Boşanma davalarında eşlerin yolları ayrılsa da, ebeveynlik sıfatı ve çocuklara karşı sorumlulukları ömür boyu devam eder. Hukukumuzda bu sorumluluğun maddi karşılığı “İştirak Nafakası” olarak tanımlanır. Ancak uygulamada en çok kafa karışıklığı yaratan konu; bu nafakanın nasıl hesaplandığı ve ekonomik koşulların (enflasyonun) nafakayı nasıl erittiğidir.
Velayeti almayan tarafın, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine “gücü oranında” katılmasını zorunlu kılan bu mekanizma, aslında eşe değil, doğrudan çocuğun geleceğine yapılan bir ödemedir. Peki, 2026 yılı itibarıyla mahkemeler nafaka miktarını belirlerken hangi kriterleri baz alıyor? Asgari ücretli bir baba ne kadar nafaka öder? İşsizlik nafakaya engel mi? İşte detaylar.
İştirak Nafakası Nedir ve Ne Zaman Başlar?
Halk arasında genellikle karıştırılan bir hususu netleştirmek gerekir: İştirak nafakası, yoksulluk nafakası gibi eşin geçimi için değil, sadece çocuğun ihtiyaçları için ödenir.
Dava açıldığı andan itibaren hakim, çocuğun mağdur olmaması için geçici olarak “Tedbir Nafakası”na hükmeder. Boşanma kararı kesinleştikten sonra ise bu ödeme, çocuk 18 yaşını doldurana kadar “İştirak Nafakası” adıyla devam eder.
Mahkeme Nafaka Miktarını Nasıl Hesaplar? (2026 Kriterleri)
Türk Hukukunda “sabit bir nafaka hesaplama tablosu” veya “maaşın %25’i” gibi kesin bir kural yoktur. Her dosya kendi içinde, tarafların sosyal ve ekonomik durum araştırması (SED) raporlarına göre değerlendirilir.
Hakim şu dengeyi kurmaya çalışır:
- Çocuğun İhtiyaçları: Eğitim, sağlık, ulaşım, beslenme ve sosyal aktiviteler. (Özel okul ile devlet okulu masrafı bir tutulmaz).
- Ödeyecek Tarafın Gücü: Maaş bordrosu önemlidir ancak tek kriter değildir. Kişinin yaşam standardı, üzerine kayıtlı mal varlığı ve harcama alışkanlıkları da dikkate alınır.
- Paranın Alım Gücü: Günümüz ekonomik koşullarında, hükmedilen rakamın enflasyon karşısında erimemesi için TÜFE/ÜFE oranları göz önünde bulundurulur.
Önemli Ayrım: Nafaka yükümlüsünün “işsiz olması”, onu nafaka ödemekten tamamen kurtarmaz. Yargıtay, bedensel engeli bulunmayan ve çalışabilecek durumda olan bir babanın (veya annenin), asgari ücret düzeyinde gelir elde edebileceğini varsayarak, asgari düzeyde de olsa bir nafaka ödemesi gerektiğine hükmeder.
Nafaka Her Yıl Artar mı?
Evet, ancak bunun kararda belirtilmesi gerekir. Mahkeme kararlarında genellikle “nafakanın her yıl TÜİK tarafından açıklanan ÜFE (veya TÜFE) oranında artırılmasına” şeklinde bir ibare yer alır. Eğer eski kararınızda böyle bir artış maddesi yoksa veya mevcut nafaka enflasyon karşısında “kuş kadar” kaldıysa, “Nafaka Artırım Davası” açarak güncel ekonomik şartlara uygun yeni bir rakam talep etme hakkınız vardır.
Avukatı Mehmet Emre Ulusoy’un Notu
“İştirak nafakası davalarında en sık karşılaştığımız hata, ‘nasıl olsa hakim belirler’ diyerek pasif kalmaktır. Oysa çocuğun giderlerinin (servis, kurs, özel ders, sağlık harcamaları) belgeli ve somut bir şekilde mahkemeye sunulması, hakimin takdir edeceği rakamı doğrudan etkiler.
Öte yandan, nafaka ödeyen taraf iseniz ve gelirinizde ciddi bir azalma olduysa (iş kaybı, iflas, hastalık), borç birikip icralık olmadan önce mutlaka ‘Nafaka İndirim Davası’ veya ‘Nafakanın Kaldırılması’ davası açmalısınız. Biriken nafaka borcunu ödemeden silmek mümkün değildir, bu yüzden zamanında hukuki aksiyon almak hayati önem taşır.”
Sık Sorulan Sorular
Müvekkillerimizden gelen, internette en çok aranan gerçek soruları ve net cevaplarını aşağıda derledik.
Çocuğum 18 yaşını doldurdu, nafaka otomatik olarak kesilir mi?
Evet, iştirak nafakası çocuk reşit olduğunda (18 yaş) kendiliğinden sona erer. Ancak, çocuk üniversite eğitimine devam ediyorsa, eğitim hayatı bitene kadar babasından (veya annesinden) destek almaya devam etmek için “Yardım Nafakası” davası açabilir. Bu dava artık çocuk tarafından açılır.
Eski eşim nafakayı ödemiyor, hapis cezası var mı?
Evet. Nafaka borcu, diğer borçlardan farklı ve önceliklidir. İcra takibi başlatılmasına rağmen ödeme yapılmazsa, İcra Ceza Mahkemesi’ne şikayet yoluyla borçlu hakkında 3 aya kadar tazyik hapsi kararı çıkartılabilir.
Asgari ücretle çalışıyorum, ne kadar nafaka öderim?
Kesin bir rakam olmamakla birlikte, 2026 yılı uygulamalarında mahkemeler, asgari ücretli bir ebeveynin maaşının, kendisinin asgari geçimini sağlayacak kısmını ayırdıktan sonra, makul bir oranını çocuğa tahsis eder. Bu rakam çocuğun yaşına göre değişse de, sembolik bir rakam (örneğin 100-200 TL gibi) olmayacaktır.
Velayet bende değil ama çocuk tüm yaz benimle kalıyor. Yine de nafaka öder miyim?
Kural olarak evet, ödemeye devam edersiniz. Ancak, çocuğun sizinle kaldığı süre çok uzunsa (örneğin yatılı okulda olup yazın tamamen sizdeyse), mahkemeden bu dönemler için nafaka ödememeyi veya indirim yapılmasını talep edebilirsiniz; fakat bu istisnai bir durumdur.
Anlaşmalı boşandık, nafaka istemedim. Şimdi isteyebilir miyim?
Evet. Boşanma protokolünde “çocuk için nafaka istemiyorum” demiş olsanız bile, bu beyan çocuğun hakkından feragat anlamına gelmez. Çocuğun ihtiyaçları doğduğunda veya şartlar değiştiğinde her zaman iştirak nafakası talep edilebilir.
Aile Mahkemesi Hakimi Talebi Aşarak İştirak Nafakasına Hükmedebilir Mi ?
Boşanma davasında davacının talep ettiği meblağın üzerinde bir iştirak nafakasına hükmedilmesi halinde bu husus Yargıtay’da bozma nedeni olarak kabul edilmektedir. Halbuki kamu düzeninden olan iştirak nafakasında talebin aşılarak karara bağlanması olağandır. Yargılamayı yapan hakime talep olmaksızın iştirak nafakasına hükmetme yetkisi verilirken talep halinde talebin aşılamayacağını dikte etmek kanunun ruhuna aykırıdır.
Davacı İştirak Nafakası İstemediğini Beyan Etmişse Nafaka Verilir Mi?
Yukarıda da detaylıca izah ettiğimiz üzere iştirak nafakası kamu düzeninden olup tarafların beyanlarıyla şekillenmemektedir. Fakat yukarıda Yargıtay’ın yanlış bulduğumuz uygulaması burada da devam etmekte ve açık bir şekilde iştirak nafakası istenmediği beyan edilmişse iştirak nafakasına hükmedilmemektedir. Yüksek Mahkeme bu görüştedir. Burada önemli olan husus iştirak nafakası istenilmediğinin açık ve anlaşılır bir şekilde belirtilmesidir.
İyi akşamlar mehmet bey eski eşime 5 aydır 125tl. İştirak nafakası ödüyorum dün aradı yetmiyor dedi yeniden avukatla iştirak nafakası davası açacam dedi.açabilir mi kazanabilir mi giderleri bana çok ağır geliyor ne yapabilirim yardımlarınız için tesekkur ederim saygilar.
Merhaba,
Yeniden dava açabilir. Mahkeme ekonomik değerleri gözeterek davayı kabul de edebilir red de edebilir.
merhaba bır sorum olacak onemlı nısan ayında anlasmalı olarak bosandık ve 4 yasındakı ogluma aylık 300 tl nafaka baglandı ve babası sadece 3 ay duzenlı yatırdı sonra ıkı ay yatırmadı ve velayetın degıstırılmesı davası actı ve tedbır kararı aldırdı su an mahkeme sonuclanana kadar cocugun babada kalmasına dıye tedbır kararı var ılk durusma goruldu %80 cocugumun velayetı bende kalacak av. o gozle bakıyor benden yana sonuclandıgında o odemedıgı nafakaları yatıracak mı yoksa tedbır kararı tarıhlerınde yatırmaması normal mı bılgı verırsenız sevırırım
Merhaba,
Avukatınız var ise lütfen avukatınızdan bilgi alınız.
Merhaba,eski esim calismiyor ve suan baskasiyla evli cocugu var. Calismadigi icin nafaka odememe gibi bir hakka sahip mi ?
Merhabalar, Eşimle 5 yıllık evliyiz ve 3 yaşında bir oğlumuz var. Ayrılmayı düşünüyoruz, eşim öğretmen, iştirak nafakası hususunda anlaştık nakit para verdim ve nafaka talep etmeyecek. Benim sorum şu; nafaka istemeyeceğini tahattüt ederek boşanırsak ilerleyen Zaman’larda benden tekrar nafaka talep edebilir mi? İştirak nafakası talep edememesi için ne yapmalıyım?
Merhaba,
İlerleyen zamanlarda sizden nafaka talep edebilir. Bu konuda yasal bir sınırlama yoktur.
Merhaba 2012 yilinda anlasmali olarak ayrildim 2 cocugum var velayetleri bende bosanirken nafaka istemedim ama artik yetisemiyorum bakmiyor ilgilenmiyor cocuklariyla 1200 lira maas aliyor gozukuyor ama 3500 liraya yakin maas aliyor cocuklarim icin nafaka acsam kazanirmiyim bide ne kadar alirim bende asgari ucretle calisiyorum kazanirmiyim cvplarsaniz sevinirim iyi calismalar
Merhaba,
Nafafa davası açabilirsiniz. Eşinizin almış olduğu yüksek maaşı kanıtlayabilirseniz iştirak nafakası çıkacaktır. İştirak nafakası hiç almıyor iseniz muhakkak nafaka kararı çıkacaktır.
Merhaba,
Çocuğum için düzenli olarak,nafaka ödüyorum,
annesi evleniyor ve turizde çalışıyor yüksek maaşla,ben 3200,
eski eşim benden yüksek maaş alıyor,4500 tl.
nafaka benden düşermi dava açsam,
birde ben bekarım,
eski eşim evlendiği için kızımı geri alabilirmiyim,
teşekkür ederim.
Merhaba,
Velayet hususunda şansınız var fakat çok düşük. Nafaka hususunda ise mahkeme nafakanın iptaline veya düşürülmesine karar verecektir.
İyi akşamlar 2009yılında boşandıktan sonra 2001 ve2004 doğumlu çocuklarımın velayeti bana verildi ikisine toplam 300tl nafaka ödedi babası daha sonra eski eşimin zorlamasıyla dilekçe vererek velayetlerini babalarına verdim hala onda velayet. Yaklaşık 6aydır kızım yanımda lise 1 öğrencisi. Kızım okula benim yanımdan gidiyor babası maddi yardımda bulunmuyor benim yeni eşim karşılıyor masraflarını ayrıca oğlumda 6.sınıfta ve babasının yeni eşi istemediği için babaannesinin evinde kalıyor ikamet sorunu yüzünden bende kalamıyor oturduğumuz yerler çok uzak Ben yeniden evlendim 3yaşında oğlum var. Maddi durumum yeterli değil iki çocuğumun velayetlerini aşmak istiyorum mahkemenin başlayacağı nafaka en az kadar olur. Eski eşim durumu iyi ama asgari ücretle çalışan gösteriyor kendini ve oda yeniden evlendi 2yaşında kızı var. Nafaka bedeli konusunda aşağı yukarı bir bilgi verirseniz sevinirim.
Merhaba,
Mahkemenin hükmedeceği nafaka konusunda herhangi bir yorum yapmamız mümnkün değil. Her iki tarafın ekonomik durumu değerlendirilir ve mahkeme de buna göre karar verir.
Merhaba
14.10.2015 tarihinde iki çocuk için 350 lira iştirak nafakası davam sona erdi.12.12.2015 tarihinde e devletten gördüğüm kadarıyla icra takibi başlatılmış.Bana hala bir tebliğ gelmedi adresimde kalmıyorum başka bir şehirde çalışıyorum muhtarada bırakılmamış.Benim merak ettiğim geçmişe dönük olanı ödeyemiyeceğim için ceza alırmıyım.İcra dosyasında ne yazdığını bilmiyorum ama ben aylık ödememi hangi tarihten itibaren başlamalıyım ceza almamam için ve icrayla uğraşmadan ptt yada bankaya aylık ödememi yapıp nafaka yazdırsam.icra kendinden düşermi yoksa icra kararını beklemelimiyim.Çalışıyorum ve hapis durumuna düşmek istemiyorum
Merhaba,
Nafaka borcunuzu ödemez iseniz ve İcra Ceza Mahkemesine şikayette bulunulur ise hapis cezası alabilirsiniz.
Merhaba,
Bu tür bir dava açmak ve ofisimizle çalışmak istiyor iseniz iletişim bölümünden tarafımıza ulaşmanız gerekmektedir.
geçmişe dönük nafaka için hapis cezası varmı?ben aylık nafakamı nereye yatırmalıyım ispat etmek için mahkemeye