İş Hukukunda fazla çalışma sürelerini ispat yükü işçiye aittir. İşçi, fazla çalıştığı iddiasında bulunmuş ise bu iddiasını kanıtlamak ve hakimi bu konuda ikna etmekle yükümlüdür. İşbu nedenle dava başlangıcında fazla çalışma ücretlerini isteyen işçi, çalışma süresince atmış olduğu imzalara önem vermeli ve atmış olduğu her imzanın ileride açılacak davalara etki edeceğini unutmamalıdır. Fazla çalışma ücretine ilişkin detaylı yazımıza buradan ulaşabilirsiniz.
FAZLA ÇALIŞMA (Fazla Mesai) NASIL ISPAT EDİLEBİLİR ?
Fazla çalışma yaptığını iddia eden bir işçi, bu iddiasını ispatla mükelleftir. Nitekim davacı olan işçi, elindeki belgeleri ve evrakları mahkemeye sunacak, ilgili kurumlardan getirtilmesini istediği evrakları ilgili mahkemeden isteyecektir. Peki fazla mesai ücretlerinin tahsiline yönelik bir alacak davasında fazla mesai süreleri neler ile ispat edilebilir ?
Bordro
Ücret bordroları, fazla çalışma sürelerindeki en önemli delillerden biridir. Nitekim bazı işverenler, bordroları işçilerine imzalatmakta ve ileride doğacak ihtilafların önüne geçmektedir. Bu noktada, şayet işçinin imzası var ve bu imzanın sahte olduğuna yönelik bir iddia yoksa bordro kesin delil sayılacaktır. Şayet bordro üzerinde bulunan ve işçinin olduğu iddia edilen imza sahte ise ; bordro delil niteliğini kaybedecektir.
Bordroda, işçinin imzası var ise ve fazla çalışma ücretlerinin ödendiği bordrodan anlaşılıyor ise işçinin fazla mesai ücreti alması imkansızdır. Fakat bordroya imza atan işçi bordro üzerine bir kayıt düşebilir. Hukuk dilinde buna ihtirazı kayıt denilmektedir. Bordro üzerine ‘fazla çalışmaya ilişkin alacağım daha fazladır’ veya ‘fazla çalışma ücretimi almadım’ şeklinde düşülen ihtirazı kayıtlar, dava aşamasında işe yarayacak ve işverenin ibraz ettiği bordroları geçersiz kılacaktır.
İmzasız ve ihtirazı kayıtsız bordrolarda; ödemeler banka üzerinden gerçekleşmiş ve her ay farklılık gösteren ödemeler söz konusu ise işçi, fazla çalışmalarını yazılı delillerle ispat etmekte zorundadır. İşçinin maaş bordrosunu imzalaması halinde bu durumun yargılamaya etkisi hakkındaki yazımızı okuyabilirsiniz : İşçinin Maaş Bordrosunu İmzalaması
İşyeri Kayıtları
Fazla çalıştığını ispat etmek isteyen işçi, işyeri giriş-çıkış kayıtlarını ilgili mahkemeden talep edebilir. Bugün birçok işyeri, işçilerine giriş ve çıkışlarda imza attırmaktadır. Hatta teknolojik gelişmelerle birlikte işçiler, işyerlerine turnike sistemleri ile girmekte ve giriş çıkış saatleri detaylı olarak görülmektedir. Böyle bir sistemin varlığı halinde bu dokümanlar kuvvetli birer delil olacak ve fazla mesainin hesaplanmasında başrolü oynayacaktır.
İşyeri Yazışmaları
Fazla mesaiye kaldığını iddia eden işçi, işyeri içerisinde yapılan işe dair olan/olmayan yazışmalarını delil olarak sunabilir ve bu evraklar Mahkemece dikkate alınır.
Tanık Beyanları
Yazılı belgeler ile işçinin fazla çalışma yapıp yapmadığını tespit edilemiyor veya tespit edilmesine rağmen bazı hususlarda eksiklikler mevcut oluyor ise tanık beyanı en önemli delil konumuna gelecektir.
Fazla çalışma ücretinin tahsiline ilişkin açılacak iş davasında en önemli delil tanık beyanlarıdır. Nitekim çoğu zaman işyerinde gerekli evraklar olmayacak ve mahkemeye ibraz edilemeyecektir. Hal böyleyken fazla çalışmaya ilişkin süreler tanık beyanlarıyla belirlenecek ve dava bu beyanlara göre sonuçlanacaktır. İşbu nedenle hem seçilecek tanıklar hem de tanıkların beyanları çok önemlidir. Şayet davacı işçi ile kısa bir süre birlikte çalışmış bir tanık, çok faydalı olmayacağı gibi davacı işçinin iş arkadaşı olmayan bir tanığın da beyanlarına itibar edilmeyecektir.
İş davaları, tanık beyanlarına göre şekillendiğinden ötürü, davacı işçi ve işçi avukatı seçeceği tanıkları iyi irdelemeli ve davanın, bu tanık beyanlarına göre sonuçlanacağını bilmelidir. Bununla birlikte, aynı işverene karşı davası olan tanıkların da beyanları çoğu mahkemece kabul edilmemektedir.
FAZLA ÇALIŞMA SÜRESİNİN (Fazla Mesai) iSPATINA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI
- Bordroda ‘fazla mesai yapmadım, aylık istihkakımı tam olarak aldım’ yazsa da çalışırken alınan bu ifade geçerli değildir. Fazla çalışma yaptığı tanıklarla ispatlanabilir. (Yargıtay 9. HD.)
- Fazla çalışma yaptığını ispat davacı tarafa aittir. Tanıkları için kesin süre verilmelidir. (Yargıtay 9. HD.)
- Davacının kendi adına vergi mükellefiyet kaydı bulunduğu, davalı şirkete ait tekel ürünlerini sattığı depodan aynı zamanda kendi adına da iş yaptığı, kendi adına yürüttüğü mesai ile davalı şirket adına yaptığı mesainin iç içe girdiği anlaşılmıştır. (Yargıtay 9. HD.)
- Bir insanın haftada 6 gün 16-08 saatleri arasında çalışması hayatın olağan akışına aykırıdır. (Yargıtay 9. HD.)
- Fazla çalışma tanık beyanlarıyla ispatlanmıştır. Mahkemenin fazla çalışma yapıldığının ispatını sadece yazılı delillere dayandırarak puantaj kaydı, çalışma çizelgeleri bulunmaması nedeniyle isteği reddetmesi hatalıdır. (Yargıtay 9. HD.)
- Tüm davacı tanıkları fazla mesailere ilişkin ücretlerin ödendiğini söylese de fazla çalışma ücret alacağının ödendiğini ispat yükü işverene ait olup, davalı işveren tarafından fazla çalışma ücret alacaklarının ödendiğine ilişkin imzalı maaş bordrosu veya eşdeğer belge sunulmadığından alacak hesaplanmalıdır. (Yargıtay 9. HD.)
- Tanıkların işyeri dışında başka mağazalarda davacının ne kadar çalıştığına ilişkin beyanları görgüye dayalı olmadığından itibar edilmez. (Yargıtay 9. HD.)
- Tanığın beyanı sadece birlikte çalıştığı dönem için fazla çalışmayı ispatlar. (Yargıtay 9. HD.)
- Davacının eşi ve işyerinde çalışması olmayan diğer bir davacı tanığının işyerindeki çalışma saatlerini bilmeleri mümkün değildir. (Yargıtay 9. HD.)
- Davacının arkadaşı ve diş doktorunun işyerinde çalışması olmadığından, yakın yerde de çalışmadıklarından işyerindeki çalışma saatlerini bilmeleri mümkün değildir. (Yargıtay 9. HD.)
Başkaca kararlar sorgulamak için : Yargıtay Kararı
Merhaba Emre bey,
6 ay sözleşmeli işçi olarak bir otelde garson olarak çalıştım,sezon sonu fazla mesailerimiz,17 günlük haftalık izin (17 günlük izin alacağımı bana yazılı olarak vereceklerini bildiren kağıt gönderdiler fakat ödemediler) alacağım , bayram ve resmi tatillerde yapmış olduğum çalışmanın mesai ücreti karşılığını almak için iş teftişe başvuru yaptık fakat olumsuz sonuçlandı.İşveren kuruma günlük 2 saat mesai verdiklerini belirten imzamız olmayan maaş bodrosu sunmuş.Fakat çalıştığım süre içinde kredi çekmek için istediğim , genel merkez den faks olarak gönderilen bir kaç aylık maaş bodromda (ıslak imza ve kaşeli)kesinlikle mesai bölümleri boş,ek gelir olarak hiç birşey yok.Anladığım kadarıyla biz kuruma başvurunca sonradan tekrardan hazırlanmış.Emre bey şimdi elimdeki bu evraklarla ve çalışan şahitlerimle iş yerine ve müdürüne alacak davası açmak ve evrakta sahtecilikten suç duyurusunda bulunmak istiyorum sizce sizce bu deliller yeterlimidir.
Merhaba,
Elinizdeki evrakları görmeden bir yorum yapmamız mümkün değil. Bu nedenle bulunduğunuz yerden bir avukata danışarak avukat aracılığıyla bu işlemleri yapmanız sağlıklı olacaktır.
ilginiz için çok teşekkür ederim .
saygılarımla.
Slm emre bey
Fazla mesai kağıdını imzalamadigimdan işten cikarildim sebeb olarakta iş yeri düzeni bozma gösterdilr çıkışımi imzalamadim noter uzerinden gelen çıkış kağıdın da. İşten çıkarılma olarak başka şeyler yazıyor tazminat hakki doğuyor mu
Merhaba emre bey son isyerimde 6 yil 7 ay calistim mesai saatlerim sabah 8:00 aksam 18:00 idi ve buna cumatesi gunumde dahildi yani haftanin 6 gunu ve her ay full calistim bu saatler icerisinde 27 subat 2015 tarihinde ihtarname cekerek isten ayrildim iskanunun 24 maddesi geregince ve ihtarnamede fazla calismalarimida talepettim aksi halde yasal yollara vuracagimida bildirdim. ki odeme yapilmazsa dava acmayi dusunuyorum. Bordrolarimda fazla mesai kismi sadece cok nadir resmi tatillerde calistiklarim yazili oda hepsi degil. kanit olarak ayrilirjen gun sonu attigim mail ciktilarini aldim saat kacta mail attigima dair gerci hepsini yazdiramadim 6 yilin ama birde sahidim cok hemen hem tum calisanlar cunku sadece bu saat araliginda calisan bendim . Buna gore dava acsam kazanma sansim ve davanin ortalama sonuclanma suresi nedir ve delil olarak baska neler sunabilirim. Bilgilndirebilirseniz cok sevinirim simdiden tesekkurler.
Merhaba,
Mailler ve tanıkların beyanları fazla çalışmalarınız için yeterli delil teşkil edecektir.
teşekkürler.
Ben is yerine dava açmak için bir avukat tuttum. Fakat tuttuğum avukat aradan 4 ay geçmesine rağmen dava açmmamis. Bununla birlikte ona verdiğim takografları irsaliyeleri yani mesaiyi belgeleyen tüm evraklari kaybetmiş. Bu durumda ne yapmam gerekiyor teşekkür ederim
Merhaba,
Avukatı baroya şikayet edebilirsiniz.
Merhaba. Yaklaşık 7 yıldır özel bir firmada çalışıyorum. Çalıştığım sektör mağaza sektörü. Mesaimiz 22.00 de bitmesi gerekirken sürekli 22.30 ve 22.45 civarında bitiyor. Bunun için ise tarafımıza hiç bir ödeme yapılmıyor. Ben hergün işten çıkarken kasa fişlerinin resimlerini çekiyorum. Ancak mağaza bunun farkına vardığından çalışma saatlerini düzeltti. Fakat geri kalan 6 yıllık bir süre mevcut Bu delil ve tanıklar sizce yeterli bir kanaat oluşturur mu?
Merhaba,
Elinizdeki evrak yazılı bir delildir ve mahkemede fazla çalışma ücretlerinizin tespiti için yeterlidir. Yine de sizinle birlikte çalışmış en az 1 kişinin tanıklık yapması daha sağlıklı olacaktır. Davayı bir an önce açmanız gerekiyor. Zamanaşımı işlemektedir. Bilginize.
Selam emre bey 15 seneden beri abimin yanında çalışıyorum kardeş oldugumuz için bu zamana kadar yol parası hariç maaş almadım sigortam yatıyor kardeşim ortagız dedi aramızda tartışma oldu beni kovdu hakkım olan paramı vermiyor bana yalnızca 200 veriyor ben de 450 istiyorum dava açsak hakkımı alabilirmiyim teşekkürler
Merhaba,
Dava açtığınız takdirde şirket ortağı olduğunuza dair herhangi bir delil yok. Bunu ispat da çok zor olacaktır. Ancak İş Kanunu’na dair haklarınız için dava açılabilir. Kıdem, ihbar vb. tazminatlarınız için dava açılabilir.
Emrebey teşekkür ederim peki sigortam 15 seneden beri yatıyor ve şahitlerde olursa peki dava açsak sizin tahmininizle nekadar hak alabiliriz teşekkürler
Merhaba,
İşkur yaptığı soruşturmada sizden maaşların ödendiğine dair evrak isteyecektir. Bu evrak ibraz edilemeyeceği için ödeme yaptığınız kanıtlanamayacak ve işkur işçiyi haklı bulacaktır.
Merhaba,
Ben 21 aydır ulke genelınde tanınan unlu bır tekstıl markasının magazasında magaza muduru olarak calısıyorum calısma programımı sırketın benden ıstegı sekılde kendım yapıyor duzenlı olarak her hafta ust yonetıcıme de ıletıyorum ve kullandıgımız sısteme calısma saatlerını gırıyoruz ve her ay ortalama 20 ıla 30 saat fazla calısıyorum ( resmı tatıllerde de ) magazada alt kadromda calısan satıs danısmanı depocu vs arkadasların fazla mesaılerı odenıyor fakat magaza muduru ve yrd’larına fazla mesaı ucretı odenmıyor bu konuda ne gıbı haklarım var dava acarsam fazla mesaılerımı ve tazmınat hakedıslerımı almaya hakkım varmıdır kanunen.
calıstıgım fazla mesaı saatlerıne ıstınaden ımza foylerının asılları sırkette fotokopılerı bende mevcut ıspatını yapabılrım.
tsk ıyı calısmalar.
Merhaba,
Fazla mesaileriniz tahsili için dava açmanız gerekmektedir.
Merhaba ben 2 yıl özel bir şirkette market elemanı olarak çalıştım. Sabah 8 akşam 8 haftanın 6 günü boyunca haksız nedenle fesih yapıldı. Elimde herhangi bir belge yok ama beraber çalıştığım bir kişi şahitlik edecek acaba yeterli olur mu? Tek kişinin tanık beyanı?
Isveren çalışanlardan ve müdürleri şahit gösterebilir tabiki işvereni tutarlar böyle bir durumda sizce benim bir yada iki kişiyi şahit göster mem yeterli olurmu?
Merhaba,
Fazla çalışmış olduğunuza dair tanık beyanları iddianızı kanıtlamak için yeterli olacaktır. Haksız bir nedenle işten çıkarılmış iseniz işe iade davası açmanız daha sağlıklı olacaktır. İşe iade davasının şartları için lütfen ilgili yazımızı okuyunuz : https://www.emreulusoy.av.tr/ise-iade-davasi
Merhaba Emre bey,
İş yerinden mahkemeye sunulmak üzere alınan vardiya çeteleleri ve vardiya defter fotokopileri bana sıkıntı çıkartır mı? İş veren iş yerinden evrak çıkarmak gerekçesiyle bana tazminat davası açabilir mi? Teşekkürler..
Merhaba,
Şayet ilgili evrakların fotokopisini veya fotoğrafını çıkarmış iseniz sıkıntı yaratmaz.
Merhaba Mehmet bey,
Ben 15 yıl 3600 gün ile emeklilik sebebiyle 10 yıldır çalıştığım işten ayrıldım. Bu süre içinde maaşım asgari ücret üzerinden gösterildi ancak daha fazla alıyordum. 2007 yılında gerçek maaşım 800.00 tl lik ücret bordrosu aldım. Bu ücret bordrosunu bankaya vermiştim, ücret tespit davası açarsam bu bordro delil sayılır mı. Çalışma saatlerimizde hafta içi 08,30 – 18,30 arası öğlen 12,00-13,00 arası yemek molası, cumartesi günü 08,30 – 12,30 arasında çalışıyordum.Bununla ilgili şahitlerim bulunmaktadır. Fazla mesai alabilir miyim.
Merhaba,
SGK primleriniz maaşınız üzerinden yatırılmamış ise hizmet tespit davası açmanız gerekmektedir. Şayet fazla çalışma ve diğer alacaklarınıza ilişkin talebiniz var ise bu hususlar farklı bir dava konusu oluşturur. Lütfen iletişim bölümünden bize ulaşınız, davanız hakkında sizlere bilgi aktaralım.
Merhaba Emre bey ,
İş yerine fazla mesai ve kıdem tazminatı alacağım için 13 ünde ihtar göndererek iş akdimi fesh ettim. Yeni iş yerim SSK çıkışımın olması için eski iş yerim ile görüşmemi SSK çıkışım olmazsa işe başlatamayacaklarını söyledi ve 14 ünde iş yerine giderek kendi isteğim ile istifamı yazdım ve ssk çıkışımı yaptılar. İhtar 13 ü pazartesi günü çekilmişti postadan 17 si cuma günü ellerine geçecek ki sorum şu; benim asıl çıkışım 13 ünde oldu ve 14 ünde iş yerine giderek oraya da istifa verdim iş yeri beni menfeati için kendilerini kandırmak ve sahtekarlık olarak mahkemeye verebilir mi? Teşekkürler..
Emre Bey merhaba,
05.04.2012 ve 30.09.2015 tarihleri arasında kamu ihalesini almış müteahit firmada çalıştım,
bordrolarımda fazla mesai yaptıgıma dair bilgiler eklenmemiş, bu nedenden dolayı hiç bir bordroya imza atmadım. fazla mesai yaptıgımı aynı iş yerinde çalışan arkadaşlar şahitliğinde ispatlamam mümkün olurmu. teşekkür ederim.
Merhaba,
Fazla mesailerinizi tahsil amacıyla dava açma arzusunda iseniz sizinle birlikte çalışmış iş arkadaşlarınız tanıklık yapabilirler.