Kıdem tazminatı, herhangi bir iş yerinde belirli bir süre iş gören işçinin iş sözleşmesinin belirli şartlar altında sonlandırılması halinde toplu halde ödenen tazminat türüdür. Kıdem tazminatı işçiye, iş sözleşmesinin işçi tarafından haklı ve geçerli nedenle feshi halinde ödenir. Ek olarak işverenin işçiyi haksız ve geçersiz bir şekilde işten çıkarması halinde de kıdem tazminatı ödenmelidir. Bu haller dışında da ülkemizde işçilere çalışmaları devam ederken kıdem tazminatı ödendiği görülmektedir. İşverenler, işçileri kendi iş yerleri arasında transfer etmekte veya sigorta kayıtlarında girdi çıktı yaparak işçilerin haklarını zedelemektedirler. Peki bu tip ara kıdem tazminatı ödemeleri karşısında işçinin hakları nelerdir?
İşçinin Çalışmasının Kesintiye Uğramaması
Öncelikle bir işçinin kıdem tazminatına hak kazanabilmesi için bir yıldan fazla sürelerle işverene ait iş yerinde çalışmış olması gerekmektedir. Bir işçi, işverene ait birden fazla iş yerinde görevlendirilmiş olabilir. Bu hallerde hizmet süreleri birleştirilmeli ve buna göre hesaplama yapılmalıdır. Yine asıl işveren alt işveren ilişkisi arasında işçinin devri söz konusu ise yine bu süreler birleştirilmeli ve buna göre hesap yapılmalıdır. Bu noktada her somut olay kendi içerisinde değerlendirilmeli ve buna göre yorum yapılarak dava açılmalıdır. Aksi takdirde hak kayıpları söz konusu olabilir.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi bir kararında şu ifadeleri kullanmıştır : ”4857 sayılı Kanun’un 120. maddesi uyarınca yürürlüğü devam eden mülga 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14/2. maddesi, işçinin aynı işverene bağlı olarak bir ya da değişik işyerlerinde çalıştığı sürelerin kıdem hesabı yönünden birleştirileceğini hükme bağlamıştır. O halde kıdem tazminatına hak kazanmaya dair bir yıllık sürenin hesabında da işçinin daha önceki fasılalı çalışmaları dikkate alınır. Bununla birlikte, her bir fesih şeklinin kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde gerçekleşmesi hizmet birleştirmesi için gerekli bir koşuldur.”
İşçi Çalışırken Ödenen Kıdem Tazminatı
İşçi çalışmasına devam ederken işveren kıdem tazminatı ödemesi yapabilir. Bu noktada yasada bir engel yoktur lakin işçinin çalışmasının devam ediyor olması bu ödemelerin avans ödemesi olarak sayılmasına neden olmaktadır. Gerçekten de yerleşik Yargıtay uygulaması bu yönde olup işçiye çalışması devam ederken ödenen kıdem tazminatı ‘avans’ olarak nitelendirilmiş, işçinin tüm çalışma süresi ve tazminatı hesaplandıktan sonra daha önce yapılan ödemelerin ana hesaptan faiziyle birlikte mahsup edilmesi belirtilmiştir. Burada işçi almış olduğu ödemelerin faizleri nedeniyle zarara uğramışsa Yargıtay 9. hukuk Dairesi bu noktada işçilerin de hak etmediği ödemeyi almaları karşısında bunun sonucuna katlanmaları gerektiğini belirtmiştir.
YARGITAY 9. Hukuk Dairesi – 2011/1012 E. , 2013/16955 K.
DAVA :Davacı vekili, davacı işçinin kıdem tazminatı ile fazla mesai ve tatil çalışmaları karşılığı ücret alacaklarının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Hüküm süresi içinde davalılar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
1475 sayılı yasanın 14/2. maddesi, işçinin aynı işverene bağlı olarak bir ya da değişik işyerlerinde çalıştığı sürelerin kıdem hesabı yönünden birleştirileceğini hükme bağlamıştır. O halde kıdem tazminatına hak kazanmaya dair bir yıllık sürenin hesabında da işçinin daha önceki fasılalı çalışmaları dikkate alınır. Bununla birlikte, her bir fesih şeklinin kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde gerçekleşmesi hizmet birleştirmesi için gerekli bir koşuldur. İşçinin önceki çalışmaları sebebiyle kıdem tazminatı ödenmişse, aynı dönem için iki defa kıdem tazminatı ödenemeyeceğinden tasfiye edilen dönemin kıdem tazminatı hesabında dikkate alınması mümkün olmaz. İşçinin iş sözleşmesi feshedilmediği halde çeşitli nedenlerle kıdem tazminatı adı altında yapılan ödemler avans niteliğinde sayılmalıdır.
Bu durum asıl-alt işveren ilişkisi nedeni ile alt işverenler arasında devir halinde de geçerlidir. İşçinin korunması ilkesi gereğince, hizmette devamlılık unsurunun gerçekleşmesi halinde, işçinin, aynı asıl işverene ait işyerinde çeşitli şirketler nezdinde geçen tüm çalışmalarının kıdem tazminatı hesabında nazara alınması gerekir.
İş sözleşmesi feshedilmeksizin “kıdem tazminatı” adı altında yapılan ödemeler Dairemizce “avans” olarak nitelendirilmekte, tüm süre ve son ücret üzerinden hesaplanan kıdem tazminatından ödendiği tarihten fesih tarihine kadar yasal faizi de hesaplanarak mahsubu yoluna gidilmektedir. Kıdem tazminatına hak kazanmadığı halde avans adı altında ödemeyi alan ve bu şekilde yararlanan işçi de sonucuna katlanmalıdır.
Somut uyuşmazlıkta davacının davalı Bakanlığa bağlı işyerinde değişen alt işverenler işçisi olarak çalıştığı, bu çalışma dönemlerinden 02.01.2003-31.12.2003, 05.03.2004-31.12.2004 ve 01.01.2006-28.02.2006 tarihlerini kapsayan üç döneminin son alt işveren olan davalı şirkete ait olduğu, davacıya alt işverenler nezdinde çalışırken 31.12.2003 yılında davalı son alt işveren ve 2005 yılında ise dava dışı hizmeti ihale ile alan şirket tarafından kıdem tazminatı ödendiği, bilirkişi hesap raporunda 2005 yılında ödenen kıdem tazminatının tüm süre üzerinden hesaplanan kıdem tazminatından yasal faiz uygulanmadan mahsup edildiği, 2003 yılında davalı alt işveren tarafından ödenen kıdem tazminatının ise mahsup edilmediği anlaşılmaktadır. Mahkemece mahsup edilen kıdem tazminatının yasal faizsiz, 2003 yılında ödenen kıdem tazminatının ise yasal faizi ile birlikte mahsup edilmemesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 03.06.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Başka yargıtay kararlarına ulaşmak için sorgulama ekranına buradan ulaşabilirsiniz.
Kıdem Tazminatı ile alakalı detaylı yazımıza buradan ulaşabilir, hesaplama aracımızı kullanarak kıdem tazminatınızı hesaplayabilirsiniz.
Merhaba ,
7 YIL çalıştığım bir iş yerinde 5. yılda iş çıkışı yapılmadan kıdem tazmınatı aldım banka üzerinden ödeme yapıldı dekonta kıdem tazmınatı ödemesi yazıyor. 7. yılın sonunda anlaşmalı olarak çıkış yapacağım .kıdem tazmınatım nasıl hesaplanacak 7 yılın son brutunden hesaplanıp 5. yılda verilen kıdem düşülecek mi veya 5 yılı aldığım için son 2 yıl için kıdem tazmınatı alacağım hesaplama nasıl yapılacak , desteğinizi rica ederim
Merhaba,
Yazımız detayında da belirtildiği üzere toplam kıdeminiz hesaplanır ve yapılan ödeme faiziyle birlikte düşülerek size ödenir. Yargıtay kararları da bu yöndedir.
Merhaba,
13 çalışanı bulunan bir işyerinde tüm çalışanların kıdem tazminatlarını ödemek için kendi rızaları alınmış olarak işten çıkışlarını verip birkaç gün sonra hepsini tekrar işe almanın SGK ve İş hukuku açılarından bir sakıncası var mıdır? Tüm çalışanların hesaplanan yasal kıdem tazminatları kendilerine banka yoluyla ödenecektir. Zaman ayırdığınız için teşekkür ederim.
Merhaba,
Bu şekilde yapılan işlemlerin hukuki bir yanı yoktur. İleride işçinin işten ayrılması halinde kıdem tazminatı hesaplanır ve ödemiş olduğunuz bedeller faiziyle hesaplamadan düşülür. Yazımız detayında örnek kararlar yer almaktadır.
Merhaba,
15 yıllık apartman gorevlisiyim bir sorum olacak kıdem tazmitamin bir kısmını vermek istiyor yönetim ama hala çalışmaktayım bunun ileride bir sorun olurmu acaba?
Şimdiden teşekkür ederim.
Merhaba,
Çalışma devam ederken kıdem tazminatı ödemesi yapılırsa bu ara ödeme olarak değerlendirilir ve ileride yapılacak kıdem tazminatı hesaplamasında bu ödeme faiziyle birlikte düşülerek size ödenir. Yazımız detayında detaylıca izah ettik, okuyabilirsiniz.
Merhaba bir sitede yoneticiyim kapıcının tazminatını her yıl hesaplayıp versek imza karşılığında daha sonra iş çıkışı aradaki farkı isteyebilir mi mahkemeye verse haklı kim olur
Merhaba,
Çalışması kesintiye uğramadığı için işten ayrıldığı zaman kıdem tazminatı toplam süre üzerinden hesaplanacaktır.
Ben eski iş yerinden evlilik sebebiyle ayrılıp tazminatimi aldım.Fakat tazminatı mı peşin vermeyip taksite böldüler.Şu anda da bir işe başlamak uzereyim.İşe başladığim taktirde eski iş yerimden aldığım tazminat kesilir mi.Şimdiden tesekkürler.
Merhaba,
Tazminat ödemelerinizi taksitle almaya devam edersiniz, yeni işe girmenizin bununla bir alakası yok.
Merhaba Emre Bey
10 yıldır sağlık bakanlığında taşeron firma personeli olarak çalışıyorum. her 2 yılda bir ihale yenileniyor ve her seferinde aynı firma ihaleyi alıyor ve her 2 yılın sonunda firma iş çıkışı verip arabulucu nezdinde tazminatları 6 aya bölüp ödüyor. sonrasında tekrar ertesi gün işe giriş yapıp aynı firmada fakat yeni ihale sözleşmesinde aynı yerde çalışmaya devam ediyoruz. böylece her iki senede bir tazminatları ödenmiş oluyor. bu yıl sonunda ihale bitiyor. ihale sonunda sadece içerde kalan 2 yıllık tazminatı alıp iş çıkışı verilecek. normalde 10 yıllık tazminat verilseydi büyük bir meblağ olurdu ama parça parça verildiğinden elimize az geçmiş oldu. mahkeme yoluyla çalışmalar birleştirilip ödenen miktar mahsuplaşma yapabilirmiyiz. dava açılırken nasıl bir dava açılmalı.cevabınız için şimdiden teşekkürler.
Merhaba,
Çalışmalarınızda kesinti oluyor mu bu önemlidir. Şayet kesinti oluyor ise mevcut ödemeleri mahsup edemezsiniz.
Meraba ben belediye kamu şirketinde çalışıyorum eskiden temizlik görevlisi idim şimdi şoför Lük yapıyorum sigortam da meslek adının değişmesini istedim ve bana giriş çıkış yaptılar birşeyler imzaladım 18 ay çalıştım halada calismaya devam ediyorum beni tazminat hakkım ölürmü şimdi
Merhaba,
İmzaladığınız belgeleri görüp değerlendirmek gerekmektedir.
Asansör firmasında çalışıyorum iş veren bana 4 yillik tazminatımı 20 bin olarak verdi ve imzalastik resmi olmadan ve işime girdi çıktı yapmadan devem ediyorum bu durumda tazminatından geri kalan ücreti hak edrmiyim
Merhaba,
Çalışmanız kesintisiz bir şekilde devam etti ise ileride hesaplama yapılır ve bu ödenen bedel faiziyle hesaplamadan düşülür. Yazıda bu hususlardan detaylıca bahsettim.