Boşanma davalarında eşlerin yolları ayrılsa da, ebeveynlik sıfatı ve çocuklara karşı sorumlulukları ömür boyu devam eder. Hukukumuzda bu sorumluluğun maddi karşılığı “İştirak Nafakası” olarak tanımlanır. Ancak uygulamada en çok kafa karışıklığı yaratan konu; bu nafakanın nasıl hesaplandığı ve ekonomik koşulların (enflasyonun) nafakayı nasıl erittiğidir.
Velayeti almayan tarafın, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine “gücü oranında” katılmasını zorunlu kılan bu mekanizma, aslında eşe değil, doğrudan çocuğun geleceğine yapılan bir ödemedir. Peki, 2026 yılı itibarıyla mahkemeler nafaka miktarını belirlerken hangi kriterleri baz alıyor? Asgari ücretli bir baba ne kadar nafaka öder? İşsizlik nafakaya engel mi? İşte detaylar.
İştirak Nafakası Nedir ve Ne Zaman Başlar?
Halk arasında genellikle karıştırılan bir hususu netleştirmek gerekir: İştirak nafakası, yoksulluk nafakası gibi eşin geçimi için değil, sadece çocuğun ihtiyaçları için ödenir.
Dava açıldığı andan itibaren hakim, çocuğun mağdur olmaması için geçici olarak “Tedbir Nafakası”na hükmeder. Boşanma kararı kesinleştikten sonra ise bu ödeme, çocuk 18 yaşını doldurana kadar “İştirak Nafakası” adıyla devam eder.
Mahkeme Nafaka Miktarını Nasıl Hesaplar? (2026 Kriterleri)
Türk Hukukunda “sabit bir nafaka hesaplama tablosu” veya “maaşın %25’i” gibi kesin bir kural yoktur. Her dosya kendi içinde, tarafların sosyal ve ekonomik durum araştırması (SED) raporlarına göre değerlendirilir.
Hakim şu dengeyi kurmaya çalışır:
- Çocuğun İhtiyaçları: Eğitim, sağlık, ulaşım, beslenme ve sosyal aktiviteler. (Özel okul ile devlet okulu masrafı bir tutulmaz).
- Ödeyecek Tarafın Gücü: Maaş bordrosu önemlidir ancak tek kriter değildir. Kişinin yaşam standardı, üzerine kayıtlı mal varlığı ve harcama alışkanlıkları da dikkate alınır.
- Paranın Alım Gücü: Günümüz ekonomik koşullarında, hükmedilen rakamın enflasyon karşısında erimemesi için TÜFE/ÜFE oranları göz önünde bulundurulur.
Önemli Ayrım: Nafaka yükümlüsünün “işsiz olması”, onu nafaka ödemekten tamamen kurtarmaz. Yargıtay, bedensel engeli bulunmayan ve çalışabilecek durumda olan bir babanın (veya annenin), asgari ücret düzeyinde gelir elde edebileceğini varsayarak, asgari düzeyde de olsa bir nafaka ödemesi gerektiğine hükmeder.
Nafaka Her Yıl Artar mı?
Evet, ancak bunun kararda belirtilmesi gerekir. Mahkeme kararlarında genellikle “nafakanın her yıl TÜİK tarafından açıklanan ÜFE (veya TÜFE) oranında artırılmasına” şeklinde bir ibare yer alır. Eğer eski kararınızda böyle bir artış maddesi yoksa veya mevcut nafaka enflasyon karşısında “kuş kadar” kaldıysa, “Nafaka Artırım Davası” açarak güncel ekonomik şartlara uygun yeni bir rakam talep etme hakkınız vardır.
Avukatı Mehmet Emre Ulusoy’un Notu
“İştirak nafakası davalarında en sık karşılaştığımız hata, ‘nasıl olsa hakim belirler’ diyerek pasif kalmaktır. Oysa çocuğun giderlerinin (servis, kurs, özel ders, sağlık harcamaları) belgeli ve somut bir şekilde mahkemeye sunulması, hakimin takdir edeceği rakamı doğrudan etkiler.
Öte yandan, nafaka ödeyen taraf iseniz ve gelirinizde ciddi bir azalma olduysa (iş kaybı, iflas, hastalık), borç birikip icralık olmadan önce mutlaka ‘Nafaka İndirim Davası’ veya ‘Nafakanın Kaldırılması’ davası açmalısınız. Biriken nafaka borcunu ödemeden silmek mümkün değildir, bu yüzden zamanında hukuki aksiyon almak hayati önem taşır.”
Sık Sorulan Sorular
Müvekkillerimizden gelen, internette en çok aranan gerçek soruları ve net cevaplarını aşağıda derledik.
Çocuğum 18 yaşını doldurdu, nafaka otomatik olarak kesilir mi?
Evet, iştirak nafakası çocuk reşit olduğunda (18 yaş) kendiliğinden sona erer. Ancak, çocuk üniversite eğitimine devam ediyorsa, eğitim hayatı bitene kadar babasından (veya annesinden) destek almaya devam etmek için “Yardım Nafakası” davası açabilir. Bu dava artık çocuk tarafından açılır.
Eski eşim nafakayı ödemiyor, hapis cezası var mı?
Evet. Nafaka borcu, diğer borçlardan farklı ve önceliklidir. İcra takibi başlatılmasına rağmen ödeme yapılmazsa, İcra Ceza Mahkemesi’ne şikayet yoluyla borçlu hakkında 3 aya kadar tazyik hapsi kararı çıkartılabilir.
Asgari ücretle çalışıyorum, ne kadar nafaka öderim?
Kesin bir rakam olmamakla birlikte, 2026 yılı uygulamalarında mahkemeler, asgari ücretli bir ebeveynin maaşının, kendisinin asgari geçimini sağlayacak kısmını ayırdıktan sonra, makul bir oranını çocuğa tahsis eder. Bu rakam çocuğun yaşına göre değişse de, sembolik bir rakam (örneğin 100-200 TL gibi) olmayacaktır.
Velayet bende değil ama çocuk tüm yaz benimle kalıyor. Yine de nafaka öder miyim?
Kural olarak evet, ödemeye devam edersiniz. Ancak, çocuğun sizinle kaldığı süre çok uzunsa (örneğin yatılı okulda olup yazın tamamen sizdeyse), mahkemeden bu dönemler için nafaka ödememeyi veya indirim yapılmasını talep edebilirsiniz; fakat bu istisnai bir durumdur.
Anlaşmalı boşandık, nafaka istemedim. Şimdi isteyebilir miyim?
Evet. Boşanma protokolünde “çocuk için nafaka istemiyorum” demiş olsanız bile, bu beyan çocuğun hakkından feragat anlamına gelmez. Çocuğun ihtiyaçları doğduğunda veya şartlar değiştiğinde her zaman iştirak nafakası talep edilebilir.
Aile Mahkemesi Hakimi Talebi Aşarak İştirak Nafakasına Hükmedebilir Mi ?
Boşanma davasında davacının talep ettiği meblağın üzerinde bir iştirak nafakasına hükmedilmesi halinde bu husus Yargıtay’da bozma nedeni olarak kabul edilmektedir. Halbuki kamu düzeninden olan iştirak nafakasında talebin aşılarak karara bağlanması olağandır. Yargılamayı yapan hakime talep olmaksızın iştirak nafakasına hükmetme yetkisi verilirken talep halinde talebin aşılamayacağını dikte etmek kanunun ruhuna aykırıdır.
Davacı İştirak Nafakası İstemediğini Beyan Etmişse Nafaka Verilir Mi?
Yukarıda da detaylıca izah ettiğimiz üzere iştirak nafakası kamu düzeninden olup tarafların beyanlarıyla şekillenmemektedir. Fakat yukarıda Yargıtay’ın yanlış bulduğumuz uygulaması burada da devam etmekte ve açık bir şekilde iştirak nafakası istenmediği beyan edilmişse iştirak nafakasına hükmedilmemektedir. Yüksek Mahkeme bu görüştedir. Burada önemli olan husus iştirak nafakası istenilmediğinin açık ve anlaşılır bir şekilde belirtilmesidir.
slm benim bi sorum olcak cevaplarsanız şimdiden teşekkür ederim bi öncelikle anlaşmalı boşandık eski eşim benden iştirak yani cocuk nafakası isdedi 500 lira bende onu kabul etmek zorunda kaldım ama benim icin biraz yüksek ama kabul etmek zorunda kaldım yoksa farklı isteklerde buluncaktı mecbur kaldım şunda eski eşim calışıyor bu nafaka mikarını düşürebilirmiziz ve nekadar düşer 1100 gelirim var
Merhaba,
Nafakanın düşürülmesi davası açabilirsiniz.
Merhaba,
Eşim ile anlaşmalı boşanmaya karar verdik ancak sadece iştirak nafakası hususunda anlaşamıyoruz. Sözleşmeye “iştirak nafakasını mahkemeniz takdirine bırakıyoruz” şeklinde eklesek hakim kabul edip karar verir mi? Bir de nafaka belirlemede, nafaka ödeyecek kişinin borç durumu etkili olur mu? Teşekkür ederim.
Merhaba,
Böyle bir hususu mahkeme hakimi takdir etse dahi sizin onayına sunacaktır.
Merhaba,
18 yaşını geçmiş ancak eğitimi devam eden kız çocuğa iştirak nafakası ödenir mi? ödenmezse bunun için mahkemeye başvurmamız gerekir mi? Aksi taktirde 3 ay ödenmemesi durumunda herhangi bir hapis vb. yaptırımı var mı?
Sorular hakkında yardımlarınızı rica ederim.
Teşekkür ederim.
Saygılarımla
Merhaba,
İştirak nafakası çocuğun ergin olması yani 18 yaşını doldurması halinde sona erer. Bu tarihten sonra ergin olan çocuk yardım nafakası davası açmalı ve nafaka bağlanmasını talep etmelidir.
Merhaba,
Velayeti almak için gerekçe nedir bunları bilmeden yorum yapmamız imkansız. Bir avukat tutun ve kendinizi avukat ile temsil ettirin.
Öncelikle simdiden tesekkür ediyorum..ben esimden 6 yıl önce bosandım yıllardır kızımın nafakasını ödüyorum her ay 300 tl eski esimin durumu iyi kendi evi var arabası var her yıl en pahalı otellerde tatilini yapıyor kendis hemsire yani anlicagınız kızım yoksulluk icinde deyil cok rahat benim yanımada istedigi zaman geliyo her istedigini yapıyorum suan 18 yasında ben artık nafaka vermek istemiyirum mahkemede bunlar gerekce sunsam nafaka kalkarmı yoksulluk yardım nafakasıda vemek istemiyorum ben zaten kızımın herseyini karsılıyorum sırf eski esim bani zorduruma sokmak icin istiyo ihtiyacı oldugu icin deyil onun maddi durumu benden iyi eski esimden haric simdiki esimden iki cicugum daha var cevap verirseniz sevinirim
Merhaba,
Eşinize ve çocuğunuza ayrı ayrı mı nafaka ödüyorsunuz ? Şayet eşinize yoksulluk nafakası ödüyor iseniz bunun iptali için dava açılabilir. Dava açma arzusunda iseniz iletişim bölümünden tarafımıza ulaşabilirsiniz.
iyi günler mehmet bey
ben eşimden 24/01/2014 tarihinde anlaşmalı olarak boşandım boşanma aktinden dolayı mahkeme benim rızam ve onayım ile eski eşime 300 TL yoksulluk nafakası bağladı şuan maddi durumum elverişli olmadıgı için ödeme yapamıyorum 18 ay boyunca ödeme yaptım 1 aydır ödeme yapamadım asgari ücret ile bir şirketde çalışmaktayım kıredi kart borçlarım icralık oldu toplam 3 banka ve vergi dairesinden icra takibib başladı ve bunlara şuan ödeme yapıyorum toplam 950 TL elime 250 TL ücret kalıyor ve evin elektirik ve su faturası ve gıda harcamam oldugu için para yetmiyor eski eşime nafakanın kaldırılması için dava açtım onun şuan çalıştıgını boşanma durumumuzdan sonra ev aldıgını ve üzerimde olan bütün bu icralık işlemlerimi ve borçlarımı beyan eden evrakları mahkemeye sundum onun avukatı beni aradı bu yoksulluk nafakasının iptal edilemeyecegini sen bilmiyormusun bunu ödemek ile mükellefsin diyor bana ve bana son ayı ödemedigim için icra müdürlüğünden tebligat göndermişler 300 TL nafaka için de 432 TL avukatlık ve vekalet masrafları yazmışlar benim şimdi ne yapmam gerekiyor nasıl bir yol izlemeliyim benim açmış olduğum dava 08/10/2015 tarihinde görülecek bu konuda yardımcı olursanız sevinirim…Saygılar…
Merhaba,
Davanızı açmışsınız ve bu süreçte 300 TL’lik nafakayı ödemekle mükellefsiniz. Şayet dava neticesinde nafaka iptal edilirse ileride geriye dönük olarak bu bedelleri tahsil edebilirsiniz.
Merhabalar esimden ayrilali 3 sene oluyor anlaşmalı boşanma 1 iki cocugumuz var yakın ben bu süre zarfında çocukların bütün ihtiyaçlarını karşıladım ve halen karsilamaya devam ediyorum fakat yakın bir zamanda bana iştirak nafakasi açmış ihtiyaclari karsilamiyor diyerek ben bu zamana kadar nr fatura nede bir fiş gibi vs şeyler biriktir me dim şahit gösterme m olurmu çocuklara psikolog eşliğinde sorma larını istesem olurmu birde maaşının kaçta kaçını nafaka olarak bağlar
Merhaba,
İştirak nafakası davasının açıldığı tarihten itibaren nafaka bağlanacaktır. Önceden yapmış olduğunuz ödemeler ve yardımların herhangi bir mahiyeti olmayacaktır. Belirlenecek nafaka miktarı hususunda bir yorum yapamayız maalesef.
Ben 13 yil once bosandim.oglumun velayeti annesinde ve oglum icin istirak nafaka karari cikti.su ana kadar hic odemedim. Oglumun uzerine 2-3 dukkan var ve annesi kiralari aliyor. Sanirim nafakalari almak icin dava acacaklar.ben su anda işsizim. Ne 6apmam gerekir
Merhaba,
Boşandığınız esnada iştirak nafakası kararı çıkmış ise icra takibi yapılacaktır. Bu icra takibine yapabilecek herhangi bir işleminiz olmayacaktır. Ancak çocuğunuz hala 18 yaşını doldurmamış ve eski eşinizin de durumu gayet iyi ise iştirak nafakasının iptaline yönelik dava açabilirsiniz.
Memur emeklisiyim, eski eşimden 2006 yılında anlaşmalı boşandık. eski eşimde öğretmen ve hala görevde. evliliğimizden 1991 doğumlu ve 2001 doğumlu iki kızım var. boşandığımızda nafaka talebinde bulunmayacağını söylemesine rağmen bir sen geçmeden iştirak nafakası açtı ve her kızıma 150+150 olmak üzere toplam 300 tl iştirak nafakası ödemekteyim. Bu arada ben de ikinci evliliğimi yaptım eşim ikiz hamile ayrıca oturduğumuz evi kredi ile aldık ve borçluyuz ve eski eşimin maddi olark durumu bizden çok iyi durumda.Büyük kızım reşit olması ve bu sene üniversiteyi bitirmesi ile büyük kızımın nafakası kendiliğnden kalkarmı , yoksa benim nafakanın kalkması için nasıl bir yol izleyip nereye başvurmam gerekir. şimdiden çok teşekür ederim.
Merhaba,
Nafaka ödemesi icra müdürlüğü aracılığıyla yapılıyor ise dilekçe ile başvuru yapabilirsiniz. Ödemeler sizin tarafınızdan ay ay yapılıyor ise zaten ekstra bir işlem yapmanıza gerek kalmayacak.
Emre bey size bir sorum olacaktı.Babamın iki evliligi var.Öz annemle olan evliginin resmi nikahı yok.Öz annemden 2 Diger eşinden 4 çocugu var.Bize hiçbir şekilde maddi yardım yapmıyor annem çalışmıyor.Maddi durumumuz çok kötü.İştirak nafakası açabilirmiyiz.Teşkkürker
Merhaba,
Durumunuz karışık biraz çünkü nüfusta anneniz ile babanız arasındaki ilişkinin sağlanması, ardından velayet hususunun çözülmesi ve bu işlemlerden sonra iştirak nafakası değerlendirilmelidir.