Trafik kazaları ne yazık ki sadece maddi hasarla kalmayıp, can kayıplarına da yol açabilmektedir. Bir yakının trafik kazasında vefat etmesi, geride kalanlar için tarifi imkansız bir manevi acının yanı sıra, ekonomik olarak da büyük bir yıkıma sebep olabilir. Türk Borçlar Kanunu, bu acı kayıpların telafisi mümkün olmasa da, geride kalanların (eş, çocuk, anne-baba) mağduriyetini bir nebze olsun gidermek adına Maddi ve Manevi Tazminat hakkı tanımıştır.
Bu yazımızda, ölümlü trafik kazaları sonrasında hak sahiplerinin talep edebileceği tazminat türlerini, hesaplama yöntemlerini ve dava sürecini detaylandırdık.
Kimler Tazminat Davası Açabilir?
Ölümlü trafik kazalarında tazminat hakkı sahipleri, vefat eden kişinin desteğinden mahrum kalan yakınlarıdır.
- Maddi Tazminat (Destekten Yoksun Kalma) İçin:
- Ölenin eşi ve çocukları (Yasal karine gereği destek aldıkları varsayılır).
- Ölenin anne ve babası (Destek aldıklarını ispatlamaları gerekebilir).
- Ölenin sağlığında düzenli olarak maddi destek sağladığı diğer kişiler (Örn: Burs verdiği öğrenci, bakımını üstlendiği akraba).
- Manevi Tazminat İçin:
- Ölenin yakınları (Eş, çocuk, anne, baba, kardeşler). Vefat edenle arasında güçlü bir duygusal bağ bulunan nişanlısı dahi manevi tazminat talep edebilir.
Talep Edilebilecek Tazminat Kalemleri Nelerdir?
Ölümle sonuçlanan kazalarda talep edilebilecek maddi zararlar şunlardır:
- Destekten Yoksun Kalma Tazminatı: Ölen kişi yaşasaydı, yakınlarına sağlayacağı maddi desteğin peşin olarak hesaplanıp ödenmesidir.
- Cenaze ve Defin Giderleri: Cenazenin nakli, kefen, mezar yeri, yemek gibi yapılan tüm masraflar.
- Tedavi Giderleri: Eğer kaza anında ölüm gerçekleşmemiş, kişi hastanede bir süre tedavi görüp sonra vefat etmişse, bu süreçteki hastane masrafları.
Dava Kimlere Karşı Açılır?
Tazminat davası, kazada kusurlu olan taraf ve onun sorumluluğunu üstlenen kurumlara karşı müteselsilen (birlikte) açılabilir:
- Araç Sürücüsü: Kazayı yapan kusurlu şoför.
- Araç Sahibi (İşleten): Ruhsat sahibi.
- Sigorta Şirketi: Aracın Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (Trafik Sigortası) ve varsa İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası (Kasko) şirketi.
Önemli: Sigorta şirketleri sadece maddi tazminattan (poliçe limitleri dahilinde) sorumludur. Manevi tazminat genellikle sürücü ve araç sahibinden talep edilir.
Tazminat Hesaplaması Nasıl Yapılır?
Destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanırken şu kriterler dikkate alınır:
- Ölenin yaşı ve muhtemel yaşam süresi (TRH-2010 Tablosu kullanılır).
- Ölenin aylık kazancı (Maaş bordrosu yoksa emsal ücret araştırması yapılır).
- Geride kalan hak sahiplerinin yaşları ve destek süreleri.
- Kazadaki kusur oranları (Kusur ne kadar azsa tazminat o kadar artar).
Bu hesaplama, uzman aktüerya bilirkişileri tarafından yapılan teknik bir işlemdir.
Zamanaşımı Süresi
Ölümlü trafik kazalarında dava açma süresi, Türk Ceza Kanunu’ndaki “Ceza Zamanaşımı” sürelerine tabidir.
- Ölümlü kazalarda (Taksirle öldürme suçu oluştuğu için) zamanaşımı süresi 15 yıldır.
- Bu süre, kazanın olduğu tarihten itibaren başlar.
İş Kazası Sayılan Ölümlü veya Yaralanmalı Trafik Kazaları
Meydana gelen trafik kazası, işverenin tahsis ettiği bir taşıt ile işe gidiş geliş esnasında veya işin yapıldığı esnada meydana gelmişse ve çalışan bedenen veya ruhen zarara uğramışsa meydana gelen trafik kazası iş kazası olarak değerlendirilecektir. Buna ilişkin yazımızı okuyabilirsiniz : Trafik İş Kazası Nedeniyle Maddi ve Manevi Tazminat
Avukat Mehmet Emre Ulusoy’un Notu
“Trafik kazası tazminatlarında en sık karşılaştığımız mağduriyet, kazazedelerin sigorta şirketlerine bireysel başvuru yapıp ‘Size şu kadar ödeme çıktı, imzalayın hemen yatıralım’ tekliflerini kabul etmeleridir.
Sigorta şirketleri genellikle aktüeryal hesaplamayı en alt sınırdan yaparak, gerçek hakkınızın çok altında (bazen yarısı kadar) ödeme teklif ederler. Ve maalesef ibraname imzaladığınız için sonradan dava açma hakkınız kısıtlanabilir. Bu nedenle sigorta şirketinin teklifini, uzman bir avukata hesaplatmadan kesinlikle kabul etmeyiniz veya ibraname imzalamayınız.”
Trafik kazası tazminat süreçleri; sigorta şirketleriyle yazışmalar, maluliyet oranlarının tespiti ve aktüerya hesaplamaları gibi teknik detaylar içerir. Hak kaybına uğramamak ve sigorta şirketlerinin eksik ödemelerinin önüne geçmek için sürecin başından itibaren uzman bir avukatla ilerlemek büyük önem taşır. Değerlendirme ve hukuki destek için bizimle iletişime geçebilirsiniz : İletişim
Sık Sorulan Sorular
1. Trafik kazası sonrası kimler tazminat davası açabilir?
Trafik kazası sonucunda bedensel bir yaralanma (maluliyet) meydana gelmişse, yaralanan kişinin bizzat kendisi maddi ve manevi tazminat davası açabilir. Kaza sonucunda ölüm meydana gelmişse, vefat edenin desteğinden yoksun kalan yakınları (eşi, çocukları, anne-babası veya bakımını üstlendiği diğer kişiler) destekten yoksun kalma tazminatı (maddi) ve manevi tazminat talep edebilirler.
2. Trafik kazası tazminat davası kimlere karşı açılır?
Trafik kazalarından kaynaklanan zararların tazmini için dava; kazada kusurlu olan araç sürücüsüne, aracın ruhsat sahibine (işleten) ve aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasını (Trafik Sigortası) yapan sigorta şirketine karşı (müştereken ve müteselsilen) açılabilir. Manevi tazminat talepleri ise kural olarak sigorta şirketine yöneltilemez; sürücü ve araç sahibinden talep edilir.
3. Dava açmadan önce sigorta şirketine başvuru yapmak zorunlu mu?
Evet, zorunludur. Karayolları Trafik Kanunu’na göre, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat (bedeni hasar, ölüm, değer kaybı vb.) talepleri için dava açmadan veya Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurmadan önce, ilgili sigorta şirketine yazılı olarak başvurulması şarttır. Sigorta şirketi 15 gün içinde cevap vermezse veya talebi eksik karşılarsa yasal yollara başvurulabilir.
4. Trafik kazası tazminatı (bedeni hasar/maluliyet) nasıl hesaplanır?
Tazminat miktarını belirleyen dört temel unsur vardır:
- Kazazedenin yaşı (kalan ömür süresi),
- Kaza tarihindeki belgelenebilir net geliri (maaşı),
- Kusur oranı (karşı tarafın yüzde kaç kusurlu olduğu),
- Adli Tıp veya tam teşekküllü hastaneden alınacak kalıcı iş gücü kaybı (maluliyet) oranı. Bu veriler ışığında aktüerya uzmanı bilirkişiler tarafından detaylı bir hesaplama yapılır.
5. Araç değer kaybı tazminatı nedir, nasıl alınır?
Trafik kazası sonrası onarım gören bir aracın, ikinci el piyasasındaki satış değerinde meydana gelen düşüşe “araç değer kaybı” denir. Kazada %100 kusurlu olmamak şartıyla, aracınızda oluşan değer kaybını karşı tarafın trafik sigortasından talep edebilirsiniz. Değer kaybı, aracın markası, modeli, kilometresi ve hasarın boyutu dikkate alınarak hesaplanır.
6. Trafik kazası tazminat davalarında zamanaşımı süresi ne kadardır?
Trafik kazalarında maddi ve manevi tazminat davası açma süresi, kazayı ve faili öğrenme tarihinden itibaren 2 yıl ve her halükarda kazanın üzerinden 10 yıldır. Ancak, trafik kazası aynı zamanda ceza kanunlarında suç teşkil ediyorsa (taksirle yaralama veya ölüm gibi) ve ceza zamanaşımı süresi daha uzunsa, tazminat davalarında da bu uzamış ceza zamanaşımı süresi (örneğin ölümlü kazalarda 15 yıl) uygulanır.
7. Yaya veya yolcu iken trafik kazası geçirdim, tazminat hakkım var mı?
Evet, kesinlikle vardır. Yolcuların (otobüs, minibüs veya özel araç fark etmeksizin) ve yayaların kural olarak kazanın oluşumunda kusuru bulunmadığı kabul edilir. Bu nedenle yaralanan bir yolcu veya yaya, kazaya karışan ve kusuru bulunan araçların sürücülerinden, sahiplerinden ve sigorta şirketlerinden tazminat talep edebilir.
8. Trafik kazası tazminat süreci ne kadar sürer? (Mahkeme vs. Sigorta Tahkim)
Süreç, tercih edilen hukuki yola göre değişir. Asliye Ticaret veya Asliye Hukuk Mahkemelerinde açılacak bir davanın sonuçlanması ortalama 1,5 – 3 yıl sürebilmektedir. Ancak maddi tazminat (ve değer kaybı) talepleri için Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurulması halinde, süreç çok daha hızlı işlemekte ve genellikle 4 ila 6 ay içerisinde karar çıkmaktadır. Hangi yolun lehinize olacağına avukatınızla birlikte karar vermeniz en doğrusudur.
9. Kazada ölen kişi tam kusurluysa tazminat alınabilir mi?
Eğer ölen sürücü %100 kusurluysa (tek taraflı kaza gibi), Yargıtay’ın güncel içtihatlarına göre mirasçıları kendi sigorta şirketinden destekten yoksun kalma tazminatı alamazlar. Ancak araçta yolcu konumunda olanlar her halükarda tazminat alabilir.
10. Manevi tazminat miktarı neye göre belirlenir?
Manevi tazminatın kesin bir hesaplama formülü yoktur. Hakimin takdir yetkisindedir. Olayın oluş şekli, kusur durumu, tarafların ekonomik gücü ve duyulan acının büyüklüğüne göre “zenginleşme aracı olmayacak ancak caydırıcı olacak” bir miktar belirlenir.
06/09/2015 tarihinde babam ve abim motosiklet le karşı taraf ise minibüs ile meydana gelen trafik kazasında babam ve abim vefat etmiştir.Her iki tarafında poliçesi vardır. Kaza yerinde tutulan tutanak ve karşı tarafın şairleri neticesinde suç tamamen bizim aleyhimize olmuştur. Babam 73 abim 48 yasında idi.Suç tamamen bizim aleyhimize olsa da tazminat alabilirmiyiz Süresi ne kadardır. Saygılarımla
Merhaba,
İletişim bölümünden bize ulaşır ve iletişim bilgilerinizi bırakır iseniz size ulaşabilir ve davanız konusunda yardımcı olabiliriz.
Merhaba,
Savcılık dosyanız var ise muhakkak bir avukat ile yola devam etmeniz gerekir. İletişim bölümünden bize ulaşırsanız dava şartlarınız hakkında detaylıca konuşabiliriz.
01.01.2016 da karlı havada aracı sollarken solladığım araç şoförü aracı kaydırıp benim aracıma çarptı . 2000 tl lik masrafım var ama karşı araç kaçtı masrafımı nasıl yapmalıyım
Merhaba,
Kaskonuz var ise oraya yok ise sigortaya başvurabilirsiniz.
merhaba ben 6 mayıs 2015 de trafik kazası geçirdim motosiklet kazası köy yolunda virajda karşıdan gelen traktörün arkasında takılı olan zirai alet olan tırmığa sol ayağımı vurdum tibia ve acık femur kırığı meydana geldi bir ay hastanede yattım sucun hepsini bana vermişler kaza tutanağında bunu değiştirme şansımız varmı kaza akşam saatlerinde meydana geldı ve traktörün farları yanmıyodu ve uyarı lambasıda yoktu kaza şu şekilde meydana geldı viraja girerken önümdeki araba firen yapınca ona vurmamak için sola kaçtım ve karşıdan gelen traktörün arkasındaki tırmığa vurdum ve hızım da 110 civarı falandı bu yüzden şerit ihlali diye suçun hepsini bana vermişler ama komple yolun genşliği 5 metre falan tutanağı değiştirme şansım varmı sizce
Merhaba,
Kusur oranlarını belirten rapora itiraz edebilirsiniz.
öncelikle hayırlı günler dilerim ben 3 hafta önce trafik kazası geçirdim ve yanımda kuzenim vardı sadece ikimiz idik kazaya tır ve çift romorklu traktör karıştı yalnız sadece benim araçta hasar var ve bizimde sadece burnumuz kanadı araçtan iner inmez ben saglık ekiplerini aradım ne olor olmaz diyerekten ilk kazamdı hastaneye kaldırdıklarında iç kanama olup olmadıgına baktılar ve kan tahlili yaptılar bundan benim haberim yoktu bir kaç saat sonra hastaneden çıktık ve jandarmaya ifade vermeye gittik ordan birisi gitti hastane raporunu aldı ve alkol çıktıgını söylediler ve ben ise hala kazanın şokundaydım araç pert oldu bu durumda bana karşı bir ceza uygulanırmı yada ehliyetime el konulurmu ve hala ehliyet bende savcı karşısında da sözlü olarak ifade verecegim şikayetçimisin degilmisin alkol varsa o anda neden ehliyetime el konulmadı jandarma tarafından bilgilendirirseniz sevinirim şuan ehliyete el konulması endişesindeyim…
Merhaba,
Savcılık dosyasında alkollü olduğunuza dair rapor var mı öncelikle onu kontrol ediniz. Ona göre ifadenizi veriniz.
merhaba
19 mayıs 2015 tarihinde çalışmakta olduğum şirket arabası ile antalya varsak ilçesinde trafik kazasına karıştım.
suç bende dur levhası benden tarafta olduğu için %70 benim %30 motorun ;
motoru süren kişi hiç duraklaksızın direk çarptı ve ayağı kırıldı
ben bu arkadaşı 1 ay boyunca hep aradım sordum 4.000 tl para verdim hastane masraflarını giderdim gittim geldim şikayetçi olmadı ilk etabta. birileri akıl vermiş aradan 4 ay sonra 70.000 tl Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat davası açmış.
duruşma günü 2016 martta
axa sigorta kendi avukatını yönlendirmiş.
ben bu durumdan sizce zarar görürmüyüm ?
Merhaba,
Yapmanız gereken bir avukat tutmak. Davada kendinizi temsil ettirmeniz gerekmektedir.
satmış olduğum aracın satışını vermemiştim kapora almıştım ama diğer gerisi içinde senet almıştım..alan kişi aracı aldıktan iki gün sonra trafik kazasında aracın içinde iki arkadaşı ile vefat etti ve bir aracada maddi zarar verdi çarpma esnasında..sürücüde alkol yok ehliyetli..zorunlu trafik sigortası var aracın…burdaki benim sorumluluğum ne olur acaba ve sürücünün ailesi reddi miras verecekmiş ve diğerleri davacı olacak gibi görünüyor.. ilginizden dolayı teşekkürler
Merhaba,
Yasal olarak aracın sahibi olmanız nedeniyle sorumluluğunuz mevcut. Avukat yardımı ile hem savcılık dosyasında hem de tazminat davasında kendinizi temsil ettiriniz.
Ben 7 ay önce annemi kaybettim babam sağ şeritten araçla giderken arkadan gelen tır babamın aracın üstüne çıkıyor bilir kişininin raporuna göre 100 metre sürüklüyor suçun hepsini tıra veriyor Ada’m ne kadar ceza alır babam ne kadar tazminat alır
Merhaba,
İletişim bölümünden bize ulaşabilirseniz tazminat davanızda sizlere hukuki destek sağlayabiliriz.
Iyi gunler eşim düz yolunda giderken önüne benzinlikten çıkan bir araç atlamis frene basmasina rağmen duramaz.resimleri eksperte göstermiş. Ekspert 100 de 90 san siz haklısınız demiş .eşiM fren izlerinin fotoğrafını cekmemis şimdi 100 de 50 siz hatalisiniz demiş .tamirci sigorta şirketlerinin kendi arasında anlaştığını söylüyor.hakliyken haksız duruma düşürdüler. Bunun için ne yapabiliriz? Nasıl karara itiraz edebiliriz? Yardımcı olabilirmisiniz.teşekkür ler
Merhaba,
Kaza mahallinin fotoğrafını çekmemek isabetsiz olmuş. Rapora bir dilekçe ile itiraz edebilirsiniz. Şayet avukat aracılığıyla itiraz etmek isterseniz iletişim bölümünden bize ulaşabilirsiniz.
Merhaba.
6 ay kadar önce annemin (üvey) kız kardeşi (teyzem) trafik kazasında hayatını kaybetti. Kendisi bekardı. Bu durumda mirasçılar olarak kardeşleri (annem ve diğer kardeşleri) ve annesi bulunmakta. Annemden noter aracılığıyla dava süreci için ( zannedersem destekten yoksun kalma tazminatı, manevi tazminat) vekaletname almışlar (olay sırasında ben annemin yanında bulunmuyordum). Ancak annem hangi avukata vekalet verildiğini dahi bilmiyor. Öğrenmek istediğim tazminat davası sonucunda bir ödeme çıkarsa, bu ödeme varisler için hesap açılarak o hesaba mı ödeniyor? Böyle bir ödeme olması durumunda anneme bu durumu öğrenebileceği bir karar, belge vs. gönderilir mi? Teşekkürler, iyi çalışmalar…
Merhaba,
Avukatınızı bulun ve ona danışın lütfen.
Merhaba biz arabamız ile giderken önümüzde ki araç u dönüşü yapılması yasak olan yerden dönüş yaptı frene bastık duramadık araca vurduk hatalı dönüş yapan araç kaçtı bizim araç da aile yakınımızın araç Pert oldu araç kaskosu dışında maddi manevi hak talep edebilirmiyiz ölümden döndük
Merhaba,
Talep edebilirsiniz.
Merhaba ,
Ben 4 ay öncesinde kurumsal bir firmanın iş servisinde zincirleme trafik kazası geçirdim cenemde birçok kırık meydana geldi iki platinim var ve pskolojkte zarar gordum dava açma suremi ogeneblrmym
Merhaba,
Lütfen yazıyı okuyunuz.