İş kazası, işçinin bedenen veya ruhen zarara uğramasına neden olan ve işverenin sorumluluğu altında gerçekleşen olaylardır. İş kazası geçiren bir işçi, sadece SGK’dan aldığı geçici ödeneklerle yetinmek zorunda değildir. İşverenin gözetim borcunu yerine getirmemesi nedeniyle uğranılan zararlar için Maddi ve Manevi Tazminat Davası açma hakkı bulunur. Bu rehberde, tazminat kalemlerini, hesaplama yöntemlerini ve 2026 yılı uygulamalarını detaylandırdık.
Maddi Tazminat Neleri Kapsar?
Maddi tazminat, kaza olmasaydı işçinin malvarlığı ne durumda olacak idiyse, o durumun yeniden sağlanmasını amaçlar. TBK m. 54 kapsamında talep edilebilecek kalemler şunlardır:
- Tedavi Giderleri: SGK’nın karşılamadığı tüm tıbbi masraflar, yol giderleri, protez bedelleri.
- Geçici İş Göremezlik Zararı: Raporlu olunan dönemde maaşın tam alınamaması nedeniyle oluşan fark.
- Sürekli İş Göremezlik Zararı (Efor Kaybı): En önemli kalemdir. İşçide kalıcı bir sakatlık (maluliyet) oluşmuşsa, ömrü boyunca harcayacağı ekstra eforun maddi karşılığıdır.
- Destekten Yoksun Kalma Tazminatı: Eğer kaza ölümle sonuçlandıysa, ölenin yakınlarının (eş, çocuk, anne-baba) talep ettiği tazminattır.
Manevi Tazminat Nasıl Belirlenir?
Manevi tazminat, işçinin çektiği acı, elem ve ızdırabın bir nebze olsun dindirilmesi amacıyla verilir.
- Ölçü Nedir? Manevi tazminatın kesin bir matematiği yoktur. Ancak hakim; kazanın oluş şekline, işçinin maluliyet oranına, tarafların ekonomik durumuna ve işverenin kusur oranına göre hakkaniyete uygun bir rakam belirler.
- Zenginleşme Aracı Olamaz: Yargıtay, manevi tazminatın bir zenginleşme aracı olmaması gerektiğini, ancak caydırıcı olması gerektiğini vurgular.
Tazminat Hesaplamasında Kritik Kriterler
Rakiplerinizin önüne geçmenizi sağlayacak teknik bölüm burasıdır:
- Kusur Oranı: Bilirkişi, kazada işverenin % kaç, işçinin % kaç kusurlu olduğunu belirler. İşçinin kendi kusuru oranında tazminattan indirim yapılır.
- Maluliyet Oranı: Adli Tıp Kurumu veya hastaneden alınan rapordaki sakatlık yüzdesi (Örn: %15 maluliyet) hesaplamanın temelidir.
- Yaşam Tablosu (TRH 2010): Eskiden PMF tablosu kullanılırdı, artık Yargıtay TRH 2010 Yaşam Tablosu’nu esas almaktadır. Bu tabloya göre işçinin muhtemel yaşam süresi (bakiye ömrü) hesaplanır.
- Ücret: Tazminat hesabı, işçinin kaza tarihindeki gerçek ücreti üzerinden yapılır. Bordroda asgari ücret gösterilse dahi, emsal ücret araştırması ile gerçek maaş tespit ettirilir.
İş Kazası Tazminat Hesaplama
Önemli Not: Tahmini hesaplamadır. Bilinen dönem için faiz talep edilebilir. Gerçek tazminat aktüer bilirkişi hesabına, SGK rücu miktarına ve yargı takdirine göre değişir.
Zamanaşımı Süresi
İş kazası nedeniyle açılacak tazminat davalarında genel zamanaşımı süresi 10 yıldır. Bu süre kaza tarihinden itibaren başlar. Ancak, eğer maluliyet oranı (sakatlık) sonradan artmışsa veya değişmişse, zamanaşımı rapor tarihinden itibaren yeniden işlemeye başlayabilir.
Yargıtay, 21. Hukuk Dairesi’nin E. 2019/582, K. 2019/5263, T. 19.09.2019 kararına göre : “Dava konusu olayda, zamanaşımının başlangıç tarihinin olay tarihi olduğu ortadadır. İş kazasının 25/07/2010 tarihinde gerçekleştiği, davaların ise 17/01/2014 ve 29/05/2014 tarihlerinde açıldığı, bu bağlamda 10 yıllık zamanaşımı süresinin geçmediğinin anlaşılması üzerine; Mahkemece … yazılı şekilde zamanaşımından davanın reddine karar verilmesi hatalı olmuştur.”
Yargıtay, 10. Hukuk Dairesi’nin E. 2022/7519, K. 2023/10947, T. 08.11.2023 tarihli kararına göre : “İş kazası sonucu uğranılan zararın giderilmesi amacıyla açılan maddi ve manevi tazminat davalarında; hak düşürücü süre kavramı bulunmamakla birlikte, zamanaşımı süresi 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 146 ncı maddesi gereğince haksız fiilin meydana geldiği tarihten itibaren 10 yıl olup bu kapsamda eldeki davada zamanaşımı süresi dolmamıştır.”
Sık Sorulan Sorular (SSS)
1. İş kazası geçirdim, ilk olarak ne yapmalıyım?
İş kazası geçiren bir işçinin önceliği derhal sağlık kuruluşuna başvurmak ve tedavisini olmaktır. Hastanede olayın bir “iş kazası” olduğunu mutlaka belirtmek gerekir. Ardından, işverenin bu durumu 3 iş günü içinde Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) bildirmesi zorunludur. İşveren bildirimi yapmazsa, işçinin veya yakınlarının durumu doğrudan SGK’ya bildirmesi hak kayıplarını önlemek adına büyük önem taşır.
2. İş kazası tazminatı nasıl hesaplanır, ne kadar tazminat alabilirim?
İş kazası nedeniyle alınacak maddi tazminat miktarını belirleyen birçok faktör vardır. İşçinin yaşı, net maaşı, maluliyet (iş gücü kaybı) oranı, işverenin ve işçinin kusur oranları hesaplamada dikkate alınır. Manevi tazminat ise işçinin veya yakınlarının yaşadığı acı, elem ve üzüntünün derecesine, tarafların ekonomik durumuna ve olayın ağırlığına göre hakim tarafından takdir edilir.
3. İş kazası tazminat davası kime veya kimlere açılır?
İş kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat davaları kural olarak işverene karşı açılır. Ancak kazaya sebep olan olayda alt işveren (taşeron) – asıl işveren ilişkisi varsa, her iki işverene de dava açılabilir. Ayrıca kazada kusuru bulunan üçüncü kişiler veya iş sağlığı ve güvenliği firmaları da duruma göre davalı konumunda olabilir.
4. Sigortasız (kayıtdışı) çalışırken iş kazası geçirdim, tazminat davası açabilir miyim?
Evet, açabilirsiniz. Sigortasız çalıştırılmak işçinin yasal haklarını ortadan kaldırmaz. Bu durumda öncelikle olayın bir iş kazası olduğunun ve işçi-işveren ilişkisinin tespiti (Hizmet Tespiti) yapılır. SGK’ya yapılacak bildirimler ve açılacak tespit davası ile birlikte maddi ve manevi tazminat hakkınızı kullanabilirsiniz.
5. İş kazası tazminat davalarında zamanaşımı süresi ne kadardır?
İş kazalarından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davalarında genel zamanaşımı süresi, kazanın meydana geldiği tarihten itibaren 10 yıldır. Ancak kaza aynı zamanda ceza hukukunu ilgilendiren bir suç oluşturuyorsa ve ceza zamanaşımı süresi daha uzunsa, uzamış ceza zamanaşımı süresi uygulanır. Süreci kaçırmamak için vakit kaybetmeden hukuki destek almak önemlidir.
6. İş kazası sonucu vefat (ölüm) durumunda kimler tazminat alabilir?
İş kazası sonucunda işçinin vefat etmesi halinde, işçinin desteğinden yoksun kalan yakınları (eşi, çocukları, anne ve babası veya desteklediği diğer kişiler) destekten yoksun kalma tazminatı (maddi tazminat) talep edebilirler. Ayrıca merhumun yakınları, yaşadıkları ağır psikolojik yıkım nedeniyle manevi tazminat davası da açabilirler.
7. İş kazası tazminat davası ne kadar sürer?
Dava süreci; mahkemenin iş yüküne, SGK tahkikat sürecinin tamamlanmasına, maluliyet oranının Adli Tıp Kurumu veya tam teşekküllü hastanelerce tespit edilmesine ve kusur oranlarını belirleyecek bilirkişi raporlarının hazırlanmasına bağlı olarak değişiklik gösterir. Ortalama olarak ilk derece mahkemesi aşaması 1,5 ila 3 yıl arasında sürebilmektedir. Uzman bir avukatla çalışmak, usuli hataların önüne geçerek süreci hızlandırmada kritik rol oynar.
8. İşveren iflas ederse paramı (iş kazası tazminatlarımı) kimden alırım?
Maddi ve manevi tazminat işverenden istenir. Ancak işverenin “İşveren Mali Mesuliyet Sigortası” varsa, tazminatın önemli bir kısmı sigorta şirketinden tahsil edilebilir. Ayrıca “Güvence Hesabı” bazı durumlarda devreye girebilir.
9. Kaza iş kazası kabul edilmezse ne yapmalıyım?
Eğer SGK kazayı “iş kazası” olarak kabul etmediyse, önce “İş Kazasının Tespiti Davası” açılmalı, bu dava kazanıldıktan sonra tazminat davası açılmalıdır.
İş Kanunu’na buradan ulaşabilirsiniz.
Avukat Mehmet Emre Ulusoy’un Notu
“İbraname İmzalarken Dikkat! Haklarınızdan Vazgeçmeyin”
“İş kazası sonrası işverenler veya sigorta şirketleri, işçiye cüzi bir miktar ödeme yaparak ‘hiçbir alacağım kalmamıştır’ yazılı ibraname/feragat imzalatmak isteyebilirler. Bu nedenle iş kazası sonrasında muhakkak avukattan hukuki destek alınmalıdır.
Diğer önemli husus da şikayet hakkı ile tazminat hakkının karıştırılmasıdır. İşverenin veya yetkili ilgilinin iş kazası nedeniyle ceza yargılamasına tabi tutulması ayrı, maddi manevi tazminat talep edilen bu dava ayrıdır. Dolayısıyla ceza yargılamasında şikayetten vazgeçmek, tazminat davası açma hakkını ortadan kaldırmaz.
İş kazası hususunda avukat desteğine ve hukuki bilgiye ulaşmak isterseniz iletişim bölümünden bize ulaşabilirsiniz.
Merhaba Mehmet bey,
Bilgilendirme için şimdiden teşekkür ederim.
Babam 27.12.2013 yılında fren boşalmasından dolayı rampa aşağı giderken bir trafik kazası geçirdi.Kaza esnasında araçta 2 yolcuda vardı, onlara birşey olmasın diye aracı bilinçli bi şekilde kendi tarafına yatırdı ve ağır yaralandı.10 m kadar sürüklenerek reklam panosuna çarparak durdu. Halen tedavileri devam etmekle birlikte sol kolunu kullanamaz hale geldi. İşverenin araç ile ilgili muayne sıkıntıları olabileceğini düşünüyoruz ve bunun ile ilgili dava açmak istiyoruz. Nasıl bir yol izlemeliyim ? Ve araca ne ilginçtir ki babamın kazasından hemen sonra çalıntı raporu çıkmakta ve polisler tarafından şuan aranmaktadır bu konu hakkında yardımlarınızı rica ediyorum.
Merhaba,
Savcılık dosyasının tarafımıza ulaştırılması gerekiyor. Nitekim savcılık dosyasında kaza tutanakları ve raporlar yer almaktadır. Raporların tarafımızdan değerlendirilmesi halinde bir yorumda bulunabiliriz.
mehmet bey mrb. zamanınızdan feragat edip insanlara yardımcı olduğunuz için size ve ekibinize teşekkürlerimi sunuyorum iyi ki varsınız..
ben iş kazası geçirdim. devlet hastanesinden torpılsiz yüzde 15 engeli vardır heyet raporu aldım..engelim sebebiyle mesleğimi artık yapamayacağım ve ilerleyen yaşlarda vucuddakı pılatin ve cıvata lardan dolayı kemik kırığı olabilirmiş ve sakat kalma riskim var..
size sorum 400 bin tl lik dava açmayı düşünüyorum..kazanabilirmiyim teşekkür ederim..
Merhaba,
Davayı bu kadar yüksek meblağ üzerinden açmanız ileride size sıkıntı yaratır. Şayet mahkeme talebinizin altında bir tazminata hükmederse geri kalan meblağ için karşı tarafa vekalet ücreti ödemek durumunda kalırsınız. Tazminatın hesaplanmasında sizin geliriniz ve maluliyet oranınız önem taşır. %15’lik bir iş göremezlik için bu kadar yüksek tazminat çıkmayacaktır.
Mehmet bey saygılar.
2ay önce iskeleden kol dirseklerim in üzerine düştüm kollarımı tam açıp kapatamıyorum
Hastaneye götürdüler iş kazası yazıldı 3 gün içinde bildiride yapıldı.bana sadece
1 gunluk rapor verdiler oda k.b.bogazdan.şikayetci olmadım anlaştık fakat hiç
destek olmuyorlar bana cok zor durumdayım.4 aydır sigortamı yatırıyorlar ama para yok.
Şimdi ben ne yapmalıyım nasıl bir yol izlemeliyim lütfen yardımcı olun. tazminat davası açsam
Kazanırmıyım şehitlerim var.
iş göremezlik raporunu nasıl hangi kurumdan alırım. Şimdiden teşekkürler. ..
Merhaba,
SGK’ya başvuru yaparak iş kazası prosedürünü başlatmanız gerekiyor.
Merhaba,
İspat edeceğiniz husus iş kazası ise tutanaklara bu şekilde yansımış ve teftişe gelen yetkililer bu hususu tespit etmiştir. Bunun yanı sıra iş yerinden tanık bularak iş kazanızı kanıtlayabilirsiniz.
EŞİM İŞ KAZASINDA MEFAT ETMİŞTİR BENİM YAPMAM GEREKEN RESMİYET NEDİR 2 TANE ÇOÇUĞUMUZ VAR ÇOÇUKLARIMA NE KADAR TAZMİNAT ÖDENİR MAAŞ BAĞLANIRMI SAY GILARIMLA İYİ ÇALUŞMALAR
0532 5160190
Merhaba,
Sizlerle telefonda detaylıca görüşmemize rağmen tarafımıza dönüş yapmadığınız için maalesef yardımcı olamayacağız.
İyi amşamlar Mehmet bey.2011 yılında izmir hilton otelde calışıyordum ama taseron firma aracılığı ile.
Mutfakta calışıyordum.6katlı bir ön hazırlık arabası vardı salatalar hazırlanıp bu arabaya yükledik boyumdan braz yüksekti kapının eşiğindeki cukura arabanın tekerleği girdi kaseler kaydı kırıldı kırık kalın cam parcası bilegime düştü ve tendon kesildi.devlet hastanesinde ameliyat oldum 3-4 ay calısamadım.suandada bilegim agrı yapıyor agır iş yapamamamaya basladım calıştıgım iş yerindede belli etmemeye calısıorum.suan maddi ve manevi tazminat davası acabilirmiyim ve rakam olarak nasıl belirliyebilirim..
Merhaba,
SGK’ya başvurup maluliyet durumunuzun tespitini isteyebilirsiniz.
Merhaba,
Davanızı kendiniz açma düşüncesinde iseniz yanlış bir yoldasınız. Bu davalar basit davalar değildir. Bu nedenle bir avukattan hukuki destek almanızı tavsiye ediyorum.
merhaba Mehmet bey 2013 yılında iş kazası geçirdim yüksekten düşme yaklaşık 4,5 metreden boynum kırıldı
doktorlar mücize eseri yaşıyorsun dediler ve yüzde 14 iş gücü kaybım var yaklaşık bu oranla hem maddi
ve hem manevi tazminat davası açabilirmiyim iş verene, açarsam ortalama ne kadarlık bir tazminat alabilirim
emsal davalarınız vardır mutlaka, yardımcı olursanız sevinirim
NOT sgk müfettişleri yüzde on kusur verdiler bana saygılarımla başarılar
Merhaba,
Dava açabilirsiniz.
ortalama ne kadarlık bir dava açabilirim
ne kadar dosya parası gider
teşekkürler
Avukatımla açtık davayı şahitlerim vardı işyerinin sahibi işten çıkarır diye şahitlik yapmaktan vaz geçtiler ve % 15 işgücü kaybım var aylık gelir bağlanırmı davayı kazansamda kaybetsemde
Avukatla takip edilen davalarla ilgili yorum yapmamaktayız. En doğru bilgiyi avukatınız sizlere aktaracaktır.
Merhaba iş kanunu haftalık 45 saat iken biz 52 saat çalışıyorduk iş kazasında bana faydası varmı
Işgöremezlik yüzde 15 iş gücü kaybı nasıl iş göremezlik geliri alırım tahminbe kaç tl tutar. Ve nasıl nereye başvuru yaparım kaç gün içinde bağlanır
Merhabalar
Öncelikle bizleri bilgilendirdiğiniz için teşekkür ediyorum. Benim de bilgi almak istediğim bir konu var Mehmet Bey. Eniştem 2006 yılında görevi olmadığı halde iş yeri tarafından iş ile ilgili olarak şehir dışına gönderilmiştir ve trafik kazası geçirmiştir. Ölümle sonuçlanmıştır. Şirket yetkilileri maddi olarak yardım edeceklerini dava açılmamasını istemiş. Onlarda güvenip açmamışlar fakat verdikleri sözü yerine getirmemişlerdir.Biz de şimdi maddi manevi tazminat davası açmak istiyoruz. Merak ettiğim konu zaman aşımına uğradı mı bu dava? Neler yapılabilir?Bu konuda yardımcı olabilirseniz çok sevinirim.
İyi Çalışmalar.
Merhaba,
Zamanaşımına uğramamış. Tarafımıza ulaşarak dava detayları için görüşebilirsiniz.
Selamun aleykum avkat bey ben 1880 dogumluyum 1996 yilinda marangoz olarak calistigim atolyede iskazasi gecirdim ciraklik egitim merkezinde okumaktaydim be sagel 4 parmak 3 eklemden 2 sini kaybettim ilgilenim olmadigi icin 2001 yilinda ciraklik sigortalisiyimdiye sigortaya bildirdik ve 125 tl aylik baglandi ama ben isverene dava acmadik sozde ilgilenecekti suan yuzumuze bile bakan yok hala dava acmadik suan dava acma sansimiz varmi 4 parmagin hakki 125 tlmi bukarmi ucuz bir yol gosterin lutfen yasgectikce hayat sartlarim zorladiyor calisamiyom is bulamiyorum nasil olacak
Talebiniz zamanaşımına uğramıştır.