İş Hukukunda fazla çalışma sürelerini ispat yükü işçiye aittir. İşçi, fazla çalıştığı iddiasında bulunmuş ise bu iddiasını kanıtlamak ve hakimi bu konuda ikna etmekle yükümlüdür. İşbu nedenle dava başlangıcında fazla çalışma ücretlerini isteyen işçi, çalışma süresince atmış olduğu imzalara önem vermeli ve atmış olduğu her imzanın ileride açılacak davalara etki edeceğini unutmamalıdır. Fazla çalışma ücretine ilişkin detaylı yazımıza buradan ulaşabilirsiniz.
FAZLA ÇALIŞMA (Fazla Mesai) NASIL ISPAT EDİLEBİLİR ?
Fazla çalışma yaptığını iddia eden bir işçi, bu iddiasını ispatla mükelleftir. Nitekim davacı olan işçi, elindeki belgeleri ve evrakları mahkemeye sunacak, ilgili kurumlardan getirtilmesini istediği evrakları ilgili mahkemeden isteyecektir. Peki fazla mesai ücretlerinin tahsiline yönelik bir alacak davasında fazla mesai süreleri neler ile ispat edilebilir ?
Bordro
Ücret bordroları, fazla çalışma sürelerindeki en önemli delillerden biridir. Nitekim bazı işverenler, bordroları işçilerine imzalatmakta ve ileride doğacak ihtilafların önüne geçmektedir. Bu noktada, şayet işçinin imzası var ve bu imzanın sahte olduğuna yönelik bir iddia yoksa bordro kesin delil sayılacaktır. Şayet bordro üzerinde bulunan ve işçinin olduğu iddia edilen imza sahte ise ; bordro delil niteliğini kaybedecektir.
Bordroda, işçinin imzası var ise ve fazla çalışma ücretlerinin ödendiği bordrodan anlaşılıyor ise işçinin fazla mesai ücreti alması imkansızdır. Fakat bordroya imza atan işçi bordro üzerine bir kayıt düşebilir. Hukuk dilinde buna ihtirazı kayıt denilmektedir. Bordro üzerine ‘fazla çalışmaya ilişkin alacağım daha fazladır’ veya ‘fazla çalışma ücretimi almadım’ şeklinde düşülen ihtirazı kayıtlar, dava aşamasında işe yarayacak ve işverenin ibraz ettiği bordroları geçersiz kılacaktır.
İmzasız ve ihtirazı kayıtsız bordrolarda; ödemeler banka üzerinden gerçekleşmiş ve her ay farklılık gösteren ödemeler söz konusu ise işçi, fazla çalışmalarını yazılı delillerle ispat etmekte zorundadır. İşçinin maaş bordrosunu imzalaması halinde bu durumun yargılamaya etkisi hakkındaki yazımızı okuyabilirsiniz : İşçinin Maaş Bordrosunu İmzalaması
İşyeri Kayıtları
Fazla çalıştığını ispat etmek isteyen işçi, işyeri giriş-çıkış kayıtlarını ilgili mahkemeden talep edebilir. Bugün birçok işyeri, işçilerine giriş ve çıkışlarda imza attırmaktadır. Hatta teknolojik gelişmelerle birlikte işçiler, işyerlerine turnike sistemleri ile girmekte ve giriş çıkış saatleri detaylı olarak görülmektedir. Böyle bir sistemin varlığı halinde bu dokümanlar kuvvetli birer delil olacak ve fazla mesainin hesaplanmasında başrolü oynayacaktır.
İşyeri Yazışmaları
Fazla mesaiye kaldığını iddia eden işçi, işyeri içerisinde yapılan işe dair olan/olmayan yazışmalarını delil olarak sunabilir ve bu evraklar Mahkemece dikkate alınır.
Tanık Beyanları
Yazılı belgeler ile işçinin fazla çalışma yapıp yapmadığını tespit edilemiyor veya tespit edilmesine rağmen bazı hususlarda eksiklikler mevcut oluyor ise tanık beyanı en önemli delil konumuna gelecektir.
Fazla çalışma ücretinin tahsiline ilişkin açılacak iş davasında en önemli delil tanık beyanlarıdır. Nitekim çoğu zaman işyerinde gerekli evraklar olmayacak ve mahkemeye ibraz edilemeyecektir. Hal böyleyken fazla çalışmaya ilişkin süreler tanık beyanlarıyla belirlenecek ve dava bu beyanlara göre sonuçlanacaktır. İşbu nedenle hem seçilecek tanıklar hem de tanıkların beyanları çok önemlidir. Şayet davacı işçi ile kısa bir süre birlikte çalışmış bir tanık, çok faydalı olmayacağı gibi davacı işçinin iş arkadaşı olmayan bir tanığın da beyanlarına itibar edilmeyecektir.
İş davaları, tanık beyanlarına göre şekillendiğinden ötürü, davacı işçi ve işçi avukatı seçeceği tanıkları iyi irdelemeli ve davanın, bu tanık beyanlarına göre sonuçlanacağını bilmelidir. Bununla birlikte, aynı işverene karşı davası olan tanıkların da beyanları çoğu mahkemece kabul edilmemektedir.
FAZLA ÇALIŞMA SÜRESİNİN (Fazla Mesai) iSPATINA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI
- Bordroda ‘fazla mesai yapmadım, aylık istihkakımı tam olarak aldım’ yazsa da çalışırken alınan bu ifade geçerli değildir. Fazla çalışma yaptığı tanıklarla ispatlanabilir. (Yargıtay 9. HD.)
- Fazla çalışma yaptığını ispat davacı tarafa aittir. Tanıkları için kesin süre verilmelidir. (Yargıtay 9. HD.)
- Davacının kendi adına vergi mükellefiyet kaydı bulunduğu, davalı şirkete ait tekel ürünlerini sattığı depodan aynı zamanda kendi adına da iş yaptığı, kendi adına yürüttüğü mesai ile davalı şirket adına yaptığı mesainin iç içe girdiği anlaşılmıştır. (Yargıtay 9. HD.)
- Bir insanın haftada 6 gün 16-08 saatleri arasında çalışması hayatın olağan akışına aykırıdır. (Yargıtay 9. HD.)
- Fazla çalışma tanık beyanlarıyla ispatlanmıştır. Mahkemenin fazla çalışma yapıldığının ispatını sadece yazılı delillere dayandırarak puantaj kaydı, çalışma çizelgeleri bulunmaması nedeniyle isteği reddetmesi hatalıdır. (Yargıtay 9. HD.)
- Tüm davacı tanıkları fazla mesailere ilişkin ücretlerin ödendiğini söylese de fazla çalışma ücret alacağının ödendiğini ispat yükü işverene ait olup, davalı işveren tarafından fazla çalışma ücret alacaklarının ödendiğine ilişkin imzalı maaş bordrosu veya eşdeğer belge sunulmadığından alacak hesaplanmalıdır. (Yargıtay 9. HD.)
- Tanıkların işyeri dışında başka mağazalarda davacının ne kadar çalıştığına ilişkin beyanları görgüye dayalı olmadığından itibar edilmez. (Yargıtay 9. HD.)
- Tanığın beyanı sadece birlikte çalıştığı dönem için fazla çalışmayı ispatlar. (Yargıtay 9. HD.)
- Davacının eşi ve işyerinde çalışması olmayan diğer bir davacı tanığının işyerindeki çalışma saatlerini bilmeleri mümkün değildir. (Yargıtay 9. HD.)
- Davacının arkadaşı ve diş doktorunun işyerinde çalışması olmadığından, yakın yerde de çalışmadıklarından işyerindeki çalışma saatlerini bilmeleri mümkün değildir. (Yargıtay 9. HD.)
Başkaca kararlar sorgulamak için : Yargıtay Kararı
Merhabalar Emre bey
8 yıl çalıştığım bankamdan çıkartıldım.Bu sürenin yaklaşık 3.5 yılında ,bankada fazla mesai ödeme uygulaması olmasına rağmen şube müdürümün ödemeye sıcak bakmaması nedeniyle alamadım.Sistemden de birkaç kere girilip onay yada red yapmadığı beklemede kalan girişlerim mevcut..ekran görüntüsüde bende mevcut.
işten ayrılırken bulabildiğim kadarıyla bu döneme ait mailler elimde mevcuttur. Sormak istediklerim,
1)mahkeme mailleri yeterli delil görürmü ilave tanıka ihtiyac duyarmı??
Mailleri yeterli görürse sadece maillerin olduğu günlere ait mi mesai ödemesine karar verir ?
2) giriş çıkış saatlerimizin olduğu belgeyi şube müdürümüzün mesaiye sıcak bakmaması sebebiye düzenli doldurmuyorduk.bu şahsım adına alehyte bir durum teşkil edebilirmi ??
3)o dönemde beraber çalıştığım ve benle berabrr mesailerini alamayan arkadaşlarım halen kurumda çalışmakta olduklarından tanıklığa çok sıcak bakmamaktalar.Tanıkların zorla mahkemeye getirilmesi mümkünmü?yada verdiğimiz tanık isimlerine istinaden mahkemeye gelmeseler dahi , fazla mesai davamızı güçlendirmek adına gelmeyen kişilerinde mesai ücretlerinin ödenmediğine dair bir tespit yapılması mahkemeden istenebilir mi?
Merhaba,
Yazılı delilinizin olması gayet iyi fakat yine de tanık delili ile desteklenmesi neticeye daha çabuk ulaştırır. Şayet tanık bulunumazsa da yazılı delillerle ilerlemekte bir sakınca olmayacaktır. Giriş çıkışlarınızın olduğu evrakların imzalanması mahkeme açısından önem teşkil eder. İmzalanmamış bir evrakın kabul edilmesi mümkün değildir.
Davada sizin haricinizde başka kimselerin adına işlem yapılması da imkansızdır. Dava açma arzusunda iseniz iletişim bölümünden bize ulaşabilir, dava süreci ile ilgili bilgi alabilirsiniz.
Emre bey merhaba fazls mesai ödenmemesi nedeyle tek taraflı haklı fesihle noterden ihtar gönderirsek ve sonra işe gitmezsek bir sorun olur mu? Ertesi gün tutanak tutulmuş gitmediğim içim
Merhaba,
Noterden ihtarname çektiğiniz gün işe gitmek zorunda değilsiniz. İş sözleşmenizi feshetmiş sayılıyorsunuz.
Merhaba,
Bordroda mesai sütunu boş ve bütün mesai ücretlerimi aldım diye imza attırıyorlar, imza geçerlimi.
işe giriş çıkış saatlerim imzalattıkları kağıttakinden farklı, daha fazla çalışıyorum, bu kağıdın fotokopisi delil olur mu.
Parmak izi basarak ayrıca giriş çıkış saatlerimiz şirket kayıtlarına geçiyor, mahkeme dijital kayıtlarımı yoksa imzalı kağıdı mı esas alacak. çalışma saatlerimin fazla olduğunu hangisi kanıtlar.
teşekkürler.
Merhaba,
Mahkemede tanık dinletirseniz bu sorunu aşmış olursunuz.
Merhabalar ben tcdd bünyesınde çalışan taşören işçiyim 3 senedır çalışmaktayım 24 saat çalşıp 24 saat dınlenmekteyim aylık 360 saat çalşıyorum ve fazla mesai ücreti verilmiyor asgari ücretle çalışmaktayım.Çalıştıgım günlerde imzalarım var(devir teslim,stok) hepsinde imzalarım var ve birçok tanıkta mevcut 2 kişi çalşıyoruz işten çıkmayı düşünüyorum fazla mesailerim için dava açmak istiyorum nasıl bir yol izlemeliyim
Merhaba,
Fazla mesaileriniz için İş Mahkemelerinde dava açmanız gerekmektedir.
İŞ YERINDE Fazla çalışıyoruz Özel güvenlik olarak
Bayram tatil demeden Fazla mesai almıyorum Bordroyo imza atmıyorum 3 senedir Bankadan ihtirazi kayıt nasıl düşerim Dekontamı yazmam gerek Banka bunu şirkete bildirirmi
Merhaba,
İhtirazi kayıt : …. şeklinde yazsanız dahi yeterli olacaktır.
Merhaba, ben 2yıldır bir açık hava reklam şirketinde çalışmaktayım,2 gün önce amirimle tartışmam sonucunda bana 2 tane savunma aldı sırf gıcıklığına olsun diye ,galiba işten çıkarmaya yönelik haraketler bunlar. Biz çarşamba günleri sabah 9’dan akşam gece 2 3 kadar çalışıyoruz hiç durmadan ve perşembe günü işe gelmiyoruz, ama hiçbirşekilde mesai ücretimizi vermiyorlar aynı zamanda bayram gunlerındede çalışıyoruz ama yine mesai ve ekstra ücretlerin hiçbirini vermiyorlar benım elimde gece çalıştığıma dail videolar mevcut, ben işten kendi isteğim ile ayrılsam mesai ücretlerini alamıyorum diyerekten tazminat alabilirmiyim ? alabilirsemde bu şirket vermez ise ne yapabilirim ?
Merhaba,
Fazla mesailerinizin ödenmemesi nedeniyle iş sözleşmenizi feshedebilirsiniz fakat tazminatınızı alabilmeniz için ileride açacağınız davada bu fazla çalışmalarınızı kanıtlamanız gerekmektedir. Fazla çalışmaları kanıtlamanın en sağlıklı yolu da iş arkadaşlarınızın tanıklık yapmasıdır.
Merhaba
Bir Şirkette yöneticiyim, haftada 5 gün 9.5 saat, 1 gün de 16 saat çalışıyoruz(sabahtan akşama). Sabah işe başlarken ve mesai biterken :
ad soyad tarih işyeri ismi yazarak imzaladığım Fatura ve sevk irsaliyelerinin fotoğraflarını aldım, işyerinde güvenlik kamerası kayıtlarını (farklı saatlerde) aldım.
Ay sonunda bordro imzalıyoruz, yılbaşında da fazla çalışmayı kabul ediyorum diye kağıt imzalattılar bu durumda mahkeme ne olur?
Merhaba,
Yönetici pozisyonunda olanlar Yargıtay kararları doğrultusunda fazla mesai ücreti hakkına sahip değildir. Bu nedenle herhangi bir dava açmanız halinde reddedilecektir.
cevap icin tesekkurler, market mudur yardimcisiyim. Bu da mi yonetici olarak geciyor?
Merhaba emre bey her hafta işe giriş çıkış saatleri yazan çift var bunu delil olarak gösterebilir mıyız
Merhaba,
Delil olarak kullanılabilir.
Iyi geceler emre bey ozel bir hastanede 5 yiLDAN BERI calisiyorum sabah 08:00 17:30 arasinda haftanin 5 gunu calisiyorum cumartesi 08:00 14:00 olarak calisiyorum 1 gunde pazar tatili günde 9.5 saat calisiyorum 1 saat cay ve yemek molasi oluyor diyorlar geri kalan 8.5 calismis oluyorum gunde hafta da 9.5 saatte hesaplandiginda ben 53.5 calisiyorum fazla calismis olmamin mesai parasini vermiyorlar ne yapmaliyim ayrica ayni hastanede 4 farkli konumlarda istemeyerk calisdim istemezsen istifanı yaz gitti dediler bana acikca tehtid edildim ne yapmaliyim
Merhaba,
Fazla çalışmalarınızın tahsiline yönelik dava açmanız gerekiyor. Bu davayı çalışmaya devam ederken de açabilirsiniz. Dava açmak istiyorsanız şartlar ve diğer hususları öğrenmek için iletişim bölümünden bize ulaşınız.
Tarafınıza bikaç defa mail attım acik. Geri dönüş beklemekteyim.. asliuslucan@hotmail.com
Merhaba,
Ofisimize iletilen maillere dönüş yapmaktayız. Dönüş yapılmamışsa kısa süre içerisinde mail yanıtı verilecektir.
Benim calistigim is yerinde ne kartli nede imzali giris yapiyoruz fakat bol bol mesai yapioruz bordrolarimiz tamamen net mesaisiz cikiyo peki nasil ispatlarim yazisma yapmiyorumda sahit de bulamam fotograf filan olurmu yani daha kolay delil olarak neler sunabilirim mahkemeye fazla mesaimi kanitlamak icin
Merhaba,
En sağlıklı kanıtlama yöntemi tanıklardır. Yazılı delilleriniz de olsa bunu tanık beyanıyla desteklemeniz gerekir.
Mehmet Bey Merhaba.
Yurtdisinda bir turk firmasinda 2 yil gorev yaptim.
hergun 3 saat ve pazar gunleri,Resmi tatillerde çalistim.
fazla mesailerimi talep ettigimde sirket odeme yapmadi ve bodrolarda fazla mesai sütunu boş bir sekilde imzaladim.
giriş çikiş saatlerimin excel,ekran görüntüsü.pkds kaydi mevcuttur.Nasil bir yol izlemeliyim?dava süresi ortalama ne kadar?
Cevabiniz icin simdiden cok tesekkur ederim.
Merhaba,
Davanız 1-1,5 yıl sürecektir. Bu süreçte fazla çalışma yaptığınıza dair tanık beyanlarına ihtiyaç duyulacaktır. Yalnızca yazılı evrakların varlığı yetmeyecektir. Bu nedenle en az 2 adet tanık bulabiliyor iseniz iletişim bölümünden bize ulaşınız davanız için detayları konuşalım.
Merhaba bir güvenlik şirketinde güvenlik görevlisi olarak çalışmaktayım bordrolarda mesailerimiz haftaici ve haftasonu olarak gozukmekte yanlız günlük 12saat çalışmaktayız ve ayda 10gun gece çalışıyorum iskanununda akşam 20:00sonraki çalışmalar gece çalışması olarak geçiyor ve 7.5 saatten fazlası mesai olarak verilmesi gerekiyor ama verilmiyor buradan yola çıkarak işçi haklı fesih yapılarak kıdem tazminatı alabilir miyim tesekkur ederim.
Merhaba,
Fazla mesai ücretlerinizin ödenmemesi nedeniyle iş sözleşmenizi feshedebilir ve kıdem tazminatınızı alabilirsiniz. İletişim bölümünden bize ulaşarak dava şartları için detaylıca konuşabiliriz.