İş kazası, işçinin bedenen veya ruhen zarara uğramasına neden olan ve işverenin sorumluluğu altında gerçekleşen olaylardır. İş kazası geçiren bir işçi, sadece SGK’dan aldığı geçici ödeneklerle yetinmek zorunda değildir. İşverenin gözetim borcunu yerine getirmemesi nedeniyle uğranılan zararlar için Maddi ve Manevi Tazminat Davası açma hakkı bulunur. Bu rehberde, tazminat kalemlerini, hesaplama yöntemlerini ve 2026 yılı uygulamalarını detaylandırdık.
Maddi Tazminat Neleri Kapsar?
Maddi tazminat, kaza olmasaydı işçinin malvarlığı ne durumda olacak idiyse, o durumun yeniden sağlanmasını amaçlar. TBK m. 54 kapsamında talep edilebilecek kalemler şunlardır:
- Tedavi Giderleri: SGK’nın karşılamadığı tüm tıbbi masraflar, yol giderleri, protez bedelleri.
- Geçici İş Göremezlik Zararı: Raporlu olunan dönemde maaşın tam alınamaması nedeniyle oluşan fark.
- Sürekli İş Göremezlik Zararı (Efor Kaybı): En önemli kalemdir. İşçide kalıcı bir sakatlık (maluliyet) oluşmuşsa, ömrü boyunca harcayacağı ekstra eforun maddi karşılığıdır.
- Destekten Yoksun Kalma Tazminatı: Eğer kaza ölümle sonuçlandıysa, ölenin yakınlarının (eş, çocuk, anne-baba) talep ettiği tazminattır.
Manevi Tazminat Nasıl Belirlenir?
Manevi tazminat, işçinin çektiği acı, elem ve ızdırabın bir nebze olsun dindirilmesi amacıyla verilir.
- Ölçü Nedir? Manevi tazminatın kesin bir matematiği yoktur. Ancak hakim; kazanın oluş şekline, işçinin maluliyet oranına, tarafların ekonomik durumuna ve işverenin kusur oranına göre hakkaniyete uygun bir rakam belirler.
- Zenginleşme Aracı Olamaz: Yargıtay, manevi tazminatın bir zenginleşme aracı olmaması gerektiğini, ancak caydırıcı olması gerektiğini vurgular.
Tazminat Hesaplamasında Kritik Kriterler
Rakiplerinizin önüne geçmenizi sağlayacak teknik bölüm burasıdır:
- Kusur Oranı: Bilirkişi, kazada işverenin % kaç, işçinin % kaç kusurlu olduğunu belirler. İşçinin kendi kusuru oranında tazminattan indirim yapılır.
- Maluliyet Oranı: Adli Tıp Kurumu veya hastaneden alınan rapordaki sakatlık yüzdesi (Örn: %15 maluliyet) hesaplamanın temelidir.
- Yaşam Tablosu (TRH 2010): Eskiden PMF tablosu kullanılırdı, artık Yargıtay TRH 2010 Yaşam Tablosu‘nu esas almaktadır. Bu tabloya göre işçinin muhtemel yaşam süresi (bakiye ömrü) hesaplanır.
- Ücret: Tazminat hesabı, işçinin kaza tarihindeki gerçek ücreti üzerinden yapılır. Bordroda asgari ücret gösterilse dahi, emsal ücret araştırması ile gerçek maaş tespit ettirilir.
Zamanaşımı Süresi
İş kazası nedeniyle açılacak tazminat davalarında genel zamanaşımı süresi 10 yıldır. Bu süre kaza tarihinden itibaren başlar. Ancak, eğer maluliyet oranı (sakatlık) sonradan artmışsa veya değişmişse, zamanaşımı rapor tarihinden itibaren yeniden işlemeye başlayabilir.
Sık Sorulan Sorular (SSS)
1. Sigortasız işçi tazminat alabilir mi?
Evet. İşçinin sigortasız olması işverenin suçudur. Mahkeme sürecinde önce sigortalılık tespiti yapılır, ardından tazminat hesaplanır. Hak kaybınız olmaz.
2. İşveren iflas ederse paramı kimden alırım?
Maddi ve manevi tazminat işverenden istenir. Ancak işverenin “İşveren Mali Mesuliyet Sigortası” varsa, tazminatın önemli bir kısmı sigorta şirketinden tahsil edilebilir. Ayrıca “Güvence Hesabı” bazı durumlarda devreye girebilir.
3. Dava ne kadar sürer?
İş kazası davaları teknik davalardır. Kusur raporu, maluliyet raporu ve aktüerya (hesap) raporu süreçleri nedeniyle ortalama 2 yıl ile 3 yıl arasında sürebilmektedir.
4. Önce hangi davayı açmalıyım?
Eğer SGK kazayı “iş kazası” olarak kabul etmediyse, önce “İş Kazasının Tespiti Davası“ açılmalı, bu dava kazanıldıktan sonra tazminat davası açılmalıdır.
İş Kanunu’na buradan ulaşabilirsiniz.
Avukat Mehmet Emre Ulusoy’un Notu
Unutmayın; Yargıtay’a göre, makbuz niteliğindeki bu belgeler, eğer gerçek zararı karşılamıyorsa davada geçersiz sayılabilir. Ancak yine de süreç başında elinizi zayıflatmamak adına, avukatınıza danışmadan işverenin uzattığı hiçbir belgeyi imzalamamanızı, özellikle ‘tüm haklarımı aldım’ ibareli kağıtlara dikkat etmenizi öneririm. Gerçek tazminatınız, size teklif edilenin 10 katı olabilir.”
“İbraname İmzalarken Dikkat! Haklarınızdan Vazgeçmeyin”
“İş kazası sonrası işverenler veya sigorta şirketleri, işçiye cüzi bir miktar ödeme yaparak ‘hiçbir alacağım kalmamıştır’ yazılı ibranameler imzalatmak isteyebilirler.
Diğer önemli husus da şikayet hakkı ile tazminat hakkının karıştırılmasıdır. İşverenin veya yetkili ilgilinin iş kazası nedeniyle ceza yargılamasına tabi tutulması ayrı, maddi manevi tazminat talep edilen bu dava ayrıdır. Dolayısıyla ceza yargılamasında şikayetten vazgeçmek, tazminat davası açma hakkını ortadan kaldırmaz.
İş kazası hususunda avukat desteğine ve hukuki bilgiye ulaşmak isteyen kişiler iletişim bölümünden bize ulaşabilir. Ofisimize ulaşmak için :
Merhaba,
Şikayetçi olmasanız da iş kazası nedeniyle tazminat davası açabilirsiniz.
Ben size vekalet vermeyi düşünüyorum. Bir şey imzalamadım ama o ceza davasında ağzımdan maddi manevi yardımda bulundular şikayetçi Değilim çıkmış.ben asla bi şey imzalamadım almadım bankaya da yatmadı Bu tazminat davasında engel olur mu olmazsa haklarımı siz savunun nasıl görüşebiliriz
Merhaba hocam. Merak ettiğim bir konu var.iş kazalarında işçi mahkemesinde kazazede sadece sakat kaldığı uvzundan dolayımı tazminat hakkına sabittir. Örneğin kazazedenin vücudunda +6 kırılmış ama iyileşmiş kemiklerin hesabı ne olacak üzerine bir bardak su mu içeceğiz.teşekkür ederim.
Ben babamı 2013 de yozgatda bi maden de kaybettik ve tazminat davası açtık yüzde doksan hakli gorunuyoruz ama ben simdi evlendim sigortadan çeyiz parasi alicam sigortadan telefonda konuştuğum bayan bana iki dosya var ikiside ödenecek dedi acaba ikinci dosya bu actigimiz dava ile ilgili olabilirim ?
Merhaba,
Tahminimce bir avukatınız mevcut. Lütfen avukatınıza danışınız.
mrb 5 gün önce iş kazası geçirdim şöyle arkadaşımın sorumsuzluğu yüzünden mutfakta çalışıyorum atılacak maydanozların altında bıçak bırakmış ben de bilmeyerek o maydanozları avuçlayıp atmaya yeltenir yeltenmez yüzük parmağımın tırnak arkasındakı yumuşak et kesildi derince şirket beni anbulansla mikro cerrahiye götürüp ameliyatla diktirdi ve bana dediki müdürüm rapor alma iyileşinceye kadar biz senin maaşını verceğiz na pmam gerekio ha bu arada şirketi yöneten baş aşçı arayıp sormadı nasılsın noldu diye sadece 2 müdürüm ilğilendi lütfen beni bilğilendirin saygılar
Merhaba,
Sgk’ya iş kazası geçirdiğinizi bildirin. İşverenlerinize bu konuda güvenmeyin. Eliniz kuvvetli olsun.
merhaba mehmet bey ben 19 .03 .2013 de dırek tıpı trafoda elektrık carpması sonucu cıddı sekılde yaralandım kolum kırıldı yaklası 14 ay raporlu gecerdım surecı ıs yerı benım ıs bıtımı dıye cıkısımı verdı rapordan sonra fakat platını aldırdıktan sonrada halen kolumda catlaklar mevcut ben ıs yerıne dava acmak ıstıyorum fakat benım ıs yerınde herhangı bır ıs kazası dosyamın olmadıgı soylenıyor sssk tarafından fakat raporlarım bır fııl ıs kazası olarak gectı benım ıs kazası dosyamın bulunmadgını mufettıs raporunun olmadıgını soylenıyor jandarmada gereklı ıfade ver hastane raporunda ıs kazası olarak gecıyor .ben sımdı ıs yerınden dava acmak ıstıyom
Merhaba,
SGK’ya başvuru yaparak iş kazası dosyanızın açılmasını sağlamanız gerekiyor. Aksi halde süreç çok uzun sürecek ve davanın sonuçlanması uzun süreleri alacaktır. Öncelikli olarak SGK’da bu işlemleri yapınız. İş gücü kaybı oranınız belirlendikten sonra davanızı açabiliriz.
Merhaba,
Elektrik çarpması suretiyle iş kazası geçirildiği takdirde işverenin ve elektrik idaresinin sorumluluğu ne olur? İkisine aynı dilekçe ile iş mahkemesinde mi yoksa ayrı dilekçelerle ayrı mahkemelerde mi dava açmak gerekir?
Teşekkürler.
Merhaba,
Avukatınızdan bilgi alın lütfen. Bu hususlarda hukuki bilgi aktarmamaktayız.
merhaba mehmet bey,
ben çagri merkezi çalışanıyım yaklaşık 1 sene önce lokasyon da zeminin kayması sonucu sol ayagımin tarak kemiği kırıldı,şirketimde o tarihte iş sağlığı ve güvenliği uzmanı bulunmuyordu. o akşam devlet hastanesinin acil servisine müracatta bulundum ve kırık olduğu söylendi 2 gün rapor verdiler ortapediye gitmemi söylediler,ortapedi de tarak kemiği kırığı icin 30 gün heyet raporu ve akabinde 10 gün daha rapor verdiler fakat ben iş kazası bildirmedim ve tutanak tutulmadı. 1 sene geçmeden aynı ayağım tarak kemiğinden çatladı yine ayni sekilde is kazasi bildirmedim sigortam yatmadı ve 30 gün daha heyet raporu aldim her iki kaza icin tazminat davasi acabilirmiyim daha önce iş kazası bildirmedigim icin sorun olurmu ve raporlarimi hasteden temin etmem gerekirmi
Merhaba,
İşçiler olarak niçin iş kazası bildirimi yapmıyorsunuz bilmiyorum. SGK’ya gidin iş kazası geçirdiğinizi bildirin. Ardından bir avukat tutun.
slm şubat 2015de iş yerinde iş kazası sonucu porfif ayagımın üstünden geçti raporumda agustosun 6sında bitiyor işe başladıktan sonra işyeri işten çıkarırsa tazminat davası açabilirmiyim nekadar süresi var birde ne kaç liralık dava açabilirim
Merhaba,
İş yeri sizi haksız bir nedenle işten çıkarır ise İşe İade Davası açmanız gerekmektedir. İşe iade davası hakkında bilgi edinmek için : http://www.emreulusoy.av.tr/ise-iade-davasi yazımızı okuyabilirsiniz.
Diğer yandan iş kazası nedeniyle tazminat davasını dilediğiniz zaman açabilirsiniz. Tüm bu hususlarda bizim aracılığımız ile hareket etmek ve dava açmak istiyorsanız iletişim bölümünden bize ulaşabilirsiniz.
Merhaba ben cafer cihan 3 ay önce bir kaza geçirdim iş yerimde uzun zamandır çalışıyorum sağ elime piresi düştü baş parmağım hariç yani 4 parmağım tamemen gitti bana % 32 iş gorememezlik verildi kaç lira maas alırım
Merhaba,
Alınan maaşlar hususunda SGK’dan bilgi almanız gerekiyor. İş kazasına dayalı olarak maddi ve manevi tazminat davası açmak istiyor iseniz iletişim bölümünden bizi arayabilirsiniz.