Trafik kazaları ne yazık ki sadece maddi hasarla kalmayıp, can kayıplarına da yol açabilmektedir. Bir yakının trafik kazasında vefat etmesi, geride kalanlar için tarifi imkansız bir manevi acının yanı sıra, ekonomik olarak da büyük bir yıkıma sebep olabilir. Türk Borçlar Kanunu, bu acı kayıpların telafisi mümkün olmasa da, geride kalanların (eş, çocuk, anne-baba) mağduriyetini bir nebze olsun gidermek adına Maddi ve Manevi Tazminat hakkı tanımıştır.
Bu yazımızda, ölümlü trafik kazaları sonrasında hak sahiplerinin talep edebileceği tazminat türlerini, hesaplama yöntemlerini ve dava sürecini detaylandırdık.
Kimler Tazminat Davası Açabilir?
Ölümlü trafik kazalarında tazminat hakkı sahipleri, vefat eden kişinin desteğinden mahrum kalan yakınlarıdır.
- Maddi Tazminat (Destekten Yoksun Kalma) İçin:
- Ölenin eşi ve çocukları (Yasal karine gereği destek aldıkları varsayılır).
- Ölenin anne ve babası (Destek aldıklarını ispatlamaları gerekebilir).
- Ölenin sağlığında düzenli olarak maddi destek sağladığı diğer kişiler (Örn: Burs verdiği öğrenci, bakımını üstlendiği akraba).
- Manevi Tazminat İçin:
- Ölenin yakınları (Eş, çocuk, anne, baba, kardeşler). Vefat edenle arasında güçlü bir duygusal bağ bulunan nişanlısı dahi manevi tazminat talep edebilir.
Talep Edilebilecek Tazminat Kalemleri Nelerdir?
Ölümle sonuçlanan kazalarda talep edilebilecek maddi zararlar şunlardır:
- Destekten Yoksun Kalma Tazminatı: Ölen kişi yaşasaydı, yakınlarına sağlayacağı maddi desteğin peşin olarak hesaplanıp ödenmesidir.
- Cenaze ve Defin Giderleri: Cenazenin nakli, kefen, mezar yeri, yemek gibi yapılan tüm masraflar.
- Tedavi Giderleri: Eğer kaza anında ölüm gerçekleşmemiş, kişi hastanede bir süre tedavi görüp sonra vefat etmişse, bu süreçteki hastane masrafları.
Dava Kimlere Karşı Açılır?
Tazminat davası, kazada kusurlu olan taraf ve onun sorumluluğunu üstlenen kurumlara karşı müteselsilen (birlikte) açılabilir:
- Araç Sürücüsü: Kazayı yapan kusurlu şoför.
- Araç Sahibi (İşleten): Ruhsat sahibi.
- Sigorta Şirketi: Aracın Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (Trafik Sigortası) ve varsa İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası (Kasko) şirketi.
Önemli: Sigorta şirketleri sadece maddi tazminattan (poliçe limitleri dahilinde) sorumludur. Manevi tazminat genellikle sürücü ve araç sahibinden talep edilir.
Tazminat Hesaplaması Nasıl Yapılır?
Destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanırken şu kriterler dikkate alınır:
- Ölenin yaşı ve muhtemel yaşam süresi (TRH-2010 Tablosu kullanılır).
- Ölenin aylık kazancı (Maaş bordrosu yoksa emsal ücret araştırması yapılır).
- Geride kalan hak sahiplerinin yaşları ve destek süreleri.
- Kazadaki kusur oranları (Kusur ne kadar azsa tazminat o kadar artar).
Bu hesaplama, uzman aktüerya bilirkişileri tarafından yapılan teknik bir işlemdir.
Zamanaşımı Süresi
Ölümlü trafik kazalarında dava açma süresi, Türk Ceza Kanunu’ndaki “Ceza Zamanaşımı” sürelerine tabidir.
- Ölümlü kazalarda (Taksirle öldürme suçu oluştuğu için) zamanaşımı süresi 15 yıldır.
- Bu süre, kazanın olduğu tarihten itibaren başlar.
İş Kazası Sayılan Ölümlü veya Yaralanmalı Trafik Kazaları
Meydana gelen trafik kazası, işverenin tahsis ettiği bir taşıt ile işe gidiş geliş esnasında veya işin yapıldığı esnada meydana gelmişse ve çalışan bedenen veya ruhen zarara uğramışsa meydana gelen trafik kazası iş kazası olarak değerlendirilecektir. Buna ilişkin yazımızı okuyabilirsiniz : Trafik İş Kazası Nedeniyle Maddi ve Manevi Tazminat
Avukat Mehmet Emre Ulusoy’un Notu
“Trafik kazası tazminatlarında en sık karşılaştığımız mağduriyet, kazazedelerin sigorta şirketlerine bireysel başvuru yapıp ‘Size şu kadar ödeme çıktı, imzalayın hemen yatıralım’ tekliflerini kabul etmeleridir.
Sigorta şirketleri genellikle aktüeryal hesaplamayı en alt sınırdan yaparak, gerçek hakkınızın çok altında (bazen yarısı kadar) ödeme teklif ederler. Ve maalesef ibraname imzaladığınız için sonradan dava açma hakkınız kısıtlanabilir. Bu nedenle sigorta şirketinin teklifini, uzman bir avukata hesaplatmadan kesinlikle kabul etmeyiniz veya ibraname imzalamayınız.”
Trafik kazası tazminat süreçleri; sigorta şirketleriyle yazışmalar, maluliyet oranlarının tespiti ve aktüerya hesaplamaları gibi teknik detaylar içerir. Hak kaybına uğramamak ve sigorta şirketlerinin eksik ödemelerinin önüne geçmek için sürecin başından itibaren uzman bir avukatla ilerlemek büyük önem taşır. Değerlendirme ve hukuki destek için bizimle iletişime geçebilirsiniz : İletişim
Sık Sorulan Sorular
1. Trafik kazası sonrası kimler tazminat davası açabilir?
Trafik kazası sonucunda bedensel bir yaralanma (maluliyet) meydana gelmişse, yaralanan kişinin bizzat kendisi maddi ve manevi tazminat davası açabilir. Kaza sonucunda ölüm meydana gelmişse, vefat edenin desteğinden yoksun kalan yakınları (eşi, çocukları, anne-babası veya bakımını üstlendiği diğer kişiler) destekten yoksun kalma tazminatı (maddi) ve manevi tazminat talep edebilirler.
2. Trafik kazası tazminat davası kimlere karşı açılır?
Trafik kazalarından kaynaklanan zararların tazmini için dava; kazada kusurlu olan araç sürücüsüne, aracın ruhsat sahibine (işleten) ve aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasını (Trafik Sigortası) yapan sigorta şirketine karşı (müştereken ve müteselsilen) açılabilir. Manevi tazminat talepleri ise kural olarak sigorta şirketine yöneltilemez; sürücü ve araç sahibinden talep edilir.
3. Dava açmadan önce sigorta şirketine başvuru yapmak zorunlu mu?
Evet, zorunludur. Karayolları Trafik Kanunu’na göre, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat (bedeni hasar, ölüm, değer kaybı vb.) talepleri için dava açmadan veya Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurmadan önce, ilgili sigorta şirketine yazılı olarak başvurulması şarttır. Sigorta şirketi 15 gün içinde cevap vermezse veya talebi eksik karşılarsa yasal yollara başvurulabilir.
4. Trafik kazası tazminatı (bedeni hasar/maluliyet) nasıl hesaplanır?
Tazminat miktarını belirleyen dört temel unsur vardır:
- Kazazedenin yaşı (kalan ömür süresi),
- Kaza tarihindeki belgelenebilir net geliri (maaşı),
- Kusur oranı (karşı tarafın yüzde kaç kusurlu olduğu),
- Adli Tıp veya tam teşekküllü hastaneden alınacak kalıcı iş gücü kaybı (maluliyet) oranı. Bu veriler ışığında aktüerya uzmanı bilirkişiler tarafından detaylı bir hesaplama yapılır.
5. Araç değer kaybı tazminatı nedir, nasıl alınır?
Trafik kazası sonrası onarım gören bir aracın, ikinci el piyasasındaki satış değerinde meydana gelen düşüşe “araç değer kaybı” denir. Kazada %100 kusurlu olmamak şartıyla, aracınızda oluşan değer kaybını karşı tarafın trafik sigortasından talep edebilirsiniz. Değer kaybı, aracın markası, modeli, kilometresi ve hasarın boyutu dikkate alınarak hesaplanır.
6. Trafik kazası tazminat davalarında zamanaşımı süresi ne kadardır?
Trafik kazalarında maddi ve manevi tazminat davası açma süresi, kazayı ve faili öğrenme tarihinden itibaren 2 yıl ve her halükarda kazanın üzerinden 10 yıldır. Ancak, trafik kazası aynı zamanda ceza kanunlarında suç teşkil ediyorsa (taksirle yaralama veya ölüm gibi) ve ceza zamanaşımı süresi daha uzunsa, tazminat davalarında da bu uzamış ceza zamanaşımı süresi (örneğin ölümlü kazalarda 15 yıl) uygulanır.
7. Yaya veya yolcu iken trafik kazası geçirdim, tazminat hakkım var mı?
Evet, kesinlikle vardır. Yolcuların (otobüs, minibüs veya özel araç fark etmeksizin) ve yayaların kural olarak kazanın oluşumunda kusuru bulunmadığı kabul edilir. Bu nedenle yaralanan bir yolcu veya yaya, kazaya karışan ve kusuru bulunan araçların sürücülerinden, sahiplerinden ve sigorta şirketlerinden tazminat talep edebilir.
8. Trafik kazası tazminat süreci ne kadar sürer? (Mahkeme vs. Sigorta Tahkim)
Süreç, tercih edilen hukuki yola göre değişir. Asliye Ticaret veya Asliye Hukuk Mahkemelerinde açılacak bir davanın sonuçlanması ortalama 1,5 – 3 yıl sürebilmektedir. Ancak maddi tazminat (ve değer kaybı) talepleri için Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurulması halinde, süreç çok daha hızlı işlemekte ve genellikle 4 ila 6 ay içerisinde karar çıkmaktadır. Hangi yolun lehinize olacağına avukatınızla birlikte karar vermeniz en doğrusudur.
9. Kazada ölen kişi tam kusurluysa tazminat alınabilir mi?
Eğer ölen sürücü %100 kusurluysa (tek taraflı kaza gibi), Yargıtay’ın güncel içtihatlarına göre mirasçıları kendi sigorta şirketinden destekten yoksun kalma tazminatı alamazlar. Ancak araçta yolcu konumunda olanlar her halükarda tazminat alabilir.
10. Manevi tazminat miktarı neye göre belirlenir?
Manevi tazminatın kesin bir hesaplama formülü yoktur. Hakimin takdir yetkisindedir. Olayın oluş şekli, kusur durumu, tarafların ekonomik gücü ve duyulan acının büyüklüğüne göre “zenginleşme aracı olmayacak ancak caydırıcı olacak” bir miktar belirlenir.
Merhabalar benim babam bundan 11 ay önce tek başına koy yolundan gelirken kaza yapıyor ve yoğun bakımında kaldıktan sonra vefat ediyor. Aynı zamanda ticari taksi ile taksi kendimizindir ve bizde hukuken dava açma hakkımız varmıdir?
Merhaba,
Destekten yoksun kalma tazminatı için dava açabilirsiniz.
Merhaba, 8 mart 2016 tarihinde sevgilim arabayla bir adama çarpti adama ana yoldan karsiya geçmiş atlamis onune ve ölmüş. yaklasik 2.5 aydir cezaevinde 25 nisanda mahkemesi oldu goruntuler istanbul adli tipta oldugu icin ertelendi. 23 mayisa gelen raporlarda suç oranı %50 karsi tarafa %50 sevgilime ait karsi taraf da sikayetci sizce cezaevinden çıkabilir mi?
Merhaba,
LÜtfen avukatınızdan bilgi alınız.
Merhaba. Bn vde nisanlm motorla duz yolda gderken ara sokakdan bi araba sagdan bize carpti motorda da hasarlar var. Nisanlimin heryeri sürtk icnde tam yuruyemiyo diz kapagi surtulmus. Benmde diz kapagm ve bacagmda 30 tane dikis var vede dizkapagm oldgu icn uzerine basamiyorm. Karsi taraf suclu polisler de kaza anini canli gordu. Bzde de ehlyet yokdu sgortada gecmisdi cezaya maruz kaldk. Karsi taraf beni hic aramadi sormadi ayni seklde nisanlimi da. bnde 10 gunlk rapor aldm ama btsin yine alacagm cok kotu cnku. Bi sikayet etrik karsi taraf da sikayetci olms. Smdi biz tazminat acsak kazanrmiyz yda ne kadr kazanrz acaaba ( mahkeme parasi vde kazanma ihtimalm varsa avkat tutma felan masraflarm olck yda tahminen tazminatm nasl olur kazandgmz hep mahkmeue avkata felan gdecekse acmiyalm yanir) ?
Simdiden cok tesekkr ederim
Merhaba,
Dosyanız İstanbul’da ise yardımcı olabiliriz fakat başka bir ilde ise bulunduğunuz ilden bir avukat bulmanız gerekir.
Dosyam mersin de. Ama kazanma sansim var mi ona gore tutaym bari bide kaybedio avukat parasi vermek cok kotu olur
Merhabalar 10/08/2016 tarihinde alanya nın konaklı beledesinde karşıdan karşıya geçerken babama aracın çarpması sonucu babam kazada öldü . karza derecesi 8 *8 babam kusurlu bulundu .kazada hasar gören aracın maddi masraflarınısigorta bizden karşılamamamız için icra takibi ile borcu istiyor bu konu hakkında bilgilerinize ihtiyacım vardı . şimdiden teşekkürler.
Merhaba,
İlgili kusur oranına itiraz etmeniz gerekir. Ayrıca bahsettiğiniz tarih henüz yaşanmadı, tarihte bir yanlışlık olmalı. Bulunduğunuz yerden bir avukata danışıp hukuki destek alınız.
oğlum 11 yaşında 2016 şubat ayında trafik kazası geçirdi.kaza sonrası rapor tutulmamış hastanede ifade verilmiş.ilk mahkeme bizi asli kusurlu karşı tarafı tali kusurlu verdi biz red ettik bilirkişi düzenlediği rapor bizi yüzde yüz kusurlu çıkardı yine red ettik busefer ankara bilirkişiye gitti.benim burda sormak istediğim biz yüzde yüz kusurluda bulunsak oğlumun bacağında önemli bir bilek kırılması oldu bacağı kısa kalma olasılığı var tazminatı maluliyet oranında alabilirmiyiz
Merhaba,
Kusur oranlarına göre tazminat durumu şekillenecektir. Kusurun sizde çıkması halinde tazminat davası açsanız dahi reddedilecektir.
Motorsikletimi 17 yaşında çocuğa sattım fakat devrine yaşı tutmadigi için annesi üzerine yapıcaktık devri yapmadan çocuk kaza yapıp vefat etti ve motor hala benim üzerime burda benim zararım ne olur
Merhaba,
Yasal olarak sorumluluğunuz söz konusu fakat motorun satıldığını kanıtlarsanız sorumluluktan kurtulabilirsiniz.
Merhaba hayırlı günler. Şubat ayında trafik kazası geçirdim. Zemin ıslaktı ve çakıllı idi . akşam saat 22: 00 sularında plakalı ruhsatlı aracımla meskun mahalde giderken kontrolsüz kavşağa yaklaştım . yaklaştığımda hızım 45 50 km idi. kavşakta far ışıgının yansımasını gördüm görür görmez fren e bastım sağ tarafımdan tescilsiz bir motorsiklet sağ sinyalimin oldugu yere vurdu. Bu arada fren e basmamla çarpışma noktasının arası 11,5 metre yani kaza olmadan 11,5 metre araç sürüklenmiş çarpışmadan sonra da 11,5 metre sürüklenmiş. Toplam da 23 metre fren izim var. Tescilsiz Motorsiklette hiçbir fren izi yok. Kaza Yaptığım yolun genişliği 6 metre kaza yolun 5,5 metresinde oluyor. Yani geçişi tamamlamak üzereyken karşı yola girmeme 1,5 m kala kaza gerçekleşiyor. Frenle birlikte sola doğru kaçıyorum arabayla. Araç durasıya kadar ayağımı frenden hiç çekmedim. Kamera kayıtlarında mevcut. Aractan inip 112 ye haber verdim. Motor kullanıcısı arkadas 2 hafta kadar yoğun bakımda yattı sonra vefat etti. Kask ı yoktu motorun ruhsatı plakası yoktu ve bu kişi kurye idi kurye kıyafetide yoktu. mahkemem 6 temmuz 2017 de ne sonuç çıkar kazayı önlemek için elimden geleni yaptıgımı düşünüyorum. İlgilenirseniz sevinirim.
iyi günler
Merhaba,
Bilirkişi raporu doğrultusunda Mahkeme karar verecektir. Avukatınız yok ise mutlaka avukat ile kendinizi temsil ediniz.
28.04.2015’te trafik kazası geçirdim. Ben asli kusurlu, karşı taraf tali kusurlu kabul edildi. Araçta eşim ve iki çocuğum vardı. Ben 5. derece ölümcül ağır yaralı (kafa travması) olarak 1 hafta yoğun bakımda kaldım. Ayrıca kırıklar vs. vs. , oğlum hafif yaralandı (burun kırığı). Şikayetçi oldum. 2 yıl sonunda, Ceza davasında sanığa indirimli 7 ay 15 gün ceza (hükmün okunmasının geriye bırakılması) verildi. Avukatımla, maddi-manevi tazminat davası açarız diye bu işe girişmiştik. Fakat avukatım son anda karar değiştirdi ve bana: ‘Sen asli kusurlu olduğun için ve uzuv kaybın da bulunmadığından mahkeme verse verse 5-6 bin tl. (ailem dahil, 4 kişiye) verir. Buna da değmez, belki de hakim bunu bile takdir etmeyip asli kusurlusun diye davayı kaybedebiliriz. O zaman sen mahkeme masrafları vs. yönüyle sıkıntı yaşarsın’ diyerek dava açmaktan vazgeçti.
Malesef hukuki kurallar çok garip, bana çarpan kişi 23 yaşında, 6 aylık ehliyetiyle ‘usulsüz olarak’ servis aracı kullanıyor (ceza hakimine söylediğimde bana ‘O idari bir mesele’ diyor), kamera kayıtlarında da görülüyor ki bana çarpmamak için ne selektör yapıyor, ne frene basıyor ne de direksiyonu kırıp manevra yapıyor… Çarparak aracımı 17 metre uzağa fırlatıyor. Onun yolu anayol, benimki tali yolmuş, neredeyse öldürse hakkı olacak! Bu kadar hızlı, sert çarpmasa hiçbir diyeceğim yok, ama adeta bizi biçmiş, aracım da pert oldu. Saat sabah 05.30, trafik ışıkları yanıp sönüyor. Benim ihlal ettiğim (yanıp sönen kırmızı ışıkta durmamak ki frene basarak iyice yavaşladığım ve sinyal verdiğim görülüyor) bir ışık varken sanık 2 ışığı ( fasılalı sarı ışık ki hem kavşak öncesi hem de kavşakta) ihlal ediyor (hiç yavaşlamıyor, aksine daha da hızlanıyor, zira rampa aşağı geliyor). Olay yerinde inceledim ki kırmızı ışıkta dursam, yolu kontrol etsem ve kavşağa girsem de yine kaza olacak. Çünkü kör nokta var. Tarihi, yüksekçe bir çeşme binası var ve görüşü engelliyor (iki taraf için de) fakat bilir kişi bunu da hiç hesaba katmıyor. Mantık şu: O anayoldan geliyor sen tali yoldan. Sen suçlusun, yol onun hakkı… Peki bana saatte 30 km. hızla çarpsa da 80 km. hızla çarpsa da durum aynı mı yani ?! (ki kaza mahallinde hız sınırı 30 km. olarak yazıyor, sanık 60-70 ile gidiyordum diye ifade veriyor.) Bilirkişi raporuna itiraz ettik. (Sanığın uyuşturucu kullandığına dair şüphelerim var, fakat uyuşturucu kontrolü yok!) Adli tıp kurumundan uzun zaman rapor gelmedi. Sonunda (avukatımın söylediğine göre) hakim rapor gelmeden ceza kararını sanığa vermiş bulunuyor! Ama benim hata durumum sonuçta aynı vaziyette ‘ASLİ KUSURLU’.
Kusuruma bakmayın çok uzattım, anlayışınıza sığınıyorum. Tek maaşla İst.’da geçinmeye çalışan bir memurum. Dişlerimde hala kazadan dolayı takılan teller (ortodontik tedavi) duruyor, 2 yıldır arabasızız, pert oldu, sigorta adeta çalım attı, 1 kuruş para ödemedi. Pert aracımı bana sovtajla 4100 Tl.’ye Ankara’ya sattırdı. Sonra geri kalan 3 bin tl.’yi ödemeyi taahhüt etti. Fakat sattıktan sonra benden ‘Çekme belgeli ruhsat fotokopisi’ istedi. Yoksa parayı ödemem dedi ki böyle bir belgem yok. Baştan da söylememişlerdi.
Sorum: Benim durumumdaki bir kişi manevi tazminat davası açsa sonuç ne olabilir? Sanığın kullandığı araç babasının. Dolayısıyla araç sahibi (baba) ve usulsüz kullandığı servis için şirket hakkında da dava açılabilir mi? Emsal dava nasıl bulabilirim? Saygılar sunar teşekkürlerimi arz ederim…
Merhaba,
Bir avukat bulunuz ve hukuki destek alınız. Buradan size sınırlı bir şekilde yardımcı olabiliriz.
Kusur oranı %50 – %50 olabilir mi? Yukarıda bir yazıda gördüm. Avukatıma daha önce sorduğumda bana ‘eskiden 8 üzerinden değerlendirme yapılıyordu artık bu yok, ya asli kusur ya da tali kusur söz konusu’ dedi. Ne kadar doğru?
Teşekkürler …
Merhaba,
Avukatınız doğru değerlendirme yapmış. Kusur tasnifi değişti.
Iyi gunler bi arkadasim trafik kazasi gecirdi motorla fakat motor ehliyeti yoktu arkadaşı vefat etti ailesi sikayetci degil kirmizi isik ihlali yok alkol yok ve yol islak oldugu icin kaymislar cezasi ne olur ayrica hapis cezasi olursa para cezasina cevrilebilir mi lutfen cevaplar misiniz acil?
Pardon isim kisminda bi yanlislik oldu galiba yanlislikla szin e postanizi yazmisim