Trafik kazaları ne yazık ki sadece maddi hasarla kalmayıp, can kayıplarına da yol açabilmektedir. Bir yakının trafik kazasında vefat etmesi, geride kalanlar için tarifi imkansız bir manevi acının yanı sıra, ekonomik olarak da büyük bir yıkıma sebep olabilir. Türk Borçlar Kanunu, bu acı kayıpların telafisi mümkün olmasa da, geride kalanların (eş, çocuk, anne-baba) mağduriyetini bir nebze olsun gidermek adına Maddi ve Manevi Tazminat hakkı tanımıştır.
Bu yazımızda, ölümlü trafik kazaları sonrasında hak sahiplerinin talep edebileceği tazminat türlerini, hesaplama yöntemlerini ve dava sürecini detaylandırdık.
Kimler Tazminat Davası Açabilir?
Ölümlü trafik kazalarında tazminat hakkı sahipleri, vefat eden kişinin desteğinden mahrum kalan yakınlarıdır.
- Maddi Tazminat (Destekten Yoksun Kalma) İçin:
- Ölenin eşi ve çocukları (Yasal karine gereği destek aldıkları varsayılır).
- Ölenin anne ve babası (Destek aldıklarını ispatlamaları gerekebilir).
- Ölenin sağlığında düzenli olarak maddi destek sağladığı diğer kişiler (Örn: Burs verdiği öğrenci, bakımını üstlendiği akraba).
- Manevi Tazminat İçin:
- Ölenin yakınları (Eş, çocuk, anne, baba, kardeşler). Vefat edenle arasında güçlü bir duygusal bağ bulunan nişanlısı dahi manevi tazminat talep edebilir.
Talep Edilebilecek Tazminat Kalemleri Nelerdir?
Ölümle sonuçlanan kazalarda talep edilebilecek maddi zararlar şunlardır:
- Destekten Yoksun Kalma Tazminatı: Ölen kişi yaşasaydı, yakınlarına sağlayacağı maddi desteğin peşin olarak hesaplanıp ödenmesidir.
- Cenaze ve Defin Giderleri: Cenazenin nakli, kefen, mezar yeri, yemek gibi yapılan tüm masraflar.
- Tedavi Giderleri: Eğer kaza anında ölüm gerçekleşmemiş, kişi hastanede bir süre tedavi görüp sonra vefat etmişse, bu süreçteki hastane masrafları.
Dava Kimlere Karşı Açılır?
Tazminat davası, kazada kusurlu olan taraf ve onun sorumluluğunu üstlenen kurumlara karşı müteselsilen (birlikte) açılabilir:
- Araç Sürücüsü: Kazayı yapan kusurlu şoför.
- Araç Sahibi (İşleten): Ruhsat sahibi.
- Sigorta Şirketi: Aracın Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (Trafik Sigortası) ve varsa İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası (Kasko) şirketi.
Önemli: Sigorta şirketleri sadece maddi tazminattan (poliçe limitleri dahilinde) sorumludur. Manevi tazminat genellikle sürücü ve araç sahibinden talep edilir.
Tazminat Hesaplaması Nasıl Yapılır?
Destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanırken şu kriterler dikkate alınır:
- Ölenin yaşı ve muhtemel yaşam süresi (TRH-2010 Tablosu kullanılır).
- Ölenin aylık kazancı (Maaş bordrosu yoksa emsal ücret araştırması yapılır).
- Geride kalan hak sahiplerinin yaşları ve destek süreleri.
- Kazadaki kusur oranları (Kusur ne kadar azsa tazminat o kadar artar).
Bu hesaplama, uzman aktüerya bilirkişileri tarafından yapılan teknik bir işlemdir.
Zamanaşımı Süresi
Ölümlü trafik kazalarında dava açma süresi, Türk Ceza Kanunu’ndaki “Ceza Zamanaşımı” sürelerine tabidir.
- Ölümlü kazalarda (Taksirle öldürme suçu oluştuğu için) zamanaşımı süresi 15 yıldır.
- Bu süre, kazanın olduğu tarihten itibaren başlar.
İş Kazası Sayılan Ölümlü veya Yaralanmalı Trafik Kazaları
Meydana gelen trafik kazası, işverenin tahsis ettiği bir taşıt ile işe gidiş geliş esnasında veya işin yapıldığı esnada meydana gelmişse ve çalışan bedenen veya ruhen zarara uğramışsa meydana gelen trafik kazası iş kazası olarak değerlendirilecektir. Buna ilişkin yazımızı okuyabilirsiniz : Trafik İş Kazası Nedeniyle Maddi ve Manevi Tazminat
Avukat Mehmet Emre Ulusoy’un Notu
“Trafik kazası tazminatlarında en sık karşılaştığımız mağduriyet, kazazedelerin sigorta şirketlerine bireysel başvuru yapıp ‘Size şu kadar ödeme çıktı, imzalayın hemen yatıralım’ tekliflerini kabul etmeleridir.
Sigorta şirketleri genellikle aktüeryal hesaplamayı en alt sınırdan yaparak, gerçek hakkınızın çok altında (bazen yarısı kadar) ödeme teklif ederler. Ve maalesef ibraname imzaladığınız için sonradan dava açma hakkınız kısıtlanabilir. Bu nedenle sigorta şirketinin teklifini, uzman bir avukata hesaplatmadan kesinlikle kabul etmeyiniz veya ibraname imzalamayınız.”
Trafik kazası tazminat süreçleri; sigorta şirketleriyle yazışmalar, maluliyet oranlarının tespiti ve aktüerya hesaplamaları gibi teknik detaylar içerir. Hak kaybına uğramamak ve sigorta şirketlerinin eksik ödemelerinin önüne geçmek için sürecin başından itibaren uzman bir avukatla ilerlemek büyük önem taşır. Değerlendirme ve hukuki destek için bizimle iletişime geçebilirsiniz : İletişim
Sık Sorulan Sorular
1. Trafik kazası sonrası kimler tazminat davası açabilir?
Trafik kazası sonucunda bedensel bir yaralanma (maluliyet) meydana gelmişse, yaralanan kişinin bizzat kendisi maddi ve manevi tazminat davası açabilir. Kaza sonucunda ölüm meydana gelmişse, vefat edenin desteğinden yoksun kalan yakınları (eşi, çocukları, anne-babası veya bakımını üstlendiği diğer kişiler) destekten yoksun kalma tazminatı (maddi) ve manevi tazminat talep edebilirler.
2. Trafik kazası tazminat davası kimlere karşı açılır?
Trafik kazalarından kaynaklanan zararların tazmini için dava; kazada kusurlu olan araç sürücüsüne, aracın ruhsat sahibine (işleten) ve aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasını (Trafik Sigortası) yapan sigorta şirketine karşı (müştereken ve müteselsilen) açılabilir. Manevi tazminat talepleri ise kural olarak sigorta şirketine yöneltilemez; sürücü ve araç sahibinden talep edilir.
3. Dava açmadan önce sigorta şirketine başvuru yapmak zorunlu mu?
Evet, zorunludur. Karayolları Trafik Kanunu’na göre, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat (bedeni hasar, ölüm, değer kaybı vb.) talepleri için dava açmadan veya Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurmadan önce, ilgili sigorta şirketine yazılı olarak başvurulması şarttır. Sigorta şirketi 15 gün içinde cevap vermezse veya talebi eksik karşılarsa yasal yollara başvurulabilir.
4. Trafik kazası tazminatı (bedeni hasar/maluliyet) nasıl hesaplanır?
Tazminat miktarını belirleyen dört temel unsur vardır:
- Kazazedenin yaşı (kalan ömür süresi),
- Kaza tarihindeki belgelenebilir net geliri (maaşı),
- Kusur oranı (karşı tarafın yüzde kaç kusurlu olduğu),
- Adli Tıp veya tam teşekküllü hastaneden alınacak kalıcı iş gücü kaybı (maluliyet) oranı. Bu veriler ışığında aktüerya uzmanı bilirkişiler tarafından detaylı bir hesaplama yapılır.
5. Araç değer kaybı tazminatı nedir, nasıl alınır?
Trafik kazası sonrası onarım gören bir aracın, ikinci el piyasasındaki satış değerinde meydana gelen düşüşe “araç değer kaybı” denir. Kazada %100 kusurlu olmamak şartıyla, aracınızda oluşan değer kaybını karşı tarafın trafik sigortasından talep edebilirsiniz. Değer kaybı, aracın markası, modeli, kilometresi ve hasarın boyutu dikkate alınarak hesaplanır.
6. Trafik kazası tazminat davalarında zamanaşımı süresi ne kadardır?
Trafik kazalarında maddi ve manevi tazminat davası açma süresi, kazayı ve faili öğrenme tarihinden itibaren 2 yıl ve her halükarda kazanın üzerinden 10 yıldır. Ancak, trafik kazası aynı zamanda ceza kanunlarında suç teşkil ediyorsa (taksirle yaralama veya ölüm gibi) ve ceza zamanaşımı süresi daha uzunsa, tazminat davalarında da bu uzamış ceza zamanaşımı süresi (örneğin ölümlü kazalarda 15 yıl) uygulanır.
7. Yaya veya yolcu iken trafik kazası geçirdim, tazminat hakkım var mı?
Evet, kesinlikle vardır. Yolcuların (otobüs, minibüs veya özel araç fark etmeksizin) ve yayaların kural olarak kazanın oluşumunda kusuru bulunmadığı kabul edilir. Bu nedenle yaralanan bir yolcu veya yaya, kazaya karışan ve kusuru bulunan araçların sürücülerinden, sahiplerinden ve sigorta şirketlerinden tazminat talep edebilir.
8. Trafik kazası tazminat süreci ne kadar sürer? (Mahkeme vs. Sigorta Tahkim)
Süreç, tercih edilen hukuki yola göre değişir. Asliye Ticaret veya Asliye Hukuk Mahkemelerinde açılacak bir davanın sonuçlanması ortalama 1,5 – 3 yıl sürebilmektedir. Ancak maddi tazminat (ve değer kaybı) talepleri için Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurulması halinde, süreç çok daha hızlı işlemekte ve genellikle 4 ila 6 ay içerisinde karar çıkmaktadır. Hangi yolun lehinize olacağına avukatınızla birlikte karar vermeniz en doğrusudur.
9. Kazada ölen kişi tam kusurluysa tazminat alınabilir mi?
Eğer ölen sürücü %100 kusurluysa (tek taraflı kaza gibi), Yargıtay’ın güncel içtihatlarına göre mirasçıları kendi sigorta şirketinden destekten yoksun kalma tazminatı alamazlar. Ancak araçta yolcu konumunda olanlar her halükarda tazminat alabilir.
10. Manevi tazminat miktarı neye göre belirlenir?
Manevi tazminatın kesin bir hesaplama formülü yoktur. Hakimin takdir yetkisindedir. Olayın oluş şekli, kusur durumu, tarafların ekonomik gücü ve duyulan acının büyüklüğüne göre “zenginleşme aracı olmayacak ancak caydırıcı olacak” bir miktar belirlenir.
SLM BEN 2002 YILINDA BİR TRAFIK KAZSI SONUCU YÜZDE52 SAKAAT KALDIM DAVA AÇARSAM ZAMAN AŞİMİNA UĞRARMİ SAYGILARIMLA BILGNZE ARZ EDERİM
Merhaba,
Maluliyet raporunuz ne zaman elinize ulaştı ?
2010da yüzde 52 raorum var
Merhaba,
Zamanaşımı 10 yıldır. Bu nedenle yüksek ihtimalle dosyanız zamanaşımına uğramıştır. Yine de evraklarınızı incelemekte fayda var.
Merhaba,
Yapılmış olan kazaya dair tutanaklar ve bilirkişi raporları önem taşır. İlgili raporları tarafımıza ulaştırabilirseniz yardımcı olabiliriz.
Emre bey bundan 5 ay önce babamın kullanmış oldugu 100 cc lik motor başka bi araçla çarpıştı babam hayatını kaybetti ama trafik tutanaginda 8 de 8 babama suç vermiş ama dava halen devam ediyo karşı tarafın hızlı geldiği frene basmadigi vs ne yapmamız lazim
Merhaba,
Davanızda bilirkişi raporuna itiraz etmeniz gerekiyor.
iiide hocam yukarda bi yorumunuz dikkatimi çekti , 8/8 haklı iseniz manevi tazminat davası açabilirsiniz die birine yorum yapmışsınız..ben bi tarfik kazasında 8/8 haklı iken davayı kaybettim bunlarıda söyleyin lütfen insanlara umut verip paralarını alıyosunuz sonra kaybettik diyorsunuz
Merhaba,
Sizin dosyanızda farklı bir husus mevcuttur. Lütfen her dosyayı aynı kefeye koymayınız ve kesin hüküm vermeyiniz.
merhaba
ben tek tarafli kaza yaptim yanimdaki bir kisi oldu iki kiside yaralandi kanimda uyusturu madde cikti
olen kisininde kaninda uyusturucu madde vardi ve asiri alkolluydu adli tip raporlarinda bunlar cikti maddi tazminat taleb edebilirlermi ailesi benden
cevaplariniz icin tesekkur ederim.
Merhaba,
Kusur sizde olduğu için maddi ve manevi tazminat talep edebilirler.
Merhaba
10.2.2015 tarihinde trafik kazası geçirdim dört yol’da karşı taraftaki adam kirmizi ışıkta geçip 130 km hızla bana vuruyor mobese kamerlarindan görüldüğü gibi %100 karşı taraftaki adam suçlu çıkti o yüzden aracimin masrafını karşı tarafın sigortası karsiyalayackti sigorta da aracimi perte çıkardı karşı tarafta hiç bir yaralanma Yok ama benim başıma 3-4cm kesik olduğundan 6 tane dikiş atildi böyle bi durumda ben hakkımı nasıl araya bilirim daha hiç bir mahkeme dayı olmadı…
Merhaba,
Trafik kazası nedeniyle tazminat davası açabilirsiniz.
Merhaba, geçen ay minübüsle tırın dorsesine çarptık. dayım ve ablam olay yerinde vefat etti. 7 kişi yaralıyız. tutanaklarda hız ve şerit ihlali tıra verildi. haklarımız nelerdir ? tahmini ne kadar ceza alır ? lütfen yardımcı olur musunuz ?
Merhaba,
Sizlere mail attık fakat ulaşmamış olabilir. Her ihtimale karşı internet sitemizde yer alan iletişim numaralarımızdan bizlere ulaşabilirsiniz.
selamlar 2013 7 ayda tek taraflı kaza yaptık uyumadan dolayı pazarcılık yapıyoruz izmir dikili pazarına giderken yanımızdaki sigortalı çalısan kardesimize beline 8 platin takıldı trafik sigortasından para alabilirmiyiz.not işe gittiğimiz için iş kazası gösterdik ne yapabiliriz tesekkür ederim
Merhaba,
Savcılık dosyası ve diğer evrakların tarafımıza ulaştırılması gerekmektedir. Burada kusur tahminimce sizlere verilmiştir ve bu nedenle tazminat alabilmeniz mümkün görünmemektedir.
benım kardeşim aracı ıle e5 de ilerlerken talı yone gırmek ıçın sınyalverıp talı yola gırmıs bu arada talı yolagıren motorsıkletlı yanlış gırdın dıye e 5 e tekrar gırmek ıcın ters yonde e5 e ılerlerken bu sırada talı yone gırmekte olan kardesım ters yonden gelen motorsıkletlıye çarpmış ve moorsıkletlı surucu yaralanmı kaza tutanagında 8/4 kardesıme 8/4 matorsıkletlıye vermı motorsıkletlı kışı kardesıme hem ceza davası hemde maddı manevı tazmınat açmış bu davaları bıze karsı kazanırlarmı ne yapmamız gerekır 0546 521 12 84
Merhaba,
Karşı tarafın dava hakkı olduğu kadar sizin de dava hakkınız var. Siz de maddi ve manevi olarak tazminat talep edebilirsiniz.
Merhaba avukat bey, sorularimizi yanitladiginiz icin oncelikle tesekkur ederim. Ben 1.5 ay once yaya halde yolun kenarindan giderken (kaldirim yok) karsi yonden gelen arac bana carpip bacagimi kirdi, farkedince durdu hastaneye goturdu, ilgilendi. Sucun onda oldugunu kabul etmis. İki ameliyat gecirdim, platin, vida takildi. Alti ayda ancak yuruyebilecegim. Sikayetci oldum sahistan. Doktora ogrencisiyim,calismiyorum. İs basvurulari yapiyordum, tez yaziyordum, osym sinavlarina hazirlaniyorum. Bunlardan geri kaldim. Annem hasta ve o halde bana bakiyor. İssiz oldugum icin odenecek tazminat (ödenecek mi gerci bilmiyorum ama) bunlari goz onune alir mi yoksa sadece asgari ucret uzerinden yuruyemedigim aylarin bedeli mi odenir? Taksi ucretleri icin makbuz biriktiriyoruz, buna gerek var mi? Ve mahkeme tahmini ne zaman olur acaba(olay 15.02.2015) ? Yardimci olursaniz cok cok tesekkur ederim. İyi gunler
Merhaba,
Tazminat davası için elinizdeki evraklar ileride lazım olacaktır. Bir avukatınız yok ise lütfen tarafımıza detaylı mail atarak hukuki destek alınız : https://www.emreulusoy.av.tr/iletisim
Merhabalar avukat bey, 10 gün önce 8 yaşındaki kardeşim okulun kapısından çıkıp karşıdan karşıya geçerken yolcu minibüsü çarptı ve hayatını kaybetti. Kamera kayıtlarında Arabalara Kırmızı ışık yanarken bütün arabalar duruyor kardesim karşıya geçerken yolcu minibüsü çok hızlı şekilde geliyor kırmızı ışıktan geçmek suretiyle kardesime çarpıyor. Üstelik olay yerinden kaçıyor aracını terk ediyor. Daha sonra tutuklanıyor. Sürücü polis tutanaklarına göre yüzde yüz kusurlu bulunuyor. Size sorum biz kime karsı maddi manevi tazminat davası açacağız. Sürücüye karşı mı minibüsün ruhsat sahibine mi yoksa bunlar özel bir şirkete çalışıyorsa ona mı yoksa aracın sigorta sirketine mi? Maddi manevi tazminat davasi birlikte acılabiliyor mu? Ayrıca tazminat miktarının sınırlaması var mı ne kadar talep edebiliriz? Bilgi verirseniz seviniriz.
Merhaba,
Davanız için sizlere mail attık fakat tarafımıza herhangi bir dönüş olmadı. Lütfen iletişim bölümünden bize ulaşınız.
Merhaba,
Kusur yüksek ihtimalle babanızdadır ve tazminat hakkınız doğmayacaktır. Sigortaya başvuru yaparak detaylı bilgi alabilirsiniz.