İş kazası, işçinin bedenen veya ruhen zarara uğramasına neden olan ve işverenin sorumluluğu altında gerçekleşen olaylardır. İş kazası geçiren bir işçi, sadece SGK’dan aldığı geçici ödeneklerle yetinmek zorunda değildir. İşverenin gözetim borcunu yerine getirmemesi nedeniyle uğranılan zararlar için Maddi ve Manevi Tazminat Davası açma hakkı bulunur. Bu rehberde, tazminat kalemlerini, hesaplama yöntemlerini ve 2026 yılı uygulamalarını detaylandırdık.
Maddi Tazminat Neleri Kapsar?
Maddi tazminat, kaza olmasaydı işçinin malvarlığı ne durumda olacak idiyse, o durumun yeniden sağlanmasını amaçlar. TBK m. 54 kapsamında talep edilebilecek kalemler şunlardır:
- Tedavi Giderleri: SGK’nın karşılamadığı tüm tıbbi masraflar, yol giderleri, protez bedelleri.
- Geçici İş Göremezlik Zararı: Raporlu olunan dönemde maaşın tam alınamaması nedeniyle oluşan fark.
- Sürekli İş Göremezlik Zararı (Efor Kaybı): En önemli kalemdir. İşçide kalıcı bir sakatlık (maluliyet) oluşmuşsa, ömrü boyunca harcayacağı ekstra eforun maddi karşılığıdır.
- Destekten Yoksun Kalma Tazminatı: Eğer kaza ölümle sonuçlandıysa, ölenin yakınlarının (eş, çocuk, anne-baba) talep ettiği tazminattır.
Manevi Tazminat Nasıl Belirlenir?
Manevi tazminat, işçinin çektiği acı, elem ve ızdırabın bir nebze olsun dindirilmesi amacıyla verilir.
- Ölçü Nedir? Manevi tazminatın kesin bir matematiği yoktur. Ancak hakim; kazanın oluş şekline, işçinin maluliyet oranına, tarafların ekonomik durumuna ve işverenin kusur oranına göre hakkaniyete uygun bir rakam belirler.
- Zenginleşme Aracı Olamaz: Yargıtay, manevi tazminatın bir zenginleşme aracı olmaması gerektiğini, ancak caydırıcı olması gerektiğini vurgular.
Tazminat Hesaplamasında Kritik Kriterler
Rakiplerinizin önüne geçmenizi sağlayacak teknik bölüm burasıdır:
- Kusur Oranı: Bilirkişi, kazada işverenin % kaç, işçinin % kaç kusurlu olduğunu belirler. İşçinin kendi kusuru oranında tazminattan indirim yapılır.
- Maluliyet Oranı: Adli Tıp Kurumu veya hastaneden alınan rapordaki sakatlık yüzdesi (Örn: %15 maluliyet) hesaplamanın temelidir.
- Yaşam Tablosu (TRH 2010): Eskiden PMF tablosu kullanılırdı, artık Yargıtay TRH 2010 Yaşam Tablosu‘nu esas almaktadır. Bu tabloya göre işçinin muhtemel yaşam süresi (bakiye ömrü) hesaplanır.
- Ücret: Tazminat hesabı, işçinin kaza tarihindeki gerçek ücreti üzerinden yapılır. Bordroda asgari ücret gösterilse dahi, emsal ücret araştırması ile gerçek maaş tespit ettirilir.
Zamanaşımı Süresi
İş kazası nedeniyle açılacak tazminat davalarında genel zamanaşımı süresi 10 yıldır. Bu süre kaza tarihinden itibaren başlar. Ancak, eğer maluliyet oranı (sakatlık) sonradan artmışsa veya değişmişse, zamanaşımı rapor tarihinden itibaren yeniden işlemeye başlayabilir.
Sık Sorulan Sorular (SSS)
1. Sigortasız işçi tazminat alabilir mi?
Evet. İşçinin sigortasız olması işverenin suçudur. Mahkeme sürecinde önce sigortalılık tespiti yapılır, ardından tazminat hesaplanır. Hak kaybınız olmaz.
2. İşveren iflas ederse paramı kimden alırım?
Maddi ve manevi tazminat işverenden istenir. Ancak işverenin “İşveren Mali Mesuliyet Sigortası” varsa, tazminatın önemli bir kısmı sigorta şirketinden tahsil edilebilir. Ayrıca “Güvence Hesabı” bazı durumlarda devreye girebilir.
3. Dava ne kadar sürer?
İş kazası davaları teknik davalardır. Kusur raporu, maluliyet raporu ve aktüerya (hesap) raporu süreçleri nedeniyle ortalama 2 yıl ile 3 yıl arasında sürebilmektedir.
4. Önce hangi davayı açmalıyım?
Eğer SGK kazayı “iş kazası” olarak kabul etmediyse, önce “İş Kazasının Tespiti Davası“ açılmalı, bu dava kazanıldıktan sonra tazminat davası açılmalıdır.
İş Kanunu’na buradan ulaşabilirsiniz.
Avukat Mehmet Emre Ulusoy’un Notu
Unutmayın; Yargıtay’a göre, makbuz niteliğindeki bu belgeler, eğer gerçek zararı karşılamıyorsa davada geçersiz sayılabilir. Ancak yine de süreç başında elinizi zayıflatmamak adına, avukatınıza danışmadan işverenin uzattığı hiçbir belgeyi imzalamamanızı, özellikle ‘tüm haklarımı aldım’ ibareli kağıtlara dikkat etmenizi öneririm. Gerçek tazminatınız, size teklif edilenin 10 katı olabilir.”
“İbraname İmzalarken Dikkat! Haklarınızdan Vazgeçmeyin”
“İş kazası sonrası işverenler veya sigorta şirketleri, işçiye cüzi bir miktar ödeme yaparak ‘hiçbir alacağım kalmamıştır’ yazılı ibranameler imzalatmak isteyebilirler.
Diğer önemli husus da şikayet hakkı ile tazminat hakkının karıştırılmasıdır. İşverenin veya yetkili ilgilinin iş kazası nedeniyle ceza yargılamasına tabi tutulması ayrı, maddi manevi tazminat talep edilen bu dava ayrıdır. Dolayısıyla ceza yargılamasında şikayetten vazgeçmek, tazminat davası açma hakkını ortadan kaldırmaz.
İş kazası hususunda avukat desteğine ve hukuki bilgiye ulaşmak isteyen kişiler iletişim bölümünden bize ulaşabilir. Ofisimize ulaşmak için :
Merhaba mehmet bey ben isim gerrgi marketleri geezip raf duzenini yapmaktayim cuma gunu market deposunda ayagima bagimsiz duran raf ayagi dustu doktora gittim bisry yok ezik var dedi is kazasi olarak gecmedik p.tesi agrilarim artinca tekrar gittiim catlak varmis 21 gun alcidaa kalacakmis raporu is kazasi olarak degistirdik ama her anlamda madur oldum cocuklarim vaar vs. Dava acma sansiim varmi
Merhaba,
Dava açabilirsiniz.
İs kaazasi davalari nekadar surer
Merhaba,
yargıtay süreci de dahil olmak üzere 2-3 yıl sürer.
Ben 2012 de iş kazası geçirdim Karayollarında taşeron ile çalışırken inşaat teknikeriyim ve yanımda hep şoför olması zorunluydu ogün şoförsüz çıkmak zorunda kaldım ve şantiye alanına yakınlaşırken harfiyat kamyonu çarptı kaza oldu SGK maaş bağladı sürekli iş görememezlik adıyla şuan 100/60 engelliyim trafik raporuna göre 8 de 2 kusurluymuşum ne yapmam gerek dava açarsam kazanırmıyım..
Merhaba,
Dava açmanız gerekiyor. Kazanma durumunuz tabii ki var burada kusur oranları önem taşıyor. Savcılık dosyanıza bakmamız halinde sizlere yardımcı olabiliriz.
Merhaba bnm eşim 24.01.2014 de iş kazası sonucu sağ elinn isaret orta ve yüzük parmğnı ikinci boğmdan kaybetti şşikayetci olmadık ankaradan rapor ve müfettiş gelince tazminatı verileck miş hala rapor glmdi ne zaman gelir acaba.
Raporların geliş süresi değişiklik gösterir. Ankara’dan kendiniz takip etmelisiniz.
sayın mehmet bey iş yerinde 16 24 vardiyasında 23.30 civarları yaptığım iş üzerine bilek burkulması oluştu.benim kusurum yoktu.o an acıdı sıcaklamaya anlamadım paydos saati gelmişti eve gittiğimde ağrı başladı.sabah şefimi arayıp işyeri hekimine gittim olayı anlattım iş kazası zabıtı tuttular iş güvenlik uzmanları ifademi aldı ben yanlız hiç biryere imza atmadım.güvenlik kurallarına aykırı iş yaptırdıklarını belirtim.beni özelbir hastaneye sevk ettiler.sendika temsilcisiyle yollamaya çalışırken vardiya amirinin sözlü sataşmasına beni yalancılıkla itham etmesine bağırmasına beni kolum sarılı şekilde bekletmesine sebeb oldu.sendikacıların araya girmesi ile hastaneye götürdüler.6iş günü rapor verdiler şu an hala raporluyum.15 gün sonra tekrar film çekilecek.iş bundan sonrası için karokol sorgulamasında yaşadığım olay.karakola şefimle gittik önce benim ifademi aldı.bana sadece şikayetçimisin diye sordu17yıldır çalıştığım yer türkiyenin en büyük fab.biriben şikayetçideğilim dedim.bana polis memuru 3 sayfa imzalattı bana okutmadan.sonra bir baktım kendi dikkatsizliğim sonucu olmuşta fabrika bana hertürlü eğitimi vermişte işkurallarına bağlı bir faabkaymışta benim ağzımdan doldurmuş.ben sadece şikayetçi olmadığımı söylemiştim.sorum bunla ilgili ilerde bana bu imzalatınan karakol belgesinin nasıl bir etkisi olur ve acaba nasıl bir yol izlemem gerektiğini bana bu yönde yardımcı olabilirmisiniz.saygılarımla
Merhaba,
Yeniden ifade verebilir, karakola dilekçe ile başvurabilirsiniz. Dilekçeyi bizzat savcılığa da teslim edebilirsiniz. Bunun haricinde ileride açacağınız davada bu hususları belirtmeniz gerekir. Şikayetçi olmasanız dahi tazminat davası açabilirsiniz. Buna engel yok.
Merhaba Mehmet bey,
Babam iş başındayken kaza yapması sonucu sol kolundan yaralandı ve artık sol kolunu tam anlamıyla fazla hareket edememekte. ilk başlarda işyerine dava açmadı. Daha sonradan maddi ve manevi ( 2013 yılında) davası açtı. % 20 iş göremezlik raporu almıştır. Gerekli olan evraklar toparlanıp mahkemeye sunulmuştur ama her defasında mahkeme duruşmayı erteliyor. Toplamda 6 duruşma yapıldı 7. duruşma günüde verildi . Babamın mahkemesi daha ne kadar devam edeceğini ve bunun nasıl sonuçlanacağını öğrenmek istiyorum.
Vereceğiniz cevaplar içinde şimdiden teşekkür ederim.
Merhaba,
Dava açmış iseniz kendi avukatınız muhakkak vardır. Lütfen kendi avukatınızdan bilgi alınız.
efendim ben 2006 yılında 3kattan düştüm iç kanama ve vede 2 kolumda 5 kırık ile kaldım hastaneye götürüldü yatmam gerekti ama çıkarıldım sigortasız 3yıl çalıştım efendim sonrada şok etkisi altında karakola götürüp imza attırdılar tehdit ile ve buğün kadar asla yüzümüze bile bakmadılar merhaba bunun için birşeyler yapabilirmiyim
Merhaba,
Maalesef talepleriniz zamanaşımına uğramış.
ben bir yıl önce inşaatan düştüm beşinci kattan dava açtım bilirkişi raporu 72 bin tl çıkardı düşürülmesini istediler 50 bin teleye indik ama gene ödeme yapmadı dedi dava yoluna gitsin bilmiyorum acaba sonucu ne olur lütfen cevap yaz…
Merhaba,
Dosyanızı bilemediğimiz için bir yorum yapmamız mümkün değil. Lütfen dosya numaranız ve ilgili mahkeme/savcılık adını verirseniz yardımcı olabiliriz. İlgili bilgileri şu mail adresimize atmanızı rica ediyorum : info@emreulusoy.av.tr
Merhaba hayırlı akşamlar ben 25.09.2012 tarihinde iş kazası geçirdim 3 aylık rapor ve iş göremezlik ödeneğini aldım, ancak işveren gelir bağlanacak dedi ve gelir bağlanmadı. 01.06.2014 de haziran ayında mecbur kaldığım için işveren tarafından işi bıraktım ssk ya gittim heyete gönderdiler ve yüzde 15 işgücü kaybı çıktı ne yapmam gerekiyor ve 1.5 yıllık geriye dönük sürekli iş göremezlik gelirini alabilirmiyim. Şimdiden tskler hayırlı akşamlar, cevabınızı bekliyorum.
Merhaba,
Size mail attım fakat mail adresinizi yanlış yazmışsınız sanırım. İnternet sitemizde telefon numaralarımız mevcut. Lütfen tarafımıza ilgili numaralardan ulaşınız. Sizlere detaylı olarak yardımcı olacağız.
merhaba emre bey
babamın proje müdürü oalrak çalıştığı şantiyede iş kazsı nedeniyle 63 yaşındaki işçi vefat etti. babam da kazadan bir yıl sonra vefat etti. ceza davası karar aşamasına geldi ve babam asli kusurlu olarak görünüyor. şantiye şefi de tali kusurlu.
bundan sonra tazminat talebinde bulunacaklar tabi. tazminat davası müteahhite mi açılır yoksa bize mi?
eğer varis olarak bana açılacak ise vefat edenin yakınlarıyla anlaşma yoluna gidersem eğer dava açılmaması için bedel hesabı bulamıyorum internette. dava açılırsa bu bedeli yaklaşık olarak nasıl hesaplayabilirim.
teşekkürler
Merhaba,
Davanız İstanbul’da ise lütfen tarafımıza mail atınız : info@emreulusoy.av.tr
Merhaba Mehmet Bey Ben 2005/06 ayında 2 vardıyalı ve 12 saat olmak uzere metal sektöründe kollu matkapta eldıven takılması bu maınada uygun olmadıgı halde bılmeıdgım ıse verıldım ve elımde eldıven varken matakaba kaptırdım elımın ust kısmında lıfler koptu amleıyat edıldım ve ertesı gunu sıgorta evraklarıyla ıs yerınden gelındı ve o geldıklerı gun ıcın tarıh attım ve ımza attım ve benı suclu bulmak ıcın kamera olmamasına ragmen kamera kayıtlarına gore benı suclu gostermek ve krkutmak amaclı yaptılar ve bırısı aracı ıle ıse gırdıgımden babamda dava acmadı ılgılenmedı bende bılgım olmadıgından bekledım ve zaman gectı calıstıgım zamanlarda elım agrıyor su an dava acmak ıstıyorum dava ıcın sure yeterlı mı ve davaı acsam kazanma olasagılım var mı 10 sene dolmasına 3 ay felan kaldı sımdıden verecegınız cevap ıcın tesekkurler sızlere mehmet bey
Merhaba,
Davanız zamanaşımına uğrayacaktır. Herhangi bir işlem yapılması mümkün görünmüyor.