Boşanma davalarında eşlerin yolları ayrılsa da, ebeveynlik sıfatı ve çocuklara karşı sorumlulukları ömür boyu devam eder. Hukukumuzda bu sorumluluğun maddi karşılığı “İştirak Nafakası” olarak tanımlanır. Ancak uygulamada en çok kafa karışıklığı yaratan konu; bu nafakanın nasıl hesaplandığı ve ekonomik koşulların (enflasyonun) nafakayı nasıl erittiğidir.
Velayeti almayan tarafın, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine “gücü oranında” katılmasını zorunlu kılan bu mekanizma, aslında eşe değil, doğrudan çocuğun geleceğine yapılan bir ödemedir. Peki, 2026 yılı itibarıyla mahkemeler nafaka miktarını belirlerken hangi kriterleri baz alıyor? Asgari ücretli bir baba ne kadar nafaka öder? İşsizlik nafakaya engel mi? İşte detaylar.
İştirak Nafakası Nedir ve Ne Zaman Başlar?
Halk arasında genellikle karıştırılan bir hususu netleştirmek gerekir: İştirak nafakası, yoksulluk nafakası gibi eşin geçimi için değil, sadece çocuğun ihtiyaçları için ödenir.
Dava açıldığı andan itibaren hakim, çocuğun mağdur olmaması için geçici olarak “Tedbir Nafakası”na hükmeder. Boşanma kararı kesinleştikten sonra ise bu ödeme, çocuk 18 yaşını doldurana kadar “İştirak Nafakası” adıyla devam eder.
Mahkeme Nafaka Miktarını Nasıl Hesaplar? (2026 Kriterleri)
Türk Hukukunda “sabit bir nafaka hesaplama tablosu” veya “maaşın %25’i” gibi kesin bir kural yoktur. Her dosya kendi içinde, tarafların sosyal ve ekonomik durum araştırması (SED) raporlarına göre değerlendirilir.
Hakim şu dengeyi kurmaya çalışır:
- Çocuğun İhtiyaçları: Eğitim, sağlık, ulaşım, beslenme ve sosyal aktiviteler. (Özel okul ile devlet okulu masrafı bir tutulmaz).
- Ödeyecek Tarafın Gücü: Maaş bordrosu önemlidir ancak tek kriter değildir. Kişinin yaşam standardı, üzerine kayıtlı mal varlığı ve harcama alışkanlıkları da dikkate alınır.
- Paranın Alım Gücü: Günümüz ekonomik koşullarında, hükmedilen rakamın enflasyon karşısında erimemesi için TÜFE/ÜFE oranları göz önünde bulundurulur.
Önemli Ayrım: Nafaka yükümlüsünün “işsiz olması”, onu nafaka ödemekten tamamen kurtarmaz. Yargıtay, bedensel engeli bulunmayan ve çalışabilecek durumda olan bir babanın (veya annenin), asgari ücret düzeyinde gelir elde edebileceğini varsayarak, asgari düzeyde de olsa bir nafaka ödemesi gerektiğine hükmeder.
Nafaka Her Yıl Artar mı?
Evet, ancak bunun kararda belirtilmesi gerekir. Mahkeme kararlarında genellikle “nafakanın her yıl TÜİK tarafından açıklanan ÜFE (veya TÜFE) oranında artırılmasına” şeklinde bir ibare yer alır. Eğer eski kararınızda böyle bir artış maddesi yoksa veya mevcut nafaka enflasyon karşısında “kuş kadar” kaldıysa, “Nafaka Artırım Davası” açarak güncel ekonomik şartlara uygun yeni bir rakam talep etme hakkınız vardır.
Avukatı Mehmet Emre Ulusoy’un Notu
“İştirak nafakası davalarında en sık karşılaştığımız hata, ‘nasıl olsa hakim belirler’ diyerek pasif kalmaktır. Oysa çocuğun giderlerinin (servis, kurs, özel ders, sağlık harcamaları) belgeli ve somut bir şekilde mahkemeye sunulması, hakimin takdir edeceği rakamı doğrudan etkiler.
Öte yandan, nafaka ödeyen taraf iseniz ve gelirinizde ciddi bir azalma olduysa (iş kaybı, iflas, hastalık), borç birikip icralık olmadan önce mutlaka ‘Nafaka İndirim Davası’ veya ‘Nafakanın Kaldırılması’ davası açmalısınız. Biriken nafaka borcunu ödemeden silmek mümkün değildir, bu yüzden zamanında hukuki aksiyon almak hayati önem taşır.”
Sık Sorulan Sorular
Müvekkillerimizden gelen, internette en çok aranan gerçek soruları ve net cevaplarını aşağıda derledik.
Çocuğum 18 yaşını doldurdu, nafaka otomatik olarak kesilir mi?
Evet, iştirak nafakası çocuk reşit olduğunda (18 yaş) kendiliğinden sona erer. Ancak, çocuk üniversite eğitimine devam ediyorsa, eğitim hayatı bitene kadar babasından (veya annesinden) destek almaya devam etmek için “Yardım Nafakası” davası açabilir. Bu dava artık çocuk tarafından açılır.
Eski eşim nafakayı ödemiyor, hapis cezası var mı?
Evet. Nafaka borcu, diğer borçlardan farklı ve önceliklidir. İcra takibi başlatılmasına rağmen ödeme yapılmazsa, İcra Ceza Mahkemesi’ne şikayet yoluyla borçlu hakkında 3 aya kadar tazyik hapsi kararı çıkartılabilir.
Asgari ücretle çalışıyorum, ne kadar nafaka öderim?
Kesin bir rakam olmamakla birlikte, 2026 yılı uygulamalarında mahkemeler, asgari ücretli bir ebeveynin maaşının, kendisinin asgari geçimini sağlayacak kısmını ayırdıktan sonra, makul bir oranını çocuğa tahsis eder. Bu rakam çocuğun yaşına göre değişse de, sembolik bir rakam (örneğin 100-200 TL gibi) olmayacaktır.
Velayet bende değil ama çocuk tüm yaz benimle kalıyor. Yine de nafaka öder miyim?
Kural olarak evet, ödemeye devam edersiniz. Ancak, çocuğun sizinle kaldığı süre çok uzunsa (örneğin yatılı okulda olup yazın tamamen sizdeyse), mahkemeden bu dönemler için nafaka ödememeyi veya indirim yapılmasını talep edebilirsiniz; fakat bu istisnai bir durumdur.
Anlaşmalı boşandık, nafaka istemedim. Şimdi isteyebilir miyim?
Evet. Boşanma protokolünde “çocuk için nafaka istemiyorum” demiş olsanız bile, bu beyan çocuğun hakkından feragat anlamına gelmez. Çocuğun ihtiyaçları doğduğunda veya şartlar değiştiğinde her zaman iştirak nafakası talep edilebilir.
Aile Mahkemesi Hakimi Talebi Aşarak İştirak Nafakasına Hükmedebilir Mi ?
Boşanma davasında davacının talep ettiği meblağın üzerinde bir iştirak nafakasına hükmedilmesi halinde bu husus Yargıtay’da bozma nedeni olarak kabul edilmektedir. Halbuki kamu düzeninden olan iştirak nafakasında talebin aşılarak karara bağlanması olağandır. Yargılamayı yapan hakime talep olmaksızın iştirak nafakasına hükmetme yetkisi verilirken talep halinde talebin aşılamayacağını dikte etmek kanunun ruhuna aykırıdır.
Davacı İştirak Nafakası İstemediğini Beyan Etmişse Nafaka Verilir Mi?
Yukarıda da detaylıca izah ettiğimiz üzere iştirak nafakası kamu düzeninden olup tarafların beyanlarıyla şekillenmemektedir. Fakat yukarıda Yargıtay’ın yanlış bulduğumuz uygulaması burada da devam etmekte ve açık bir şekilde iştirak nafakası istenmediği beyan edilmişse iştirak nafakasına hükmedilmemektedir. Yüksek Mahkeme bu görüştedir. Burada önemli olan husus iştirak nafakası istenilmediğinin açık ve anlaşılır bir şekilde belirtilmesidir.
selam;
Ben eşimden boşandım, aylık 500 tl yoksulluk nafakası alıyorum. Eşim milli eğitimde şube müdürü nafakanın artırılması talebinde bulunursam hakim nafakamı arttırır mı? Ayrıca çalışmadığım için herkes devletin dul bayanlar için dulluk maaşı alabileceğimi söylüyor. Benim bu maaşı alma gibi bir şansım var mı? Beni aydınlatırsanız çok memnun olurum.
Merhaba,
Dava açınız ve nafakanın arttırılmasını talep ediniz. Karşı tarafın ekonomik durumu doğrultusunda hakim nafaka artışına gidebilecektir.
Merhaba,
Nafaka artışına yönelik herhangi bir karar yok ise bu şekilde ödemeye devam edeceksiniz.
merhaba: eşimden boşandım 2 .çocuğum var eşimden boşandığımda eşimin üzerine hiç bir şey yoktu annesinin yanında kalıyordu ve çocuklara 350tl nafaka bağlandı daha sonra eşimin annesi ve babası vefat etti eski eşime babasından 2 ev ve bir araba kaldı nafakanın azaltılması için dava açtım fakat hakim benim davamı reddetti böyle bir karar olabilirmi??bnm durumum dan çok daha iyi durumu var bende kararı temyize göndedim fakat hiç ümidim yok yasalar hakimlerinn keyfine göremi oluyor anlamış değilim….
Merhaba,
Hakim kararı vermiş bizim yapabileceğimiz bir şey yok maalesef. İleride eşinizin durumundaki değişikliğe göre yeniden dava açarsınız.
Merhaba
Ben 21 yasindayim. Babama egitim nafakasi icin dava acmak istiyorum. Adam zengin uzerinde tarlalar,daireler,dukkanlar,arabalar,tekneler vs.baya bi maasiyla birlikte var. Annemle babam 10 yil once ayrildi annem ogretmen ve uzerinde herhangi bir mulk yok. Bu davayi actigim takdirde egitim surecim baslamis olacak bu sebeple davanin sonuclanmasi ne kadar surebilir? Ayrica benim icin bir avukat tahsis edilmesi gerekli midir? Boyle bir durum olursa baro bana avukat atayabilir mi?
Merhaba,
Ofisimiz davanız hususunda size yardımcı olacaktır. İletişim bölümünden bize ulaşırsanız detayları konuşabiliriz.
Merhaba
Emniyet Genel Müdürlüğünde Polis Memuru olarak çalışırken eski eşimle anlaşmalı olarak (prokol) 02.10.2012 yılında boşandık. Çokcuklara 500+500=1000 TL tedbir -iştirak nafakası bağlandı. Çocukların velayeti anneden. Biri 1996, diğeri 1997 doğumlu. Üniversite sınavını kazanamadı meslek lisesi olduğu için açıktan Eskişehir Anadolu Üniversitesine kayıt yaptırdı. Anne devlet memuru. Emekli oldum maaşım net 1600 TL nafaka indirim davası açabilirmiyim. Hiç bir mal varlığım yok maaş harici. Hangi mahkemeye dava açılabilir avukat şart mı
Merhaba,
Çocuklarınızın 18 yaşını doldurmasıyla nafaka yükümlülüğünüz sona erecektir. Fakat çocuklarınız yardım nafakası davası açarak nafakanın devamını sağlayabilirler. Bunun haricinde siz nafakanın iptali/düşürülmesi davası açabilirsiniz. 1600 TL’lik maaş ile 1000 TL’lik iştirak nafakası ödenmesi hakkaniyete aykırıdır bu nedenle mahkeme nafakayı iptal etmese de düşürecektir.
üstad merhaba
Bir yakınım 2006 yılında boşandı. eşinden iştirak nafakası talep etmedi. boşanan yakınım bayan bir çocuğu var. mahkeme kararında iştirak nafakasına gerek görülmedi diye karar vermişti. şimdi geçmiş döneme dönük ödemeler ve bu tarihten itibaren ödenmesini talep eden bir dilekçe ile dava açmamız mümkün müdür? Bu zamanaşımı hangi mevzuatta geçiyor
selam ve saygılarımla…
Merhaba,
Geçmişe dönük olarak iştirak nafakası isteyemezsiniz. Dava açılacak ve mahkeme de dava tarihinden itibaren iştirak nafakasına hükmedecektir.
Merhabalar. 2015 agustos ayında bosanmam anlasmali gerçekleşti 2 çocuğumuz var. 250 + 250 tl nafaka vermeyi kabul ettim. Çocukların velayeti annelerinde. Fakat kendi is yerim vardı. İflas ettim. Şuan bi gelirim yok. Nafakayi düşürmek istiyorum nasıl yapabilirim ? Diğer bir sorumda dava önceden çekişmeli tarafımdan açıldı. 4. Ayda. Bosanma gerçekleşene kadar aynı evi paylaştık. Kararda dava tarihi itibari ile nafaka ödeyeceğim yazıyor. Bunu nasıl çözümlerim. Sonuçta dava sonuçlanana kadar tüm giderler yine bana aitti çünkü aynı evdeyiz. Ayrıca eski eşim suan çalışıyor. Cevaplarıniz için şimdiden teşekkürler.
Merhaba,
Vermiş olduğunuz nafaka zaten asgari miktardan belirlenmiş bir nafakadır. Bu miktarın dava açmanız halinde düşürüleceğini sanmıyorum.
mehmet bey ben eşime iştirak nafakası ödüyorum 2 kızımız var biri bende 13 yasında biri onda 9 yasında bende eşime 200 tl iştirak nafakası ödüyorum bende olan 13 yaşındaki kızım içinde eşime dava açşam bende ondan iştirak nafakası alabilirmiyim
Merhaba,
Açabilirsiniz fakat eşinizin bir geliri yok ise veya sizden düşük bir geliri söz konusu ise iştirak nafakası bağlanmayacaktır.
Merhaba Mehmet Bey, eski esim 11 yasindaki kizimiz icin mahkemenin belirledigi nafakayi odemiyor. Nafaka davasi acmak istiyorum ancak maddi durumumum yetersiz oldugu icin avukat ucreti odemek bana zor gelecek. Avukatsiz kendim mahkemeye gidip dava acabilir miyim. Cevabiniz icin tesekkur ederim.
Merhaba,
Mevcut bir nafaka var ve ödemiyor ise icra dairesine başvuru yapabilirsiniz. Nafakanın arttırılması davası açmak istiyor iseniz Aile Mahkemesinde bu davayı açabilirsiniz. Becerebilirseniz davayı avukatsız olarak açabilirsiniz.
Borç tahsilatı yapılmıştır ne demek.çocukların velayeti bende nafakayi ödemediği için icra ya başvurdum.bugün uyap tan mesaj geldi.1800 tl lik borç tahsilatı yapılmıştır diye.bu ne anlama geliyor.
Merhaba,
Dosyaya 1800 TL’lik ödeme yapılmıştır anlamına geliyor.