İş kazası, işçinin bedenen veya ruhen zarara uğramasına neden olan ve işverenin sorumluluğu altında gerçekleşen olaylardır. İş kazası geçiren bir işçi, sadece SGK’dan aldığı geçici ödeneklerle yetinmek zorunda değildir. İşverenin gözetim borcunu yerine getirmemesi nedeniyle uğranılan zararlar için Maddi ve Manevi Tazminat Davası açma hakkı bulunur. Bu rehberde, tazminat kalemlerini, hesaplama yöntemlerini ve 2026 yılı uygulamalarını detaylandırdık.
Maddi Tazminat Neleri Kapsar?
Maddi tazminat, kaza olmasaydı işçinin malvarlığı ne durumda olacak idiyse, o durumun yeniden sağlanmasını amaçlar. TBK m. 54 kapsamında talep edilebilecek kalemler şunlardır:
- Tedavi Giderleri: SGK’nın karşılamadığı tüm tıbbi masraflar, yol giderleri, protez bedelleri.
- Geçici İş Göremezlik Zararı: Raporlu olunan dönemde maaşın tam alınamaması nedeniyle oluşan fark.
- Sürekli İş Göremezlik Zararı (Efor Kaybı): En önemli kalemdir. İşçide kalıcı bir sakatlık (maluliyet) oluşmuşsa, ömrü boyunca harcayacağı ekstra eforun maddi karşılığıdır.
- Destekten Yoksun Kalma Tazminatı: Eğer kaza ölümle sonuçlandıysa, ölenin yakınlarının (eş, çocuk, anne-baba) talep ettiği tazminattır.
Manevi Tazminat Nasıl Belirlenir?
Manevi tazminat, işçinin çektiği acı, elem ve ızdırabın bir nebze olsun dindirilmesi amacıyla verilir.
- Ölçü Nedir? Manevi tazminatın kesin bir matematiği yoktur. Ancak hakim; kazanın oluş şekline, işçinin maluliyet oranına, tarafların ekonomik durumuna ve işverenin kusur oranına göre hakkaniyete uygun bir rakam belirler.
- Zenginleşme Aracı Olamaz: Yargıtay, manevi tazminatın bir zenginleşme aracı olmaması gerektiğini, ancak caydırıcı olması gerektiğini vurgular.
Tazminat Hesaplamasında Kritik Kriterler
Rakiplerinizin önüne geçmenizi sağlayacak teknik bölüm burasıdır:
- Kusur Oranı: Bilirkişi, kazada işverenin % kaç, işçinin % kaç kusurlu olduğunu belirler. İşçinin kendi kusuru oranında tazminattan indirim yapılır.
- Maluliyet Oranı: Adli Tıp Kurumu veya hastaneden alınan rapordaki sakatlık yüzdesi (Örn: %15 maluliyet) hesaplamanın temelidir.
- Yaşam Tablosu (TRH 2010): Eskiden PMF tablosu kullanılırdı, artık Yargıtay TRH 2010 Yaşam Tablosu‘nu esas almaktadır. Bu tabloya göre işçinin muhtemel yaşam süresi (bakiye ömrü) hesaplanır.
- Ücret: Tazminat hesabı, işçinin kaza tarihindeki gerçek ücreti üzerinden yapılır. Bordroda asgari ücret gösterilse dahi, emsal ücret araştırması ile gerçek maaş tespit ettirilir.
Zamanaşımı Süresi
İş kazası nedeniyle açılacak tazminat davalarında genel zamanaşımı süresi 10 yıldır. Bu süre kaza tarihinden itibaren başlar. Ancak, eğer maluliyet oranı (sakatlık) sonradan artmışsa veya değişmişse, zamanaşımı rapor tarihinden itibaren yeniden işlemeye başlayabilir.
Sık Sorulan Sorular (SSS)
1. Sigortasız işçi tazminat alabilir mi?
Evet. İşçinin sigortasız olması işverenin suçudur. Mahkeme sürecinde önce sigortalılık tespiti yapılır, ardından tazminat hesaplanır. Hak kaybınız olmaz.
2. İşveren iflas ederse paramı kimden alırım?
Maddi ve manevi tazminat işverenden istenir. Ancak işverenin “İşveren Mali Mesuliyet Sigortası” varsa, tazminatın önemli bir kısmı sigorta şirketinden tahsil edilebilir. Ayrıca “Güvence Hesabı” bazı durumlarda devreye girebilir.
3. Dava ne kadar sürer?
İş kazası davaları teknik davalardır. Kusur raporu, maluliyet raporu ve aktüerya (hesap) raporu süreçleri nedeniyle ortalama 2 yıl ile 3 yıl arasında sürebilmektedir.
4. Önce hangi davayı açmalıyım?
Eğer SGK kazayı “iş kazası” olarak kabul etmediyse, önce “İş Kazasının Tespiti Davası“ açılmalı, bu dava kazanıldıktan sonra tazminat davası açılmalıdır.
İş Kanunu’na buradan ulaşabilirsiniz.
Avukat Mehmet Emre Ulusoy’un Notu
Unutmayın; Yargıtay’a göre, makbuz niteliğindeki bu belgeler, eğer gerçek zararı karşılamıyorsa davada geçersiz sayılabilir. Ancak yine de süreç başında elinizi zayıflatmamak adına, avukatınıza danışmadan işverenin uzattığı hiçbir belgeyi imzalamamanızı, özellikle ‘tüm haklarımı aldım’ ibareli kağıtlara dikkat etmenizi öneririm. Gerçek tazminatınız, size teklif edilenin 10 katı olabilir.”
“İbraname İmzalarken Dikkat! Haklarınızdan Vazgeçmeyin”
“İş kazası sonrası işverenler veya sigorta şirketleri, işçiye cüzi bir miktar ödeme yaparak ‘hiçbir alacağım kalmamıştır’ yazılı ibranameler imzalatmak isteyebilirler.
Diğer önemli husus da şikayet hakkı ile tazminat hakkının karıştırılmasıdır. İşverenin veya yetkili ilgilinin iş kazası nedeniyle ceza yargılamasına tabi tutulması ayrı, maddi manevi tazminat talep edilen bu dava ayrıdır. Dolayısıyla ceza yargılamasında şikayetten vazgeçmek, tazminat davası açma hakkını ortadan kaldırmaz.
İş kazası hususunda avukat desteğine ve hukuki bilgiye ulaşmak isteyen kişiler iletişim bölümünden bize ulaşabilir. Ofisimize ulaşmak için :
Merhaba iş kanunu haftalık 45 saat iken biz 52 saat çalışıyorduk iş kazasında bana faydası varmı
Işgöremezlik yüzde 15 iş gücü kaybı nasıl iş göremezlik geliri alırım tahminbe kaç tl tutar. Ve nasıl nereye başvuru yaparım kaç gün içinde bağlanır
Merhabalar
Öncelikle bizleri bilgilendirdiğiniz için teşekkür ediyorum. Benim de bilgi almak istediğim bir konu var Mehmet Bey. Eniştem 2006 yılında görevi olmadığı halde iş yeri tarafından iş ile ilgili olarak şehir dışına gönderilmiştir ve trafik kazası geçirmiştir. Ölümle sonuçlanmıştır. Şirket yetkilileri maddi olarak yardım edeceklerini dava açılmamasını istemiş. Onlarda güvenip açmamışlar fakat verdikleri sözü yerine getirmemişlerdir.Biz de şimdi maddi manevi tazminat davası açmak istiyoruz. Merak ettiğim konu zaman aşımına uğradı mı bu dava? Neler yapılabilir?Bu konuda yardımcı olabilirseniz çok sevinirim.
İyi Çalışmalar.
Merhaba,
Zamanaşımına uğramamış. Tarafımıza ulaşarak dava detayları için görüşebilirsiniz.
Selamun aleykum avkat bey ben 1880 dogumluyum 1996 yilinda marangoz olarak calistigim atolyede iskazasi gecirdim ciraklik egitim merkezinde okumaktaydim be sagel 4 parmak 3 eklemden 2 sini kaybettim ilgilenim olmadigi icin 2001 yilinda ciraklik sigortalisiyimdiye sigortaya bildirdik ve 125 tl aylik baglandi ama ben isverene dava acmadik sozde ilgilenecekti suan yuzumuze bile bakan yok hala dava acmadik suan dava acma sansimiz varmi 4 parmagin hakki 125 tlmi bukarmi ucuz bir yol gosterin lutfen yasgectikce hayat sartlarim zorladiyor calisamiyom is bulamiyorum nasil olacak
Talebiniz zamanaşımına uğramıştır.
Merhaba Mehmet bey.Ben bir otobüs firmasında hostluk yapıyordum.05 01 2015 te büyük kaza geçirdik. kaptanım yanımda vefat etti.bendede ufak tefek sıyrıklarla kurtuldum.. daha önemlisi piskolojikmen çökmüş durumdayım. ilk müdahaleyi olay yerine en yakın hastane yaptı.geçci rapor verdi. ben ertesi gün kendi yaşadıgım şehire geldim. ve birçok hastanede bakılamadım tedavi olamadım.adli vaaka oldugu için adli tıptan rapor istediler.ve adli tıptan raporumu aldım.iş göremezlik raporu alamadım çünkü yaralarım iyileşti.ailem işe dönmemi istemedi.zaten bende o işi yapamam artık.işyerine gittim bu gün. artık çalışamayacagımı söyledim. istifa yaz dediler bende haklarımı istiyorum dedim. bizden haber bekle dediler.ben bu 20 gün içinde birsürü masraf yaptım hiçbir ücret taleb etmedim. ve ruhen çökmüş durumdayım.ailem çok üzüldü yıprandı. birbuçuk yıl oldu işe baslayalı. artık arabalara binemiyorum. ve hiçbiryere basvurmadım. ne yapmalıyım. ne önerirsiniz.maddi manevi. teşekkürler.
Merhaba,
Manevi tazminat talep edebilirsiniz.
merhaba mehmet by ben 2011 ağustos ayında matbaa da ağır bir iş kazası geçirdim. SGK ya tüm evraklarımı
teslim ettim ama halen bir sonuç çıkmadı. Ve bu arada sağ kolumun üzerine 200 kg. makina düştü kolum kırıldı ve büyük bir güç kaybım var. Ben halen bu firmada çalışıyorum ama eski ağır işlerimi yapamadığım için
bana hep hafif işler verdiler. Ve işlerine yaramadığım için Bugünde beni işten çıkardılar. ben bu kolla başka bir
matbaa da çalışamam.bana hiç maddi yardımları olmadı .maddi durumum iyi deyil evim kira
Bu şahıslara dava açmak istiyorum. dava açma hakkım varmı varsa nereye başvurmalıyım. çok teşekkürler.
Merhaba,
Öncelikli olarak işe iade davası açabilirsiniz. İşe iade davasının şartlarına ilişkin yazımız için şu linki tıklayabilirsiniz : http://www.emreulusoy.av.tr/ise-iade-davasi
Bunun yanı sıra SGK’dan raporunuz geldiğinde de iş kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat davası açabilirsiniz.
Sayin mehme bey benim esim formendi. İscilerin yapgi bir hatadan dolayi patronu ocakta esimi yanina cagiriyor.bagirip cagiriyor silahini cikarip yere sikiyor esim korkup akasini dondugu an topuguna isabet ediyor. Orda yigiliyor ozel doktor getirilip baktiriliyor mermi kalmayinca hastaneye kaldiriliyor ve yolda korkutyorlar is kazasi diyeceksin diye esim is kazasi diye bildirdi. Sikayette bulunalim diyincede bana onlar mafya baskasina para yedirtirir ama bize yinede vermez diyor. Hep magdur edildik maaslarimizi asgari ucretten yatiriyorlar o donem 2 ay raporluyduk para asgari ucretten yatti. Esimin ayagi halen uyusuk 9 ay gecmesine ragmen. Simdi cikis istiyor ve vermiyorlar kendimiz gidip cikis verecekmisiz ne yapabiliriz bize bir yol gosterin. Aldigimiz maas2700 3 yildr bu sirkette esimin pisikolojisi bozuldu calismak istemiyor bu sirketle 3600gundende yararlaniyormus biz ne yapabiliriz. Esim sikayetten korkuyor bize bisi yaparlar diye. Yardimci olursaniz sevinirim
Merhaba,
15 yıl 3600 prim gününe dayalı olarak iş sözleşmenizi feshedebilirsiniz. Buna ilişkin feshin nasıl yapılacağını ilgili yazımızı okuyarak öğrenebilirsiniz : http://www.emreulusoy.av.tr/15-yil-3600-prim-gunu-kidem-tazminati-hakki
Merhaba durum çok acil..
Abim 19.01.2015 tarihinde is makinasi operatoru olarak çalışıyodu.. o sirada is kamyonu köprü üzerinden geçerken köprü yıkılıyor ve kamyon abimin üzerine düşüyor ve boynu kiriliyo ölüyo tabi vücudunda baya kirik var… şimdi biz bu durumda ne yapicaz kime dava acicaz ve tazminat ne kadar olmali.. sizden rica ediyorum lütfen yardimci olurmusunuz
Merhaba,
Tarafımıza ulaşmanız halinde yardımcı olacağız.
merhaba mehmet bey ben 2014 aralık 13 de iş kazası geçirdim kesici bir iş aletiyle bacağımı kestirdim elli gündür rapoluyum iş yeri bana maddi ve manevi hiç yardım etmedi iş yerine dava aça bilirmiyim ve nasıl bi dava açabilirim
Merhaba,
Dava açabilirsiniz.
Merhaba, yabancı bayraklı özel bir yatta çalışmaktayım. Teknenin yıllık bakımı için çekilen tersanede is güvenliği çok zayıf ve kurulan delme çatma metal iskelelerden teknelerle inip cikilmakta. Geçen hafta tersanede çalışırken tekne üzerine çıkmak için kullandığım iskele devrildi ve yere düştüm. Kolumda ve sırtımda zedelenmeler oluştu. Ekipler gelip beni hastahaneye kaldırdım ve 15 günlük rapor verildi. Biz yabancı (ABD) bayraklı özel yat personeliyiz ve işverenimizde yabanci olduğu için sigortamiz bulunmamaktadir. Yaklaşık 4 yıldır tersanede hiç bir güvenlik önlemi almadan bakım onarım işlerinde tekne personeli çalıştırılıyor ve bu durumdan rahatsız olmamıza rağmen iş kaygısı nedeniyle çalışmak durumunda kalıyoruz. Bizlerin herhangi bir kişisel hakkı varmidir bu geçirilen kazaya istinaden. İşveren ve kaptan şuan için hiç bir şey yapmıyor zaten göreviniz patron yabancı tekne yabancı diyerek bizi geçiştiriyor. Bu olaya istinaden Herhangi bir maddi manevi dava açabilirmiyim artık bu iş yerinde baskıdan dolayı çalışmakta istemiyorum.
Merhaba,
Belirttiğiniz gerekçelerle iş sözleşmenizi feshedebilirsiniz fakat haklarınızın tahsili hususunda sıkıntı yaşamanız muhtemeldir.
mehmet bey merhaba..benim kayınpederim yolcu oldugu bir arabanın içinde tren altında kalarak 4 ay once vefat etti.tcdd ye dava acma hakkımız var mı.BİRDE arac sigorta şirketi odeme yapması için iddianame gerekli mi..Tesekkur ederim simdiden.
Merhaba,
Dava açma hakkınız mevcuttur. Tarafımıza ulaşarak detayları aktarabilirsiniz.