İş kazası, işçinin bedenen veya ruhen zarara uğramasına neden olan ve işverenin sorumluluğu altında gerçekleşen olaylardır. İş kazası geçiren bir işçi, sadece SGK’dan aldığı geçici ödeneklerle yetinmek zorunda değildir. İşverenin gözetim borcunu yerine getirmemesi nedeniyle uğranılan zararlar için Maddi ve Manevi Tazminat Davası açma hakkı bulunur. Bu rehberde, tazminat kalemlerini, hesaplama yöntemlerini ve 2026 yılı uygulamalarını detaylandırdık.
Maddi Tazminat Neleri Kapsar?
Maddi tazminat, kaza olmasaydı işçinin malvarlığı ne durumda olacak idiyse, o durumun yeniden sağlanmasını amaçlar. TBK m. 54 kapsamında talep edilebilecek kalemler şunlardır:
- Tedavi Giderleri: SGK’nın karşılamadığı tüm tıbbi masraflar, yol giderleri, protez bedelleri.
- Geçici İş Göremezlik Zararı: Raporlu olunan dönemde maaşın tam alınamaması nedeniyle oluşan fark.
- Sürekli İş Göremezlik Zararı (Efor Kaybı): En önemli kalemdir. İşçide kalıcı bir sakatlık (maluliyet) oluşmuşsa, ömrü boyunca harcayacağı ekstra eforun maddi karşılığıdır.
- Destekten Yoksun Kalma Tazminatı: Eğer kaza ölümle sonuçlandıysa, ölenin yakınlarının (eş, çocuk, anne-baba) talep ettiği tazminattır.
Manevi Tazminat Nasıl Belirlenir?
Manevi tazminat, işçinin çektiği acı, elem ve ızdırabın bir nebze olsun dindirilmesi amacıyla verilir.
- Ölçü Nedir? Manevi tazminatın kesin bir matematiği yoktur. Ancak hakim; kazanın oluş şekline, işçinin maluliyet oranına, tarafların ekonomik durumuna ve işverenin kusur oranına göre hakkaniyete uygun bir rakam belirler.
- Zenginleşme Aracı Olamaz: Yargıtay, manevi tazminatın bir zenginleşme aracı olmaması gerektiğini, ancak caydırıcı olması gerektiğini vurgular.
Tazminat Hesaplamasında Kritik Kriterler
Rakiplerinizin önüne geçmenizi sağlayacak teknik bölüm burasıdır:
- Kusur Oranı: Bilirkişi, kazada işverenin % kaç, işçinin % kaç kusurlu olduğunu belirler. İşçinin kendi kusuru oranında tazminattan indirim yapılır.
- Maluliyet Oranı: Adli Tıp Kurumu veya hastaneden alınan rapordaki sakatlık yüzdesi (Örn: %15 maluliyet) hesaplamanın temelidir.
- Yaşam Tablosu (TRH 2010): Eskiden PMF tablosu kullanılırdı, artık Yargıtay TRH 2010 Yaşam Tablosu‘nu esas almaktadır. Bu tabloya göre işçinin muhtemel yaşam süresi (bakiye ömrü) hesaplanır.
- Ücret: Tazminat hesabı, işçinin kaza tarihindeki gerçek ücreti üzerinden yapılır. Bordroda asgari ücret gösterilse dahi, emsal ücret araştırması ile gerçek maaş tespit ettirilir.
Zamanaşımı Süresi
İş kazası nedeniyle açılacak tazminat davalarında genel zamanaşımı süresi 10 yıldır. Bu süre kaza tarihinden itibaren başlar. Ancak, eğer maluliyet oranı (sakatlık) sonradan artmışsa veya değişmişse, zamanaşımı rapor tarihinden itibaren yeniden işlemeye başlayabilir.
Sık Sorulan Sorular (SSS)
1. Sigortasız işçi tazminat alabilir mi?
Evet. İşçinin sigortasız olması işverenin suçudur. Mahkeme sürecinde önce sigortalılık tespiti yapılır, ardından tazminat hesaplanır. Hak kaybınız olmaz.
2. İşveren iflas ederse paramı kimden alırım?
Maddi ve manevi tazminat işverenden istenir. Ancak işverenin “İşveren Mali Mesuliyet Sigortası” varsa, tazminatın önemli bir kısmı sigorta şirketinden tahsil edilebilir. Ayrıca “Güvence Hesabı” bazı durumlarda devreye girebilir.
3. Dava ne kadar sürer?
İş kazası davaları teknik davalardır. Kusur raporu, maluliyet raporu ve aktüerya (hesap) raporu süreçleri nedeniyle ortalama 2 yıl ile 3 yıl arasında sürebilmektedir.
4. Önce hangi davayı açmalıyım?
Eğer SGK kazayı “iş kazası” olarak kabul etmediyse, önce “İş Kazasının Tespiti Davası“ açılmalı, bu dava kazanıldıktan sonra tazminat davası açılmalıdır.
İş Kanunu’na buradan ulaşabilirsiniz.
Avukat Mehmet Emre Ulusoy’un Notu
Unutmayın; Yargıtay’a göre, makbuz niteliğindeki bu belgeler, eğer gerçek zararı karşılamıyorsa davada geçersiz sayılabilir. Ancak yine de süreç başında elinizi zayıflatmamak adına, avukatınıza danışmadan işverenin uzattığı hiçbir belgeyi imzalamamanızı, özellikle ‘tüm haklarımı aldım’ ibareli kağıtlara dikkat etmenizi öneririm. Gerçek tazminatınız, size teklif edilenin 10 katı olabilir.”
“İbraname İmzalarken Dikkat! Haklarınızdan Vazgeçmeyin”
“İş kazası sonrası işverenler veya sigorta şirketleri, işçiye cüzi bir miktar ödeme yaparak ‘hiçbir alacağım kalmamıştır’ yazılı ibranameler imzalatmak isteyebilirler.
Diğer önemli husus da şikayet hakkı ile tazminat hakkının karıştırılmasıdır. İşverenin veya yetkili ilgilinin iş kazası nedeniyle ceza yargılamasına tabi tutulması ayrı, maddi manevi tazminat talep edilen bu dava ayrıdır. Dolayısıyla ceza yargılamasında şikayetten vazgeçmek, tazminat davası açma hakkını ortadan kaldırmaz.
İş kazası hususunda avukat desteğine ve hukuki bilgiye ulaşmak isteyen kişiler iletişim bölümünden bize ulaşabilir. Ofisimize ulaşmak için :
Hocam merhalar 15.03.2015 tarihinde iş kazası geçirdim. 7 gün yoğun bakımda kaldım. Kaza tarihinden sadece 5 gün sonra polis baskısı sonucu ifade alındı. İfadede işverenle anlaşırsam şikayetçi değilim ddeneme rağmen polis kafasına göre ifade yazıp benim ağzımdan şikayetçi değilim anlaşmak istiyorum diye yazmış.
İfade alınırken ne doktorum,ne ailem nede avukatın yanımda yoktu ve yoğun bakımda enkaz gibi yatıyordum.kaza sonrasında vücudunda birden fazla kırık kolda platin omuzda vida ve kalıcı sinir hasarı (felç) meydana geldi.polis daha sonra savcılık size tebliğat gönderecek dedi. Tabi biz bekliyoruz kamu davası açılsın diye ama ses seda yok eşime 06.05.2015 tarihinde ne oldu herhangi bir icraat yok haydi savcılığa gidiyoruz dedim.savcılığa gittik.02.04.2015 tarihinde takipsizlik dolayısıyla dosya kapanmış ya nasıl olur bize tebliğ edilmedi dedik bize bir avukat aracılığı ile karara itiraz edin dendi.
Sn.Hocam size sorum tarafımıza tebliğ edilmeyen ve rakipsiz kararı verile n bu kamu davası dosyasına itiraz etsek sonuç ne olur sonuçta savcılık tarafima tebliğatta bulunmadı.
Cevabınız için şimdiden teşekkür eder saygılarımı sunarım.
Merhaba SN. AV. MEHMET EMRE ULUSOY. BEN İzmir Atatürk org. San. Bölgesinde x firmasında staj yapmaktaydım. Sene 2010 2011 2012 yılları arasında.stajda araba bijon anahtarına havşa tezgahıyla havşa açarken matkabın kolu kendisi aşağı inerek sağ kol iç dirsekten kolumu yakaladı. Ve koluma zarar verdi. Kolumda şu an ağrılar var. İş kazası sırasında sanırım hiçbir hukuki yol izlenmedi. Ne rapor nede başka bişi. Ev kazası olarak saman altından su yürüttüler. Ben devletin yurdunda yatılı okumaktaydım. 4 yıl yatılı okudum liseyi. Bölüm hocalarım arkamda durmadı. Saniyorum ki iş yeri sustur payı verdi. Dava açıcam dediğimde boşver dediler bütün hocalarım. Arkamda kimsem yoktu. Ailem afyondaydı. Annemi kaybetmiştik. Ben yalnızdım. Madurdum. Tezgah bir tur daha atsaymış kolum iptaldi. Dikiş atan doktor öyle dedi. Beni kandırdılar. O zamanlar toydum. Ama şimdi onlara kan kusturmak istiyorum. Hakkımı aramak hakkım neyse onu almak istiyorum. Bu haksızlığa bi son versinler artık. Bugün bana böyle yapan yarın bi başkasına da aynı şeyi yapar. Ben şu an ne yapmalıyım. Benm elimde avucumda hiçbirşey yok. 21 yaşındayım. Öğrenciyim. Bi stajeri nasıl çalıştırabilirler. Çalıştığım tezgah çok eskiydi. Üstelik fabrikanın içinde değil arka bölümündeydi. Kendim müdahale ederek kapattım. Bana yardımcı olun. Sizlerde yarın anne baba olucaksınız. Çoçuklarınız olucak. Ne davası açmalıyım. Açarsam kazanır mıyım. Okula staj dosyamı soruyorum iş yerinde diyor. İş yerine soruyorum okulda diyor. Beni böyle oyaladılar dava açmim diye. Zaman aşımına uğramış mıdır. ? Bana yardımcı olun lütfen.
Merhaba,
Hastane raporlarınız muhakkak mevcuttur. Bu raporlarla birlikte SGK’ya müracaat ediniz ve iş kazası geçirdiğinizi söyleyiniz. SGK, soruşturma başlatacak ve iş kazasını araştıracak ve rapor tanzim edecektir. Bu süreçten sonra dava yoluna gidebilirsiniz.
17 yasında ki kardesim oglen mesai saatinde yemegi yedikten sonra,iş yeri sınırları içinde bulunan nehir de serinlemek amacıyla girmiş ve yuzerken bogulmustur.bu iş kazası larak sayılır mı..ayrıca kardeşimin defin ve ölüm raporunda yaşını 18 gostermek amacıyla bilerek yanlıs yazılmıs.maddi manevi tazminat davası acmak amacıyla,dava acmam dogru mu…
Merhaba,
Kanaatimizce iş kazası sayılmamaktadır fakat yine de SGK müfettişlerinin bu hususta rapor düzenlemeleri gerekir. SGK’ya başvurarak olayın iş kazası olup olmadığının tespitini isteyiniz.
Merhaba. hocam 10.06.2015 tarihinde işyerinde iş cıksı duşta beyin kanaması geçirdim.(işimiz çok tozlu oldugu için her iş çıkısında dus almak zorundayız.). İsyeri bunu normal vaka olarak bildirdi. beyin ameliyatı oldum ve 15 gün yogunbakımda yattım . hocam bu işkazası mıdır normal vakamıdır. ne yapmam gerekir. tesekkur ederim.
Merhaba,
Meydana gelen olayın iş kazası olup olmadığını tespit edecek kurum SGK’dır. Müfettişler aracılığıyla ilgili olayın iş kazası olup olmadığını tespit edeceklerdir. SGK’ya başvurup böyle bir kazanın meydana geldiğini beyan ediniz ve iş kazası soruşturması yapılmasını isteyiniz.
merhaba Mehmet bey.20-03-2014 tarihinde sabah mesai başlangıcından yirmi dakika sonra yedek eleman olarak çalışmakta olduğum şirket aracının arka kapalı kasasında iş arkadaşımla araçtaki ürünlerin teşirini bitirdikten sonra araçtan inerken hafif bir denge kaybı yaşadım.Sağ elimi destek amaçlı raf demirine attım açıkta bulunan sabit kanca sağ el dördüncü parmağımdaki yüzüğe takıldı farkında olmadan araçtan atladım parmağımın tendonları parçalandı şu anda geçirdiğim tedavi sonucu sağel 2,3 ve 5. parmağımda hareket kısıtlılığı 4. parmakta ise kalıcı sakatlık oluştu.Bağlı bulunduğum devlet hastanesin yüzde11 kalıcı sakatlık raporu verdi.Unutmadan yazayım iş güvenlik eğitimide almadım ve iş yerimden hiçbir destek görmedim ve işe 33 gün önce başlamıştım.Çevremdeki insanlar benim kusurlu olduğumu söylüyor acaba doğrumu.Değilse ne gibi hak taleplerim olabilir.Birde raporlarım bittikten sonra o durumu hatırlamamak için işyerime gitmedim iş yerimde önce ihtar çekti daha sonra çıkışımı verdi bu bir sorun teşkil edermi.Şimdiden teşekkürler.BURSA
Merhaba,
İş kazasının meydana gelmesinde kusurun kimde olduğuna dair herhangi bir savcılık raporu düzenlendi mi ? Yapmanız gereken işlem iş kazası nedeniyle tazminat davası açmak olacaktır. Sizi Bursa’da görev yapan avukat arkadaşlarımıza yönlendirebiliriz. Tarafımıza iletişim bölümünden ulaşabilirsiniz.
01082015tarihinde 12.kwyserıhavaustunde ıikazası gecırdım arkadaslar benı kayserı devlet hastanesıne goturduler burda 1 amilıyat oldum parmak ıcıne kacan boyayı burda tam alamadılar 2gun burda yatdım cıkıs yapacagımızda sekreter iş kazası vızte gagıtı ıstedı bızde sırketı aradıgımızda uzgunum cıkan arkadasların arasında senı de cıkartmısız dedı bana sonrasında ankaradan muhasebecı gelip benı ordan apartopar kacırtılar ankarada bır ozel hastanede amililyatetdırdılerve ordada3 gun hastanete yatdım 0820 2015de konturole gel dıyerek ıstanbulla eve gonderdıler sımdı ne benımle ılginiyorlar nede masımı oduyorlar bana yardım edermısınız
Merhaba,
İşten gerekçesiz bir şekilde çıkarılmanız nedeniyle işe iade davası açılabilir. İşe iade davasının yanı sıra iş kazası için ise SGK’ya başvuru yapmanız ve SGK’nın iş kazası prosedürünü başlatması gerekmektedir.
Merhaba
ben 22 haziran 2015 çalışırken çatıdan düştüm kemer yoktu gergi halat yok hiç bir önlem yok sigortadada usulsüzlük yaptığımı söylüyorlar 19 haziranda eski firma çıkış yapmış 20 hazirandada düştüğüm yerden geriye dönük sigorta yapılmış 6 ay boyunca hiç bir iş yapamaz roporum var toplamda 2 yıl ağır iş yapamaz raporum var mahkemeye verdim sonuç ne zaman belli olur ve ne alabilirim maddi manevi ceza sonucunda
19 haziranda giriş 20 hazirandada çıkış yapılmış üstteki yorumda yanlış yazmışım
Merhaba,
Mahkemeye vermiş iseniz muhakkak bir avukatınız vardır. Lütfen kendi avukatınızdan bu tür bilgileri alınız.
merhaba 2013 yılında bir özel bankanın çağrı merkezınde işe başladım işe başlamadan önce sağlık servisinde muayeneden önce işitme kaybım tespit edildi ve ameliyat olup geldım tekrar doktor muayene ettiğinde işe aldı aslında otekleroz hastası olduğumu ve yüksek sese maruz kaldığım için sağ kulağım %85 sol kulağımda %70 duyma kaybı oluştu banka beni bu şekilde i,şe aldı 5 yıl çalıştım ve şu an cihaz kullanıyorum heyet raporu aldım 2005 yılında ve bölüm değişikliğim oldu bu aşamada dava açma hakkım varmıdır ayrıca işitme kaybım nedenıyle işten çıksam bile yeni işe alınmam çok zor yardımınızı rica ederim
Merhaba,
İşitme kaybınız çalıştığınız firmada gerçekleşmiş ise iş kazası olarak değerlendirecektir fakat işitme kaybınız işe girmeden önce gerçekleşmiş. Bu noktada SGK’ya başvuru yapmanız daha faydalı olacaktır.
sgk ya başvuruyu ne altında yapmalıyım iş görememezlik raporu mu yoksa farklı bir şey içinmi ayrıca banka beni işe aldığında duyma oranım şu anki gibi değildi ve işe aldığında sağlık raporu olarak onayladı çalıştıktan sonra 6 yıl sonunda işitme kaybım her ıkım kulak içinde cıhaz kullanma durumuna geldı bu durum için birşey yapılamazmı bana işe başlamadan once denılse ve alınmasaydım bu kaybım olmayacaktı bu aıdan bakınca haklarım neler oluyor yardımınız için teşekkürler
merhaba babam 2011 yılında çalıştığı firmada iş kazası sonucu ayağında kalıcı hasar oldu.ve o işyerinde geçirdiği 3 iş kazası ama babam maddi imkansızlıktan dolayı ne işten çıktı nede dava açabildi halada o işyerinde çalışmaya devam ediyor. geçen sene emekli oldu ama okadar sahtekar firmaymışki babamı başka taşöron firmada göstermişler.o firmanın da herşeyi naylon çıktı. ve babamın emekliliği sgk tarafından iptal edildi.çalıştığı firma dava açtık ilgileniyoruz diyorlar fakat inanmıyoruz.şuan çok mağdur durumdayız elimizden birşey gelmiyor.ne yapabiliriz dava açarsak kazanırmıyız lütfen cvp verebilirmisiniz.
Merhaba,
Maddi olarak avukat desteği alma imkanınız yok ise bağlı bulunduğunuz şehirde yer alan Baro’nun Adli Yardım Bürolarına başvuru yapabilirsiniz.
Bunun haricinde iş kazaları için SGK’ya başvuru yapıp sürekli iş gücü kaybı oranınızın belirlenmesini isteyiniz. Bu oran belirlendikten sonra firmanıza dava açar tazminatınızı alırsınız.
Ben ayağıma beton kapak düşmesi sonucu iş kazası geçirdim bana koruyucu ayakkabı vermeleri gerekirken vermediler 1 hafta boyunca istedim ve 7.gün ayağıma beton kapak düştü başparmağım kırıldı hiçbir güvenlik önlemi alınmadı ayağımda koruyucu ayakkabı yoktu olsaydı hiç bir şey olmayacaktı ve 17 gündür iş kazası bildirimi yapmamışlar sorduğum zaman iade taahhütlü yolladığımız için daha ulaşmamış diyor hastaneye de 1 saat sonra götürebildiler 20 günlük iş göremezlik raporum var bu konuda ne yapmalıyım tazminat davası açsam sonuç ne olur?
Merhaba,
İş kazası bildirimini siz yapınız. Ardından iş gücü kaybınızın belirlenmesini isteyiniz.