Boşanma davalarında eşlerin yolları ayrılsa da, ebeveynlik sıfatı ve çocuklara karşı sorumlulukları ömür boyu devam eder. Hukukumuzda bu sorumluluğun maddi karşılığı “İştirak Nafakası” olarak tanımlanır. Ancak uygulamada en çok kafa karışıklığı yaratan konu; bu nafakanın nasıl hesaplandığı ve ekonomik koşulların (enflasyonun) nafakayı nasıl erittiğidir.
Velayeti almayan tarafın, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine “gücü oranında” katılmasını zorunlu kılan bu mekanizma, aslında eşe değil, doğrudan çocuğun geleceğine yapılan bir ödemedir. Peki, 2026 yılı itibarıyla mahkemeler nafaka miktarını belirlerken hangi kriterleri baz alıyor? Asgari ücretli bir baba ne kadar nafaka öder? İşsizlik nafakaya engel mi? İşte detaylar.
İştirak Nafakası Nedir ve Ne Zaman Başlar?
Halk arasında genellikle karıştırılan bir hususu netleştirmek gerekir: İştirak nafakası, yoksulluk nafakası gibi eşin geçimi için değil, sadece çocuğun ihtiyaçları için ödenir.
Dava açıldığı andan itibaren hakim, çocuğun mağdur olmaması için geçici olarak “Tedbir Nafakası”na hükmeder. Boşanma kararı kesinleştikten sonra ise bu ödeme, çocuk 18 yaşını doldurana kadar “İştirak Nafakası” adıyla devam eder.
Mahkeme Nafaka Miktarını Nasıl Hesaplar? (2026 Kriterleri)
Türk Hukukunda “sabit bir nafaka hesaplama tablosu” veya “maaşın %25’i” gibi kesin bir kural yoktur. Her dosya kendi içinde, tarafların sosyal ve ekonomik durum araştırması (SED) raporlarına göre değerlendirilir.
Hakim şu dengeyi kurmaya çalışır:
- Çocuğun İhtiyaçları: Eğitim, sağlık, ulaşım, beslenme ve sosyal aktiviteler. (Özel okul ile devlet okulu masrafı bir tutulmaz).
- Ödeyecek Tarafın Gücü: Maaş bordrosu önemlidir ancak tek kriter değildir. Kişinin yaşam standardı, üzerine kayıtlı mal varlığı ve harcama alışkanlıkları da dikkate alınır.
- Paranın Alım Gücü: Günümüz ekonomik koşullarında, hükmedilen rakamın enflasyon karşısında erimemesi için TÜFE/ÜFE oranları göz önünde bulundurulur.
Önemli Ayrım: Nafaka yükümlüsünün “işsiz olması”, onu nafaka ödemekten tamamen kurtarmaz. Yargıtay, bedensel engeli bulunmayan ve çalışabilecek durumda olan bir babanın (veya annenin), asgari ücret düzeyinde gelir elde edebileceğini varsayarak, asgari düzeyde de olsa bir nafaka ödemesi gerektiğine hükmeder.
Nafaka Her Yıl Artar mı?
Evet, ancak bunun kararda belirtilmesi gerekir. Mahkeme kararlarında genellikle “nafakanın her yıl TÜİK tarafından açıklanan ÜFE (veya TÜFE) oranında artırılmasına” şeklinde bir ibare yer alır. Eğer eski kararınızda böyle bir artış maddesi yoksa veya mevcut nafaka enflasyon karşısında “kuş kadar” kaldıysa, “Nafaka Artırım Davası” açarak güncel ekonomik şartlara uygun yeni bir rakam talep etme hakkınız vardır.
Avukatı Mehmet Emre Ulusoy’un Notu
“İştirak nafakası davalarında en sık karşılaştığımız hata, ‘nasıl olsa hakim belirler’ diyerek pasif kalmaktır. Oysa çocuğun giderlerinin (servis, kurs, özel ders, sağlık harcamaları) belgeli ve somut bir şekilde mahkemeye sunulması, hakimin takdir edeceği rakamı doğrudan etkiler.
Öte yandan, nafaka ödeyen taraf iseniz ve gelirinizde ciddi bir azalma olduysa (iş kaybı, iflas, hastalık), borç birikip icralık olmadan önce mutlaka ‘Nafaka İndirim Davası’ veya ‘Nafakanın Kaldırılması’ davası açmalısınız. Biriken nafaka borcunu ödemeden silmek mümkün değildir, bu yüzden zamanında hukuki aksiyon almak hayati önem taşır.”
Sık Sorulan Sorular
Müvekkillerimizden gelen, internette en çok aranan gerçek soruları ve net cevaplarını aşağıda derledik.
Çocuğum 18 yaşını doldurdu, nafaka otomatik olarak kesilir mi?
Evet, iştirak nafakası çocuk reşit olduğunda (18 yaş) kendiliğinden sona erer. Ancak, çocuk üniversite eğitimine devam ediyorsa, eğitim hayatı bitene kadar babasından (veya annesinden) destek almaya devam etmek için “Yardım Nafakası” davası açabilir. Bu dava artık çocuk tarafından açılır.
Eski eşim nafakayı ödemiyor, hapis cezası var mı?
Evet. Nafaka borcu, diğer borçlardan farklı ve önceliklidir. İcra takibi başlatılmasına rağmen ödeme yapılmazsa, İcra Ceza Mahkemesi’ne şikayet yoluyla borçlu hakkında 3 aya kadar tazyik hapsi kararı çıkartılabilir.
Asgari ücretle çalışıyorum, ne kadar nafaka öderim?
Kesin bir rakam olmamakla birlikte, 2026 yılı uygulamalarında mahkemeler, asgari ücretli bir ebeveynin maaşının, kendisinin asgari geçimini sağlayacak kısmını ayırdıktan sonra, makul bir oranını çocuğa tahsis eder. Bu rakam çocuğun yaşına göre değişse de, sembolik bir rakam (örneğin 100-200 TL gibi) olmayacaktır.
Velayet bende değil ama çocuk tüm yaz benimle kalıyor. Yine de nafaka öder miyim?
Kural olarak evet, ödemeye devam edersiniz. Ancak, çocuğun sizinle kaldığı süre çok uzunsa (örneğin yatılı okulda olup yazın tamamen sizdeyse), mahkemeden bu dönemler için nafaka ödememeyi veya indirim yapılmasını talep edebilirsiniz; fakat bu istisnai bir durumdur.
Anlaşmalı boşandık, nafaka istemedim. Şimdi isteyebilir miyim?
Evet. Boşanma protokolünde “çocuk için nafaka istemiyorum” demiş olsanız bile, bu beyan çocuğun hakkından feragat anlamına gelmez. Çocuğun ihtiyaçları doğduğunda veya şartlar değiştiğinde her zaman iştirak nafakası talep edilebilir.
Aile Mahkemesi Hakimi Talebi Aşarak İştirak Nafakasına Hükmedebilir Mi ?
Boşanma davasında davacının talep ettiği meblağın üzerinde bir iştirak nafakasına hükmedilmesi halinde bu husus Yargıtay’da bozma nedeni olarak kabul edilmektedir. Halbuki kamu düzeninden olan iştirak nafakasında talebin aşılarak karara bağlanması olağandır. Yargılamayı yapan hakime talep olmaksızın iştirak nafakasına hükmetme yetkisi verilirken talep halinde talebin aşılamayacağını dikte etmek kanunun ruhuna aykırıdır.
Davacı İştirak Nafakası İstemediğini Beyan Etmişse Nafaka Verilir Mi?
Yukarıda da detaylıca izah ettiğimiz üzere iştirak nafakası kamu düzeninden olup tarafların beyanlarıyla şekillenmemektedir. Fakat yukarıda Yargıtay’ın yanlış bulduğumuz uygulaması burada da devam etmekte ve açık bir şekilde iştirak nafakası istenmediği beyan edilmişse iştirak nafakasına hükmedilmemektedir. Yüksek Mahkeme bu görüştedir. Burada önemli olan husus iştirak nafakası istenilmediğinin açık ve anlaşılır bir şekilde belirtilmesidir.
Ben yaklaşık 3 yıl olacak eski eşimle anlaşmalı boşandım 7 yaşında çocuğum var annesinde çocuğa 945 tl nafaka veriyorum anneside memur ve her yıl tefe tüfeye göre zam alıyor nafakayı sabitlemek ve düşürmek istiyorum bunun için bir çok sebep var kardeşimde yaşıyorum ve evliyken olan üzerimdeki borçlar var bana maaşımdan pek bir şey kalmıyor dava açabilir miyim??
Merhaba,
Ekonomik olarak yaşamınızda değişiklikler söz konusu ise dava açabilir mahkemeden nafakanın düşürülmesine yönelik talepte bulunabilirsiniz.
Merhaba, ben 8 yıl önce anlaşmalı olarak boşandım.Oğluma iştirak nafakası istemedim.Şu an iştirak nafakası için dava açmak istiyorum.Fakat boşanma protokolünde, bir daha birbirimize dava açmayacağimiza dair bir madde vardı.Bu maddeyi kabul edip imza atmama rağmen, bugün istirak nafaka davası açabilir miyim? Teşekkürler.
Merhaba,
İştirak nafakasına ilişkin feragat hükümleri önem arz etmez, bu nedenle dava açabilir, iştirak nafakası talep edebilirsiniz.
Merhaba boşanma davam geçen ay gerçekleşti.
Hakim 500 tl tedbir nafakasını 400 tl düşürüp yoksulluk nafakasi olarak devam ettirdi ancak 2 çocuğum için hakim 100 tl iştirak nafakası baglatirdi.Benim ev hanımıyım maddi olarak hiç bir gelirim yok üstüne kayıtlı herhangi bir mal varlığında yok.Eski eşim mühendis maddi imkanı çok iyi ve çocuklar çok iyi durumdalar.Sorum şu ki; iştirak nafakasının kaldırması için dava açabilir miyim?
Merhaba,
Hakim usületen bu nafakayı vermiş. Karara karşı istinaf mahkemesine başvurabilirsiniz. Fakat gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık itiraz süresi var. Bu süreyi kaçırdıysanız yakın zamanda açacağınız dava reddedilir.
Merhaba
Kızımın velayeti annesinde fakat kızım benimle kalıyor.2 ay kızım için annesinin yanında olduğu için nafaka ödedim. Fakat şu anda yanımda olduğu için halen kızım için nafaka odememe gerek varmi.
Merhaba,
Yasal olarak nafakayı ödemekle mükellefsiniz maalesef.
Mehmet bey merhaba esimle bosanma davamz devam etmektedir hakim oglum icin 350 tl tedbir nafakasi na hukmetti nafakayi odeyecegim ama odemem icin bana hesap numaralarini kasıtli olarak vermiyorlar bu durumda ne yapmam gerekir cok tesekkur ederim
Merhaba,
Mahkemeniz devam ediyor. Bu durumu mahkeme hakimine bildirin ve karşı tarafa hesap bilgilerini vermeleri için süre versin. Diğer ihtimal ise nafaka ödemek için hazır olduğunuza dair noterden ihtarname çekin ve iban bilgisi isteyin. İki yolu da kullanabilirsiniz.
İyi günler merhaba avukat bey benim bir sorum olacak eşim in ikinci esiyim ilk evliliğinden bir kızı var 3 senedir nafaka ödüyor anlaşmalı boşanma olmuş 500 le başlamış şuan 730 oduyor benimde ikinci evlikigim bir oğlum var eşim nafaka azaltma davası açabilir mi acaba bizimde kendi ihtiyaçlarımız kira vs. Birde icra ödüyoruz 650 toplam 100 binliralik dava acsak nafaka dusermi acaba hayırlı günler teşekkür ederim şimdiden
Merhaba,
Ekonomik durumlar değerlendirilir ve ona göre karar verilir. Sizin geliriniz ve gelirlerinizde yaşanan değişiklikler önemli, bu nedenle davanın sonucu ile ilgili bilgi vermemiz mümkün değil bu bilgilerle.
Merhaba,
1- Anlasmali bosanma olup protokol yapildi. 500 tl istirak nafakasi artisi, yillik tufe artisina baglandi. Sonraki yillarda hep 500 tl baz alinarak bu rakam uzerinden mi odeme yapacagim. Yoksa faiz oranlari diger yil olusan yeni rakam uzerine mi binecek?
2- Protokolde odeyecegim tazminat tutari icin bir sure belirtilmemis. Bunu odeme gucume gore taksitlendirebilir miyim? Sure de belirtilmedigi icin…
Tskker
Merhaba,
Tabi ki artmış yeni bedel üzerine uygulanacak faiz. Diğer türlü sürekli olarak 500 TL’ye faiz uygulamış olursunuz, manasız olur. Karşı taraf taksitle ödemeyi kabul ediyorsa sıkıntı yok, kabul etmezse icra kanalıyla tahsil etmeye çalışır.
Merhaba
11 yaşında bir kızım var ve annesinde kalıyor, iştirak nafakası ödemekteyim ,2009 ilk baglanan iştirak nafakası 600 tl şuan agrasif bir artışla 2350 tl olmuştur, şuan işssizim ve oldukca borcum var , iştirak nafakası kaldırma yada düşürme davası açmam halinde sizde durum ne olur ? tutar düşürürül mü , çünkü ödeme gücüm yok çalışmıyorum
Merhaba,
Her iki tarafın ekonomik dengesi gözetilerek mahkemece bir karar verilir. Kesin bir yorum yapmamız maalesef mümkün değildir.
Merhaba Mehmet bey
Eşimden 2009 yilinda bosandim. Mahkemenin karari geregi ogluma 200 tl nafaka baglandi. Bu zamana kadar her ay 200 tl bir fiil yatirdim. Hic artirima gitmedim. Eski esim geriye donuk nafaka artirmalari icin dava acabilirmi. Birde oglum 14 yasinda. Velayetini istesem ben alabilirmiyim. Tesekkur ederim.
Merhaba,
Nafaka arttırma talep edildiğinde dava tarihi itibariyle hüküm doğurur. Bu nedenle geçmişe dönük olarak ödenmiş nafakaların miktarları arttırılamaz.
merhaba bir sorum olcak yardımcı olursanız cok sevinirim 8 yıl önce ayrıldım kızımın velayeti bende hakim babadan iştirak nafasına karar verdi fakat vermedigi gibi önümüzede engel oluyor kızım engelli ve bu nafaka kararı yüzunden engelli aylıgı alamıyor ben bu nafakayı iptal ettirebilirmiyim
Merhaba,
Nafakanın iptali davasını siz de açabilirsiniz eski eşiniz de açabilir.