İş kazası, işçinin bedenen veya ruhen zarara uğramasına neden olan ve işverenin sorumluluğu altında gerçekleşen olaylardır. İş kazası geçiren bir işçi, sadece SGK’dan aldığı geçici ödeneklerle yetinmek zorunda değildir. İşverenin gözetim borcunu yerine getirmemesi nedeniyle uğranılan zararlar için Maddi ve Manevi Tazminat Davası açma hakkı bulunur. Bu rehberde, tazminat kalemlerini, hesaplama yöntemlerini ve 2026 yılı uygulamalarını detaylandırdık.
Maddi Tazminat Neleri Kapsar?
Maddi tazminat, kaza olmasaydı işçinin malvarlığı ne durumda olacak idiyse, o durumun yeniden sağlanmasını amaçlar. TBK m. 54 kapsamında talep edilebilecek kalemler şunlardır:
- Tedavi Giderleri: SGK’nın karşılamadığı tüm tıbbi masraflar, yol giderleri, protez bedelleri.
- Geçici İş Göremezlik Zararı: Raporlu olunan dönemde maaşın tam alınamaması nedeniyle oluşan fark.
- Sürekli İş Göremezlik Zararı (Efor Kaybı): En önemli kalemdir. İşçide kalıcı bir sakatlık (maluliyet) oluşmuşsa, ömrü boyunca harcayacağı ekstra eforun maddi karşılığıdır.
- Destekten Yoksun Kalma Tazminatı: Eğer kaza ölümle sonuçlandıysa, ölenin yakınlarının (eş, çocuk, anne-baba) talep ettiği tazminattır.
Manevi Tazminat Nasıl Belirlenir?
Manevi tazminat, işçinin çektiği acı, elem ve ızdırabın bir nebze olsun dindirilmesi amacıyla verilir.
- Ölçü Nedir? Manevi tazminatın kesin bir matematiği yoktur. Ancak hakim; kazanın oluş şekline, işçinin maluliyet oranına, tarafların ekonomik durumuna ve işverenin kusur oranına göre hakkaniyete uygun bir rakam belirler.
- Zenginleşme Aracı Olamaz: Yargıtay, manevi tazminatın bir zenginleşme aracı olmaması gerektiğini, ancak caydırıcı olması gerektiğini vurgular.
Tazminat Hesaplamasında Kritik Kriterler
Rakiplerinizin önüne geçmenizi sağlayacak teknik bölüm burasıdır:
- Kusur Oranı: Bilirkişi, kazada işverenin % kaç, işçinin % kaç kusurlu olduğunu belirler. İşçinin kendi kusuru oranında tazminattan indirim yapılır.
- Maluliyet Oranı: Adli Tıp Kurumu veya hastaneden alınan rapordaki sakatlık yüzdesi (Örn: %15 maluliyet) hesaplamanın temelidir.
- Yaşam Tablosu (TRH 2010): Eskiden PMF tablosu kullanılırdı, artık Yargıtay TRH 2010 Yaşam Tablosu‘nu esas almaktadır. Bu tabloya göre işçinin muhtemel yaşam süresi (bakiye ömrü) hesaplanır.
- Ücret: Tazminat hesabı, işçinin kaza tarihindeki gerçek ücreti üzerinden yapılır. Bordroda asgari ücret gösterilse dahi, emsal ücret araştırması ile gerçek maaş tespit ettirilir.
Zamanaşımı Süresi
İş kazası nedeniyle açılacak tazminat davalarında genel zamanaşımı süresi 10 yıldır. Bu süre kaza tarihinden itibaren başlar. Ancak, eğer maluliyet oranı (sakatlık) sonradan artmışsa veya değişmişse, zamanaşımı rapor tarihinden itibaren yeniden işlemeye başlayabilir.
Sık Sorulan Sorular (SSS)
1. Sigortasız işçi tazminat alabilir mi?
Evet. İşçinin sigortasız olması işverenin suçudur. Mahkeme sürecinde önce sigortalılık tespiti yapılır, ardından tazminat hesaplanır. Hak kaybınız olmaz.
2. İşveren iflas ederse paramı kimden alırım?
Maddi ve manevi tazminat işverenden istenir. Ancak işverenin “İşveren Mali Mesuliyet Sigortası” varsa, tazminatın önemli bir kısmı sigorta şirketinden tahsil edilebilir. Ayrıca “Güvence Hesabı” bazı durumlarda devreye girebilir.
3. Dava ne kadar sürer?
İş kazası davaları teknik davalardır. Kusur raporu, maluliyet raporu ve aktüerya (hesap) raporu süreçleri nedeniyle ortalama 2 yıl ile 3 yıl arasında sürebilmektedir.
4. Önce hangi davayı açmalıyım?
Eğer SGK kazayı “iş kazası” olarak kabul etmediyse, önce “İş Kazasının Tespiti Davası“ açılmalı, bu dava kazanıldıktan sonra tazminat davası açılmalıdır.
İş Kanunu’na buradan ulaşabilirsiniz.
Avukat Mehmet Emre Ulusoy’un Notu
Unutmayın; Yargıtay’a göre, makbuz niteliğindeki bu belgeler, eğer gerçek zararı karşılamıyorsa davada geçersiz sayılabilir. Ancak yine de süreç başında elinizi zayıflatmamak adına, avukatınıza danışmadan işverenin uzattığı hiçbir belgeyi imzalamamanızı, özellikle ‘tüm haklarımı aldım’ ibareli kağıtlara dikkat etmenizi öneririm. Gerçek tazminatınız, size teklif edilenin 10 katı olabilir.”
“İbraname İmzalarken Dikkat! Haklarınızdan Vazgeçmeyin”
“İş kazası sonrası işverenler veya sigorta şirketleri, işçiye cüzi bir miktar ödeme yaparak ‘hiçbir alacağım kalmamıştır’ yazılı ibranameler imzalatmak isteyebilirler.
Diğer önemli husus da şikayet hakkı ile tazminat hakkının karıştırılmasıdır. İşverenin veya yetkili ilgilinin iş kazası nedeniyle ceza yargılamasına tabi tutulması ayrı, maddi manevi tazminat talep edilen bu dava ayrıdır. Dolayısıyla ceza yargılamasında şikayetten vazgeçmek, tazminat davası açma hakkını ortadan kaldırmaz.
İş kazası hususunda avukat desteğine ve hukuki bilgiye ulaşmak isteyen kişiler iletişim bölümünden bize ulaşabilir. Ofisimize ulaşmak için :
Soruma cevap verdiğiniz ve bilgilerinizi paylaştığınız için teşekkür ediyorum.
mehmet bey iyi günler babam iki hafta önce hayatını kaybeti şöfördü veiş başındayken kaza yaptı 4 ay yoğunbakımda kaldı 10 günde evde iş veren hiç arayıp sormadı biz beş kardeşiz ve enbüyükleri benim bende öğrenciyim yardımcı olurmusunuz lütfen
Merhaba,
Babanızın geçirdiği trafik kazasına ilişkin savcılık dosyası ile ilgili tarafımıza bilgi verilmesi gerekiyor. Bu bilgileri aldıktan sonra sizlere yardımcı olabiliriz.
Merhaba Mehmet bey,
Bilgilendirme için şimdiden teşekkür ederim.
Babam 27.12.2013 yılında fren boşalmasından dolayı rampa aşağı giderken bir trafik kazası geçirdi.Kaza esnasında araçta 2 yolcuda vardı, onlara birşey olmasın diye aracı bilinçli bi şekilde kendi tarafına yatırdı ve ağır yaralandı.10 m kadar sürüklenerek reklam panosuna çarparak durdu. Halen tedavileri devam etmekle birlikte sol kolunu kullanamaz hale geldi. İşverenin araç ile ilgili muayne sıkıntıları olabileceğini düşünüyoruz ve bunun ile ilgili dava açmak istiyoruz. Nasıl bir yol izlemeliyim ? Ve araca ne ilginçtir ki babamın kazasından hemen sonra çalıntı raporu çıkmakta ve polisler tarafından şuan aranmaktadır bu konu hakkında yardımlarınızı rica ediyorum.
Merhaba,
Savcılık dosyasının tarafımıza ulaştırılması gerekiyor. Nitekim savcılık dosyasında kaza tutanakları ve raporlar yer almaktadır. Raporların tarafımızdan değerlendirilmesi halinde bir yorumda bulunabiliriz.
mehmet bey mrb. zamanınızdan feragat edip insanlara yardımcı olduğunuz için size ve ekibinize teşekkürlerimi sunuyorum iyi ki varsınız..
ben iş kazası geçirdim. devlet hastanesinden torpılsiz yüzde 15 engeli vardır heyet raporu aldım..engelim sebebiyle mesleğimi artık yapamayacağım ve ilerleyen yaşlarda vucuddakı pılatin ve cıvata lardan dolayı kemik kırığı olabilirmiş ve sakat kalma riskim var..
size sorum 400 bin tl lik dava açmayı düşünüyorum..kazanabilirmiyim teşekkür ederim..
Merhaba,
Davayı bu kadar yüksek meblağ üzerinden açmanız ileride size sıkıntı yaratır. Şayet mahkeme talebinizin altında bir tazminata hükmederse geri kalan meblağ için karşı tarafa vekalet ücreti ödemek durumunda kalırsınız. Tazminatın hesaplanmasında sizin geliriniz ve maluliyet oranınız önem taşır. %15’lik bir iş göremezlik için bu kadar yüksek tazminat çıkmayacaktır.
Mehmet bey saygılar.
2ay önce iskeleden kol dirseklerim in üzerine düştüm kollarımı tam açıp kapatamıyorum
Hastaneye götürdüler iş kazası yazıldı 3 gün içinde bildiride yapıldı.bana sadece
1 gunluk rapor verdiler oda k.b.bogazdan.şikayetci olmadım anlaştık fakat hiç
destek olmuyorlar bana cok zor durumdayım.4 aydır sigortamı yatırıyorlar ama para yok.
Şimdi ben ne yapmalıyım nasıl bir yol izlemeliyim lütfen yardımcı olun. tazminat davası açsam
Kazanırmıyım şehitlerim var.
iş göremezlik raporunu nasıl hangi kurumdan alırım. Şimdiden teşekkürler. ..
Merhaba,
SGK’ya başvuru yaparak iş kazası prosedürünü başlatmanız gerekiyor.
Merhaba,
İspat edeceğiniz husus iş kazası ise tutanaklara bu şekilde yansımış ve teftişe gelen yetkililer bu hususu tespit etmiştir. Bunun yanı sıra iş yerinden tanık bularak iş kazanızı kanıtlayabilirsiniz.
EŞİM İŞ KAZASINDA MEFAT ETMİŞTİR BENİM YAPMAM GEREKEN RESMİYET NEDİR 2 TANE ÇOÇUĞUMUZ VAR ÇOÇUKLARIMA NE KADAR TAZMİNAT ÖDENİR MAAŞ BAĞLANIRMI SAY GILARIMLA İYİ ÇALUŞMALAR
0532 5160190
Merhaba,
Sizlerle telefonda detaylıca görüşmemize rağmen tarafımıza dönüş yapmadığınız için maalesef yardımcı olamayacağız.
İyi amşamlar Mehmet bey.2011 yılında izmir hilton otelde calışıyordum ama taseron firma aracılığı ile.
Mutfakta calışıyordum.6katlı bir ön hazırlık arabası vardı salatalar hazırlanıp bu arabaya yükledik boyumdan braz yüksekti kapının eşiğindeki cukura arabanın tekerleği girdi kaseler kaydı kırıldı kırık kalın cam parcası bilegime düştü ve tendon kesildi.devlet hastanesinde ameliyat oldum 3-4 ay calısamadım.suandada bilegim agrı yapıyor agır iş yapamamamaya basladım calıştıgım iş yerindede belli etmemeye calısıorum.suan maddi ve manevi tazminat davası acabilirmiyim ve rakam olarak nasıl belirliyebilirim..
Merhaba,
SGK’ya başvurup maluliyet durumunuzun tespitini isteyebilirsiniz.
Merhaba,
Davanızı kendiniz açma düşüncesinde iseniz yanlış bir yoldasınız. Bu davalar basit davalar değildir. Bu nedenle bir avukattan hukuki destek almanızı tavsiye ediyorum.
merhaba Mehmet bey 2013 yılında iş kazası geçirdim yüksekten düşme yaklaşık 4,5 metreden boynum kırıldı
doktorlar mücize eseri yaşıyorsun dediler ve yüzde 14 iş gücü kaybım var yaklaşık bu oranla hem maddi
ve hem manevi tazminat davası açabilirmiyim iş verene, açarsam ortalama ne kadarlık bir tazminat alabilirim
emsal davalarınız vardır mutlaka, yardımcı olursanız sevinirim
NOT sgk müfettişleri yüzde on kusur verdiler bana saygılarımla başarılar
Merhaba,
Dava açabilirsiniz.
ortalama ne kadarlık bir dava açabilirim
ne kadar dosya parası gider
teşekkürler
Avukatımla açtık davayı şahitlerim vardı işyerinin sahibi işten çıkarır diye şahitlik yapmaktan vaz geçtiler ve % 15 işgücü kaybım var aylık gelir bağlanırmı davayı kazansamda kaybetsemde
Avukatla takip edilen davalarla ilgili yorum yapmamaktayız. En doğru bilgiyi avukatınız sizlere aktaracaktır.