İş kazası, işçinin bedenen veya ruhen zarara uğramasına neden olan ve işverenin sorumluluğu altında gerçekleşen olaylardır. İş kazası geçiren bir işçi, sadece SGK’dan aldığı geçici ödeneklerle yetinmek zorunda değildir. İşverenin gözetim borcunu yerine getirmemesi nedeniyle uğranılan zararlar için Maddi ve Manevi Tazminat Davası açma hakkı bulunur. Bu rehberde, tazminat kalemlerini, hesaplama yöntemlerini ve 2026 yılı uygulamalarını detaylandırdık.
Maddi Tazminat Neleri Kapsar?
Maddi tazminat, kaza olmasaydı işçinin malvarlığı ne durumda olacak idiyse, o durumun yeniden sağlanmasını amaçlar. TBK m. 54 kapsamında talep edilebilecek kalemler şunlardır:
- Tedavi Giderleri: SGK’nın karşılamadığı tüm tıbbi masraflar, yol giderleri, protez bedelleri.
- Geçici İş Göremezlik Zararı: Raporlu olunan dönemde maaşın tam alınamaması nedeniyle oluşan fark.
- Sürekli İş Göremezlik Zararı (Efor Kaybı): En önemli kalemdir. İşçide kalıcı bir sakatlık (maluliyet) oluşmuşsa, ömrü boyunca harcayacağı ekstra eforun maddi karşılığıdır.
- Destekten Yoksun Kalma Tazminatı: Eğer kaza ölümle sonuçlandıysa, ölenin yakınlarının (eş, çocuk, anne-baba) talep ettiği tazminattır.
Manevi Tazminat Nasıl Belirlenir?
Manevi tazminat, işçinin çektiği acı, elem ve ızdırabın bir nebze olsun dindirilmesi amacıyla verilir.
- Ölçü Nedir? Manevi tazminatın kesin bir matematiği yoktur. Ancak hakim; kazanın oluş şekline, işçinin maluliyet oranına, tarafların ekonomik durumuna ve işverenin kusur oranına göre hakkaniyete uygun bir rakam belirler.
- Zenginleşme Aracı Olamaz: Yargıtay, manevi tazminatın bir zenginleşme aracı olmaması gerektiğini, ancak caydırıcı olması gerektiğini vurgular.
Tazminat Hesaplamasında Kritik Kriterler
Rakiplerinizin önüne geçmenizi sağlayacak teknik bölüm burasıdır:
- Kusur Oranı: Bilirkişi, kazada işverenin % kaç, işçinin % kaç kusurlu olduğunu belirler. İşçinin kendi kusuru oranında tazminattan indirim yapılır.
- Maluliyet Oranı: Adli Tıp Kurumu veya hastaneden alınan rapordaki sakatlık yüzdesi (Örn: %15 maluliyet) hesaplamanın temelidir.
- Yaşam Tablosu (TRH 2010): Eskiden PMF tablosu kullanılırdı, artık Yargıtay TRH 2010 Yaşam Tablosu‘nu esas almaktadır. Bu tabloya göre işçinin muhtemel yaşam süresi (bakiye ömrü) hesaplanır.
- Ücret: Tazminat hesabı, işçinin kaza tarihindeki gerçek ücreti üzerinden yapılır. Bordroda asgari ücret gösterilse dahi, emsal ücret araştırması ile gerçek maaş tespit ettirilir.
Zamanaşımı Süresi
İş kazası nedeniyle açılacak tazminat davalarında genel zamanaşımı süresi 10 yıldır. Bu süre kaza tarihinden itibaren başlar. Ancak, eğer maluliyet oranı (sakatlık) sonradan artmışsa veya değişmişse, zamanaşımı rapor tarihinden itibaren yeniden işlemeye başlayabilir.
Sık Sorulan Sorular (SSS)
1. Sigortasız işçi tazminat alabilir mi?
Evet. İşçinin sigortasız olması işverenin suçudur. Mahkeme sürecinde önce sigortalılık tespiti yapılır, ardından tazminat hesaplanır. Hak kaybınız olmaz.
2. İşveren iflas ederse paramı kimden alırım?
Maddi ve manevi tazminat işverenden istenir. Ancak işverenin “İşveren Mali Mesuliyet Sigortası” varsa, tazminatın önemli bir kısmı sigorta şirketinden tahsil edilebilir. Ayrıca “Güvence Hesabı” bazı durumlarda devreye girebilir.
3. Dava ne kadar sürer?
İş kazası davaları teknik davalardır. Kusur raporu, maluliyet raporu ve aktüerya (hesap) raporu süreçleri nedeniyle ortalama 2 yıl ile 3 yıl arasında sürebilmektedir.
4. Önce hangi davayı açmalıyım?
Eğer SGK kazayı “iş kazası” olarak kabul etmediyse, önce “İş Kazasının Tespiti Davası“ açılmalı, bu dava kazanıldıktan sonra tazminat davası açılmalıdır.
İş Kanunu’na buradan ulaşabilirsiniz.
Avukat Mehmet Emre Ulusoy’un Notu
Unutmayın; Yargıtay’a göre, makbuz niteliğindeki bu belgeler, eğer gerçek zararı karşılamıyorsa davada geçersiz sayılabilir. Ancak yine de süreç başında elinizi zayıflatmamak adına, avukatınıza danışmadan işverenin uzattığı hiçbir belgeyi imzalamamanızı, özellikle ‘tüm haklarımı aldım’ ibareli kağıtlara dikkat etmenizi öneririm. Gerçek tazminatınız, size teklif edilenin 10 katı olabilir.”
“İbraname İmzalarken Dikkat! Haklarınızdan Vazgeçmeyin”
“İş kazası sonrası işverenler veya sigorta şirketleri, işçiye cüzi bir miktar ödeme yaparak ‘hiçbir alacağım kalmamıştır’ yazılı ibranameler imzalatmak isteyebilirler.
Diğer önemli husus da şikayet hakkı ile tazminat hakkının karıştırılmasıdır. İşverenin veya yetkili ilgilinin iş kazası nedeniyle ceza yargılamasına tabi tutulması ayrı, maddi manevi tazminat talep edilen bu dava ayrıdır. Dolayısıyla ceza yargılamasında şikayetten vazgeçmek, tazminat davası açma hakkını ortadan kaldırmaz.
İş kazası hususunda avukat desteğine ve hukuki bilgiye ulaşmak isteyen kişiler iletişim bölümünden bize ulaşabilir. Ofisimize ulaşmak için :
Merhaba!
Abim SGK sız olarak bir işyerinde çalışmaya başladı. Abimin parmakları bir makineye sıkışması üzere zarar gördü. Şirkete Maddi Manevi Dava açsak ne kadar ücret alabiliriz. Yoksa zararlı olan taraf biz mi oluruz? En kısa zamanda sizden cevap bekliyorum.
Merhaba,
Kazanılacak tazminatın bedeli bu şekilde belirlenmemektedir. Dava sürecinde ilgili tazminat bedeli ortaya çıkacaktır.
Mrb mehmet bey bnm 3.5 sene çalıştığım bir yer vardı. 6 senedir mahkemem sürüyor. Anlaşmaya vardık uzun sürermi anlaşma süreci? Talep ettiğim miktar hmn elime geçermi? Lütfen rica etsem sorumu cvp larmısınız
Merhaba,
Anlaşma konusunda belirli bir süre beyan etmemiz mümkün değil. Adı üstünde ‘anlaşma’ olduğu için taraflar arasındaki diyaloga bağlı bir işlem.
Ben fatih 2 gün önce is kazasi geçirdim. Teknik servis olarak bi arızaya gitmiştim ama orda elektrik kaçağı olduğundan elektriğe kapılıp merdivenden düştüm ve kaçağın olduğundan Sekreterin bilgisi varmış şantiye sefinin söylediğine göre. Düşme sonucu kalcamda kemik kırılmış ve suan hastanede ameliyat olmayı bekliyorum bu durumda ne yapabilirim yardimci olurmusunuz
Merhaba,
İş kazası halinde yapılacak işlemlerin yer aldığı yazımızı okuyunuz : http://www.emreulusoy.av.tr/is-kazasi-halinde-yapilacaklar
Merhaba Mehmet bey
Benim babam 2003 te oldu is kazasi nedeniyle elektirk carptigi soyleniyor tam olarak ne oldugu belli degil ama biz ozamn kardeslerim resit degildik annem amcalarim tarafinda doldurularak belirli bi miktara kandirilip davadan vaz gecirildi simdi biz cocuklari olarak resitiz yeni bir dava acabilirmiyiz
Merhaba,
hem uzlaşma hem de zamanaşımı söz konusu olduğu için herhangi bir hakkınız maalesef yoktur.
On tane soru sordum adam akıllı bir cevap vermediniz üstelik son sorduğum soruma cevap vermeden soruyu silmişsınız yazıklar olsun sana
hocam taşeron olarak çalıştığım belediyede yüksek bir yerde çalışırken dizimden sakatlandım çapraz bağlarım yırtılmış istanbulda devlet hastanesine gittim ağrılar ağır diye meylem verdi gönderdi .. 1 ay kadar daha sabredip özele gittim emar çektirdiler çapraz bağların dörtte 3 ü kopmuş ameliyat oldum.. doktor eğilme çömeşme ayağını kırmak yük altına girmemen gerekiyor dedi.. olayı müdürümüze arz ettim .. beni bağlamaz gider ameliyatını olur gelir işini yaparsın.. veya çek git dedi .. size ulaşmak istiyorum numaranızı mail adresime atarmısınız..
Merhaba,
İletişim bölümünde telefon numaramız yazmaktadır: http://www.emreulusoy.av.tr/iletisim
Ben Orhan, Mehmet bey 7 ay tersane alt iş vereninde caliştım şirket sgk primlerimi eksik yatırmiş örnk 30 iş gunu calişmişim ama şrket 13 gün sgk primi yatırmiş.Bu iş yerinde iş kazası geçırdım kulak zarım yırtıldı yaptıgım iş kaynakcılık yoğun kaynak dumanına maruz kaldığım için akçiğer yırtılmasından amelıyat oldum istırahatlı olmama rağmen iş veren işime son verdi. Bu durumda ne yapmam gerekir dava acmalımıyım acıcaksam nasıl bir yol izlemeliyim tşk
Merhaba,
İletişim bölümünden bize yazarak veya telefonla arayarak ulaşabilirsiniz. Detayları konuşabiliriz.
Slm ismim ramazan bir ay once is kazasi gecirdim sagayak bilegim kirildi doktorun dedigine gore bes alti aydan asagi iglesmez dedi is yeride hic bir sekilde matti Manevi destek vermiyo ve benim isyerine basladiktan dortgn sonra dustum dustugum gun sigortami goster misler ve hicbir emniyet malzemesi veril medin tazminat davasi aa hakkim varmi bnm cevabiniz icin tesekkurler
Merhaba,
İşveren yükümlülüklerini yerine getirmemektedir. Bu nedenlerle iş kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat davası açabilirsiniz.
öncelikle böyle imkan sağladığınız için teşekür ederim ben polis memuruyum diyarbakırda şupeli bir araç kovalamaca yaşadık kovalacamada araçın geçiş güzargahının arkadaşlarla kapattık araç üzeririmize geldi havaya uyarı atışı yapararak araçı durdurduk şahısları araçtan indirirken çıkan ardabede benim silahımdan çıkan kurşun ile arkadaşım ayağından yaralndı herhangi bir uzununa isabet olmadı ve kırılma olmadı arkadaşıma defalarca gitmeme rağmen bana kızgınlığı geçmedi ilk önce şikayetci değildi daha sonra mahkemeye giderek şikayetci oldu buna ragmen mahkeme takipsizlik verdi bir üst mahkeme gittiğini yine şikayetci olduğunu duydum mahkeme sanirim yine takipsizlik vermiş arkadaşımın raporlu günlerinde terör tazminatını alamadı kendisine hastane gidiş gelişler vs. işlerinde yardımcı olmak istedise beni reddetti kızgın olduğunu gelmememi istedi meslektaşım bana 11000 tl tazminat davası açmış sonuç ne olur teşekür ederim
Merhaba,
Açılmış bir dava mevcut ise muhakkak bir avukat tutarak kendinizi davada temsil ettirmeniz gerekmektedir.
Selamlar mehmet bey ben çalıştığım iş yerinde 03.08.2012 tarihinde iş kazası sonucu sol işaret parmağım ilk boğumdan koptu parmak yerine dikildi ama eklemde hasar olduğu için eklemden oynamıyor kısalma ve incelme var bu durumda benim ne gibi haklarım var lütfen bana yardım edin iş kazası raporlarım elimde mevcut ekipriz raporum var 4 ay raporlu kaldım cevabınızı bekliyorum saygılarımla.
Merhaba,
İş kazası nedeniyle tazminat davası açabilirsiniz. Kazanın meydana gelmesinde kusur sizde değilse tazminat talep edebilirsiniz. SGK tarafınıza iş göremezlik raporu ulaştırdı mı ? Bu hususta elinizde bir evrak var ise tarafımıza ulaştırabilirseniz yardımcı olacağız.