İş Hukukunda fazla çalışma sürelerini ispat yükü işçiye aittir. İşçi, fazla çalıştığı iddiasında bulunmuş ise bu iddiasını kanıtlamak ve hakimi bu konuda ikna etmekle yükümlüdür. İşbu nedenle dava başlangıcında fazla çalışma ücretlerini isteyen işçi, çalışma süresince atmış olduğu imzalara önem vermeli ve atmış olduğu her imzanın ileride açılacak davalara etki edeceğini unutmamalıdır.
Fazla çalışma ücretine ilişkin detaylı yazımıza buradan ulaşabilirsiniz.
FAZLA ÇALIŞMA (Fazla Mesai) NASIL ISPAT EDİLEBİLİR ?
Fazla çalışma yaptığını iddia eden bir işçi, bu iddiasını ispatla mükelleftir. Nitekim davacı olan işçi, elindeki belgeleri ve evrakları mahkemeye sunacak, ilgili kurumlardan getirtilmesini istediği evrakları ilgili mahkemeden isteyecektir. Peki fazla mesai ücretlerinin tahsiline yönelik bir alacak davasında fazla mesai süreleri neler ile ispat edilebilir ?
Bordro
Ücret bordroları, fazla çalışma sürelerindeki en önemli delillerden biridir. Nitekim bazı işverenler, bordroları işçilerine imzalatmakta ve ileride doğacak ihtilafların önüne geçmektedir. Bu noktada, şayet işçinin imzası var ve bu imzanın sahte olduğuna yönelik bir iddia yoksa bordro kesin delil sayılacaktır. Şayet bordro üzerinde bulunan ve işçinin olduğu iddia edilen imza sahte ise ; bordro delil niteliğini kaybedecektir.
Bordroda, işçinin imzası var ise ve fazla çalışma ücretlerinin ödendiği bordrodan anlaşılıyor ise işçinin fazla mesai ücreti alması imkansızdır. Fakat bordroya imza atan işçi bordro üzerine bir kayıt düşebilir. Hukuk dilinde buna ihtirazı kayıt denilmektedir. Bordro üzerine ‘fazla çalışmaya ilişkin alacağım daha fazladır’ veya ‘fazla çalışma ücretimi almadım’ şeklinde düşülen ihtirazı kayıtlar, dava aşamasında işe yarayacak ve işverenin ibraz ettiği bordroları geçersiz kılacaktır.
İmzasız ve ihtirazı kayıtsız bordrolarda; ödemeler banka üzerinden gerçekleşmiş ve her ay farklılık gösteren ödemeler söz konusu ise işçi, fazla çalışmalarını yazılı delillerle ispat etmekte zorundadır. İşçinin maaş bordrosunu imzalaması halinde bu durumun yargılamaya etkisi hakkındaki yazımızı okuyabilirsiniz : İşçinin Maaş Bordrosunu İmzalaması
İşyeri Kayıtları
Fazla çalıştığını ispat etmek isteyen işçi, işyeri giriş-çıkış kayıtlarını ilgili mahkemeden talep edebilir. Bugün birçok işyeri, işçilerine giriş ve çıkışlarda imza attırmaktadır. Hatta teknolojik gelişmelerle birlikte işçiler, işyerlerine turnike sistemleri ile girmekte ve giriş çıkış saatleri detaylı olarak görülmektedir. Böyle bir sistemin varlığı halinde bu dokümanlar kuvvetli birer delil olacak ve fazla mesainin hesaplanmasında başrolü oynayacaktır.
İşyeri Yazışmaları
Fazla mesaiye kaldığını iddia eden işçi, işyeri içerisinde yapılan işe dair olan/olmayan yazışmalarını delil olarak sunabilir ve bu evraklar Mahkemece dikkate alınır.
Tanık Beyanları
Yazılı belgeler ile işçinin fazla çalışma yapıp yapmadığını tespit edilemiyor veya tespit edilmesine rağmen bazı hususlarda eksiklikler mevcut oluyor ise tanık beyanı en önemli delil konumuna gelecektir.
Fazla çalışma ücretinin tahsiline ilişkin açılacak iş davasında en önemli delil tanık beyanlarıdır. Nitekim çoğu zaman işyerinde gerekli evraklar olmayacak ve mahkemeye ibraz edilemeyecektir. Hal böyleyken fazla çalışmaya ilişkin süreler tanık beyanlarıyla belirlenecek ve dava bu beyanlara göre sonuçlanacaktır. İşbu nedenle hem seçilecek tanıklar hem de tanıkların beyanları çok önemlidir. Şayet davacı işçi ile kısa bir süre birlikte çalışmış bir tanık, çok faydalı olmayacağı gibi davacı işçinin iş arkadaşı olmayan bir tanığın da beyanlarına itibar edilmeyecektir.
İş davaları, tanık beyanlarına göre şekillendiğinden ötürü, davacı işçi ve işçi avukatı seçeceği tanıkları iyi irdelemeli ve davanın, bu tanık beyanlarına göre sonuçlanacağını bilmelidir. Bununla birlikte, aynı işverene karşı davası olan tanıkların da beyanları çoğu mahkemece kabul edilmemektedir.
FAZLA ÇALIŞMA SÜRESİNİN (Fazla Mesai) iSPATINA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI
- Bordroda ‘fazla mesai yapmadım, aylık istihkakımı tam olarak aldım’ yazsa da çalışırken alınan bu ifade geçerli değildir. Fazla çalışma yaptığı tanıklarla ispatlanabilir. (Yargıtay 9. HD.)
- Fazla çalışma yaptığını ispat davacı tarafa aittir. Tanıkları için kesin süre verilmelidir. (Yargıtay 9. HD.)
- Davacının kendi adına vergi mükellefiyet kaydı bulunduğu, davalı şirkete ait tekel ürünlerini sattığı depodan aynı zamanda kendi adına da iş yaptığı, kendi adına yürüttüğü mesai ile davalı şirket adına yaptığı mesainin iç içe girdiği anlaşılmıştır. (Yargıtay 9. HD.)
- Bir insanın haftada 6 gün 16-08 saatleri arasında çalışması hayatın olağan akışına aykırıdır. (Yargıtay 9. HD.)
- Fazla çalışma tanık beyanlarıyla ispatlanmıştır. Mahkemenin fazla çalışma yapıldığının ispatını sadece yazılı delillere dayandırarak puantaj kaydı, çalışma çizelgeleri bulunmaması nedeniyle isteği reddetmesi hatalıdır. (Yargıtay 9. HD.)
- Tüm davacı tanıkları fazla mesailere ilişkin ücretlerin ödendiğini söylese de fazla çalışma ücret alacağının ödendiğini ispat yükü işverene ait olup, davalı işveren tarafından fazla çalışma ücret alacaklarının ödendiğine ilişkin imzalı maaş bordrosu veya eşdeğer belge sunulmadığından alacak hesaplanmalıdır. (Yargıtay 9. HD.)
- Tanıkların işyeri dışında başka mağazalarda davacının ne kadar çalıştığına ilişkin beyanları görgüye dayalı olmadığından itibar edilmez. (Yargıtay 9. HD.)
- Tanığın beyanı sadece birlikte çalıştığı dönem için fazla çalışmayı ispatlar. (Yargıtay 9. HD.)
- Davacının eşi ve işyerinde çalışması olmayan diğer bir davacı tanığının işyerindeki çalışma saatlerini bilmeleri mümkün değildir. (Yargıtay 9. HD.)
- Davacının arkadaşı ve diş doktorunun işyerinde çalışması olmadığından, yakın yerde de çalışmadıklarından işyerindeki çalışma saatlerini bilmeleri mümkün değildir. (Yargıtay 9. HD.)
Başkaca kararlar sorgulamak için : Yargıtay Kararı
Emre Bey Merhabalar,
Size bir konuda danışmak istiyorum.Benim çalıştığım firmada iş kanuna göre (haftalık 45 saat olarak hesap) yıllık 676 saat fazla mesaim var.Firmadan 2 yıl 1 aylık sürede çalışmaktayım.Maaşımı netden almaktayım düzenli olarak.Yaptıkları sözleşmede aldığımı net ücretin mesailerle içinde olduğu belirtilmektedir.Bordro mail olarak firma tarafından gönderilmektedir.Aynı zamanda bordroda fazla çalışma ücreti ibaresi bulunmamaktadır.Kapılarda turnike sistemi ve akşam saatlerinde şirket için attığım maillerde mevcut.Dava açmam nasıl bir sonuça ndn olur ? çok teşekkürler şimdidn
Merhaba,
Fazla çalışmalarınızın tahsili için dava açabilirsiniz. Bu davada tanıkların beyanı çok önemlidir. Bu nedenle sizinle birlikte çalışan kişilerden tanıklık yapmalarını isteyiniz.
merhaba ban 12 sene markette calıstım 12 saat calısmalarımı ispatlıyacak bır ımkanım yok ne parmak ızı cıhazı ne kart basma.halen çalışıyorum dünde sıze mesaj atmıştım ben arzu ceren.bir iş arkadasım var 6 yıl beraber calıstık ama bu arkadaş akrabam yanı dayımın oglu soyadlarımız farklı akrabaların tanıklığı kabul olunuyomu.akrabam dıye hakım ınanırmı dayımın oğlunun sagıtlıgıne,tesekur ederım emrebey,
merb.emre bey ban fazla mesayı lerımı kanıtlamak için birtane sahıdım var ama.kuzenım dayımın oglu soyadlarımız farklı ama genede sahıtlıgı nı hakım kabul edermı beraber aynı ısyerınde calıstık.dıger işcıler patrondan korkusu ve ısten çıkarılma korkusu yüzünden sahıtlık yapmıyolar dayımın oğlunun sahıtlıgı kabul olunurmu
Merhaba,
Aynı iş yerinde çalışıyor iseniz kabul edilir fakat her halükarda 2 adet tanığınız olsa daha sağlıklı olur.
Mehmet bey mrb.Öncelikle çalışmış olduğum iş yerinden çıkartılalı 9 ay oldu.mesai ve usulsüz çalıştırılma davalarını ne kadar zamanda açabilirim.mesai için raporlarım mevcut değil fakat şirketten 2 tanığım var.usulsüz çalıştırılmada, alt yüklenici ve üst yüklenici firmalar arasında (kendi aralarında)yaptıkları sözleşmede benim sadece şöför olarak çalıştırılabilmem söz konusudur,fakat yapmış oldğum iş şirketin mühendis kadrosunun yapmış olduğu iştir.bu doğrultuda dava açabilrmiyim
Merhaba,
Fazla çalışma ücretlerini 5 yıl geriye dönük olarak alabilirsiniz. Bu nedenle hızlı bir şekilde davanızı açınız.
merb.emre bey ben 10 senedir bir şirkette arac tamircisi olarak calışmaktayım. mesailerim tam verilmiyor 40 saat mesai yapmışsam 20 saat veya gönlünden ne koparsa kafasına göre veriyolar bir türlü 10 senedir düzeltmediler.hep böle. hep böylesabah işe giriş cıkışları imza olarak atıyoruz heftada 3.4 defa 1veya 2 saat hep gec cıkıyom ış bıtmemış oluyor bunun mesaisini ve yemek parası falan vermıyo yemek parasını tıkırt olarak yatırıyolar ama hep sıtandart mesaılere bısey yok .gece yolda kalan araclara gene ben gelıyorum yanlız bu mesaı ımza föyüne yazmıyolar fazla mesai istek formu dıye bır kagıt var vardiye amirinin imzası ve kaşesı var ona yazıyolar yol parasıda yemek parası gıbı sıtandart mesaı yapınca vermıyolar bayram mesaisi hafta sonu mesaisi veya gece mesaisi hep sıtandart onuda vermıyolar iyice bunaldım artık 8 senelik gırıs cıkıs ımzaların ve gece geldıklerıme dahıl fazla mesaı ıstek formlarının fotokopilerini biriktiriyorum mahkemeye versem bunlar delil olarak yetermi haklarımı alabilirmiyim tesekur ederım emrebey
Merhaba,
Evraklarınız delil olarak kullanılır fakat yine de sizinle birlikte çalışan/çalışmış arkadaşlarınızı tanık olarak mahkemede dinletin.
mehmet bey merhabalar,
size birkaç sorum olacak.ben 4.5 sene markette çalıştım.çalışma saatlerimiz 08.45 17.45—–12.15 21.15 olarak iki vardiya halinde idi.yalnız akşam 21.15 mağazadan çıkmamız yapılacak olan işe göre mümkün değildi.en iyimser olarak 21.45 e kadar ancak bitirilebiliyor.bunu fazla mesai olarak gösterebilirmiyim.
7 tane mağaza ya bir bölge sorumlusu bakmaktaydı.bölge sorumlusununda dahil olduğu ortak bir whatsapp uygulaması kullanıyorduk. whatsappta saat 21.15 ten sonra bölge sorumlusunun talepleri ve işleyişle ilgili bilgiler paylaş maktaydık. bu yazışmalar delil olarak sunulabilir mi?
çalıştığım yerden tanık gösteremiyorum. çünki arkadaşlar işlerine son verilmesinden ve baskı görmekten korkuyorlar.işten ayrılmış olan kişilerede ulaşamıyorum.
whatsapp yazışmaları ile giriş çıkış saatlerine imza attığımız rapor defterinin karşılaştırılmasını ve önceki defterler ile aylık çalışma saatinin yazılı olduğu puantajların karşılaştırılmasını talep edebilirmiyim. çünki ikisi arasında aleyhime olacak şekilde farklılıklar var. aleyhime olacak şekilde karamalar olan puantaş listelerinin son 4 aylık olanının fotokopisini alabildim yeterli olurmu.
cevabınız için teşekkür ederim.
Merhaba,
Bahsettiğiniz hususları delil olarak kullanabilir, fazla çalışma ücretleriniz için dava açabilirsiniz.
Merhabalar Emre bey
8 yıl çalıştığım bankamdan çıkartıldım.Bu sürenin yaklaşık 3.5 yılında ,bankada fazla mesai ödeme uygulaması olmasına rağmen şube müdürümün ödemeye sıcak bakmaması nedeniyle alamadım.Sistemden de birkaç kere girilip onay yada red yapmadığı beklemede kalan girişlerim mevcut..ekran görüntüsüde bende mevcut.
işten ayrılırken bulabildiğim kadarıyla bu döneme ait mailler elimde mevcuttur. Sormak istediklerim,
1)mahkeme mailleri yeterli delil görürmü ilave tanıka ihtiyac duyarmı??
Mailleri yeterli görürse sadece maillerin olduğu günlere ait mi mesai ödemesine karar verir ?
2) giriş çıkış saatlerimizin olduğu belgeyi şube müdürümüzün mesaiye sıcak bakmaması sebebiye düzenli doldurmuyorduk.bu şahsım adına alehyte bir durum teşkil edebilirmi ??
3)o dönemde beraber çalıştığım ve benle berabrr mesailerini alamayan arkadaşlarım halen kurumda çalışmakta olduklarından tanıklığa çok sıcak bakmamaktalar.Tanıkların zorla mahkemeye getirilmesi mümkünmü?yada verdiğimiz tanık isimlerine istinaden mahkemeye gelmeseler dahi , fazla mesai davamızı güçlendirmek adına gelmeyen kişilerinde mesai ücretlerinin ödenmediğine dair bir tespit yapılması mahkemeden istenebilir mi?
Merhaba,
Yazılı delilinizin olması gayet iyi fakat yine de tanık delili ile desteklenmesi neticeye daha çabuk ulaştırır. Şayet tanık bulunumazsa da yazılı delillerle ilerlemekte bir sakınca olmayacaktır. Giriş çıkışlarınızın olduğu evrakların imzalanması mahkeme açısından önem teşkil eder. İmzalanmamış bir evrakın kabul edilmesi mümkün değildir.
Davada sizin haricinizde başka kimselerin adına işlem yapılması da imkansızdır. Dava açma arzusunda iseniz iletişim bölümünden bize ulaşabilir, dava süreci ile ilgili bilgi alabilirsiniz.
Emre bey merhaba fazls mesai ödenmemesi nedeyle tek taraflı haklı fesihle noterden ihtar gönderirsek ve sonra işe gitmezsek bir sorun olur mu? Ertesi gün tutanak tutulmuş gitmediğim içim
Merhaba,
Noterden ihtarname çektiğiniz gün işe gitmek zorunda değilsiniz. İş sözleşmenizi feshetmiş sayılıyorsunuz.
Merhaba,
Bordroda mesai sütunu boş ve bütün mesai ücretlerimi aldım diye imza attırıyorlar, imza geçerlimi.
işe giriş çıkış saatlerim imzalattıkları kağıttakinden farklı, daha fazla çalışıyorum, bu kağıdın fotokopisi delil olur mu.
Parmak izi basarak ayrıca giriş çıkış saatlerimiz şirket kayıtlarına geçiyor, mahkeme dijital kayıtlarımı yoksa imzalı kağıdı mı esas alacak. çalışma saatlerimin fazla olduğunu hangisi kanıtlar.
teşekkürler.
Merhaba,
Mahkemede tanık dinletirseniz bu sorunu aşmış olursunuz.
Merhabalar ben tcdd bünyesınde çalışan taşören işçiyim 3 senedır çalışmaktayım 24 saat çalşıp 24 saat dınlenmekteyim aylık 360 saat çalşıyorum ve fazla mesai ücreti verilmiyor asgari ücretle çalışmaktayım.Çalıştıgım günlerde imzalarım var(devir teslim,stok) hepsinde imzalarım var ve birçok tanıkta mevcut 2 kişi çalşıyoruz işten çıkmayı düşünüyorum fazla mesailerim için dava açmak istiyorum nasıl bir yol izlemeliyim
Merhaba,
Fazla mesaileriniz için İş Mahkemelerinde dava açmanız gerekmektedir.