İş kazası, işçinin bedenen veya ruhen zarara uğramasına neden olan ve işverenin sorumluluğu altında gerçekleşen olaylardır. İş kazası geçiren bir işçi, sadece SGK’dan aldığı geçici ödeneklerle yetinmek zorunda değildir. İşverenin gözetim borcunu yerine getirmemesi nedeniyle uğranılan zararlar için Maddi ve Manevi Tazminat Davası açma hakkı bulunur. Bu rehberde, tazminat kalemlerini, hesaplama yöntemlerini ve 2026 yılı uygulamalarını detaylandırdık.
Maddi Tazminat Neleri Kapsar?
Maddi tazminat, kaza olmasaydı işçinin malvarlığı ne durumda olacak idiyse, o durumun yeniden sağlanmasını amaçlar. TBK m. 54 kapsamında talep edilebilecek kalemler şunlardır:
- Tedavi Giderleri: SGK’nın karşılamadığı tüm tıbbi masraflar, yol giderleri, protez bedelleri.
- Geçici İş Göremezlik Zararı: Raporlu olunan dönemde maaşın tam alınamaması nedeniyle oluşan fark.
- Sürekli İş Göremezlik Zararı (Efor Kaybı): En önemli kalemdir. İşçide kalıcı bir sakatlık (maluliyet) oluşmuşsa, ömrü boyunca harcayacağı ekstra eforun maddi karşılığıdır.
- Destekten Yoksun Kalma Tazminatı: Eğer kaza ölümle sonuçlandıysa, ölenin yakınlarının (eş, çocuk, anne-baba) talep ettiği tazminattır.
Manevi Tazminat Nasıl Belirlenir?
Manevi tazminat, işçinin çektiği acı, elem ve ızdırabın bir nebze olsun dindirilmesi amacıyla verilir.
- Ölçü Nedir? Manevi tazminatın kesin bir matematiği yoktur. Ancak hakim; kazanın oluş şekline, işçinin maluliyet oranına, tarafların ekonomik durumuna ve işverenin kusur oranına göre hakkaniyete uygun bir rakam belirler.
- Zenginleşme Aracı Olamaz: Yargıtay, manevi tazminatın bir zenginleşme aracı olmaması gerektiğini, ancak caydırıcı olması gerektiğini vurgular.
Tazminat Hesaplamasında Kritik Kriterler
Rakiplerinizin önüne geçmenizi sağlayacak teknik bölüm burasıdır:
- Kusur Oranı: Bilirkişi, kazada işverenin % kaç, işçinin % kaç kusurlu olduğunu belirler. İşçinin kendi kusuru oranında tazminattan indirim yapılır.
- Maluliyet Oranı: Adli Tıp Kurumu veya hastaneden alınan rapordaki sakatlık yüzdesi (Örn: %15 maluliyet) hesaplamanın temelidir.
- Yaşam Tablosu (TRH 2010): Eskiden PMF tablosu kullanılırdı, artık Yargıtay TRH 2010 Yaşam Tablosu‘nu esas almaktadır. Bu tabloya göre işçinin muhtemel yaşam süresi (bakiye ömrü) hesaplanır.
- Ücret: Tazminat hesabı, işçinin kaza tarihindeki gerçek ücreti üzerinden yapılır. Bordroda asgari ücret gösterilse dahi, emsal ücret araştırması ile gerçek maaş tespit ettirilir.
Zamanaşımı Süresi
İş kazası nedeniyle açılacak tazminat davalarında genel zamanaşımı süresi 10 yıldır. Bu süre kaza tarihinden itibaren başlar. Ancak, eğer maluliyet oranı (sakatlık) sonradan artmışsa veya değişmişse, zamanaşımı rapor tarihinden itibaren yeniden işlemeye başlayabilir.
Sık Sorulan Sorular (SSS)
1. Sigortasız işçi tazminat alabilir mi?
Evet. İşçinin sigortasız olması işverenin suçudur. Mahkeme sürecinde önce sigortalılık tespiti yapılır, ardından tazminat hesaplanır. Hak kaybınız olmaz.
2. İşveren iflas ederse paramı kimden alırım?
Maddi ve manevi tazminat işverenden istenir. Ancak işverenin “İşveren Mali Mesuliyet Sigortası” varsa, tazminatın önemli bir kısmı sigorta şirketinden tahsil edilebilir. Ayrıca “Güvence Hesabı” bazı durumlarda devreye girebilir.
3. Dava ne kadar sürer?
İş kazası davaları teknik davalardır. Kusur raporu, maluliyet raporu ve aktüerya (hesap) raporu süreçleri nedeniyle ortalama 2 yıl ile 3 yıl arasında sürebilmektedir.
4. Önce hangi davayı açmalıyım?
Eğer SGK kazayı “iş kazası” olarak kabul etmediyse, önce “İş Kazasının Tespiti Davası“ açılmalı, bu dava kazanıldıktan sonra tazminat davası açılmalıdır.
İş Kanunu’na buradan ulaşabilirsiniz.
Avukat Mehmet Emre Ulusoy’un Notu
Unutmayın; Yargıtay’a göre, makbuz niteliğindeki bu belgeler, eğer gerçek zararı karşılamıyorsa davada geçersiz sayılabilir. Ancak yine de süreç başında elinizi zayıflatmamak adına, avukatınıza danışmadan işverenin uzattığı hiçbir belgeyi imzalamamanızı, özellikle ‘tüm haklarımı aldım’ ibareli kağıtlara dikkat etmenizi öneririm. Gerçek tazminatınız, size teklif edilenin 10 katı olabilir.”
“İbraname İmzalarken Dikkat! Haklarınızdan Vazgeçmeyin”
“İş kazası sonrası işverenler veya sigorta şirketleri, işçiye cüzi bir miktar ödeme yaparak ‘hiçbir alacağım kalmamıştır’ yazılı ibranameler imzalatmak isteyebilirler.
Diğer önemli husus da şikayet hakkı ile tazminat hakkının karıştırılmasıdır. İşverenin veya yetkili ilgilinin iş kazası nedeniyle ceza yargılamasına tabi tutulması ayrı, maddi manevi tazminat talep edilen bu dava ayrıdır. Dolayısıyla ceza yargılamasında şikayetten vazgeçmek, tazminat davası açma hakkını ortadan kaldırmaz.
İş kazası hususunda avukat desteğine ve hukuki bilgiye ulaşmak isteyen kişiler iletişim bölümünden bize ulaşabilir. Ofisimize ulaşmak için :
merhaba.iş kazası sonucu maddi ve manevi tazminat davası açıldığında ve maddi tazminatın reddine karar verilirse,davacı avukatı bu red olan maddi tazminat için davacıdan vekalet ücreti talep etme hakkına sahipmidir? teşekkürler.
Avukat bey eşim (kendisi emekli sandığına bağlı uzman kadrosunda memur olarak çalışmaktadır. olay tarihinde 42 yaşındadır.) 2010 yılının aralık ayında iş yerinde düşmek (büronun koridorlarının mineflo olan yerlerinin çamaşır suyu nedeniyle paspas yapılması, yerlerin kaygan olması ve uyarı tabelası olmaması nedeniyle işyerinde mesai saatleri içerisinde düşmüştür.) suretiyle kalçası kırılmıştır. kalçanın om tabir edilen kafası kopmuş ve parçalı bir kırık oluşmuştur. kendisine total protez tabir edilen bir protez takılmıştır. bu protezin ömrü en fazla 20-25 yıldır sonra tekrar ameliyatla değişmesi gerekecektir. şuan görünüşte bir şey sorun gözükmemesine rağmen fiziksel aktiviteleri kısıtlanmıştır. buna bağlı kilo problemi ortaya çıkmış ve buna bağlı da kalp sorunu ortaya çıkmıştır.
bizim bu olayla maddi manevi tazminatla ilgili ne yapmamız gerekir. ayrıca kendisine raporlu olduğu 5-6 ay süresince hafta tatili ve ek ödemeleri ödenmemiştir.
şimdiden vereceğiniz bilgiler için teşekkür ederek, saygılar sunarım.
İş yerindeki yoldan giderken üzerime iskele yıkıldı ve sağ bacagim kırıldı üçbuçuk aylık rapordan sonra işe başladım ama hala platin duruyor bacağimda kaza 17.04.2013 tarihinde oldu ben uzlaşma talebinde bulundum ama karşı taraf daha benle iletişime geçmedi ben tazminat davası açsam ne kadarlik bir tazminat davasi açabilirim vede ne kadar tazminat alabilirim şimdiden yardımlarınız için teşekkür ederim
Merhaba,
Şayet iş kazasına bağlı olarak işten çıkarma işlemi gerçekleştirilise ‘işe iade davası’ ve buna bağlı olarak kıdem ihbar tazminatı haklarınıza dair dava açabilirsiniz.
Dosyanızı bir avukat aracılığıyla takip etmeniz nedeniyle sizlere bilgi verememekteyiz. Avukatınız bu hususta size en doğru bilgiyi aktaracaktır.
Merhaba,
İş kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat davası açılabilir. Kısmi sigortalı olması veya emekli olması buna engel değildir, bilginize.
Merhaba,
2012 yılında ev satın aldık. 2 senedir oturmaktayız. Bizden 2 önceki ev sahibinin döneminde 2006 yılında apartmanda ölümlü bir iş kazası gerçekleşmiş ve sgk işçinin varislerine ödemeler yapmış. SGK 2006 yılında yaptığı ödemeleri geri almak için 1 ay önce dava açmış ve şu anki kat maliki olarak parayı bizden talep ediyor. Biz iş kazası sırasında ve SGK bu ödemeleri yaptığı sırada malik değildik. 8 yıl önceki ve hiç bir ilgimiz olmayan bir olay yüzünden bizden faizsiz 10.000 TL para istiyorlar. Bu parayı ödemek zorundamıyız. Kaza zamanındaki ev sahibinin ödemesi gerekmez mi
Merhaba,
Davada husumet itirazsında bulunacaksınız. Yani bahsettiğiniz üzere söz konusu zaman diliminde binada oturmadığınızı beyan edecek ve buna bağlı olarak evraklarınızı mahkemeye ibraz edeceksiniz.
iyi günler avukat bey ben 2013 kasım ayında iş kazası geçirdim bugün istirahat raporlarım biti elimde bir kısım özür kaldı heyet kontrollleri bitene kadar işyerinde tekrar çalışamam gerekiyormuş iş yerine gitiğimde iş yeri sahibi ile tartışma yaşadık ve hakeret etiiği için karakola gidip şikayetçi oldum bugünde işe gitmedim buna bağlı olarak yarın işe gitmessem tazminatımla ilgili sıkıntı yaşarmıyım nasıl bir yol izlemeliyim
Merhaba,
İş kazası ile iş yerinde işveren ile tartışma yaşamanız farklı hususlar. Her iki olgu farklı olup iş kazası neticesinde kazanacağınız tazminat etkilenmeyecektir. İşe nedensiz gitmemeniz halinde işvereniniz tarafından tutanak tutularak iş sözleşmeniz feshedilebilir ve buna bağlı olarak kıdem tazminatı vb. haklarınızı alamazsınız.
öncelik le iyi gunler mehmet emre bey 04.12.2013 tarihinde is kazasi geçirdim sağ ayağım diz kapağın sağ sol tarafından parçalı kırık olarak ve sağ kol dirsek ten kırıldı ve hala raporluyum ne yapmam lazım ve dava açsam ne kadar ücret alarim
Merhaba,
İş kazası halinde Sosyal Güvenlik Kurumu bir soruşturma başlatır ve müfettişler kanalıyla bir maluliyet raporu hazırlatır. Bu rapor neticesinde meydana gelen iş kazasından ne kadar hasar aldığınız ortaya çıkar. Buna bağlı olarak da dava açmak daha sağlıklıdır. Tabii ki rapor gelmeden de davanızı açabilirsiniz fakat mahkeme SGK’nın araştırmasını bekleyecektir.
Dava açıldığı zaman alacağınız tazminat konusunda bir bilgi verememekteyiz, bu husus sizin maaşınıza, maluliyet durumunuza vb. etkenlere göre değişkenlik göstermektedir ve dava sürecinde bilirkişiler tarafından tespit edilmektedir.
Merhaba. Öncelikle sizden yardım istiyorum çünkü zor durumdayız. Babam çalışırken fabrikanın ustabaşıymış ve orada çalışan işçilerden biri parmağını makinaya sıkıştırıyor babamda makinayı kapatıyor sonra sigorta bu adama para ödüyor sigorta % 70 iş yerini % 15 babamı % 15 de iş kazası geçiren adamı suçlu buluyor sigorta bu parayı babamdan veya iş yerinden almak için dava açıyor iş yeri, yok isim değiştirip kaçmış bulunmuyor yani. Bu durumda babam kalıyor şöyle bir durum var babam 5 yıl önce vefat etti vefat etmeden önce hiçbir şekilde bu davadan haberimiz yoktu vefat ettilkten sonra mahkemeden biten davanın kağıtları geldi biz şok olduk hiçbirşeyden haberimiz yok neyse annem davaya gitti biz maduruz benim çocuklarım yetim ben bu parayı ödeyemem gücüm yok diyor hiçbir şekilde önemsemiyorlar sonra biz temyize gönderdik temyizde onları haklı buldu ve biz şuan davalıyız 45.000 tl yi nasıl ödeyeceğiz bilmiyoruz bizim burada suçumuz ne bu parayı nasıl öderiz bilmiyorum lütfen yardım edin sizden bilgi istiyorum. Teşekkür ederim.
Merhaba,
Dosyanızda yapabilecek herhangi bir işlem kalmamış karar kesinleşmiştir. Maalesef o bedeli ödemekle mükellefsiniz.
Babanız adına kayıtlı menkul gayri menkul yoksa babanızdan kalan mirası reddederek borçtan kurtulma olanağınız var 🙂