Trafik kazaları ne yazık ki sadece maddi hasarla kalmayıp, can kayıplarına da yol açabilmektedir. Bir yakının trafik kazasında vefat etmesi, geride kalanlar için tarifi imkansız bir manevi acının yanı sıra, ekonomik olarak da büyük bir yıkıma sebep olabilir. Türk Borçlar Kanunu, bu acı kayıpların telafisi mümkün olmasa da, geride kalanların (eş, çocuk, anne-baba) mağduriyetini bir nebze olsun gidermek adına Maddi ve Manevi Tazminat hakkı tanımıştır.
Bu yazımızda, ölümlü trafik kazaları sonrasında hak sahiplerinin talep edebileceği tazminat türlerini, hesaplama yöntemlerini ve dava sürecini detaylandırdık.
Kimler Tazminat Davası Açabilir?
Ölümlü trafik kazalarında tazminat hakkı sahipleri, vefat eden kişinin desteğinden mahrum kalan yakınlarıdır.
- Maddi Tazminat (Destekten Yoksun Kalma) İçin:
- Ölenin eşi ve çocukları (Yasal karine gereği destek aldıkları varsayılır).
- Ölenin anne ve babası (Destek aldıklarını ispatlamaları gerekebilir).
- Ölenin sağlığında düzenli olarak maddi destek sağladığı diğer kişiler (Örn: Burs verdiği öğrenci, bakımını üstlendiği akraba).
- Manevi Tazminat İçin:
- Ölenin yakınları (Eş, çocuk, anne, baba, kardeşler). Vefat edenle arasında güçlü bir duygusal bağ bulunan nişanlısı dahi manevi tazminat talep edebilir.
Talep Edilebilecek Tazminat Kalemleri Nelerdir?
Ölümle sonuçlanan kazalarda talep edilebilecek maddi zararlar şunlardır:
- Destekten Yoksun Kalma Tazminatı: Ölen kişi yaşasaydı, yakınlarına sağlayacağı maddi desteğin peşin olarak hesaplanıp ödenmesidir.
- Cenaze ve Defin Giderleri: Cenazenin nakli, kefen, mezar yeri, yemek gibi yapılan tüm masraflar.
- Tedavi Giderleri: Eğer kaza anında ölüm gerçekleşmemiş, kişi hastanede bir süre tedavi görüp sonra vefat etmişse, bu süreçteki hastane masrafları.
Dava Kimlere Karşı Açılır?
Tazminat davası, kazada kusurlu olan taraf ve onun sorumluluğunu üstlenen kurumlara karşı müteselsilen (birlikte) açılabilir:
- Araç Sürücüsü: Kazayı yapan kusurlu şoför.
- Araç Sahibi (İşleten): Ruhsat sahibi.
- Sigorta Şirketi: Aracın Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (Trafik Sigortası) ve varsa İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası (Kasko) şirketi.
Önemli: Sigorta şirketleri sadece maddi tazminattan (poliçe limitleri dahilinde) sorumludur. Manevi tazminat genellikle sürücü ve araç sahibinden talep edilir.
Tazminat Hesaplaması Nasıl Yapılır?
Destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanırken şu kriterler dikkate alınır:
- Ölenin yaşı ve muhtemel yaşam süresi (TRH-2010 Tablosu kullanılır).
- Ölenin aylık kazancı (Maaş bordrosu yoksa emsal ücret araştırması yapılır).
- Geride kalan hak sahiplerinin yaşları ve destek süreleri.
- Kazadaki kusur oranları (Kusur ne kadar azsa tazminat o kadar artar).
Bu hesaplama, uzman aktüerya bilirkişileri tarafından yapılan teknik bir işlemdir.
Zamanaşımı Süresi
Ölümlü trafik kazalarında dava açma süresi, Türk Ceza Kanunu’ndaki “Ceza Zamanaşımı” sürelerine tabidir.
- Ölümlü kazalarda (Taksirle öldürme suçu oluştuğu için) zamanaşımı süresi 15 yıldır.
- Bu süre, kazanın olduğu tarihten itibaren başlar.
İş Kazası Sayılan Ölümlü veya Yaralanmalı Trafik Kazaları
Meydana gelen trafik kazası, işverenin tahsis ettiği bir taşıt ile işe gidiş geliş esnasında veya işin yapıldığı esnada meydana gelmişse ve çalışan bedenen veya ruhen zarara uğramışsa meydana gelen trafik kazası iş kazası olarak değerlendirilecektir. Buna ilişkin yazımızı okuyabilirsiniz : Trafik İş Kazası Nedeniyle Maddi ve Manevi Tazminat
Avukat Mehmet Emre Ulusoy’un Notu
“Trafik kazası tazminatlarında en sık karşılaştığımız mağduriyet, kazazedelerin sigorta şirketlerine bireysel başvuru yapıp ‘Size şu kadar ödeme çıktı, imzalayın hemen yatıralım’ tekliflerini kabul etmeleridir.
Sigorta şirketleri genellikle aktüeryal hesaplamayı en alt sınırdan yaparak, gerçek hakkınızın çok altında (bazen yarısı kadar) ödeme teklif ederler. Ve maalesef ibraname imzaladığınız için sonradan dava açma hakkınız kısıtlanabilir. Bu nedenle sigorta şirketinin teklifini, uzman bir avukata hesaplatmadan kesinlikle kabul etmeyiniz veya ibraname imzalamayınız.”
Sık Sorulan Sorular
Dava açmadan sigortadan para alınabilir mi?
Evet. Dava açmadan önce sigorta şirketine başvuru zorunluluğu vardır. Sigorta şirketi 15 gün içinde ödeme yapmazsa veya eksik ödeme yaparsa, Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurulabilir. Tahkim süreci mahkemeye göre çok daha hızlı (ortalama 4-6 ay) sonuçlanır.
Kazada ölen kişi tam kusurluysa tazminat alınabilir mi?
Eğer ölen sürücü %100 kusurluysa (tek taraflı kaza gibi), Yargıtay’ın güncel içtihatlarına göre mirasçıları kendi sigorta şirketinden destekten yoksun kalma tazminatı alamazlar. Ancak araçta yolcu konumunda olanlar her halükarda tazminat alabilir.
Manevi tazminat miktarı neye göre belirlenir?
Manevi tazminatın kesin bir hesaplama formülü yoktur. Hakimin takdir yetkisindedir. Olayın oluş şekli, kusur durumu, tarafların ekonomik gücü ve duyulan acının büyüklüğüne göre “zenginleşme aracı olmayacak ancak caydırıcı olacak” bir miktar belirlenir.
Merhaba
Dun arkasasima motorla giderken araca carpti aracin sahibi once indi arkadasima bakti ve sonra da arabaya binip kacti ve sonrasinda geri emniyete teslim olmus arkadasimn sadece ayak bilegi kirildi ve baska biseyi yok arkadasimin dedigine gore alkolluydu veya baska bisey icmis diyodu kan testi ve darp raporu almis aracin sahibi alkollu veya baska bisey olsaydi emniyet yarim saat sonra burakirmiydi arkadasim tazminat davasi acanilirmi surumu kaybettim naptimi bilmedim arabaya bindim ve sonra arabayi boyere buraktim nereye buraktigimida bilmiyom ve sonra kendime gelince direk emniyete geldim demis sizce mahkemede ne olur cevabiniz icin simdiden tesekkur ederim
benım bir sorum olacak … bnm eşim şerit ihlali nedeniyle kazada %70 suçlu cıktı fakat kaza yapan karsı taraf ehlıyetsız motorsıklet kullanıyrdu… karsı taraf gecıcı yaralandı maddı ve manevı tazmınata mağdur kaldık… rakam cok yüksek hafifletme gbı bı hakkımız var mı ?
Şayet temyiz süreniz kaçmamış ise dosyanızı temyiz edebilirsiniz.
SLM BEN 2002 YILINDA BİR TRAFIK KAZSI SONUCU YÜZDE52 SAKAAT KALDIM DAVA AÇARSAM ZAMAN AŞİMİNA UĞRARMİ SAYGILARIMLA BILGNZE ARZ EDERİM
Merhaba,
Maluliyet raporunuz ne zaman elinize ulaştı ?
2010da yüzde 52 raorum var
Merhaba,
Zamanaşımı 10 yıldır. Bu nedenle yüksek ihtimalle dosyanız zamanaşımına uğramıştır. Yine de evraklarınızı incelemekte fayda var.
Merhaba,
Yapılmış olan kazaya dair tutanaklar ve bilirkişi raporları önem taşır. İlgili raporları tarafımıza ulaştırabilirseniz yardımcı olabiliriz.
Emre bey bundan 5 ay önce babamın kullanmış oldugu 100 cc lik motor başka bi araçla çarpıştı babam hayatını kaybetti ama trafik tutanaginda 8 de 8 babama suç vermiş ama dava halen devam ediyo karşı tarafın hızlı geldiği frene basmadigi vs ne yapmamız lazim
Merhaba,
Davanızda bilirkişi raporuna itiraz etmeniz gerekiyor.
iiide hocam yukarda bi yorumunuz dikkatimi çekti , 8/8 haklı iseniz manevi tazminat davası açabilirsiniz die birine yorum yapmışsınız..ben bi tarfik kazasında 8/8 haklı iken davayı kaybettim bunlarıda söyleyin lütfen insanlara umut verip paralarını alıyosunuz sonra kaybettik diyorsunuz
Merhaba,
Sizin dosyanızda farklı bir husus mevcuttur. Lütfen her dosyayı aynı kefeye koymayınız ve kesin hüküm vermeyiniz.
merhaba
ben tek tarafli kaza yaptim yanimdaki bir kisi oldu iki kiside yaralandi kanimda uyusturu madde cikti
olen kisininde kaninda uyusturucu madde vardi ve asiri alkolluydu adli tip raporlarinda bunlar cikti maddi tazminat taleb edebilirlermi ailesi benden
cevaplariniz icin tesekkur ederim.
Merhaba,
Kusur sizde olduğu için maddi ve manevi tazminat talep edebilirler.
Merhaba
10.2.2015 tarihinde trafik kazası geçirdim dört yol’da karşı taraftaki adam kirmizi ışıkta geçip 130 km hızla bana vuruyor mobese kamerlarindan görüldüğü gibi %100 karşı taraftaki adam suçlu çıkti o yüzden aracimin masrafını karşı tarafın sigortası karsiyalayackti sigorta da aracimi perte çıkardı karşı tarafta hiç bir yaralanma Yok ama benim başıma 3-4cm kesik olduğundan 6 tane dikiş atildi böyle bi durumda ben hakkımı nasıl araya bilirim daha hiç bir mahkeme dayı olmadı…
Merhaba,
Trafik kazası nedeniyle tazminat davası açabilirsiniz.
Merhaba, geçen ay minübüsle tırın dorsesine çarptık. dayım ve ablam olay yerinde vefat etti. 7 kişi yaralıyız. tutanaklarda hız ve şerit ihlali tıra verildi. haklarımız nelerdir ? tahmini ne kadar ceza alır ? lütfen yardımcı olur musunuz ?
Merhaba,
Sizlere mail attık fakat ulaşmamış olabilir. Her ihtimale karşı internet sitemizde yer alan iletişim numaralarımızdan bizlere ulaşabilirsiniz.
selamlar 2013 7 ayda tek taraflı kaza yaptık uyumadan dolayı pazarcılık yapıyoruz izmir dikili pazarına giderken yanımızdaki sigortalı çalısan kardesimize beline 8 platin takıldı trafik sigortasından para alabilirmiyiz.not işe gittiğimiz için iş kazası gösterdik ne yapabiliriz tesekkür ederim
Merhaba,
Savcılık dosyası ve diğer evrakların tarafımıza ulaştırılması gerekmektedir. Burada kusur tahminimce sizlere verilmiştir ve bu nedenle tazminat alabilmeniz mümkün görünmemektedir.