahkemelerinde yapılacak yaş düzeltmesi işlerinde de nüfus baş memuru veya nüfus memuru taraf olarak bulunurlar. Mahkeme kararına karşı taraflar Yargıtay’a başvurabilirler.
Yaş, ad, soyadı ve kayıt düzeltmesi hakkındaki mahkemeden verilen kararlar kesinleştikten sonra ilgilinin aile kütüne geçirilir. Ad ve soyadının değiştirilmesi, din değiştirme suretiyle de olsa mahkeme kararıyla yapılır. Adlarını değiştirenlerin aile kütüğünde yazılı çocukların baba veya ana adları, soyadlarını değiştirenlerin yalnız eşiyle reşit olmayan çocuklarının soyadları birlikte değiştirilir. Yaş düzeltme davası ancak bir defa açılabilir. Yaş, ad, soyadı değiştirenler askerlik ödevliliği içinde iseler yapılan düzeltmeler nüfus idarelerince on beş gün içinde askerlik şubelerine de bildirilir. ’ denilmiştir. Hukuki düzenleme bu olmakla beraber yerleşmiş içtihatlar doğrultusunda mahkemelerin dikkat edeceği kurallar söz konusudur. Bunlara aşağıda değineceğiz.
Yaş Değişikliği Davasında Mahkemenin Aradığı Şartlar
Mahkemece yaş değişikliğine karar verilebilmesi sıkı şartlara tabi tutulmuştur. Bu şartları kısaca sayacak olursak :
- Hastanede veya doğum evinde doğmuş olmamalı
- Dış görünüş, beyan edilen yaşa uygun olmalı
- Beyan edilen yaşta bir kardeş bulunmamalıdır.
Kanunun ve mahkemelerin aradığı şartlar bunlar olup bu şartları değerlendirmek gerekirse;
Hastane – Doğumevi: Yaş değiştirmek isteyen şahıs, herhangi bir hastane veya doğumevinde doğmuş olmamalıdır. Bu aradaki şart, şahsın doğumunu belgeleyen herhangi bir resmi evrakın olmaması halidir. Şayet doğuma ilişkin resmi bir evrak söz konusu ise mahkeme bu evraka bağlı kalıp davanın reddine karar verecektir. O nedenle yaş değişikliği için resmi bir kurum veya kuruluşta doğmuş olmama ilk şarttır.
Dış Görünüş: Yaş değiştirmek isteyen şahıs, beyan ettiği asıl yaşın görüntüsüne uygun olmalıdır. Şayet o yaştaki birisinin dış görünüşüne sahip olmayan birisini beyanını mahkeme dikkate almayacak ve yalan beyan dolayısıyla kanaat oluşturamayacaktır. Böylelikle açılmış olan dava reddedilecektir. Beyan edilen yaş şayet 1-2 yaş büyük veya küçük ise mahkeme açısından pek bir sorun teşkil etmeyecektir.
Kardeş Şartı: Şayet, davacının beyan ettiği yaşta bir başka kardeşinin mevcut olması davanın reddini gerektirecektir. Nitekim annenin gebe kalma ve gebelik süresi dikkate alınacağından aynı süreç içerisinde iki kişinin doğumunun gerçekleşmesi mantık kurallarıyla bağdaşmayacağından ötürü davanın reddine karar verilecektir. İşbu nedenle beyan edilen yaşta bir kardeşin bulunmaması gerekmektedir.
Yaş Değişikliği Davasında Kemik Radyolojisi
Yaş değiştirme davaları görülürken ilgili mahkeme, davacının kemik yaşının tespitini isteyebilir. Adli Tıp Kurumu aracılığıyla şahsın kemik yaşının tespiti gerçekleştirilir ve kemik yaşına göre mahkeme davacının talebini ret veya kabul eder. Fakat kemik yaşı tespiti yalnızca 22-25 yaşa kadar gerçekleştirilebilmekte, bu yaştan sonra kemiklerin gelişim göstermemesi nedeniyle yaş tespiti imkanı kalmamaktadır.
Yaş Değişikliği Davasında Dava Süreci
Yaş değiştirme ( Yaş düzeltme, yaş küçültme, yaş büyütme) davalarında dava süreci şu şekilde ilerlemektedir :
- Talep sahibinin yaş değişikliği şartlarını taşıyıp taşımadığının tespiti
- Şartların varlığı halinde avukata vekaletname çıkarılması
- Bildirilen 2 tanıkla birlikte davanın açılması
- Duruşma günü tanıkların beyanı ve mevcut delillerle birlikte Mahkemenin yaş değişikliğine hükmetmesi
- Gerekçi kararın yazımı
- Kararın mahalli bir gazetede ilanı
- Mahkeme kararının kesinleşmesi.
Yaş Değiştirme Davası Yargılama Süresi
Yaş değiştirme davalarında süreç bu şekilde ilerlemekte olup dava süresi 4-6 ay arasıdır. Nitekim bu süre mahkemenin yoğunluğuna göre değişebilmektedir. Bunun yanı sıra şayet mahkeme kemik yaşı tespiti talep ederse dosyanın Adli Tıp Kurumuna gitmesi dolayısıyla süreç daha da uzayacaktır.
Yaş Değiştirme Davası Görevli ve Yetkili Mahkeme
Yaş değişikliği davalarında dava, doğru yerde ve doğru mahkemede açılmalıdır. Nitekim yetkisiz ve/veya görevsiz bir mahkeme açılmış olan dava, mahkeme hakimi tarafından reddedilecek, davacı taraf için maddi külfet ve zaman kaybına yol açacaktır. İşte bu nedenle bu hususlara dikkat edilmeli, mümkün olduğu ölçüde yaş değişikliği davalarında hukuki yardıma başvurulmalıdır.
Nüfus Davalarına ilişkin yazılarımıza buradan ulaşabilirsiniz.
Nüfus Hizmetleri Kanunu’na buradan ulaşabilirsiniz.
SAYIN AVUKATIM EN BAŞTA SORUM ŞU KENDİ ÖZ BABAMI DAHA ÖNCE HİÇ GÖRMEDİM.ANNEMİN SOYADI İLE BENİM SOYADIM DEĞİŞİK YAŞIM 22 OLUCAK ANCAK KEMİK YAŞIMI ÖLÇTÜRDÜM 17 YAŞ OLARAK ÇIKTI. YANİ O YAŞA GÖRE 16-17 YAŞINDA GÖZÜKÜYORUM.YAŞ KÜÇÜLTME MESELESİNDE SANIRIM HASTANEDE DOĞUM OLMAMASI GEREKİYORMUŞ ONU NEREDEN ÖĞRENEBİLİRİM VE BU DAVANIN BANA MALİYETİ NE KADAR OLUR ? TEŞEKKÜR EDERİM.
Cenk Bey, şayet hastane veya doğumevi gibi resmi kayıtların tutulduğu bir yerde doğmadıysanız yaş değişikliğiniz gerçekleştirilecektir.
benim yaşım 17 17.02.1997 dogumlıyum yaşımı büyültürsem nekadar zamanda büyüte bilirim
dogum kayıtları nasıl kontrol edilebilir acaba nereye muracaat etmemiz lazım
Nüfus Müdürlüğüne müracaat edebilirsiniz.
Merhabalar;
Küçük oğlum 24 aralık 2007 tarihinde 35 haftalık olarak doğdu yani normal doğum tarihinden 5 hafta önce ve nüfusa da bu tarihte kayıt oldu. Şimdi sormak istediğim konu şu oğlum okula 5.5 yaşında başlamak zorunda kaldı. Bunun bir çok olumsuzluğunu tek okul hayatında değil spor hayatında da yaşıyor Türkiye de derece alan bir sporcu ama bu 6 günden dolayı her zaman kendinden bir yaş fazla sorumluluk alıyor ve kendinden büyüklerle yarışıyor çocuk çok yıpranıyor. Kısaca ben oğlumun yaşını doğması gereken yaşa aldırabilir miyim? Eğer böyle bir şansımız varsa çocuğum büyüyüp daha büyük sıkıntılar yaşamadan yapmak isterim. Şimdiden teşekkür ederim
Merhaba,
Keyfi bir değişiklik yapamazsınız. Elinizde evrak var ise ancak bu şekilde değişiklik yapabilirsiniz.
Yaş küçültme de dava açsam memurluğa giremiyorum okuduğum diplomalar boşa gidecek kuculttugumde yeni yaş geçerli degilmi KPSS’de memur atamaları nda
Merhaba,
Hangi kuruma girmek istiyor iseniz o kurumu arayarak bilgi alabilirsiniz. Yaş değişikliğiniz resmi bir evraka veya yazılı bir evraka dayanıyorsa ilgili kurum kabul edecektir.
Mrblar mehmet bey benimde kimlikte yasim 2 sene büyük fakat soyle bi sorun var biz 3 kardes icinde ayni sorun sözkonusu. Dava acma şartlarından biri kardeş yaşı . Yasimi değiştirmek istedigimde diger kardesimle tarih ayni oluyor bu durumda dava acarsam kabul gormeyecek mi? Baska izlemem gereken bir yol varmi acaba
Merhaba,
O halde sırayla dava açacaksınız.
Merhabalar normalde 2000 liyim ailem 1999 yazmış değiştirmek istiyorum ilk nüfus müdürlüğünemi müracaat etmem lazım acaba ve de evde doğmuşum kanıt olarak ne gerekiyor
Merhaba,
Yazımızı okudu iseniz davanın detayları orada yazmaktadır. Tavsiyemiz bir avukat tutarak davanızı açmanızdır. Aksi halde yapacağınız ufak bir hata dahi davanın reddedilmesine sebep olabilir. Dilerseniz iletişim bölümünden bize ulaşabilirsiniz.
Sayın avukat bey ben yaşımı büyültmek istiyorum
Bunun için nereye başvuru yapmalıyım
Merhaba,
Yazımızı okursanız bilgi sahibi olacaksınız.
Avukatım ben yaşımı ay olarak buyutebilirmiyim veya büyütsek mahkeme ne kadarenk zamn sürer
Merhaba,
Yazımız detayında sorularınızın yanıtı yer almaktadır.
Makaleyi okursanız en başta bu sorunuza cevap bulursunuz.
Meraba Mehmet abi ben Abdurrahim Gülice siverek doğumluyum babam ben doğmadan vefat etmiş benden büyük 3ablam var 2 si evli hepimizin yaşı dört beş yaş küçük yazılmış ve ve en kötüsü iki ablam ikiz yazılmış babamın vefatından sonra 15 yaşındaki öz amcam evlenmiş annemle öz babamın evlenmesi olmadığından dolayı amcam çıkardı kimliklerimizi sigorta için bizi üstüne kaydetmek istedi ama aramızda çok az bir yaş vardı onun için olmuyormuş sonra nüfus müdürü yaşlarını küçültelim dedi ve şimdi rezil olmuşuz ben 20 yaşıma girdim kimlikte 2001 doğumluyum ablalarımın ikisi evli birinin iki diğerinin 3 çocuğu var biri 1999 diğeri 1998 doğumlu evlenmeleri de yok zaten sen soyle abi hayatım mahfolmuş ne yapayım ben…
Merhaba,
Yapmanız gereken işlem hızlı bir şekilde dava açmak olmalı. Bu durum Nüfus Müdürlüğünün çözebileceği bir iş değil artık.
Merhaba ben fatma 1985 doğumluyum. Kpss lise sınavına 2022 de tekrar gireceğim ama yaşım 37 oluyor.yas sınırı 35 çoğu atamalarda bunun için yas küçültme davası açılabilir mi? Ne yapmam gerekiyor teşekkürler
Merhaba,
Bazı kurumlar yaş değişikliğini kabul ederken bazısı etmemektedir. Bu nedenle bu konuyu araştırdıktan sonra info@emreulusoy.av.tr mail adresimize mail atınız. Yardımcı olacağız.
İyi günler .
Sorum şu şeklide
Yaşımı 1 yaş büyütmek istiyorum kilikte 07-03-1997 doğumluyum kemik yaşımı ölçtürdüm , +18 ile uyumludur dediler + nüfus müdürlüğünde doğum raporum yok bir beyanla kaydedilmişim olanağı varmıdır bunun ?
İyi günler…
Ben 10/12/1998’de hastanede doğmuşum fakat baba beni 10/12/1999 doğum tarihli kaydetmiş benim bunu düzeltme şansım varmı? Benim için bu 1-2- yaş çokkk önemli.
Şimdiden teşekkür ederim iyi günler… 🙂
Yaşınızın değiştirilme durumu var Osman Bey. Hastane kayıtlarını kontrol edip bize ulaşınız.
Sayin avukat bey benm yaşim 1999.olarak kimlige yazilmiştir ve gerçek doğumum 1996 ben yaşimi 1995 olarak yapmak istiyorum ve zorundaym acaba bunu 1995 olark yapma imkanm varm..teşekürler
iyi günler.. sayın avukat bey benim yaşım kimlite küçük yazılmış 1999.olarak benm gerçek doğum yaşımsa 1996 ve ben doğum yaşımı 1995 olarak yapmak istiyorum ve mecburum….ve ben dava açmışım dilekçemde 1995 olarak yazdırdım bunu 1996.olarak değilde 1995 olarak nasıl yapa bilirim… teşekürler
Merhaba,
Hastanede doğmuşum ama nüfus cüzdanımdaki doğum tarihim ile gerçek doğum tarihim farklı olup 2 yaş büyük görünüyorum. Bu durumda başvuracağım mahkeme resmi hastane kayıtlarını dikkate alacaktır diye düşünüyorum. “Hastanede doğduysanız mahkeme davanın reddine karar verir” şeklindeki yorumunuzu bu bağlamda değerlendirmenizi rica ediyorum.
Sayin avukat bey ben 1967 domusum Baban o zaman askedeymis askerden geldikten sonra Babam Beni 1970 de nufusa Kayit ettirmis bunu düzelmek mümkünmü ve ne yapmam gerekir saygilar
Merhaba,
İkametgahınızın bağlı olduğu il/ilçenin Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açmanız gerekmektedir.
merhaba,öncelikle kimlikte 01.01.1996 doğumluyum fakat babam beni kardeşimle birlikte nüfüsa yazdırmış nüfüsa kayıt tarihi 2002 klinik gibi bir yerde dogdun diyorlar fakat şuan yıkılmış. 175 cm boyum var fakat 51 kg yim ip ince biriyim acaba yaş düzeltme imkanım varmı? futbol oynuyorum benim için önemli dogdugum klinik yıkılmış cevap vereceğinizi umuyor teşekkür ediyorum.
sayın avukat bey benım yasım kımlıkte 01.04.1996 dıye kayıt yapılmıs nufusa ama gercek yasım 1993 tur ve suan 18 yası gectım ve yasımı buyutmek ıstıyor davayı anneme ve babamamı yok nufusamı dava açayım yardımcı olursanız cok makpule gecer sımdıdın tesekurler
Değerli büyüğüm
27/12/2000 hastane doğumluyum.Bu tarz davalar ile ilgili yetki kime ait?Milletvekilleri tarafından mı kanunda değişiklik yapılarak bu kanun ile ilgili düzenleme yapılabilir?Birde yaş küçültme ilgili kanun ve maddesini ögrenebilir miyim? teşekkürler
SAYIN AVUKAT Ben gerçekte 1991 doğumluyum fakat babam beni 1990 olarak kaydetmiş. dava açarak yaşımı küçültmem mümkün mü? dava açsam yaşımı küçültme sansın nedir? teşekkürler.
Erdal bey yasınızı düzelttiniz mi bende sizin gibiyim
Sayın Avukat bey ben yaşımı büyütmek istiyorum kimlikte Yaşım 10.09.1997. ama benim gercek yasım
27.05.1996 ben yasımı nasıl buyutebilirim ben arac kullanıyorum bu yüzden ehlıyet bana zorunlu oldu gecenlerde ehlıyetsizlikten 3.000 Tl ceza yedim bir daha yemek ıstemıyorum o yuzden dava ne kadar surer sonucta 1 yas buyutulucek 1 yas buyutec dıye mahkeme ne kadar surer… saygılar
Merhaba, ben kimlikte 13,09,1999 doğumlu gözüküyorum, fakat dış görünüşüme de olgunluk seviyeme de çevremdekiler 20-21 diyor, zaten bende yaşıtlarımla anlaşamıyorum ve hareketleri Çocukça geliyor, yaş büyültme davası açsam yaşım büyültülür mü ?