Boşanma davalarında eşlerin yolları ayrılsa da, ebeveynlik sıfatı ve çocuklara karşı sorumlulukları ömür boyu devam eder. Hukukumuzda bu sorumluluğun maddi karşılığı “İştirak Nafakası” olarak tanımlanır. Ancak uygulamada en çok kafa karışıklığı yaratan konu; bu nafakanın nasıl hesaplandığı ve ekonomik koşulların (enflasyonun) nafakayı nasıl erittiğidir.
Velayeti almayan tarafın, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine “gücü oranında” katılmasını zorunlu kılan bu mekanizma, aslında eşe değil, doğrudan çocuğun geleceğine yapılan bir ödemedir. Peki, 2026 yılı itibarıyla mahkemeler nafaka miktarını belirlerken hangi kriterleri baz alıyor? Asgari ücretli bir baba ne kadar nafaka öder? İşsizlik nafakaya engel mi? İşte detaylar.
İştirak Nafakası Nedir ve Ne Zaman Başlar?
Halk arasında genellikle karıştırılan bir hususu netleştirmek gerekir: İştirak nafakası, yoksulluk nafakası gibi eşin geçimi için değil, sadece çocuğun ihtiyaçları için ödenir.
Dava açıldığı andan itibaren hakim, çocuğun mağdur olmaması için geçici olarak “Tedbir Nafakası”na hükmeder. Boşanma kararı kesinleştikten sonra ise bu ödeme, çocuk 18 yaşını doldurana kadar “İştirak Nafakası” adıyla devam eder.
Mahkeme Nafaka Miktarını Nasıl Hesaplar? (2026 Kriterleri)
Türk Hukukunda “sabit bir nafaka hesaplama tablosu” veya “maaşın %25’i” gibi kesin bir kural yoktur. Her dosya kendi içinde, tarafların sosyal ve ekonomik durum araştırması (SED) raporlarına göre değerlendirilir.
Hakim şu dengeyi kurmaya çalışır:
- Çocuğun İhtiyaçları: Eğitim, sağlık, ulaşım, beslenme ve sosyal aktiviteler. (Özel okul ile devlet okulu masrafı bir tutulmaz).
- Ödeyecek Tarafın Gücü: Maaş bordrosu önemlidir ancak tek kriter değildir. Kişinin yaşam standardı, üzerine kayıtlı mal varlığı ve harcama alışkanlıkları da dikkate alınır.
- Paranın Alım Gücü: Günümüz ekonomik koşullarında, hükmedilen rakamın enflasyon karşısında erimemesi için TÜFE/ÜFE oranları göz önünde bulundurulur.
Önemli Ayrım: Nafaka yükümlüsünün “işsiz olması”, onu nafaka ödemekten tamamen kurtarmaz. Yargıtay, bedensel engeli bulunmayan ve çalışabilecek durumda olan bir babanın (veya annenin), asgari ücret düzeyinde gelir elde edebileceğini varsayarak, asgari düzeyde de olsa bir nafaka ödemesi gerektiğine hükmeder.
Nafaka Her Yıl Artar mı?
Evet, ancak bunun kararda belirtilmesi gerekir. Mahkeme kararlarında genellikle “nafakanın her yıl TÜİK tarafından açıklanan ÜFE (veya TÜFE) oranında artırılmasına” şeklinde bir ibare yer alır. Eğer eski kararınızda böyle bir artış maddesi yoksa veya mevcut nafaka enflasyon karşısında “kuş kadar” kaldıysa, “Nafaka Artırım Davası” açarak güncel ekonomik şartlara uygun yeni bir rakam talep etme hakkınız vardır.
Avukatı Mehmet Emre Ulusoy’un Notu
“İştirak nafakası davalarında en sık karşılaştığımız hata, ‘nasıl olsa hakim belirler’ diyerek pasif kalmaktır. Oysa çocuğun giderlerinin (servis, kurs, özel ders, sağlık harcamaları) belgeli ve somut bir şekilde mahkemeye sunulması, hakimin takdir edeceği rakamı doğrudan etkiler.
Öte yandan, nafaka ödeyen taraf iseniz ve gelirinizde ciddi bir azalma olduysa (iş kaybı, iflas, hastalık), borç birikip icralık olmadan önce mutlaka ‘Nafaka İndirim Davası’ veya ‘Nafakanın Kaldırılması’ davası açmalısınız. Biriken nafaka borcunu ödemeden silmek mümkün değildir, bu yüzden zamanında hukuki aksiyon almak hayati önem taşır.”
Sık Sorulan Sorular
Müvekkillerimizden gelen, internette en çok aranan gerçek soruları ve net cevaplarını aşağıda derledik.
Çocuğum 18 yaşını doldurdu, nafaka otomatik olarak kesilir mi?
Evet, iştirak nafakası çocuk reşit olduğunda (18 yaş) kendiliğinden sona erer. Ancak, çocuk üniversite eğitimine devam ediyorsa, eğitim hayatı bitene kadar babasından (veya annesinden) destek almaya devam etmek için “Yardım Nafakası” davası açabilir. Bu dava artık çocuk tarafından açılır.
Eski eşim nafakayı ödemiyor, hapis cezası var mı?
Evet. Nafaka borcu, diğer borçlardan farklı ve önceliklidir. İcra takibi başlatılmasına rağmen ödeme yapılmazsa, İcra Ceza Mahkemesi’ne şikayet yoluyla borçlu hakkında 3 aya kadar tazyik hapsi kararı çıkartılabilir.
Asgari ücretle çalışıyorum, ne kadar nafaka öderim?
Kesin bir rakam olmamakla birlikte, 2026 yılı uygulamalarında mahkemeler, asgari ücretli bir ebeveynin maaşının, kendisinin asgari geçimini sağlayacak kısmını ayırdıktan sonra, makul bir oranını çocuğa tahsis eder. Bu rakam çocuğun yaşına göre değişse de, sembolik bir rakam (örneğin 100-200 TL gibi) olmayacaktır.
Velayet bende değil ama çocuk tüm yaz benimle kalıyor. Yine de nafaka öder miyim?
Kural olarak evet, ödemeye devam edersiniz. Ancak, çocuğun sizinle kaldığı süre çok uzunsa (örneğin yatılı okulda olup yazın tamamen sizdeyse), mahkemeden bu dönemler için nafaka ödememeyi veya indirim yapılmasını talep edebilirsiniz; fakat bu istisnai bir durumdur.
Anlaşmalı boşandık, nafaka istemedim. Şimdi isteyebilir miyim?
Evet. Boşanma protokolünde “çocuk için nafaka istemiyorum” demiş olsanız bile, bu beyan çocuğun hakkından feragat anlamına gelmez. Çocuğun ihtiyaçları doğduğunda veya şartlar değiştiğinde her zaman iştirak nafakası talep edilebilir.
Aile Mahkemesi Hakimi Talebi Aşarak İştirak Nafakasına Hükmedebilir Mi ?
Boşanma davasında davacının talep ettiği meblağın üzerinde bir iştirak nafakasına hükmedilmesi halinde bu husus Yargıtay’da bozma nedeni olarak kabul edilmektedir. Halbuki kamu düzeninden olan iştirak nafakasında talebin aşılarak karara bağlanması olağandır. Yargılamayı yapan hakime talep olmaksızın iştirak nafakasına hükmetme yetkisi verilirken talep halinde talebin aşılamayacağını dikte etmek kanunun ruhuna aykırıdır.
Davacı İştirak Nafakası İstemediğini Beyan Etmişse Nafaka Verilir Mi?
Yukarıda da detaylıca izah ettiğimiz üzere iştirak nafakası kamu düzeninden olup tarafların beyanlarıyla şekillenmemektedir. Fakat yukarıda Yargıtay’ın yanlış bulduğumuz uygulaması burada da devam etmekte ve açık bir şekilde iştirak nafakası istenmediği beyan edilmişse iştirak nafakasına hükmedilmemektedir. Yüksek Mahkeme bu görüştedir. Burada önemli olan husus iştirak nafakası istenilmediğinin açık ve anlaşılır bir şekilde belirtilmesidir.
Merhaba, ben 9 aylık evliliğimden ayrılmak için dava açtım bir aylık çocuğum var ve görmedim henüz ikimizin de maaaşı 3000 tl mahkeme olduğu Zaman maaşlar eşit olduğu için çocuğa nafaka ödermiyim ve ne kadar öderim . Şimdiden teşekkürler
Merhaba,
Çocuğa nafaka ödersiniz, nafaka miktarını Hakim kararlaştırır.
Mehmet bey Aylık 3400 TL gelirim var. Es ve iki çocuk için 1750 TL tedbir nafakası oduyorum. Ayrica oturduklari evin 500 tl olan kirasinida ben oduyorum.Aylık 1500 tl kredi taksidim var. Nafaka miktarı çok yuksek bu durumda gecinemiyorum ne yapmaliyim
Merhaba,
Sadece nafakayı ödemeniz yeterli olacaktır. Kiralarını ödemek zorunda değilsiniz.
Merhaba,
Sn Emre bey eski eşim yabanci uyruklu Türk vatandaşi kendisi yeniden evlendi Türkiyede yasiyor iki çocugum var çocuklarimi yurt dişinda Annesinin yanina birakti çocuklarimi goremiyorum her hafta sonu görme hakkim var mahkeme kararinda.ne yapmaliyim bu durumda saygilar…
Merhaba,
Velayet sahibi kişi çocukla şahsi ilişki tesis etmenize engel oluyorsa İcra Ceza Mahkemesine başvuru yapabilirsiniz.
Merhaba
2012 yılında eşimle anlaşmalı olarak boşandık ancak anlaşma protokolünü ben mahkeme gününe kadar hiç görmedim eski eşim doldurmuş ve benim yerime de imzalamış idi bende o anki psikoloji ile her dediğine okey dedim bu protokole göre o zaman 6 yaşında olan kızımıza aylık 500 tl nafaka yazmış ben mahkemeye girerken sözlü olarak ona bu miktarı ödeyemeyeceğimi bildirdim oda formalite icabı yazdığını söleyip bir para talebinin olmadığını söyledi.bende kendisinin sözüne güvendim boşanmada bir sorun çıkarmadım.
boşandıktan sonra ekonomik durumumda oldukça bozuldu 4 yıl olmasına rağmen halen o zamanki maddi problemleri çözmeye çalışıyorum. bu süreçte o bir başkasıyla evlendi çok zengin bir avukatla ve çoçuğumu görme konusunda sık sık problem çıkarır oldu.4 aydır çoçuğumu bana göstermiyor
sömestr tatilinde görmek için mesaj attım bana birikmiş nafakayı ödemeden çoçuğu göstermeyeceğini söledi.bu dört senede 4 kere taşındı çoçuğum 8 kere okul değiştirdi defalarca bana verip geri aldı çoçuğu.4 aydır çoçuğumu göremiyorum mağdur durumdayım
1- nafakayı ödeyememek çoçuğumu görme hakkımı elimden alırmı zira icra davası açması umrumda değil ödeyecek gücüm zaten yok asgari ücretliyim
2-velayat veya nafaka iptal indirim davası açabilirmiyim o çok zengin kazanma şansım nedir
3-geçmişe yönelik biriken nafakaları iptal etme şansı varmıdır.bu süreçte 1 yıl çoçuğuma ben baktım benim yanımda kaldı.çoçuğun benim yanımda kaldığı süreler nafakadan düşermi yada benimle kaldığı zamanlar içinde karşı tarafın ödeme yapması gerekirmi
4-tecrübelerineze dayanarak hangi yol haritasını izlemeliyim zira icra davası açıp çoçuğuma polis falan götürüp o psikolojiyi yaşamasını istemiyorum
lütfen bir yardımda bulunun.bir akıl verin..
Merhaba,
Nafakaları iptal edemezsiniz ama iptali veya düşürülmesi için dava açabilirsiniz. Eğer çocuğunuzu size göstermiyor ise icra yoluyla çocuğu alabilirsiniz.
Merhaba,
Gecikmeye girmesi halinde ilgililer İcra Ceza Mahkemesine başvuru yapabilir fakat ödemeye devam edecek iseniz bir problem ile karşılaşmazsınız.
Mehmet bey, iştirak nafakası ödemekte olduğum çocuğumun bende kaldığı 1 aylık süre de de bu iştirak nafakasını ödemeli miyim?
Teşekkürler…
Merhaba,
1 aylık ödeme size dokunmasın lütfen, çocuğunuz için ödeyin. Yasal olarak da ödemek zorundasınız.
Eşim nafaka artırımı yaptı farkı davanın açıldığı Aydan itibaren mi ödemeliyim Teşekkürler.
Merhaba,
Mahkeme kararında ödemenin başlayacağı tarih yazar ve muhtemelen dava başından itibaren ödenmesine diyerek karar verilmiştir.
Mehmet Bey Mrb
Eşimle 11 kasım 2015 de anlaşmalı olarak boşandık.9 yasında devlet okulunda okuyan kızımız var.Eski eşimin evi kendisine ait.Aylık 1000 Tl ve her yıl tüfe oranında artış olmak kaydıyla iştirak nafakası ödüyorum.Eski eşim 2000 TL ben 2600 TL maaş alıyorum. ödemekte zorlanıyorum.dava açsam nafakayı 500 TL ye yada bir miktar düşürebilirmiyim.
yardımlarınız için şimdiden teşekkürler.
Merhaba,
Dava açabilirsiniz fakat belirlenen bedel anlaşmalı olarak belirlenmiş. Boşanma sonrasında gelirinizde ve giderinizde bir değişiklik oldu ise Mahkemeden talepte bulunabilirsiniz. Fakat bu tip davalarda Mahkemeler, çocuğun çıkarlarını ön planda tuttuğu için nafaka düşürülmesi taleplerini zor kabul ediyorlar.
Mehmet Bey Merhaba
Eski esimle anlasmali olarak 2014 yilinda bosandik ve cocugum özel okula gitmek zorunda oldugu icin 1500lira konustuk fakat odeyemem dedigi 750lira istirak nafakasinda anlastik. Bu sure zarfinda hic artis yapilmadi. Cocugun haliyle her yil okul masraflari artiyor ve hic bir seye karismiyor. Kendisi devlet memuru ailesinin yanina gitti kira odemiyor tum borclarini ailesi kapatti kendine araba aldi. Ben 1900lira maas aliyorum kirada oturuyorum ve cocugumun okul servis ve kirtasiye masraflariyla aylik 1500lira gidiyor. Bu durumda ailemin destegiyle kirami oduyorum. Artirma istedigimde asla arttirmayacagini dava acarsam azaltacagini belirtiyor. Kendisi 3000lira maas aliyor. Cocugun okul masraflati disinda giderleri de var tabiki onlar da ben karsiliyorum. Zaten artik 2 ayda 1 gormeye geliyor. Kendime hic bir sekilde tazminat ve nafaka istemedim fakat baska tanidiklarimin eski esleri cocuklarinin okula ait herseyini karsiliyor.
Dava acmam durumunda arttirma sansim var mi acaba yonlendirirseniz cok sevjnitim.
Simdiden cok tesekkur ederim.
Merhaba,
Ekonomik şartlarda değişiklik meydana gelmesi dava açmanız için yeterli bir gerekçe. Açılacak davada çocuğunuzun giderleri hususunda mahkemeyi yeterince bilgilendirirseniz nafaka miktarında artışa gidilebilir.
Merhaba
3 yıl once eskı esımle cekısmelı olarak bosandık mahkeme cocuga 350tl ıstırak nafakası belırledı..1 yıl once de evlendım ve esım hamıle cocugumuz olacak yakınzamanda..eskı esım cocuk krese basladıgı ıcın nafaka arttırımı davası acacakmıs..mahkemenın nafakanın arttılması ve ya azaltılmasının kendı ıradesıne baglı oldugunu bılıyorum sıze sorum mahkeme karar verırken yenı dogacak olan cocugumu ve yenıden evlendıgımı de benım oncelıklı ıhtıyaclarım arasında sayıp;nafaka mıktarını belırlemede dıkkate alır mı??
(not :maasım ılk mahkeme kararı cıktıktan sonra 250tl arttı)
Merhaba,
Gelişen ekonomik durumlara göre bu taleplerle sürekli olarak karşılaşacaksınız. Burada önemli nokta nafaka arttırımının veya azaltılmasının ekonomik gelir gider dengelerine ve çocukların ihtiyaçlarına göre belirlendiği hususudur. Giderlerinizin artması nafaka davalarında önemlidir lakin çocukların giderlerinin artması hali de söz konusudur. Bu nedenle ilgili hakim yargılamada güncel duruma ve verilere göre değerlendirme yapıp hüküm kuracaktır.