Günümüzde pek çok kişi, nüfusa geç kaydedilmekte veya erken kaydedilerek gerçek kayıtlarda gerçek yaşlarını görememektedirler. Bu husus kişileri yaşantılarında dönem dönem zorluklar çıkarabilmektedir. Nitekim yakın geçmişte bedelli askerlik imkanın verilmesiyle birlikte gerçek yaşı nüfusta yazmayan kişiler sorun yaşamış ve bedelli askerlik imkanından faydalanamamıştır. İşte bu nedenle yaş değişikliği davaları önem arz etmektedir.
Gerek eğitim ve öğretim hayatı bakımından gerekse de devlete bağlı kurumlarda yer alma bakımından yaş hususu önem taşımaktadır. Yaş küçültme ve yaş büyütme hususlarını aynı başlık altında incelememizin sebebi ikisinin de aynı kurallara tabi olması ve yargının her iki dava çeşidini de birlikte ele almasıdır.
Yaş Değişikliği Davasında Hukuki Düzenleme
İsim değişikliğine yönelik hukuki düzenleme Türk Medeni Kanunu’nda yer alsa da yaşın değiştirilmesi, küçültülmesi ve büyütülmesine yönelik düzenleme Nüfus Kanunu’nda yer almaktadır. Bu maddeye göre :
‘ Yaş, ad, soyadı ve diğer kayıt düzeltme davaları ilgilinin oturduğu yer asliye hukuk mahkemesinde Cumhuriyet savcısı ve nüfus baş memuru veya nüfus memuru huzuruyla görülür ve karara bağlanır. Bu davalar düzeltmeyi isteyenlerle, ilgili resmi dairenin göstereceği lüzum üzerine Cumhuriyet Savcıları tarafından açılabilir ve dinlenecek tanıklar, resmi kayıt örnekleri ve belgelerle ispat olunur. Şu kadar ki; ilgilinin görünüşü davayı yalanlayıcı olmaması şarttır. Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu hükümlerine göre ceza mahkemelerinde yapılacak yaş düzeltmesi işlerinde de nüfus baş memuru veya nüfus memuru taraf olarak bulunurlar. Mahkeme kararına karşı taraflar Yargıtay’a başvurabilirler.
Yaş, ad, soyadı ve kayıt düzeltmesi hakkındaki mahkemeden verilen kararlar kesinleştikten sonra ilgilinin aile kütüne geçirilir. Ad ve soyadının değiştirilmesi, din değiştirme suretiyle de olsa mahkeme kararıyla yapılır. Adlarını değiştirenlerin aile kütüğünde yazılı çocukların baba veya ana adları, soyadlarını değiştirenlerin yalnız eşiyle reşit olmayan çocuklarının soyadları birlikte değiştirilir. Yaş düzeltme davası ancak bir defa açılabilir. Yaş, ad, soyadı değiştirenler askerlik ödevliliği içinde iseler yapılan düzeltmeler nüfus idarelerince on beş gün içinde askerlik şubelerine de bildirilir. ’ denilmiştir. Hukuki düzenleme bu olmakla beraber yerleşmiş içtihatlar doğrultusunda mahkemelerin dikkat edeceği kurallar söz konusudur. Bunlara aşağıda değineceğiz.
Yaş Değişikliği Davasında Mahkemenin Aradığı Şartlar
Mahkemece yaş değişikliğine karar verilebilmesi sıkı şartlara tabi tutulmuştur. Bu şartları kısaca sayacak olursak :
- Hastanede veya doğum evinde doğmuş olmamalı
- Dış görünüş, beyan edilen yaşa uygun olmalı
- Beyan edilen yaşta bir kardeş bulunmamalıdır.
Kanunun ve mahkemelerin aradığı şartlar bunlar olup bu şartları değerlendirmek gerekirse;
Hastane – Doğumevi: Yaş değiştirmek isteyen şahıs, herhangi bir hastane veya doğumevinde doğmuş olmamalıdır. Bu aradaki şart, şahsın doğumunu belgeleyen herhangi bir resmi evrakın olmaması halidir. Şayet doğuma ilişkin resmi bir evrak söz konusu ise mahkeme bu evraka bağlı kalıp davanın reddine karar verecektir. O nedenle yaş değişikliği için resmi bir kurum veya kuruluşta doğmuş olmama ilk şarttır.
Dış Görünüş: Yaş değiştirmek isteyen şahıs, beyan ettiği asıl yaşın görüntüsüne uygun olmalıdır. Şayet o yaştaki birisinin dış görünüşüne sahip olmayan birisini beyanını mahkeme dikkate almayacak ve yalan beyan dolayısıyla kanaat oluşturamayacaktır. Böylelikle açılmış olan dava reddedilecektir. Beyan edilen yaş şayet 1-2 yaş büyük veya küçük ise mahkeme açısından pek bir sorun teşkil etmeyecektir.
Kardeş Şartı: Şayet, davacının beyan ettiği yaşta bir başka kardeşinin mevcut olması davanın reddini gerektirecektir. Nitekim annenin gebe kalma ve gebelik süresi dikkate alınacağından aynı süreç içerisinde iki kişinin doğumunun gerçekleşmesi mantık kurallarıyla bağdaşmayacağından ötürü davanın reddine karar verilecektir. İşbu nedenle beyan edilen yaşta bir kardeşin bulunmaması gerekmektedir.
Yaş Değişikliği Davasında Kemik Radyolojisi
Yaş değiştirme davaları görülürken ilgili mahkeme, davacının kemik yaşının tespitini isteyebilir. Adli Tıp Kurumu aracılığıyla şahsın kemik yaşının tespiti gerçekleştirilir ve kemik yaşına göre mahkeme davacının talebini ret veya kabul eder. Fakat kemik yaşı tespiti yalnızca 22-25 yaşa kadar gerçekleştirilebilmekte, bu yaştan sonra kemiklerin gelişim göstermemesi nedeniyle yaş tespiti imkanı kalmamaktadır.
Yaş Değişikliği Davasında Dava Süreci
Yaş değiştirme ( Yaş düzeltme, yaş küçültme, yaş büyütme) davalarında dava süreci şu şekilde ilerlemektedir :
- Talep sahibinin yaş değişikliği şartlarını taşıyıp taşımadığının tespiti
- Şartların varlığı halinde avukata vekaletname çıkarılması
- Bildirilen 2 tanıkla birlikte davanın açılması
- Duruşma günü tanıkların beyanı ve mevcut delillerle birlikte Mahkemenin yaş değişikliğine hükmetmesi
- Gerekçi kararın yazımı
- Kararın mahalli bir gazetede ilanı
- Mahkeme kararının kesinleşmesi.
Yaş Değiştirme Davası Yargılama Süresi
Yaş değiştirme davalarında süreç bu şekilde ilerlemekte olup dava süresi 4-6 ay arasıdır. Nitekim bu süre mahkemenin yoğunluğuna göre değişebilmektedir. Bunun yanı sıra şayet mahkeme kemik yaşı tespiti talep ederse dosyanın Adli Tıp Kurumuna gitmesi dolayısıyla süreç daha da uzayacaktır.
Yaş Değiştirme Davası Görevli ve Yetkili Mahkeme
Yaş değişikliği davalarında dava, doğru yerde ve doğru mahkemede açılmalıdır. Nitekim yetkisiz ve/veya görevsiz bir mahkeme açılmış olan dava, mahkeme hakimi tarafından reddedilecek, davacı taraf için maddi külfet ve zaman kaybına yol açacaktır. İşte bu nedenle bu hususlara dikkat edilmeli, mümkün olduğu ölçüde yaş değişikliği davalarında hukuki yardıma başvurulmalıdır.
Nüfus Davalarına ilişkin yazılarımıza buradan ulaşabilirsiniz.
Nüfus Hizmetleri Kanunu’na buradan ulaşabilirsiniz.
Kimlik cıkıs tarihim 1991 kimlikte ki yasım 1984 ben 1986 lıyım 2 yas ıcın sorun teskıl etmiyor mu oz annem hastanede dogurmus ama ben uvey annenın ustune yım uvey annem dogum ypmamıskı beni hastanede bulsunlar kaydımı
Merhaba,
Hastane kayıtlarınız yok ise tanıkların beyanı ve ilkokul kayıtlarınız üzerinden mahkeme kararını verecektir.
Merhaba,
1980 evde doğumlu, daha sonra ölen ve ölümü nüfusa bildirilmeyen erkek kardeşimin kimliği üzerine kayıtlıyım. 1982 de köyde evde doğmuşum. İlkokula da kimlikte görünen yaşıma uygun 2 yıl erken başladım. 1991 yılında mahkemede açılan dava ile adım kimlikte erkek kardeşiminkinden kendimkine değiştirildi. Tanıklarım da var. Gerçek doğum tarihime yaşımı küçültme şansım nedir?
Merhaba,
Nüfusa kayıt edildiğiniz tarih önem taşır ve bu bilginin edinilmesi gerekir fakat sizin durumunuzda maalesef yapılacak işlemler çok uzun sürecektir. Sizin gerçek yaşınıza geçmenizin tek yolu ölen kardeşinizin öldüğünü nüfusa bildirmek ve sonrasında sizin için yeni kayıt açılmasını sağlamaktır. Aksi halde yaşınızın küçültülmesi zaten pek mümkün değildir.
Merhaba avukat bey benim yaşım mahkemede adlı tıp kurumu aracılığıyla kemik testi 17 onaylandı mahkemede araştırma yaptı ve karar verdi 17 olarak ben bu tarihi yani güncel yaşımı şimdi nasıl kimliğime isleticem ne yapmam lazım
Merhaba,
Ceza yargılamasında bu tür bir tespit yapılmışsa eğer yine de Asliye Hukuk Mahkemelerinde dava açılması gerekir.
Merhaba avukat bey 03/11/1974 doğumlu HACI bayram
Babam beni küçük yazdırmış 03/11/1970doğumluyum
Yaşımı nasıl gerçek yaşıma büyüye bilirim
Merhaba,
Yazımızı okursanız detaylar yazmaktadır. İstanbul’da iseniz 0216 550 33 23 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.
Merhabalar Mehmet bey,
10 yıl önce nüfus müdürlüğünce ben ve abimin arasında yeteri kadar ay farkı olmadığından dolayı bize dava açıldı.(ikimiz 1994’lü aramızda 4 ay vardı. İmkansız bir durum) Dava sonucunda beni abimden iki yaş büyüttüler. İkimizin kemik testi ve okula başlama yaşı dikkatte alınmadan. Sadece babamın ifadesini göz önüne aldılar. Babamda iki abim aynı anda askere gitmesin diye beni büyüterek çözmek istemiş.Ben ve abim değiştirmek istiyoruz. Dava açarak düzeltme imkanımız var mı? Çünkü abim şuan 3 yaşında 1 .sınıfa gitmiş gözüküyor ve bu da olacak şey değil. Ne yapabiliriz ?yardımcı olur musunuz ?
Merhaba,
Yeniden dava açarak bu hatanın giderilmesi gerekmektedir.
Merhaba,
BEN ÇEŞİTLİ SAĞLIK SORUNLARIM NEDENİYLE HUZUREVİNDE KALMAK İSTİYORUM. EMEKLİYİM. ANCAK YAŞIM TUTMUYOR. YURT DIŞINDA DOĞMUŞUM YAŞ BÜYÜTME DAVASI AÇABİLİR MİYİM
Merhaba,
Maalesef ülkemizdeki uygulamalar bu şekilde olup 60 yaş üstü için huzur evlerinde konaklama sağlanabiliyor. Yaş değiştirme davası için şartların sağlanması halinde tabi ki açılabilir. Mail adresimiz info@emreulusoy.av.tr olup buradan ulaşmanız halinde yardımcı olabiliriz.
Merhaba avukat bey 25.08.1989 dogumluyum. Ben polislik ve carsi mahalle bekcilik veya askeri sinavlara girmek istiyorum. Hastahane dogumluyum kayitlarim var. Ben bu sebepleri mahkemeye gosterip yas kucultmesi yapabilirmiyim.
Merhaba,
Hastane doğum kayıtlarınız nüfus kayıtlarınızdan farklı ise Mahkemeden talepte bulunabilirsiniz.
Merhaba benim kimlik yaşım 27.01.2004 ama gerçek yaşım 27.01.2003 şartlarda hastane de veya doğum evinde doğmuş olmamalı diyor hastanede doğduğum için her hangi bir sorun çıkar mı değiştirebilir miyim ?yaşımı.doğum kartım var 2003 yazıyor onda da ama nufus da hata olmuş ne yapmalıyım
Merhaba,
Hastane kayıtlarınız ile nüfus kayıtlarınız örtüşmüyor ise tabi ki elinizdeki doğum belgenizle dava açabilirsiniz.
Merhaba
Ben yaş küçültme davasi actim.1985 olarak kimlikte yazmakta kimlik tescil tarihi olarak duzeltilmesi icin evde dogdum. Adli raporumda var . 2 sahidim de var. Hakîm ekim karar atti okul bilgisi istedi . Fakat okul bilgimde 1992 okula basladim. Bu dava acisindan red sebebimi dir yardımcı olursanız çok sevinirim
Merhaba,
Davanızın detayları ile ilgili bilgimiz yok. Gerçekte hangi yıl doğduğunuzu beyan ettiniz belirtmemişsiniz. Bu nedenle bir yorum yapamayacağım.
Avukat bey merhaba,
Ben, 1991 doğumluyum. Yaş konusunda bir sıkıntım var bu konuda sizden bilgi ve yardım rica edeceğim.
İstanbul Göztepe hastanesinde 15 Şubat 1991 tarihinde doğmuşum. Evin ilk çocuğuyum, benden küçük olan kardeşim 2006 doğumlu aramızda 15 yaş var. Nüfusa tescil tarihim ise 04 Ağustos 1992. Ben yaşımı çok değil sadece 2 yaş küçültmek istiyorum ve hastanede doğduğum için kanunlarda bunun açığı görünmemekte. Askerliğimi yaptım. Hastanede kaydımın olup olmadığını bilmiyorum ki muhtemelen vardır. Ama yaş konusu gerçekten önemli benim için eminim sistemde bunun bir yolu vardır. Bu konuda bana yardımcı olur musunuz?
Merhaba,
Hastanede doğduğunuza ilişkin kayıtlar var ise ve nüfusa bildirilmiş ise yapacak pek bir şey yok.