İş kazası, işçinin bedenen veya ruhen zarara uğramasına neden olan ve işverenin sorumluluğu altında gerçekleşen olaylardır. İş kazası geçiren bir işçi, sadece SGK’dan aldığı geçici ödeneklerle yetinmek zorunda değildir. İşverenin gözetim borcunu yerine getirmemesi nedeniyle uğranılan zararlar için Maddi ve Manevi Tazminat Davası açma hakkı bulunur. Bu rehberde, tazminat kalemlerini, hesaplama yöntemlerini ve 2026 yılı uygulamalarını detaylandırdık.
Maddi Tazminat Neleri Kapsar?
Maddi tazminat, kaza olmasaydı işçinin malvarlığı ne durumda olacak idiyse, o durumun yeniden sağlanmasını amaçlar. TBK m. 54 kapsamında talep edilebilecek kalemler şunlardır:
- Tedavi Giderleri: SGK’nın karşılamadığı tüm tıbbi masraflar, yol giderleri, protez bedelleri.
- Geçici İş Göremezlik Zararı: Raporlu olunan dönemde maaşın tam alınamaması nedeniyle oluşan fark.
- Sürekli İş Göremezlik Zararı (Efor Kaybı): En önemli kalemdir. İşçide kalıcı bir sakatlık (maluliyet) oluşmuşsa, ömrü boyunca harcayacağı ekstra eforun maddi karşılığıdır.
- Destekten Yoksun Kalma Tazminatı: Eğer kaza ölümle sonuçlandıysa, ölenin yakınlarının (eş, çocuk, anne-baba) talep ettiği tazminattır.
Manevi Tazminat Nasıl Belirlenir?
Manevi tazminat, işçinin çektiği acı, elem ve ızdırabın bir nebze olsun dindirilmesi amacıyla verilir.
- Ölçü Nedir? Manevi tazminatın kesin bir matematiği yoktur. Ancak hakim; kazanın oluş şekline, işçinin maluliyet oranına, tarafların ekonomik durumuna ve işverenin kusur oranına göre hakkaniyete uygun bir rakam belirler.
- Zenginleşme Aracı Olamaz: Yargıtay, manevi tazminatın bir zenginleşme aracı olmaması gerektiğini, ancak caydırıcı olması gerektiğini vurgular.
Tazminat Hesaplamasında Kritik Kriterler
Rakiplerinizin önüne geçmenizi sağlayacak teknik bölüm burasıdır:
- Kusur Oranı: Bilirkişi, kazada işverenin % kaç, işçinin % kaç kusurlu olduğunu belirler. İşçinin kendi kusuru oranında tazminattan indirim yapılır.
- Maluliyet Oranı: Adli Tıp Kurumu veya hastaneden alınan rapordaki sakatlık yüzdesi (Örn: %15 maluliyet) hesaplamanın temelidir.
- Yaşam Tablosu (TRH 2010): Eskiden PMF tablosu kullanılırdı, artık Yargıtay TRH 2010 Yaşam Tablosu’nu esas almaktadır. Bu tabloya göre işçinin muhtemel yaşam süresi (bakiye ömrü) hesaplanır.
- Ücret: Tazminat hesabı, işçinin kaza tarihindeki gerçek ücreti üzerinden yapılır. Bordroda asgari ücret gösterilse dahi, emsal ücret araştırması ile gerçek maaş tespit ettirilir.
İş Kazası Tazminat Hesaplama
Önemli Not: Tahmini hesaplamadır. Bilinen dönem için faiz talep edilebilir. Gerçek tazminat aktüer bilirkişi hesabına, SGK rücu miktarına ve yargı takdirine göre değişir.
Zamanaşımı Süresi
İş kazası nedeniyle açılacak tazminat davalarında genel zamanaşımı süresi 10 yıldır. Bu süre kaza tarihinden itibaren başlar. Ancak, eğer maluliyet oranı (sakatlık) sonradan artmışsa veya değişmişse, zamanaşımı rapor tarihinden itibaren yeniden işlemeye başlayabilir.
Yargıtay, 21. Hukuk Dairesi’nin E. 2019/582, K. 2019/5263, T. 19.09.2019 kararına göre : “Dava konusu olayda, zamanaşımının başlangıç tarihinin olay tarihi olduğu ortadadır. İş kazasının 25/07/2010 tarihinde gerçekleştiği, davaların ise 17/01/2014 ve 29/05/2014 tarihlerinde açıldığı, bu bağlamda 10 yıllık zamanaşımı süresinin geçmediğinin anlaşılması üzerine; Mahkemece … yazılı şekilde zamanaşımından davanın reddine karar verilmesi hatalı olmuştur.”
Yargıtay, 10. Hukuk Dairesi’nin E. 2022/7519, K. 2023/10947, T. 08.11.2023 tarihli kararına göre : “İş kazası sonucu uğranılan zararın giderilmesi amacıyla açılan maddi ve manevi tazminat davalarında; hak düşürücü süre kavramı bulunmamakla birlikte, zamanaşımı süresi 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 146 ncı maddesi gereğince haksız fiilin meydana geldiği tarihten itibaren 10 yıl olup bu kapsamda eldeki davada zamanaşımı süresi dolmamıştır.”
Sık Sorulan Sorular (SSS)
1. İş kazası geçirdim, ilk olarak ne yapmalıyım?
İş kazası geçiren bir işçinin önceliği derhal sağlık kuruluşuna başvurmak ve tedavisini olmaktır. Hastanede olayın bir “iş kazası” olduğunu mutlaka belirtmek gerekir. Ardından, işverenin bu durumu 3 iş günü içinde Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) bildirmesi zorunludur. İşveren bildirimi yapmazsa, işçinin veya yakınlarının durumu doğrudan SGK’ya bildirmesi hak kayıplarını önlemek adına büyük önem taşır.
2. İş kazası tazminatı nasıl hesaplanır, ne kadar tazminat alabilirim?
İş kazası nedeniyle alınacak maddi tazminat miktarını belirleyen birçok faktör vardır. İşçinin yaşı, net maaşı, maluliyet (iş gücü kaybı) oranı, işverenin ve işçinin kusur oranları hesaplamada dikkate alınır. Manevi tazminat ise işçinin veya yakınlarının yaşadığı acı, elem ve üzüntünün derecesine, tarafların ekonomik durumuna ve olayın ağırlığına göre hakim tarafından takdir edilir.
3. İş kazası tazminat davası kime veya kimlere açılır?
İş kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat davaları kural olarak işverene karşı açılır. Ancak kazaya sebep olan olayda alt işveren (taşeron) – asıl işveren ilişkisi varsa, her iki işverene de dava açılabilir. Ayrıca kazada kusuru bulunan üçüncü kişiler veya iş sağlığı ve güvenliği firmaları da duruma göre davalı konumunda olabilir.
4. Sigortasız (kayıtdışı) çalışırken iş kazası geçirdim, tazminat davası açabilir miyim?
Evet, açabilirsiniz. Sigortasız çalıştırılmak işçinin yasal haklarını ortadan kaldırmaz. Bu durumda öncelikle olayın bir iş kazası olduğunun ve işçi-işveren ilişkisinin tespiti (Hizmet Tespiti) yapılır. SGK’ya yapılacak bildirimler ve açılacak tespit davası ile birlikte maddi ve manevi tazminat hakkınızı kullanabilirsiniz.
5. İş kazası tazminat davalarında zamanaşımı süresi ne kadardır?
İş kazalarından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davalarında genel zamanaşımı süresi, kazanın meydana geldiği tarihten itibaren 10 yıldır. Ancak kaza aynı zamanda ceza hukukunu ilgilendiren bir suç oluşturuyorsa ve ceza zamanaşımı süresi daha uzunsa, uzamış ceza zamanaşımı süresi uygulanır. Süreci kaçırmamak için vakit kaybetmeden hukuki destek almak önemlidir.
6. İş kazası sonucu vefat (ölüm) durumunda kimler tazminat alabilir?
İş kazası sonucunda işçinin vefat etmesi halinde, işçinin desteğinden yoksun kalan yakınları (eşi, çocukları, anne ve babası veya desteklediği diğer kişiler) destekten yoksun kalma tazminatı (maddi tazminat) talep edebilirler. Ayrıca merhumun yakınları, yaşadıkları ağır psikolojik yıkım nedeniyle manevi tazminat davası da açabilirler.
7. İş kazası tazminat davası ne kadar sürer?
Dava süreci; mahkemenin iş yüküne, SGK tahkikat sürecinin tamamlanmasına, maluliyet oranının Adli Tıp Kurumu veya tam teşekküllü hastanelerce tespit edilmesine ve kusur oranlarını belirleyecek bilirkişi raporlarının hazırlanmasına bağlı olarak değişiklik gösterir. Ortalama olarak ilk derece mahkemesi aşaması 1,5 ila 3 yıl arasında sürebilmektedir. Uzman bir avukatla çalışmak, usuli hataların önüne geçerek süreci hızlandırmada kritik rol oynar.
8. İşveren iflas ederse paramı (iş kazası tazminatlarımı) kimden alırım?
Maddi ve manevi tazminat işverenden istenir. Ancak işverenin “İşveren Mali Mesuliyet Sigortası” varsa, tazminatın önemli bir kısmı sigorta şirketinden tahsil edilebilir. Ayrıca “Güvence Hesabı” bazı durumlarda devreye girebilir.
9. Kaza iş kazası kabul edilmezse ne yapmalıyım?
Eğer SGK kazayı “iş kazası” olarak kabul etmediyse, önce “İş Kazasının Tespiti Davası” açılmalı, bu dava kazanıldıktan sonra tazminat davası açılmalıdır.
İş Kanunu’na buradan ulaşabilirsiniz.
Avukat Mehmet Emre Ulusoy’un Notu
“İbraname İmzalarken Dikkat! Haklarınızdan Vazgeçmeyin”
“İş kazası sonrası işverenler veya sigorta şirketleri, işçiye cüzi bir miktar ödeme yaparak ‘hiçbir alacağım kalmamıştır’ yazılı ibraname/feragat imzalatmak isteyebilirler. Bu nedenle iş kazası sonrasında muhakkak avukattan hukuki destek alınmalıdır.
Diğer önemli husus da şikayet hakkı ile tazminat hakkının karıştırılmasıdır. İşverenin veya yetkili ilgilinin iş kazası nedeniyle ceza yargılamasına tabi tutulması ayrı, maddi manevi tazminat talep edilen bu dava ayrıdır. Dolayısıyla ceza yargılamasında şikayetten vazgeçmek, tazminat davası açma hakkını ortadan kaldırmaz.
İş kazası hususunda avukat desteğine ve hukuki bilgiye ulaşmak isterseniz iletişim bölümünden bize ulaşabilirsiniz.
Merhaba,
İş yerinde kalp krizi geçirmeniz iş kazası olarak değerlendirilebilir. SGK’ya başvuru yapınız.
İyi günler mehmet bey bir geri dönüşüm fabrikasinda geçirdim bi is kazası sonucu kesici bir makine de 2 parmağın kesildi birini diktiler biri dikilemedi bu konuda yapmam gereken nedir ce vabiniz için şimdiden tsklr
Merhaba,
İş kazası halinde ne yapılması gerektiğine dair yazımızı okursanız orada her şey detaylıca yazmaktadır : https://www.emreulusoy.av.tr/is-kazasi-halinde-yapilacaklar
Mehmet Bey, Şunu belirteyim %60 sürekli engelli raporum var fakat %32 meslekte iş gücü kaybı oranı tespiti yapılmıştır.oranlardanda anlaşıldığı üzere ciddi anlamada çalışma ve yaşa hayatım zor.ve bu oranlarda tazminat çıkarmı yoksa 3,5 yıldır boşunamı uğraşıyorum sizce?Kolay gelsin.
Merhaba,
Kusur oranları doğrultusunda tazminat çıkacaktır.
Mehmet Bey nihayet son mahkeme görüldü ve duruşma sonunda karara çıkıldı.Bilirkişi raporuna görede 150 bin maddi 50 bin manevi tazminat kararı verildi.Şimdi gerekçeli karar yazılacakmış onu bekliyorum nasılsa.Tabi temyiz haklarıda var ama merak ettiğim benim sgk dan almış olduğum 520 tl maaşın peşin sermaye değeri denilen bedel bundan düşülecek mi? ve bu ne kadar tutar sizce bir hesaplama bulamadım internetten.Kısacası elime ne kadar tazmibnat geçer sizce yardımcı olursanız sevinirim hayırlı işler.
Sami Bey,
Avukatınızdan bilgi alır mısınız lütfen ?
02.03.2012 yılında elektrik yüksek akıma kapılma sonucu iş kazası geçirdim.İş verene tazminat davası açtım %32 iş göremez sürekli raporum var.Sol elim kullanılamaz durumda.Mahkeme sonucu % 30 ben kusurluyum %50 şirket kusurlu ve %20 de asıl şirket kusurlu bulunmuş.Kaza geçirdiğimde yaşım 29 günlük yömyem 40 tl (maaım 1200) evli ve 2 çocuğum var.Şu andada aynı şirkette engelli statüsünde çalışmaktayım.Sonuç tazminat hesaplanması için bilirkişiye gönderildi.Bu arada sgk dan şu anda 520 tl maaş alıyorum.Sizce yaklaşık ne kadar tazminat çıkar.İyi çalışmalar.
Merhaba,
Bilirkişi raporunu bekleyin.
Mrhb, uc yil once is kazasi gecirdm parmaklarim ortadan kesildi iki ameliyatla dikildi.kaza gecirdigimde sigortasiz oldugum icin patronum kazayi evde gecirdigimi soylettirdi. Hastane masraflarim karsilansin diyede geriye donuk on gunluk sigorta yapti.tedavim bitince sigortami iptal ettiler .isten cikmam icinde elinden gelenleri yaptilar simdi isten ciktim ama ne bi tazminat ne baska bisey aldim.simdi geriye donukte olsa dava falan acsam bi hakkim var mi acaba simdiden tesekkurler
Merhaba,
İşvereni korumanız nedeniyle haklarınızdan feragat etmişsiniz. SGK’ya başvuru yapınız ve iş kazası olayını olduğu gibi aktarınız. SGK işlem yaparsa ve iş kazası dosyanızı açarsa maluliyet raporu çıkaracaktır. İş gücü kaybı oranınız belirlendiğinde bize ulaşırsanız davanızı açabiliriz.
Cevabiniz icin cok tesekkur ederim.
Merhaba mehmet bey ben 5 ay kadar oluyo işkazası geçirdim 9 tane kırık var dalak alındı ak ciyer patlak kolumdada pilatin var . benim is kazası sigortam vardı patron dava açma sigorta parasını ver sana yüz milyara kadar bi ev alıyım diyo sizce ne yapmalıyım
Merhaba,
İş kazası nedeniyle dava açılırsa ne haklarınız olur bu hususta bilgi almak istiyor iseniz iletişim bölümünden bize ulaşmanız gerekir.
Merhaba,
Açılmmış davanız var ise lütfen avukatınızdan bilgi alınız.
Mehmet bey kaza gecirdiğim günden 05- 04 -2011 27-05-2011 e kadar yoğun bakımda kalmışım hatırlamıyorum hastane masraflarını babam karşılamış hastanenin bana verdiği engelli raporu %97 iş görememezlik ben serbest olarak calışıyordum şahıs işinde kaza gecirdim hicbir gerek hastane gerekse ziyaretime hic gelmedi ev sahibi oğlumu yanlış yazdım 6 yaşında oğlum 7 yaşında kızım var benim doğum tarihim 08-01-1985 dir
Merhaba,
iletişim bölümünden bize ulaşabilirseniz size yardımcı olabiliriz.
Selamın aleyküm av. Mehmet bey öncelikle bizleri aydınlattığın icin cani gönülden teşekkürler ben 2011 de samsun atakumda inşaatta calışırken üzerime 1,5 tonluk betonun düşmesi sonucu t3 t4 tabir edilen ourilik felci oldum sandalyeye bağlı yaşamaktayım 7 yaşında 1 kızįm 16 yaşında 1 oğlum var bi arkadaşım ankaradan kazım bayraktar diye bir avukat tuttu benim davamz bakıyordu duruşma günlerine her gelmesinde 100 tel para istemişti durumum kötü olduğundan karşılıyamadım davayı yarım bıraktı şuanda avukatım yok adliye avukatlar barosundan beni kazader trafik idş kzası yardımlaşma derneğine gönderdiler gittim dernek kapanmış bu davaya bir avukat tutsam davayı kaybedersem dava masrafları avukat masrafları ve sgk nın bana bağladığı iş kazası kesilirmi dava masrafları ve avukat masraflarını dava sonuclandiginda kaybedersem benim ödememmi istenir yazacağınız cevaba şimdiden teşekkür derim tlfn 538 580 99 79 samsun merkez ilkadım ilcesinde ikamet etmekteyim
Merhaba,
Bağlı bulunduğunuz yerden bir avukat tutunuz.
Mehmet emre bey selamlar b 4ay önce iskazasi gecirdim sol kalca kemigi kirik pilatinli ve soldizdede kirik var sag ayak bilegim kirik platinli sag dizdede kirik var belde l1kemigi kirik dudaklarimin ic di dikisliydi üst ön dislerden 8tanesi kirik tazminat acma hakkim varmi varsa nekadar tazminat alirim saygilarimla
Merhaba,
Tazminat davası açabilirsiniz. SGK’ya başvuru yaparak iş gücü kaybı oranınızın belirlenmesini istemeniz gerekir. İletişim bölümünden bize detaylı bir mail atarsanız size yardımcı olabiliriz.
merhabalar yaklaşık 8 9 ay önce iş kazası geçirdim motorla tedavi gördüm ancak dr bişeyim olmadıgını söyleni fakat benim çenemde hasar kaldı yani geceleri agrı yapıyor bunla ilgili tazminaz talep edebilirmiyim…
erhaba,
SGK’ya başvuru yapınız ve meslekte kazanma gücü kaybınızın tespitini isteyiniz.