İş kazası, işçinin bedenen veya ruhen zarara uğramasına neden olan ve işverenin sorumluluğu altında gerçekleşen olaylardır. İş kazası geçiren bir işçi, sadece SGK’dan aldığı geçici ödeneklerle yetinmek zorunda değildir. İşverenin gözetim borcunu yerine getirmemesi nedeniyle uğranılan zararlar için Maddi ve Manevi Tazminat Davası açma hakkı bulunur. Bu rehberde, tazminat kalemlerini, hesaplama yöntemlerini ve 2026 yılı uygulamalarını detaylandırdık.
Maddi Tazminat Neleri Kapsar?
Maddi tazminat, kaza olmasaydı işçinin malvarlığı ne durumda olacak idiyse, o durumun yeniden sağlanmasını amaçlar. TBK m. 54 kapsamında talep edilebilecek kalemler şunlardır:
- Tedavi Giderleri: SGK’nın karşılamadığı tüm tıbbi masraflar, yol giderleri, protez bedelleri.
- Geçici İş Göremezlik Zararı: Raporlu olunan dönemde maaşın tam alınamaması nedeniyle oluşan fark.
- Sürekli İş Göremezlik Zararı (Efor Kaybı): En önemli kalemdir. İşçide kalıcı bir sakatlık (maluliyet) oluşmuşsa, ömrü boyunca harcayacağı ekstra eforun maddi karşılığıdır.
- Destekten Yoksun Kalma Tazminatı: Eğer kaza ölümle sonuçlandıysa, ölenin yakınlarının (eş, çocuk, anne-baba) talep ettiği tazminattır.
Manevi Tazminat Nasıl Belirlenir?
Manevi tazminat, işçinin çektiği acı, elem ve ızdırabın bir nebze olsun dindirilmesi amacıyla verilir.
- Ölçü Nedir? Manevi tazminatın kesin bir matematiği yoktur. Ancak hakim; kazanın oluş şekline, işçinin maluliyet oranına, tarafların ekonomik durumuna ve işverenin kusur oranına göre hakkaniyete uygun bir rakam belirler.
- Zenginleşme Aracı Olamaz: Yargıtay, manevi tazminatın bir zenginleşme aracı olmaması gerektiğini, ancak caydırıcı olması gerektiğini vurgular.
Tazminat Hesaplamasında Kritik Kriterler
Rakiplerinizin önüne geçmenizi sağlayacak teknik bölüm burasıdır:
- Kusur Oranı: Bilirkişi, kazada işverenin % kaç, işçinin % kaç kusurlu olduğunu belirler. İşçinin kendi kusuru oranında tazminattan indirim yapılır.
- Maluliyet Oranı: Adli Tıp Kurumu veya hastaneden alınan rapordaki sakatlık yüzdesi (Örn: %15 maluliyet) hesaplamanın temelidir.
- Yaşam Tablosu (TRH 2010): Eskiden PMF tablosu kullanılırdı, artık Yargıtay TRH 2010 Yaşam Tablosu’nu esas almaktadır. Bu tabloya göre işçinin muhtemel yaşam süresi (bakiye ömrü) hesaplanır.
- Ücret: Tazminat hesabı, işçinin kaza tarihindeki gerçek ücreti üzerinden yapılır. Bordroda asgari ücret gösterilse dahi, emsal ücret araştırması ile gerçek maaş tespit ettirilir.
İş Kazası Tazminat Hesaplama
Önemli Not: Tahmini hesaplamadır. Bilinen dönem için faiz talep edilebilir. Gerçek tazminat aktüer bilirkişi hesabına, SGK rücu miktarına ve yargı takdirine göre değişir.
Zamanaşımı Süresi
İş kazası nedeniyle açılacak tazminat davalarında genel zamanaşımı süresi 10 yıldır. Bu süre kaza tarihinden itibaren başlar. Ancak, eğer maluliyet oranı (sakatlık) sonradan artmışsa veya değişmişse, zamanaşımı rapor tarihinden itibaren yeniden işlemeye başlayabilir.
Yargıtay, 21. Hukuk Dairesi’nin E. 2019/582, K. 2019/5263, T. 19.09.2019 kararına göre : “Dava konusu olayda, zamanaşımının başlangıç tarihinin olay tarihi olduğu ortadadır. İş kazasının 25/07/2010 tarihinde gerçekleştiği, davaların ise 17/01/2014 ve 29/05/2014 tarihlerinde açıldığı, bu bağlamda 10 yıllık zamanaşımı süresinin geçmediğinin anlaşılması üzerine; Mahkemece … yazılı şekilde zamanaşımından davanın reddine karar verilmesi hatalı olmuştur.”
Yargıtay, 10. Hukuk Dairesi’nin E. 2022/7519, K. 2023/10947, T. 08.11.2023 tarihli kararına göre : “İş kazası sonucu uğranılan zararın giderilmesi amacıyla açılan maddi ve manevi tazminat davalarında; hak düşürücü süre kavramı bulunmamakla birlikte, zamanaşımı süresi 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 146 ncı maddesi gereğince haksız fiilin meydana geldiği tarihten itibaren 10 yıl olup bu kapsamda eldeki davada zamanaşımı süresi dolmamıştır.”
Sık Sorulan Sorular (SSS)
1. İş kazası geçirdim, ilk olarak ne yapmalıyım?
İş kazası geçiren bir işçinin önceliği derhal sağlık kuruluşuna başvurmak ve tedavisini olmaktır. Hastanede olayın bir “iş kazası” olduğunu mutlaka belirtmek gerekir. Ardından, işverenin bu durumu 3 iş günü içinde Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) bildirmesi zorunludur. İşveren bildirimi yapmazsa, işçinin veya yakınlarının durumu doğrudan SGK’ya bildirmesi hak kayıplarını önlemek adına büyük önem taşır.
2. İş kazası tazminatı nasıl hesaplanır, ne kadar tazminat alabilirim?
İş kazası nedeniyle alınacak maddi tazminat miktarını belirleyen birçok faktör vardır. İşçinin yaşı, net maaşı, maluliyet (iş gücü kaybı) oranı, işverenin ve işçinin kusur oranları hesaplamada dikkate alınır. Manevi tazminat ise işçinin veya yakınlarının yaşadığı acı, elem ve üzüntünün derecesine, tarafların ekonomik durumuna ve olayın ağırlığına göre hakim tarafından takdir edilir.
3. İş kazası tazminat davası kime veya kimlere açılır?
İş kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat davaları kural olarak işverene karşı açılır. Ancak kazaya sebep olan olayda alt işveren (taşeron) – asıl işveren ilişkisi varsa, her iki işverene de dava açılabilir. Ayrıca kazada kusuru bulunan üçüncü kişiler veya iş sağlığı ve güvenliği firmaları da duruma göre davalı konumunda olabilir.
4. Sigortasız (kayıtdışı) çalışırken iş kazası geçirdim, tazminat davası açabilir miyim?
Evet, açabilirsiniz. Sigortasız çalıştırılmak işçinin yasal haklarını ortadan kaldırmaz. Bu durumda öncelikle olayın bir iş kazası olduğunun ve işçi-işveren ilişkisinin tespiti (Hizmet Tespiti) yapılır. SGK’ya yapılacak bildirimler ve açılacak tespit davası ile birlikte maddi ve manevi tazminat hakkınızı kullanabilirsiniz.
5. İş kazası tazminat davalarında zamanaşımı süresi ne kadardır?
İş kazalarından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davalarında genel zamanaşımı süresi, kazanın meydana geldiği tarihten itibaren 10 yıldır. Ancak kaza aynı zamanda ceza hukukunu ilgilendiren bir suç oluşturuyorsa ve ceza zamanaşımı süresi daha uzunsa, uzamış ceza zamanaşımı süresi uygulanır. Süreci kaçırmamak için vakit kaybetmeden hukuki destek almak önemlidir.
6. İş kazası sonucu vefat (ölüm) durumunda kimler tazminat alabilir?
İş kazası sonucunda işçinin vefat etmesi halinde, işçinin desteğinden yoksun kalan yakınları (eşi, çocukları, anne ve babası veya desteklediği diğer kişiler) destekten yoksun kalma tazminatı (maddi tazminat) talep edebilirler. Ayrıca merhumun yakınları, yaşadıkları ağır psikolojik yıkım nedeniyle manevi tazminat davası da açabilirler.
7. İş kazası tazminat davası ne kadar sürer?
Dava süreci; mahkemenin iş yüküne, SGK tahkikat sürecinin tamamlanmasına, maluliyet oranının Adli Tıp Kurumu veya tam teşekküllü hastanelerce tespit edilmesine ve kusur oranlarını belirleyecek bilirkişi raporlarının hazırlanmasına bağlı olarak değişiklik gösterir. Ortalama olarak ilk derece mahkemesi aşaması 1,5 ila 3 yıl arasında sürebilmektedir. Uzman bir avukatla çalışmak, usuli hataların önüne geçerek süreci hızlandırmada kritik rol oynar.
8. İşveren iflas ederse paramı (iş kazası tazminatlarımı) kimden alırım?
Maddi ve manevi tazminat işverenden istenir. Ancak işverenin “İşveren Mali Mesuliyet Sigortası” varsa, tazminatın önemli bir kısmı sigorta şirketinden tahsil edilebilir. Ayrıca “Güvence Hesabı” bazı durumlarda devreye girebilir.
9. Kaza iş kazası kabul edilmezse ne yapmalıyım?
Eğer SGK kazayı “iş kazası” olarak kabul etmediyse, önce “İş Kazasının Tespiti Davası” açılmalı, bu dava kazanıldıktan sonra tazminat davası açılmalıdır.
İş Kanunu’na buradan ulaşabilirsiniz.
Avukat Mehmet Emre Ulusoy’un Notu
“İbraname İmzalarken Dikkat! Haklarınızdan Vazgeçmeyin”
“İş kazası sonrası işverenler veya sigorta şirketleri, işçiye cüzi bir miktar ödeme yaparak ‘hiçbir alacağım kalmamıştır’ yazılı ibraname/feragat imzalatmak isteyebilirler. Bu nedenle iş kazası sonrasında muhakkak avukattan hukuki destek alınmalıdır.
Diğer önemli husus da şikayet hakkı ile tazminat hakkının karıştırılmasıdır. İşverenin veya yetkili ilgilinin iş kazası nedeniyle ceza yargılamasına tabi tutulması ayrı, maddi manevi tazminat talep edilen bu dava ayrıdır. Dolayısıyla ceza yargılamasında şikayetten vazgeçmek, tazminat davası açma hakkını ortadan kaldırmaz.
İş kazası hususunda avukat desteğine ve hukuki bilgiye ulaşmak isterseniz iletişim bölümünden bize ulaşabilirsiniz.
Ben Orhan, Mehmet bey 7 ay tersane alt iş vereninde caliştım şirket sgk primlerimi eksik yatırmiş örnk 30 iş gunu calişmişim ama şrket 13 gün sgk primi yatırmiş.Bu iş yerinde iş kazası geçırdım kulak zarım yırtıldı yaptıgım iş kaynakcılık yoğun kaynak dumanına maruz kaldığım için akçiğer yırtılmasından amelıyat oldum istırahatlı olmama rağmen iş veren işime son verdi. Bu durumda ne yapmam gerekir dava acmalımıyım acıcaksam nasıl bir yol izlemeliyim tşk
Merhaba,
İletişim bölümünden bize yazarak veya telefonla arayarak ulaşabilirsiniz. Detayları konuşabiliriz.
Slm ismim ramazan bir ay once is kazasi gecirdim sagayak bilegim kirildi doktorun dedigine gore bes alti aydan asagi iglesmez dedi is yeride hic bir sekilde matti Manevi destek vermiyo ve benim isyerine basladiktan dortgn sonra dustum dustugum gun sigortami goster misler ve hicbir emniyet malzemesi veril medin tazminat davasi aa hakkim varmi bnm cevabiniz icin tesekkurler
Merhaba,
İşveren yükümlülüklerini yerine getirmemektedir. Bu nedenlerle iş kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat davası açabilirsiniz.
öncelikle böyle imkan sağladığınız için teşekür ederim ben polis memuruyum diyarbakırda şupeli bir araç kovalamaca yaşadık kovalacamada araçın geçiş güzargahının arkadaşlarla kapattık araç üzeririmize geldi havaya uyarı atışı yapararak araçı durdurduk şahısları araçtan indirirken çıkan ardabede benim silahımdan çıkan kurşun ile arkadaşım ayağından yaralndı herhangi bir uzununa isabet olmadı ve kırılma olmadı arkadaşıma defalarca gitmeme rağmen bana kızgınlığı geçmedi ilk önce şikayetci değildi daha sonra mahkemeye giderek şikayetci oldu buna ragmen mahkeme takipsizlik verdi bir üst mahkeme gittiğini yine şikayetci olduğunu duydum mahkeme sanirim yine takipsizlik vermiş arkadaşımın raporlu günlerinde terör tazminatını alamadı kendisine hastane gidiş gelişler vs. işlerinde yardımcı olmak istedise beni reddetti kızgın olduğunu gelmememi istedi meslektaşım bana 11000 tl tazminat davası açmış sonuç ne olur teşekür ederim
Merhaba,
Açılmış bir dava mevcut ise muhakkak bir avukat tutarak kendinizi davada temsil ettirmeniz gerekmektedir.
Selamlar mehmet bey ben çalıştığım iş yerinde 03.08.2012 tarihinde iş kazası sonucu sol işaret parmağım ilk boğumdan koptu parmak yerine dikildi ama eklemde hasar olduğu için eklemden oynamıyor kısalma ve incelme var bu durumda benim ne gibi haklarım var lütfen bana yardım edin iş kazası raporlarım elimde mevcut ekipriz raporum var 4 ay raporlu kaldım cevabınızı bekliyorum saygılarımla.
Merhaba,
İş kazası nedeniyle tazminat davası açabilirsiniz. Kazanın meydana gelmesinde kusur sizde değilse tazminat talep edebilirsiniz. SGK tarafınıza iş göremezlik raporu ulaştırdı mı ? Bu hususta elinizde bir evrak var ise tarafımıza ulaştırabilirseniz yardımcı olacağız.
Merhaba mehmet bey ben isim gerrgi marketleri geezip raf duzenini yapmaktayim cuma gunu market deposunda ayagima bagimsiz duran raf ayagi dustu doktora gittim bisry yok ezik var dedi is kazasi olarak gecmedik p.tesi agrilarim artinca tekrar gittiim catlak varmis 21 gun alcidaa kalacakmis raporu is kazasi olarak degistirdik ama her anlamda madur oldum cocuklarim vaar vs. Dava acma sansiim varmi
Merhaba,
Dava açabilirsiniz.
İs kaazasi davalari nekadar surer
Merhaba,
yargıtay süreci de dahil olmak üzere 2-3 yıl sürer.
Ben 2012 de iş kazası geçirdim Karayollarında taşeron ile çalışırken inşaat teknikeriyim ve yanımda hep şoför olması zorunluydu ogün şoförsüz çıkmak zorunda kaldım ve şantiye alanına yakınlaşırken harfiyat kamyonu çarptı kaza oldu SGK maaş bağladı sürekli iş görememezlik adıyla şuan 100/60 engelliyim trafik raporuna göre 8 de 2 kusurluymuşum ne yapmam gerek dava açarsam kazanırmıyım..
Merhaba,
Dava açmanız gerekiyor. Kazanma durumunuz tabii ki var burada kusur oranları önem taşıyor. Savcılık dosyanıza bakmamız halinde sizlere yardımcı olabiliriz.
Merhaba bnm eşim 24.01.2014 de iş kazası sonucu sağ elinn isaret orta ve yüzük parmğnı ikinci boğmdan kaybetti şşikayetci olmadık ankaradan rapor ve müfettiş gelince tazminatı verileck miş hala rapor glmdi ne zaman gelir acaba.
Raporların geliş süresi değişiklik gösterir. Ankara’dan kendiniz takip etmelisiniz.
sayın mehmet bey iş yerinde 16 24 vardiyasında 23.30 civarları yaptığım iş üzerine bilek burkulması oluştu.benim kusurum yoktu.o an acıdı sıcaklamaya anlamadım paydos saati gelmişti eve gittiğimde ağrı başladı.sabah şefimi arayıp işyeri hekimine gittim olayı anlattım iş kazası zabıtı tuttular iş güvenlik uzmanları ifademi aldı ben yanlız hiç biryere imza atmadım.güvenlik kurallarına aykırı iş yaptırdıklarını belirtim.beni özelbir hastaneye sevk ettiler.sendika temsilcisiyle yollamaya çalışırken vardiya amirinin sözlü sataşmasına beni yalancılıkla itham etmesine bağırmasına beni kolum sarılı şekilde bekletmesine sebeb oldu.sendikacıların araya girmesi ile hastaneye götürdüler.6iş günü rapor verdiler şu an hala raporluyum.15 gün sonra tekrar film çekilecek.iş bundan sonrası için karokol sorgulamasında yaşadığım olay.karakola şefimle gittik önce benim ifademi aldı.bana sadece şikayetçimisin diye sordu17yıldır çalıştığım yer türkiyenin en büyük fab.biriben şikayetçideğilim dedim.bana polis memuru 3 sayfa imzalattı bana okutmadan.sonra bir baktım kendi dikkatsizliğim sonucu olmuşta fabrika bana hertürlü eğitimi vermişte işkurallarına bağlı bir faabkaymışta benim ağzımdan doldurmuş.ben sadece şikayetçi olmadığımı söylemiştim.sorum bunla ilgili ilerde bana bu imzalatınan karakol belgesinin nasıl bir etkisi olur ve acaba nasıl bir yol izlemem gerektiğini bana bu yönde yardımcı olabilirmisiniz.saygılarımla
Merhaba,
Yeniden ifade verebilir, karakola dilekçe ile başvurabilirsiniz. Dilekçeyi bizzat savcılığa da teslim edebilirsiniz. Bunun haricinde ileride açacağınız davada bu hususları belirtmeniz gerekir. Şikayetçi olmasanız dahi tazminat davası açabilirsiniz. Buna engel yok.
Merhaba Mehmet bey,
Babam iş başındayken kaza yapması sonucu sol kolundan yaralandı ve artık sol kolunu tam anlamıyla fazla hareket edememekte. ilk başlarda işyerine dava açmadı. Daha sonradan maddi ve manevi ( 2013 yılında) davası açtı. % 20 iş göremezlik raporu almıştır. Gerekli olan evraklar toparlanıp mahkemeye sunulmuştur ama her defasında mahkeme duruşmayı erteliyor. Toplamda 6 duruşma yapıldı 7. duruşma günüde verildi . Babamın mahkemesi daha ne kadar devam edeceğini ve bunun nasıl sonuçlanacağını öğrenmek istiyorum.
Vereceğiniz cevaplar içinde şimdiden teşekkür ederim.
Merhaba,
Dava açmış iseniz kendi avukatınız muhakkak vardır. Lütfen kendi avukatınızdan bilgi alınız.
efendim ben 2006 yılında 3kattan düştüm iç kanama ve vede 2 kolumda 5 kırık ile kaldım hastaneye götürüldü yatmam gerekti ama çıkarıldım sigortasız 3yıl çalıştım efendim sonrada şok etkisi altında karakola götürüp imza attırdılar tehdit ile ve buğün kadar asla yüzümüze bile bakmadılar merhaba bunun için birşeyler yapabilirmiyim
Merhaba,
Maalesef talepleriniz zamanaşımına uğramış.
ben bir yıl önce inşaatan düştüm beşinci kattan dava açtım bilirkişi raporu 72 bin tl çıkardı düşürülmesini istediler 50 bin teleye indik ama gene ödeme yapmadı dedi dava yoluna gitsin bilmiyorum acaba sonucu ne olur lütfen cevap yaz…
Merhaba,
Dosyanızı bilemediğimiz için bir yorum yapmamız mümkün değil. Lütfen dosya numaranız ve ilgili mahkeme/savcılık adını verirseniz yardımcı olabiliriz. İlgili bilgileri şu mail adresimize atmanızı rica ediyorum : info@emreulusoy.av.tr
Merhaba hayırlı akşamlar ben 25.09.2012 tarihinde iş kazası geçirdim 3 aylık rapor ve iş göremezlik ödeneğini aldım, ancak işveren gelir bağlanacak dedi ve gelir bağlanmadı. 01.06.2014 de haziran ayında mecbur kaldığım için işveren tarafından işi bıraktım ssk ya gittim heyete gönderdiler ve yüzde 15 işgücü kaybı çıktı ne yapmam gerekiyor ve 1.5 yıllık geriye dönük sürekli iş göremezlik gelirini alabilirmiyim. Şimdiden tskler hayırlı akşamlar, cevabınızı bekliyorum.
Merhaba,
Size mail attım fakat mail adresinizi yanlış yazmışsınız sanırım. İnternet sitemizde telefon numaralarımız mevcut. Lütfen tarafımıza ilgili numaralardan ulaşınız. Sizlere detaylı olarak yardımcı olacağız.