Günümüzde pek çok kişi, nüfusa geç kaydedilmekte veya erken kaydedilerek gerçek kayıtlarda gerçek yaşlarını görememektedirler. Bu husus kişileri yaşantılarında dönem dönem zorluklar çıkarabilmektedir. Nitekim yakın geçmişte bedelli askerlik imkanın verilmesiyle birlikte gerçek yaşı nüfusta yazmayan kişiler sorun yaşamış ve bedelli askerlik imkanından faydalanamamıştır. İşte bu nedenle yaş değişikliği davaları önem arz etmektedir.
Gerek eğitim ve öğretim hayatı bakımından gerekse de devlete bağlı kurumlarda yer alma bakımından yaş hususu önem taşımaktadır. Yaş küçültme ve yaş büyütme hususlarını aynı başlık altında incelememizin sebebi ikisinin de aynı kurallara tabi olması ve yargının her iki dava çeşidini de birlikte ele almasıdır.
Yaş Değişikliği Davasında Hukuki Düzenleme
İsim değişikliğine yönelik hukuki düzenleme Türk Medeni Kanunu’nda yer alsa da yaşın değiştirilmesi, küçültülmesi ve büyütülmesine yönelik düzenleme Nüfus Kanunu’nda yer almaktadır. Bu maddeye göre :
‘ Yaş, ad, soyadı ve diğer kayıt düzeltme davaları ilgilinin oturduğu yer asliye hukuk mahkemesinde Cumhuriyet savcısı ve nüfus baş memuru veya nüfus memuru huzuruyla görülür ve karara bağlanır. Bu davalar düzeltmeyi isteyenlerle, ilgili resmi dairenin göstereceği lüzum üzerine Cumhuriyet Savcıları tarafından açılabilir ve dinlenecek tanıklar, resmi kayıt örnekleri ve belgelerle ispat olunur. Şu kadar ki; ilgilinin görünüşü davayı yalanlayıcı olmaması şarttır. Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu hükümlerine göre ceza mahkemelerinde yapılacak yaş düzeltmesi işlerinde de nüfus baş memuru veya nüfus memuru taraf olarak bulunurlar. Mahkeme kararına karşı taraflar Yargıtay’a başvurabilirler.
Yaş, ad, soyadı ve kayıt düzeltmesi hakkındaki mahkemeden verilen kararlar kesinleştikten sonra ilgilinin aile kütüne geçirilir. Ad ve soyadının değiştirilmesi, din değiştirme suretiyle de olsa mahkeme kararıyla yapılır. Adlarını değiştirenlerin aile kütüğünde yazılı çocukların baba veya ana adları, soyadlarını değiştirenlerin yalnız eşiyle reşit olmayan çocuklarının soyadları birlikte değiştirilir. Yaş düzeltme davası ancak bir defa açılabilir. Yaş, ad, soyadı değiştirenler askerlik ödevliliği içinde iseler yapılan düzeltmeler nüfus idarelerince on beş gün içinde askerlik şubelerine de bildirilir. ’ denilmiştir. Hukuki düzenleme bu olmakla beraber yerleşmiş içtihatlar doğrultusunda mahkemelerin dikkat edeceği kurallar söz konusudur. Bunlara aşağıda değineceğiz.
Yaş Değişikliği Davasında Mahkemenin Aradığı Şartlar
Mahkemece yaş değişikliğine karar verilebilmesi sıkı şartlara tabi tutulmuştur. Bu şartları kısaca sayacak olursak :
- Hastanede veya doğum evinde doğmuş olmamalı
- Dış görünüş, beyan edilen yaşa uygun olmalı
- Beyan edilen yaşta bir kardeş bulunmamalıdır.
Kanunun ve mahkemelerin aradığı şartlar bunlar olup bu şartları değerlendirmek gerekirse;
Hastane – Doğumevi: Yaş değiştirmek isteyen şahıs, herhangi bir hastane veya doğumevinde doğmuş olmamalıdır. Bu aradaki şart, şahsın doğumunu belgeleyen herhangi bir resmi evrakın olmaması halidir. Şayet doğuma ilişkin resmi bir evrak söz konusu ise mahkeme bu evraka bağlı kalıp davanın reddine karar verecektir. O nedenle yaş değişikliği için resmi bir kurum veya kuruluşta doğmuş olmama ilk şarttır.
Dış Görünüş: Yaş değiştirmek isteyen şahıs, beyan ettiği asıl yaşın görüntüsüne uygun olmalıdır. Şayet o yaştaki birisinin dış görünüşüne sahip olmayan birisini beyanını mahkeme dikkate almayacak ve yalan beyan dolayısıyla kanaat oluşturamayacaktır. Böylelikle açılmış olan dava reddedilecektir. Beyan edilen yaş şayet 1-2 yaş büyük veya küçük ise mahkeme açısından pek bir sorun teşkil etmeyecektir.
Kardeş Şartı: Şayet, davacının beyan ettiği yaşta bir başka kardeşinin mevcut olması davanın reddini gerektirecektir. Nitekim annenin gebe kalma ve gebelik süresi dikkate alınacağından aynı süreç içerisinde iki kişinin doğumunun gerçekleşmesi mantık kurallarıyla bağdaşmayacağından ötürü davanın reddine karar verilecektir. İşbu nedenle beyan edilen yaşta bir kardeşin bulunmaması gerekmektedir.
Yaş Değişikliği Davasında Kemik Radyolojisi
Yaş değiştirme davaları görülürken ilgili mahkeme, davacının kemik yaşının tespitini isteyebilir. Adli Tıp Kurumu aracılığıyla şahsın kemik yaşının tespiti gerçekleştirilir ve kemik yaşına göre mahkeme davacının talebini ret veya kabul eder. Fakat kemik yaşı tespiti yalnızca 22-25 yaşa kadar gerçekleştirilebilmekte, bu yaştan sonra kemiklerin gelişim göstermemesi nedeniyle yaş tespiti imkanı kalmamaktadır.
Yaş Değişikliği Davasında Dava Süreci
Yaş değiştirme ( Yaş düzeltme, yaş küçültme, yaş büyütme) davalarında dava süreci şu şekilde ilerlemektedir :
- Talep sahibinin yaş değişikliği şartlarını taşıyıp taşımadığının tespiti
- Şartların varlığı halinde avukata vekaletname çıkarılması
- Bildirilen 2 tanıkla birlikte davanın açılması
- Duruşma günü tanıkların beyanı ve mevcut delillerle birlikte Mahkemenin yaş değişikliğine hükmetmesi
- Gerekçi kararın yazımı
- Kararın mahalli bir gazetede ilanı
- Mahkeme kararının kesinleşmesi.
Yaş Değiştirme Davası Yargılama Süresi
Yaş değiştirme davalarında süreç bu şekilde ilerlemekte olup dava süresi 4-6 ay arasıdır. Nitekim bu süre mahkemenin yoğunluğuna göre değişebilmektedir. Bunun yanı sıra şayet mahkeme kemik yaşı tespiti talep ederse dosyanın Adli Tıp Kurumuna gitmesi dolayısıyla süreç daha da uzayacaktır.
Yaş Değiştirme Davası Görevli ve Yetkili Mahkeme
Yaş değişikliği davalarında dava, doğru yerde ve doğru mahkemede açılmalıdır. Nitekim yetkisiz ve/veya görevsiz bir mahkeme açılmış olan dava, mahkeme hakimi tarafından reddedilecek, davacı taraf için maddi külfet ve zaman kaybına yol açacaktır. İşte bu nedenle bu hususlara dikkat edilmeli, mümkün olduğu ölçüde yaş değişikliği davalarında hukuki yardıma başvurulmalıdır.
Nüfus Davalarına ilişkin yazılarımıza buradan ulaşabilirsiniz.
Nüfus Hizmetleri Kanunu’na buradan ulaşabilirsiniz.
Benim kanser hastası bir annem var ben anneme bakmak için aaskere geç gitmek istiyorum.
ve 20.05.1998 dogumluyum yaşımı 2000 dogumlu yapmak istiyorum ve bu kemik testinde gerçek yaşım çıkarsa yaşımı küçültürler mi ?
Merhaba,
Bu şekilde keyfi bir değişiklik yapılmamaktadır.
Avukat bey ben 05.08.1989 doğumluyum bedeli askerlikten yararlanmak için 2 yıl yaşımı büyütmek istiyorum. Hastanede dogmadım o yaşta kardesmde yok tek sıkıntım anne ve babamın evlilik tarihi benim dogumumdan bir yıl önce olması yardımcınolyrmusunuz acil bir durum söz konusu.
Merhaba,
Hastane veya doğumevi kaydı olmaksızın 02.02.1986 doğumluyum fakat kimlikte 03.03.1987 yazmakta, bedelli askerlikten yararlanmak istiyorum. Yaşımı büyütebilmem için ne yapmalıyım? Bu işlem zaman olarak ne kadar sürer?
Resmi Hastane kaydınız var ise bedelli askerlik imkanından faydalanabilirsiniz. Aksi halde mümkün değildir.
Merhaba…bedelli askerlikte yaş sınırı 87 ve öncesinde doğmuş olmak şartı var.doğum tarihimi 87 olarak değiştirmek istiyorum. ne yapmam gerekli ?
Resmi Hastane kaydınız var ise bedelli askerlik imkanından faydalanabilirsiniz. Aksi halde mümkün değildir.
Yurtdışı doğumluyum. Hastane kaydım Turkiyede yok. Yaşımı 1 yaş büyütmek istiyorum. Mümkün olur mu ? Bedelliden yararlanabilir miyim ?
Resmi Hastane kaydınız var ise bedelli askerlik imkanından faydalanabilirsiniz. Aksi halde mümkün değildir.
Kimlik yasim 08.07.89 olarak gorynuyor,evde dogmusum
Yasimi bugün tarihli bedelli aciklamasina uygun hale getrmem gerekiyor,evin en buyuguyum bunu halledebilcek birini bulursam, bedelliye ödeyeceğim tutar kadar para oderim .
Resmi Hastane kaydınız var ise bedelli askerlik imkanından faydalanabilirsiniz. Aksi halde mümkün değildir.
Merhaba MEHMET BEY
BEN KİMLİKTE 01,11,1988 DOGUMLUYUM
ASKERLİK GÖREVİMŞ OKUL DOLAYISIYLA TECİL ETTİRDİM GELDİĞİM NOKTADA OKUL DA YARIM KALDI
ASKERLİK GÖREVİNİ BEDELLİ YAPMAK İSTİYORUM SON ÇIKAN YASA GEREĞİ 28 DEN GÜN ALMİŞ OLMAM LAZIM .
YASIMI BÜYÜTMEK İSTİYORUM BUNUN İÇİN GEREKLİ OLAN ŞARTLAR NELERDİR ARAŞTIRDIM LAKİN İŞİ BİLİR Bİ KİŞİNİN YÖNETMESİ YÖNLENDİRMESİ DOĞRU OLACAĞIMDAN SİZDEN ĞÖRÜŞME TALEP EDİYORUM
BUNUN YANINDA BİR YAŞ KÜÇÜK YAZILDIĞIMI ISPATLAYA BİLİRİM
Resmi Hastane kaydınız var ise bedelli askerlik imkanından faydalanabilirsiniz. Aksi halde mümkün değildir.
bedelli çıktı
10.03.1988 doğumluyum, üç buçuk ay yaşımı büyütmem gerekiyor.
hastane doğumlu değilim, beyan ile nüfusa kayıt edilmişim.
soru1: bu şekilde yaşımı büyütebilir miyim?
soru2: süreç 2-4 ay olursa yetişmeyecektir, daha kısa sürede çözülme ihtimali var mıdır?
şimdiden teşekkürler.
Resmi Hastane kaydınız var ise bedelli askerlik imkanından faydalanabilirsiniz. Aksi halde mümkün değildir.
hocam ben kimlikte 10.01.1988 doğumluyum ama hastanede dogmusum hastanedeki kayit 20.03.1987 rapor yok ama protokol defterinde kayitlar mevcut bu belgeler geçerli olurmu ve bedelliden yararlanabilirmiyim
Merhaba,
Evrakları tarafımıza ulaştırabilirseniz bilgi verebiliriz.
Merhaba,
Ben Şubat ayı 1988 doğumluyum. Hastanede doğmuşum. Yeni çıkan bedelli yasasına göre 28 yaşından gün almak gerekiyormuş. Yani 1 yaş ile bedelliyi kaçırıyorum. Bunun için yaş büyütme davası açarak yaşımı büyütme olanağım var mı?
Resmi Hastane kaydınız var ise bedelli askerlik imkanından faydalanabilirsiniz.
merhaba emre bey benim doğum tarihim 28 ekim 1987 lakin kimlikte 01 03 1988 açık öğretim fakültesinde okuyorum tecilliyim köyde evde doğmuşum bu durumda dava açarsam yaşımı büyütmem bedelli askerlikten yararlanmamı sağlarmı aksi olursa tecil süremi kısaltırmı teşekkürler
Maalesef mümkün değildir.
Mehmet bey,
Hastaneden evrak isteyeceğim sanırım vardır. Ama küçük yazılmamışım. Yani gerçek doğum yılım 28.02.1988 herhangi bir sorun olmadan büyütebilir miyim? Eğer öyleyse sizlerle iletişime geçmek isterim.
Resmi Hastane kaydınız var ise bedelli askerlik imkanından faydalanabilirsiniz. Aksi halde mümkün değildir.