İş sözleşmesi feshedilirken bazı durumlarda işçinin savunmasının alınması gerekmektedir. Nitekim işveren tarafından geçerli nedene dayanarak yapılacak fesihlerde bu böyledir. İş Kanunu’nun 18. maddesine göre ;
‘ Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır ’
demektedir. Bu tanıma göre geçerli neden ; haklı neden kadar ağır olmamakla birlikte işin ve işyerinin işleyişini olumsuz yönde etkileyen ve taraflardan biri için iş ilişkisinin devamını zor kılan nedenlerdir. Buna ilişkin detaylı bilgi için bkz : Geçerli Neden
Haklı Nedene Dayanarak Yapılan Fesih
İş Kanunu’nun 25. maddesi haklı nedenleri düzenlemiş olup bu nedenlerin varlığı halinde iş sözleşmesinin haklı olarak feshedilebileceği düzenlenmiştir. Fakat bu nedenli fesihte işçinin savunmasının alınması zorunluluğu düzenlenmemiştir. İşbu nedenle İş Kanunu 25. maddeye dayanarak yapılan fesihlerde işçinin savunmasının alınması zorunluluğu yoktur.
Geçerli Nedene Dayanarak Yapılan Fesih
Geçerli nedenle fesih de kendi bünyesinde iki ana başlıkta incelenmektedir. İş kanunu 18. maddesinde de belirtildiği üzere ya işçinin yeterliliğinden veya davranışlardan kaynaklı bir sebep olmalı ; ya da işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan bir sebep olmalıdır. Peki hangi nedene dayalı olarak işçinin savunması alınmalıdır ?
İşçinin yeterliliğinden veya davranışlarından dolayı geçerli nedene dayalı olarak iş sözleşmesinin feshedilmesi isteniyorsa mutlaka işçinin savunması alınmalıdır. İşçinin savunması alınmadan bu sebebe dayalı olarak yapılan fesihler haksız fesih olacak ve işe iade davaları işçi lehine sonuçlanacaktır.
İş Kanunu’nun 19. maddesine göre ; ‘..Hakkındaki iddialara karşı savunmasını almadan bir işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesi, o işçinin davranışı veya verimi ile ilgili nedenlerle feshedilemez..’ denilmiştir. Madde metninde de görüldüğü üzere ancak ve ancak işçinin davranışı veya verimi ile ilgili nedenlerle fesih söz konusu olunca savunma şartı devreye girecektir. Buna göre savunmanın alınması gereken fesih ve şartları şu şekildedir :
- İş güvencesinden yararlanan bir işçi olmalı
- İşçinin sözleşmesi kişiliğinden kaynaklanan sebeplerle feshedilmeli
- Fesih bildirimi yapılmadan savunması alınmalı
Bu şartların varlığı halinde usulüne uygun bir fesihten söz edebiliriz. İşçinin savunmasının alınması konusunu detaylıca incelemek gerekirse :
İşçinin Kişiliğinden Kaynaklanan Nedenler ve İşçinin Savunması
İşçi ve işveren arasındaki iş ilişkisi, işçinin davranışları veya verimi nedeniyle sekteye uğramış ise ve bundan dolayı işverenden bu iş ilişkisinin devamı beklenemiyorsa bu geçerli nedene dayalı olarak iş ilişkisi feshedilebilecektir. Burada işçinin kişiliğinden kaynaklanan sebepler ya işçinin performansından (yeterliliğinden) ya da davranışlarından (kusurlarından) kaynaklanacaktır. Bu şartın yanı sıra işçinin bu yetersizliği iş ilişkisine de olumsuz etki etmelidir. Böyle bir fesih söz konusu ise işçinin mutlaka savunması alınmalıdır. Aksi halde yapılan fesih İş Kanunu’nun 19. maddesine aykırılık teşkil edecek ve haksız fesih sonucunu doğuracaktır.
İŞÇİNİN SAVUNMASININ ALINMASINDA USÜL
İş sözleşmesi, işçinin kişiliğine dayalı sebeplerle feshedildiği takdirde işçinin savunmasının alınması zorunluluğu açıktır. Bu zorunluluk yerine getirilirken dikkat edilmesi gereken bazı hususlar söz konusudur. Nitekim işçinin savunmasının ne zaman alınması gerektiği, ne şekilde alınması gerektiği feshin geçerli mi geçersiz mi olduğu konusunda önem taşımaktadır.
İşverenin Bildirimi:
İşveren, iş sözleşmesini işçinin kişiliğinden kaynaklanan sebepler dolayısıyla feshedeceğini yazılı olarak bildirmelidir. Bu bildirimde işçinin savunması için yeterli süre vermeli, bu süre içerisinde savunmasını yazılı olarak yapması gerektiğini, savunmasını bu süre içerisinde yapmadığı takdirde savunma hakkında vazgeçeceğini ihtar ederek belirtmelidir.
İşçinin Savunması Yazılı Olarak Alınmalıdır:
İş Kanunu’nun 19. maddesinde işverenin fesih bildirimini yazılı olarak yapmakla yükümlü olduğu açıktır. Fakat madde devamında savunma zorunluluğundan bahsedilirken herhangi bir yazılılık şartından söz edilmemiştir. İş Kanunu’nun 109. maddesine göre ise işçiye yapılan her bildirimin yazılı olarak yapılması zorunluluğu söz konusudur. Bu maddeden kıyasla işçinin savunmasının yazılı ve imzalı olarak alınması gerektiği kanaatindeyiz.
Nitekim işçinin savunması sözlü olarak da alınabilir fakat bu husus, şayet ilişki dava aşamasına taşınırsa, ispat bakımından sorun doğuracaktır. İşbu nedenle işçinin savunmasının yazılı olarak alınması hem işveren hem de işçi açısından ispat sorununu ortadan kaldıracaktır Önemli olan bir diğer husus da savunmanın alınması esnasında işçinin imzasının da alınmasıdır. Nitekim imza, savunmanın kime ait olduğunu tespit bakımından ileride doğacak ihtilafları engelleyecek niteliktedir.
İşçiye Savunma İçin Uygun Bir Süre Verilmelidir:
İşçinin savunmasının alınması durumunda, işçiye savunma için uygun bir süre verilmelidir. Her ne kadar buna ilişkin İş Kanunu ve çerçeve kanunlarda bir hüküm bulunmasa da hakkaniyet kuralları doğrultusunda bu şekilde davranmak gerekmektedir. İşçiye makul bir süre verilmediği takdirde işçinin savunma hakkı zedelenmiş olacak, bu nedenle yapılan fesih geçersiz bir fesih olarak nitelendirilecektir.
Tüm bunların yanı sıra geçerli bir fesihten söz edebilmek için ; işverenin işçisinden savunma talep ettiği zaman dilimi de önem taşımaktadır. Şayet işveren fesih bildiriminde bulunmuş olup kanunda belirtilen ihbar süreleri içerisinde savunma alma işlemine girişmiş ise bu savunma geçersiz kabul edilecek ve sözleşmenin bu şekilde feshi geçersiz sayılacaktır.
Sonuç olarak ; iş sözleşmesi işçinin verimine veya davranışına bağlı sebeplerle feshediliyorsa muhakkak işçinin savunması alınmalıdır. İşçinin savunmasının alınmadan geçerli nedene dayalı olarak yapılan fesih ; geçersiz fesih kabul edilecek ve işe iade davası işçi lehine sonuçlanacaktır. Bunun yanı sıra savunma alınırken ispat bakımından savunma yazılı olarak alınmalı, işçiye imzalatılmalıdır.
İş Kanunu’na buradan ulaşabilirsiniz.
Mrb ben özel bir firmada çalışıyorum 2 yıldır görsel kontrol olarak ilk işe girdiğim de başka makinalarda çalışıp hem oporötörlük yapıyorudum hem görsel kontrol normal da oporötör olarak ise girdim ama görsel kontrolcü göstermişler beni şimdi ben de bundan sonra şuan çalıştırılmak istediğim makina da çalışmak istemediğimi başka yerde çalışmak istediğimi söyledim şuan savunma yazıldı ben buna hemen cvp yazmak zorunda miyim sonuç ne olur
Merhaba,
Makul süre içerisinde yazmanız lazım savunmanızı.
Ben fabrika işçisiyim sorumlu olmadim yerde çalışıyorum atama yapacaz dediler üç ay geçti yapılmadı hatalı ürün çıkardığım için tutanak istiyorlar neyapmaliyim
Merhaba,
Hatalı ürünle alakalı savunmanız alınır bu normal, eğer uğrattığınız zarar bir aylık ücretinizden fazla ise sözleşmenizi de feshedebilirler.
Çalıştığınız yer ile alakalı değişiklik istiyorsanız işverene dilekçe ile başvuru yapın.
Ben ilaç sektöründe çalışıyorum mesai bittikten sonra kota tutmamış diyecikmiyacaksin denildi çocuğum çok hastaydı hastaneye götürmek zorundaydım çıktım benimle birlikte bir kişi daha çıktı ondan savunma istenmedi benden istendi bu tür olaylar hep yaşanırdı ben hep beklerdim hıc kimseden savunma istenmedi hakkimi nasıl araya biirim
Merhaba,
Her iki kişiye farklı muamele uygulanması İş Kanunu’na ve Anayasaya aykırıdır. Bu nedenle işverene bu durumu dilekçe ile bildirmeniz gerekir.
Mehmet Emre bey merhaba,
Özel bir işletmede 8 aylık bir süre sonunda işime son verildi. İşe iade davası açmayı düşünüyorum ancak değerli görüşünüze başvurmak istedim.
Birim yöneticisi olarak işe başladım ve birimimde çalışan bir personelin altişveren ile maddi ilişki içinde olduğu şikayetini dekont ile ilgili birimlere sundum. Sonrasında ilgili personelin tarafıma iftira atmasıyla şahsımdan da savunma istendi. Savunmamı hazırlayarak ekte sunmak üzerede geçmiş süreçte personel ile ilgili tutmuş olduğum tutanak ve yazıları yazıcımız çalışmadığı için yan odamızda bulunan alt taşerona Mail göndererek çıktı alıp ilgili dökümanları da mailden sildim. Savunmamı teslim ettikten sonra iş akdim şirket için özel yazışmaların 3. Şahıslarla paylaşılması sebebiyle fesih edildi.
Konuyla ilgili süreç budur değerli görüşlerinize ihtiyacım var. Selamlar
Merhaba,
İşe iade davalarında arabulucuğa başvurma süresi 30 gündür. Siz bu sürede herhangi bir işlem yapmadıysanız ve hala süre var ise 0216 550 33 23 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.
Merhaba ;
Eşimin eniştesi (ablasının eşi) vefat edince gece 2 buçukta haber geldi 1 saat içinde şehir dışına cenazeye gittik tabi gece o saatte eşim şefine haber veremedi, geldikten sonra işine devam etti aradan bir hafta sonra savunma istemişler. ilk savunmada hemen işten çıkarabilirlermi bu çıkış tazminatsız mı olur. sadece savunmasını alıp işine devam ettirebilirler mi
Merhaba,
İlk savunmada iş sözleşmesini feshetmek ağır bir uygulama olacaktır. Öyle bir durum olursa işe iade davası açılması faydalı olacaktır.
İş yerimde iş arkadaşım başka bir olayı yanlış anlayıp gelip bana küfürler etti olayı anlamadım ve bende ona karşılık olarak bende senin dedim bunun üzerine üstüme yürüdü ve kolumu tırnaklarıyla çizdi ben elimi bile kaldırmadım savunmamızı aldılar savunmaya da bu şekilde yazdım akıbetim ne olur yardımcı olursanız sevinirim..
Merhaba,
İşverenin kararıdır. İşveren fesih bildirimi yaptığında bize ulaşınız.
Merhaba,
Guvenlik görevlisi olarak çalıştığım yerde işe basliyacagi günü şaşıran kişi başlama gününden önce gelip bana ise bugün başlıyorum deyip bende iş yerine alıp santral görevlisi olarak tüm gün çalışmıştır. Halbuki 4 gün sonra ise başlaması gerekiyormuş bu durumda insan kaynakları beni sorumlu tutmustur içeri alıp calismasiya başlamasına neden olduğum için savunmam istenip haksız görülürsem tazminatsiz olarak kovula bilirmiyim.tsekkurler.
Merhaba,
İşten çıkarılırsanız dahi işe iade davası açabilirsiniz.
Merhaba ben 2012 yılından beri bir iş yerinde çalışıyordum benim sigorta girişim 2017 yılında oldu 2018n sonuna doğru işten ayrıldım sonra hizmet tespiti davası açıldı benim 2 tane şahidim var karşı tarafın da 6 tane yalancı şahidi var benim aleyime tanımadıklarını dair ifade verdiler benim şahitlerim ise biri arkadaşım diğeri de esnaf orada babamın arkadaşı babam esnaf olan kişiyi ziyaret edip benim orada olduğumu söyledi. Böyle mahkemeye ifade verdi. Çok verimli geçmedi yani avukatım da bu gidişle kaybedeceğimizi söylüyor. Benim belgelerim var kredi kartı ekstrem müşterilere benim mailimden firma adına gönderdiğim işler var kargo ne almışlar onlar iş yerine gelmiş onların faturaları var onların hepsini delil olarak verdim ben bu durumda kazanamaz miyim
Merhaba,
Tanıklar lehinize beyan vermemiş de olsa yazılı evraklarınız varsa o güne dair çalışmış olduğunuzu kanıtlamış olursunuz.
Merhaba Mehmet Emre Bey; ben 4 yıllık çağrı merkezi çalışanıyım ve her ayımı 1’likle kapatırım. Buna ilişkin ödül törenleri bile yapıldı. Birinciliklerim defalarca kutlandı. Benim segmentimle alakası olmayan bir takım lideri kız kardeşimin neden işe gelmediğini bana sordu ve hakaret etti. Olay sıcağı sıcagınayken de benden savunma istediler, bende savunmadan imtina ettiğim için iş akdi feshim yapıldı. Acaba başarılarımın davamı kazanmamda bir faydası olacak mı? Belgeler halinde sayın hakime sunarsak. Ayrıca Emre Bey; 3 şahidim var ve biri hala çalışan olduğu İçin davaya 3 gün kala işverenimiz tarafından tehdit edildiğini bana mesajla bildirdi. Konu ile ilgili sizce ne olur? Desteğinizi rica ediyorum; teşekkür ederim, iyi çalışmalar.
Merhaba,
Sanırım avukatınız mevcut. Lütfen kendisinden bilgi alınız.
Mehmet Bey merhaba, işverenim bana mola süresini aşmak ve müşteri soyadını almamak yüzünden savunma istedi. Savunma sonrası anladığım kadarıyla beni çıkaracak. Bu durumda kıdem ve ihbar tazminatımı verecek mi ? Beni iş kanunun hangi maddesinden çıkaracak? Yardim edin acil
Merhaba,
Savunmanızı veriniz. Eğer işten çıkarılırsanız işe iade davası açabilirsiniz. Bahsettiğiniz iki gerekçe sözleşmeyi feshetmek için yeterli sebepler değildir.
Merhaba mehmet bey ben bir magazada üç yildir satış danismani olarak calismaktayim. Hakkimda gecerlilik payi olmayan üç tutanak hakında savunmam istendi. Bieincisi işimin disinda ek olarak kar amaciyla kozmetik urun sattgmi belirtmis yoneticim ama bu asilsiz. Aldgm ürünler tamamiyla kendi ihtiyacım ama farkli bi sekilde yansitilmis . İkincisi gorev yerini terketmek haberleri olmadan. Üçüncüsu de musteri varken onlarla ilgilenmek yerine calisma arkadsmla sohbeet edyomusum. Yani tamamiyle isten cikarilmam icin bahaneler üreti liyo. Hepsinin savunmasini yazdim olayları bütün gercekleriyle yazdim sizce tazminat almadan isten cikarilir miyim?
Merhaba,
İşverenin kararı. İşverenin kararının haksız olduğu kanısındayım bu nedenle işe iade davası açabilirsiniz.
Merhaba Avm de taşeron olarak temizlik birimi müdürüyüm Avm işletmesi bir konuda hem personelin hem vardiya amirinin hemde benim yazılı savunmamı istiyo firma taseron, savunmayı isteyen AVM işletme yönetimi bole bir savunma isteyebilirmi istenirse hukuki acıdan ne yapılması gerekir teşekkürler
Merhaba,
AVM yönetimi üst işvereninizdir. Bu nedenle bu şekilde bir işlem yapılabilir düşüncesindeyim.